Lucas 1
Nzuwulai n Sa'avu na̱ Tsishingini na̱ a̱ɗiva̱ a na a ɗangulai a Nzuwulai mu Ufaru (TSWNT) vs ARA
1 Tiwofilu, vuma va̱ a̱ɓula̱: Ana wo oꞌwoi, ama na̱ a̱bunda̱ a zuwa ta̱ aciyele reve a ɗana urevetyowu wi ili i na i farai a̱tsuma̱ a̱ tsu.
1 Visto que muitos houve que empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Ununa a ɗanai ili i na ele na e enei ne esu diga o ufaru a ca ntsu ele, aza a na e enei ele ɗa a̱za̱ o ulinga wa adanshi a̱ A̱sula̱ waru.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 A̱mu me ene ta̱ u lobono ta̱, ili yu ufaru i ɗa n toniyi ili suru mejege, tsa̱ra̱ n ɗanaa wu ili i na i farai mejege,
3 igualmente a mim me pareceu bem, depois de acurada investigação de tudo desde sua origem, dar-te por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 tsa̱ra̱ vu reve amayun a adanshi a na a damma nuwu una̱ nu una̱.
4 para que tenhas plena certeza das verdades em que foste instruído.
5 Mantsa ma na Hiridu† da̱na̱i Mogono ma Yahuda, a yuwan ta̱ ganu ro, za na a̱ tsu ɗe Zakariya. Wu uta̱ ta̱ upasu u nan ganu† wa Abija. Alisa̱ba̱tu ɗa aala a ka va̱ yi. A̱yi fo o uꞌwa u nan ganu o ugundo wa Haruna† u ɗa wu uta̱i.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. Sua mulher era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Ele ra a yuwan ta̱ nden n saꞌani n na A̱sula̱ a cigai. O toni ta̱ ili i na Zagbain ca nle suru.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo irrepreensivelmente em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Agba a̱ ri na̱ muwun shi. Alisa̱ba̱tu idari i ɗa i shi. A̱yi na̱ vali va̱ yi a kutsa ta̱.
7 E não tinham filhos, porque Isabel era estéril, sendo eles avançados em dias.
8 Urana u lo, Zakariya yuwusan ta̱ ulinga u tsuganu a̱ A̱a̱ꞌisamapaɗa,† a mantsa ma na ulinga u rawai upasu u le. Zakariya a casu kucci|src="Luke_1_5.tif" size="span" loc="Luk 1:8" ref="Luk. 1:8"
8 Ora, aconteceu que, exercendo ele diante de Deus o sacerdócio na ordem do seu turno, coube-lhe por sorte,
9 Ili i na agadu e le a yuwusain a̱yi ɗa, ele nan ganu a tsu ɗangwa ta̱ vuma na̱ matawa ma agita, u uwa a̱tsuma̱ o Upasu wa Akiza,† tsa̱ra̱ u kula̱to ili i ma̱guru.†
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso;
10 Ana mantsa ma rawai tsa̱ra̱ a̱ kula̱to ili i ma̱guruꞌu, reve ama o ɓoloto suru a yuwusan avasa a alanga.
10 e, durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia da parte de fora, orando.
11 Reve malingata ma Zagbain ma̱ ta̱wa̱ uba̱ta̱ wa̱ yi, wi isawan o ukere u usaꞌani u masaꞌa, uba̱ta̱ u na wa̱a̱ kula̱tosu ili i ma̱guruꞌu.
11 E eis que lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Ana Zakariya ene niyi, reve wu uwwa wovon, lipu va̱ yi ka̱ra̱ e mejeꞌen.
12 Vendo-o, Zacarias turbou-se, e apoderou-se dele o temor.
13 A̱vu malingataꞌa u damma yi, “Zakariya, she vu uwwa wovon wan, a uwwa ta̱ avasa a̱ wu. Ka va̱ wu, Alisa̱ba̱tu ta yuwan a̱a̱tsuma̱, u ta matsaan wu ulobo. Vu ta ca yi aala Yahaya.†
13 Disse-lhe, porém, o anjo: Zacarias, não temas, porque a tua oração foi ouvida; e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, a quem darás o nome de João.
14 U to oꞌwo wu ili i ma̱za̱nga̱, ne e ekere a aza a na aa uwwa adama a limatan va̱ yi.
14 Em ti haverá prazer e alegria, e muitos se regozijarão com o seu nascimento.
15 U to oꞌwo vumagbain e ekere a Zagbain. Woo sowo mini ma masayan ma inabi, ni ili yo oso i na woo oꞌwo usowu shi. O to shiton yi na̱ Ruhu va Akiza† a̱yi a̱ a̱a̱tsuma̱ a mma va̱ yi.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte e será cheio do Espírito Santo, já do ventre materno.
16 Ama na̱ a̱bunda̱ aza a Israꞌila a̱ ta̱ ka̱mba̱ e ekere a Zagbain le adama a̱ yi.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 U ta wala elime a Zagbain na̱ cuꞌun vu ucira na̱ ruhu va Iliya, tsa̱ra̱ a̱ ka̱mba̱to okolo a nan dada a̱ ka̱mba̱ uba̱ta̱ u muwun n le. U ta̱ ka̱mba̱to a̱za̱ o ulambu wu ugbozu o toni ugbozu wa aza a akiza a̱ A̱sula̱, tsa̱ra̱ u foɓoo Zagbain ama, tsa̱ra̱ u cina le ufoɓu.”
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Reve Zakariya ece yi, “Cine cuꞌun nda aa fara? A̱mu ɗa nda n kutsai ɗe, ka va̱ fo ɗa nda u kutsai ɗe.”
18 Então, perguntou Zacarias ao anjo: Como saberei isto? Pois eu sou velho, e minha mulher, avançada em dias.
19 Reve u usu, “A̱mu ɗa Jiburaꞌilu, n ta̱ mishin a̱ ma̱ka̱ka̱n ma̱ A̱sula̱ kuci. A̱ lyungu mu ta̱, tsa̱ra̱ n damma wu adanshi o uyoꞌo a nda.
19 Respondeu-lhe o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para falar-te e trazer-te estas boas-novas.
20 Gogo vu ta̱ da̱na̱ kpaku, vaa gura yuwan adanshi shi, she urana u na ili i nda i shiwain. Adama a na vu usuyi adanshi a̱ va̱ shi. Adanshi a na a̱a̱ ta̱wa̱ woo oꞌwo amayun a mantsa ma na wu ntsayi.”
20 Todavia, ficarás mudo e não poderás falar até ao dia em que estas coisas venham a realizar-se; porquanto não acreditaste nas minhas palavras, as quais, a seu tempo, se cumprirão.
21 Ama lo a pura Zakariya, a̱vu a̱ ka̱ra̱ a asalama ili i na i zuwai u jimai pe Upasu wa Akizaꞌa.†
21 O povo estava esperando a Zacarias e admirava-se de que tanto se demorasse no santuário.
22 Ana wu uta̱i, u gura yuwan adanshi shi. Reve e reve u ta yuwan we ene ili i ro cuꞌun va alavu alavu a̱tsuma̱ a̱ A̱a̱ꞌisamapaɗaꞌa. A̱vu u yuwusaan le iroci ne ekere, agba u gura yuwan adanshi shi.
22 Mas, saindo ele, não lhes podia falar; então, entenderam que tivera uma visão no santuário. E expressava-se por acenos e permanecia mudo.
23 Ana mantsa mo ulinga ma̱ yi mo kotoi, reve u ka̱mba̱ o uꞌwa.
23 Sucedeu que, terminados os dias de seu ministério, voltou para casa.
24 Reve ka va̱ yi Alisa̱ba̱tu tsura̱ a̱a̱tsuma̱. A̱yi ubuwu na̱ woto ton, a̱vu u da̱nusu o uꞌwa.
24 Passados esses dias, Isabel, sua mulher, concebeu e ocultou-se por cinco meses, dizendo:
25 U dansa ta̱, “Zagbaiꞌin u yuwaan mu ta̱ nda, a rana nda u roco mu ta̱ isaꞌani, u tawa mu ta̱ ili ya adanshi e ekere a ama.”
25 Assim me fez o Senhor, contemplando-me, para anular o meu opróbrio perante os homens.
26 Alisa̱ba̱tu na̱ a̱a̱tsuma̱ woto ta̱li, a̱vu A̱sula̱ a̱ lyungu Jiburaꞌilu malingata ma̱ yi a̱ lyuci na a̱ tsu ɗe Nazara e iɗa ya̱ Ga̱lili.
26 No sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado, da parte de Deus, para uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 U lyungu yi ta̱ uba̱ta̱ o usheli u na koto u revei vali shi, eegeɓe a̱ yi vuma ro ɗa o ugundo wa̱ Da̱wuda Mogono, aala a̱ yi Isuhu. Meri ɗa aala o usheliꞌi.
27 a uma virgem desposada com certo homem da casa de Davi, cujo nome era José; a virgem chamava-se Maria.
28 A̱vu malingataꞌa u ꞌya̱wa̱ ya̱ꞌa̱ yi, reve u damma, “A̱zoꞌwa, macigata, Zagbain to oɓolo na̱ a̱vu!”
28 E, entrando o anjo aonde ela estava, disse: Alegra-te, muito favorecida! O Senhor é contigo.
29 Adanshiꞌi gba u ɓa̱la̱ yi ta̱ lon, u yuwusan ta̱ majiyan cuꞌun vi ica̱su i ne i ɗa tsunda.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que significaria esta saudação.
30 A̱vu u damma yi, “She vu uwwa wovon wan, Meri. Vu tsura̱ ta̱ icigi e ekere a̱ A̱sula̱.
30 Mas o anjo lhe disse: Maria, não temas; porque achaste graça diante de Deus.
31 Vu ta yuwan a̱a̱tsuma̱, vu matsan ulobo, reve waru vu zuwaa yi aala Yesu.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, a quem chamarás pelo nome de Jesus.
32 U to oꞌwo zagbain. E te ɗe aala a̱ yi Mawun mo Mogono ma̱ A̱sula̱. A̱sula̱ Zagbain a ta ca yi ootogu o tsugono tsa dada va̱ yi Da̱wuda.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo; Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 U ta yuwan tsugono o uꞌwa wa Yakubu babu ukotu. Tsugono tsa̱ yi tsa̱ ri nu ukosu shi.”
33 ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 A̱vu u damma yi, “Cine woo oꞌwo ne, ana wo oꞌwoi koto n reve vali shi?”
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, pois não tenho relação com homem algum?
35 Reve u usu yi, “Ruhu va Akiza ta̱ ta̱wa̱ wu, ucira u Mogono ma̱ A̱sula̱ waru u ta pupala wu, adama a na za va akiza a na vaa matsan a̱ ta̱ ɗe yi Mawun ma̱ A̱sula̱.
35 Respondeu-lhe o anjo: Descerá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 Cuwan moron ma̱ wu Alisa̱ba̱tu. A damma ta̱ wa̱a̱ tsura̱ a̱a̱tsuma̱ shi, agba gogo u ta̱ na̱ a̱a̱tsuma̱ woto ta̱li, ko na wo oꞌwoi u kutsai ɗe.
36 E Isabel, tua parenta, igualmente concebeu um filho na sua velhice, sendo este já o sexto mês para aquela que diziam ser estéril.
37 Ili i lo a na A̱sula̱ a̱a̱ kuɗa̱ yuwan shi.”
37 Porque para Deus não haverá impossíveis em todas as suas promessas.
38 A̱vu Meri damma, “A̱mu ɗa nda aagbashi a Zagbain. Lyawa wo oꞌwo ununa vu dammai.” Reve malingataꞌa u ka̱ra̱.
38 Então, disse Maria: Aqui está a serva do Senhor; que se cumpra em mim conforme a tua palavra. E o anjo se ausentou dela.
39 A rana ndolo, a̱vu Meri ꞌyon u jika̱, reve u ꞌya̱wa̱ a̱ lyuci ro a̱tsuma̱ e ilyuci ya agaɗi e iɗa ya Yahuda.
39 Naqueles dias, dispondo-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 A̱vu u uwa o uꞌwa wa Zakariya, tsa̱ra̱ u ca̱sa̱ Alisa̱ba̱tu.
40 entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Ana wu uwwai ica̱suꞌu, a̱vu ba̱ba̱ jinga̱ɗa̱ a̱ a̱a̱tsuma̱ a̱ yi nu ucira. Reve o shiton yi na̱ Ruhu va Akiza.†
41 Ouvindo esta a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre; então, Isabel ficou possuída do Espírito Santo.
42 A̱vu u ꞌya̱sa̱n uɗyo nu ucira, u damma, “A̱vu za va abaꞌun a ɗa a̱tsuma̱ a̱ a̱ma̱ci. Mawun ma̱ a̱a̱tsuma̱ a̱ wu waru za va abaꞌun a ɗa!
42 E exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito o fruto do teu ventre!
43 Cine ili i saꞌani i nda i cina numu, a na mma vu Zagbain va̱ ta̱wa̱i u ka̱lyuwa̱ mu?
43 E de onde me provém que me venha visitar a mãe do meu Senhor?
44 Ana mu uwwai ica̱su ya̱ wu, ɗaɗa ba̱ba̱ na ri a̱ a̱a̱tsuma̱ a̱ va̱ jinga̱ɗa̱i nu ucira a yuwusan ma̱za̱nga̱.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 A̱vu za va abaꞌun ɗa adama a na vu usuyi ili i na Zagbain dammai u ta shiwan.”
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Reve Meri damma, “Ookolo a̱ va̱ a ciɓala ta̱ Zagbain.
46 Então, disse Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Asuvu a̱ va̱ a̱ ta̱ na̱ ma̱za̱nga̱ adama a̱ A̱sula̱ Zamawawa va̱.
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 A̱yi u cuwan ta̱ na̱ a̱mu, aagbashi a̱ yi. Diga gogo a̱ ꞌya̱wa̱, ama a̱ ta̱ ɗe mu za va abaꞌun.
48 porque contemplou na humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 Adama a na a̱yi Zavucira ɗa, u yuwaan mu ta̱ ili ya̱ a̱ɓula̱. Aala a̱ yi waru akiza a ɗa.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Diga mantsa a̱ tyo mantsa, u tse ene ta̱ iliyali ya aza a na a casu yi tsugbain.
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 U yuwan ta̱ a̱ba̱jini e ili ya asalama ne ekere a̱ yi, u beteꞌwe ta̱ aza a aciyogbamu.
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 U cipa̱to ta̱ ngono m gbagbain o otogu e le, reve u ꞌya̱sa̱n aza a na a̱ ri ili shi.
52 Derribou do seu trono os poderosos e exaltou os humildes.
53 U cuwa̱ton ta̱ aza a ambulu ni ili i saꞌani, a̱za̱ o utsuru waru u lo le ta̱ ekere lya̱nga̱.
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 U kamba ta̱ aagbashi a̱ yi Israꞌila, u cuwan ta̱ na̱ nzuwulai ma̱ yi we ene yi iliyali.
54 Amparou a Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 Ununa u yuwayin akaya a̱ tsu Ibrahim nzuwulai, na̱ muwun n tsukaya ma̱ yi hali ukosu.”
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como prometera aos nossos pais.
56 A̱vu Meri da̱nu na̱ Alisa̱ba̱tu a̱ tyo woto taꞌatsu, reve u ka̱mba̱ o uꞌwa.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Mantsa ma na Alisa̱ba̱tu aa matsan yuwan ta̱, reve u matsan mawun mo ulobo.
57 A Isabel cumpriu-se o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 A̱vu nron mu nden na̱ mmaci ma̱ yi, a uwwa ununa Zagbain yuwaan niyi isaꞌani, a̱vu a kamba yi ma̱za̱nga̱.
58 Ouviram os seus vizinhos e parentes que o Senhor usara de grande misericórdia para com ela e participaram do seu regozijo.
59 Ana mawuꞌun u rawai urana wa̱ kunla̱, reve a̱ ta̱wa̱ tsa̱ra̱ a paɗa yi uryumbu, reve a̱ shi a ciga a ca yi aala a dada va̱ yi Zakariya o una̱ wa dada va̱ yi.
59 Sucedeu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 A̱vu mma va̱ yi damma, “Oꞌo, Yahaya ɗa aa ca yi.”
60 De modo nenhum! Respondeu sua mãe. Pelo contrário, ele deve ser chamado João.
61 Reve a damma yi, “Moron ma̱ wu ma̱ ri na aala Yahaya shi.”
61 Disseram-lhe: Ninguém há na tua parentela que tenha este nome.
62 A̱vu o roco dada va̱ yi, a̱ te izami ya aala a na aa ca yi.
62 E perguntaram, por acenos, ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Reve u pati le ili yi iɗana, a̱vu u ɗana ɗe, “Aala a̱ yi a ɗa Yahaya.” Reve o oꞌwo a asalama suru.
63 Então, pedindo ele uma tabuinha, escreveu: João é o seu nome. E todos se admiraram.
64 A jima shi, ɗaɗa una̱ wa̱ yi u kpa̱tuꞌushi, a̱vu eelentsu a̱ yi a gura yuwan adanshi. A̱vu u yuwusaan A̱sula̱ ica.
64 Imediatamente, a boca se lhe abriu, e, desimpedida a língua, falava louvando a Deus.
65 A̱vu wovon u tsura̱ nron mu nden ma̱ yi n na n da̱na̱i lo suru. Reve a̱ ka̱ra̱ a adanshiꞌi uba̱ta̱ suru a̱tsuma̱ e ilyuci ya agaɗi ya Yahuda.
65 Sucedeu que todos os seus vizinhos ficaram possuídos de temor, e por toda a região montanhosa da Judeia foram divulgadas estas coisas.
66 Aza a na a uwwai ili ya asalama o ndolo suru, she a uwa majiyan ne e eci, “Nye i ɗa mawun ma nda moo oꞌwo?” A damma ta̱ ne adama a na ukere wu Zagbain u to oɓolo na̱ a̱yi.
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: Que virá a ser, pois, este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Zakariya dada va Yahaya da̱na̱ ta̱ ushiwun na̱ Ruhu va Akiza, a̱vu u yuwan adanshi o usokowu wa̱ A̱sula̱:
67 Zacarias, seu pai, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 “Tsu yuwayin Zagbain ica, A̱sula̱ a Israꞌila! U ta̱wa̱ ta̱ u tsupa a̱vu u wawa ama a̱ yi.
68 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 U ꞌya̱sa̱n ta̱ Za vi Iwawi† za vu ucira o uꞌwa wa aagbashi a̱ yi Da̱wuda adama a̱ tsu.
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 (Ununa u dammai o una̱ wa ama a akiza a̱ A̱sula̱ nu ujimu.)
70 como prometera, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 U wawa tsu ta̱ e ekere a arala na̱ nꞌyuwatan n tsu suru.
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 We ene ta̱ nkaya n tsu iliyali, u cuwan ta̱ na akucunu† a akiza a̱ yi.
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 A̱yi ɗa akucunu a na u yuwayin dada tsu Ibrahim.
73 e do juramento que fez a Abraão, o nosso pai,
74 Ana u ta wawa tsu e ekere a nꞌyuwatan n tsu, tsa̱ra̱ u kamba tsu. Adama tsu yuwaan yi a̱ga̱nda̱ babu wovon,
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 na akiza ni ili ya̱ a̱ɓula̱ a̱ ma̱ka̱ka̱n ma̱ yi. Tsu yuwain ne a mantsa ma wuma ma̱ tsu suru.
75 em santidade e justiça perante ele, todos os nossos dias.
76 A̱vu waru, mawun ma̱ va̱, a̱ ta̱ ɗe wu vumava̱sula̱ Mogono me Ili Suru. Vu ta̱ wala elime a Zagbain, tsa̱ra̱ vu foɓoo yi ure,
76 Tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque precederás o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 tsa̱ra̱ vu ca ama a̱ yi urevu wi iwawi o ure u na a yuwaan le gafura vu unusu u le.
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, no redimi-lo dos seus pecados,
78 Adama e isaꞌani ya̱ a̱bunda̱ ya̱ A̱sula̱ a̱ tsu, ekan a wasasa a̱a̱ ta̱wa̱ tsu ɗe zuva.
78 graças à entranhável misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 Tsa̱ra̱ wi ikana aza a na a̱ ri nden a̱tsuma̱ e irumbu, na aza a na a yuwain zuzu na̱ ma̱kuwa̱a̱, tsa̱ra̱ u toni na̱ a̱tsu ure wo okolo a̱ nden.”
79 para alumiar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.
80 Reve mawuꞌun u kungwa, a̱vu waru u yuwan mgbain a̱tsuma̱ a̱ ruhu. A̱vu u da̱nu a̱tsuma̱ o una, hali urana u na wu uta̱i a alanga e eteshe e ekere a aza a Israꞌila.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até ao dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.