Lucas 1

Nzuwulai n Sa'avu na̱ Tsishingini na̱ a̱ɗiva̱ a na a ɗangulai a Nzuwulai mu Ufaru (TSWNT) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 Tiwofilu, vuma va̱ a̱ɓula̱: Ana wo oꞌwoi, ama na̱ a̱bunda̱ a zuwa ta̱ aciyele reve a ɗana urevetyowu wi ili i na i farai a̱tsuma̱ a̱ tsu.
1 Visto que muitos têm empreendido fazer uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Ununa a ɗanai ili i na ele na e enei ne esu diga o ufaru a ca ntsu ele, aza a na e enei ele ɗa a̱za̱ o ulinga wa adanshi a̱ A̱sula̱ waru.
2 segundo no-los transmitiram os que desde o princípio foram testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 A̱mu me ene ta̱ u lobono ta̱, ili yu ufaru i ɗa n toniyi ili suru mejege, tsa̱ra̱ n ɗanaa wu ili i na i farai mejege,
3 também a mim, depois de haver investido tudo cuidadosamente desde o começo, pareceu-me bem, ó excelentíssimo Teófilo, escrever-te uma narração em ordem.
4 tsa̱ra̱ vu reve amayun a adanshi a na a damma nuwu una̱ nu una̱.
4 para que conheças plenamente a verdade das coisas em que foste instruído.
5 Mantsa ma na Hiridu† da̱na̱i Mogono ma Yahuda, a yuwan ta̱ ganu ro, za na a̱ tsu ɗe Zakariya. Wu uta̱ ta̱ upasu u nan ganu† wa Abija. Alisa̱ba̱tu ɗa aala a ka va̱ yi. A̱yi fo o uꞌwa u nan ganu o ugundo wa Haruna† u ɗa wu uta̱i.
5 Houve nos dias do Rei Herodes, rei da Judéia, um sacerdote chamado Zacarias, da turma de Abias; e sua mulher era descendente de Arão, e chamava-se Isabel.
6 Ele ra a yuwan ta̱ nden n saꞌani n na A̱sula̱ a cigai. O toni ta̱ ili i na Zagbain ca nle suru.
6 Ambos eram justos diante de Deus, andando irrepreensíveis em todos os mandamentos e preceitos do Senhor.
7 Agba a̱ ri na̱ muwun shi. Alisa̱ba̱tu idari i ɗa i shi. A̱yi na̱ vali va̱ yi a kutsa ta̱.
7 Mas não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e ambos avançados em idade.
8 Urana u lo, Zakariya yuwusan ta̱ ulinga u tsuganu a̱ A̱a̱ꞌisamapaɗa,† a mantsa ma na ulinga u rawai upasu u le. Zakariya a casu kucci|src="Luke_1_5.tif" size="span" loc="Luk 1:8" ref="Luk. 1:8"
8 Ora, estando ele a exercer as funções sacerdotais perante Deus, na ordem da sua turma,
9 Ili i na agadu e le a yuwusain a̱yi ɗa, ele nan ganu a tsu ɗangwa ta̱ vuma na̱ matawa ma agita, u uwa a̱tsuma̱ o Upasu wa Akiza,† tsa̱ra̱ u kula̱to ili i ma̱guru.†
9 segundo o costume do sacerdócio, coube-lhe por sorte entrar no santuário do Senhor, para oferecer o incenso;
10 Ana mantsa ma rawai tsa̱ra̱ a̱ kula̱to ili i ma̱guruꞌu, reve ama o ɓoloto suru a yuwusan avasa a alanga.
10 e toda a multidão do povo orava da parte de fora, à hora do incenso.
11 Reve malingata ma Zagbain ma̱ ta̱wa̱ uba̱ta̱ wa̱ yi, wi isawan o ukere u usaꞌani u masaꞌa, uba̱ta̱ u na wa̱a̱ kula̱tosu ili i ma̱guruꞌu.
11 Apareceu-lhe, então, um anjo do Senhor, em pé à direita do altar do incenso.
12 Ana Zakariya ene niyi, reve wu uwwa wovon, lipu va̱ yi ka̱ra̱ e mejeꞌen.
12 E Zacarias, vendo-o, ficou turbado, e o temor o assaltou.
13 A̱vu malingataꞌa u damma yi, “Zakariya, she vu uwwa wovon wan, a uwwa ta̱ avasa a̱ wu. Ka va̱ wu, Alisa̱ba̱tu ta yuwan a̱a̱tsuma̱, u ta matsaan wu ulobo. Vu ta ca yi aala Yahaya.†
13 Mas o anjo lhe disse: Não temais, Zacarias; porque a tua oração foi ouvida, e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, e lhe porás o nome de João;
14 U to oꞌwo wu ili i ma̱za̱nga̱, ne e ekere a aza a na aa uwwa adama a limatan va̱ yi.
14 e terás alegria e regozijo, e muitos se alegrarão com o seu nascimento;
15 U to oꞌwo vumagbain e ekere a Zagbain. Woo sowo mini ma masayan ma inabi, ni ili yo oso i na woo oꞌwo usowu shi. O to shiton yi na̱ Ruhu va Akiza† a̱yi a̱ a̱a̱tsuma̱ a mma va̱ yi.
15 porque ele será grande diante do Senhor; não beberá vinho, nem bebida forte; e será cheio do Espírito Santo já desde o ventre de sua mãe;
16 Ama na̱ a̱bunda̱ aza a Israꞌila a̱ ta̱ ka̱mba̱ e ekere a Zagbain le adama a̱ yi.
16 converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor seu Deus;
17 U ta wala elime a Zagbain na̱ cuꞌun vu ucira na̱ ruhu va Iliya, tsa̱ra̱ a̱ ka̱mba̱to okolo a nan dada a̱ ka̱mba̱ uba̱ta̱ u muwun n le. U ta̱ ka̱mba̱to a̱za̱ o ulambu wu ugbozu o toni ugbozu wa aza a akiza a̱ A̱sula̱, tsa̱ra̱ u foɓoo Zagbain ama, tsa̱ra̱ u cina le ufoɓu.”
17 irá adiante dele no espírito e poder de Elias, para converter os corações dos pais aos filhos, e os rebeldes à prudência dos justos, a fim de preparar para o Senhor um povo apercebido.
18 Reve Zakariya ece yi, “Cine cuꞌun nda aa fara? A̱mu ɗa nda n kutsai ɗe, ka va̱ fo ɗa nda u kutsai ɗe.”
18 Disse então Zacarias ao anjo: Como terei certeza disso? pois eu sou velho, e minha mulher também está avançada em idade.
19 Reve u usu, “A̱mu ɗa Jiburaꞌilu, n ta̱ mishin a̱ ma̱ka̱ka̱n ma̱ A̱sula̱ kuci. A̱ lyungu mu ta̱, tsa̱ra̱ n damma wu adanshi o uyoꞌo a nda.
19 Ao que lhe respondeu o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para te falar e te dar estas boas novas;
20 Gogo vu ta̱ da̱na̱ kpaku, vaa gura yuwan adanshi shi, she urana u na ili i nda i shiwain. Adama a na vu usuyi adanshi a̱ va̱ shi. Adanshi a na a̱a̱ ta̱wa̱ woo oꞌwo amayun a mantsa ma na wu ntsayi.”
20 e eis que ficarás mudo, e não poderás falar até o dia em que estas coisas aconteçam; porquanto não creste nas minhas palavras, que a seu tempo hão de cumprir-se.
21 Ama lo a pura Zakariya, a̱vu a̱ ka̱ra̱ a asalama ili i na i zuwai u jimai pe Upasu wa Akizaꞌa.†
21 O povo estava esperando Zacarias, e se admirava da sua demora no santuário.
22 Ana wu uta̱i, u gura yuwan adanshi shi. Reve e reve u ta yuwan we ene ili i ro cuꞌun va alavu alavu a̱tsuma̱ a̱ A̱a̱ꞌisamapaɗaꞌa. A̱vu u yuwusaan le iroci ne ekere, agba u gura yuwan adanshi shi.
22 Quando saiu, porém, não lhes podia falar, e perceberam que tivera uma visão no santuário. E falava-lhes por acenos, mas permanecia mudo.
23 Ana mantsa mo ulinga ma̱ yi mo kotoi, reve u ka̱mba̱ o uꞌwa.
23 E, terminados os dias do seu ministério, voltou para casa.
24 Reve ka va̱ yi Alisa̱ba̱tu tsura̱ a̱a̱tsuma̱. A̱yi ubuwu na̱ woto ton, a̱vu u da̱nusu o uꞌwa.
24 Depois desses dias Isabel, sua mulher, concebeu, e por cinco meses se ocultou, dizendo:
25 U dansa ta̱, “Zagbaiꞌin u yuwaan mu ta̱ nda, a rana nda u roco mu ta̱ isaꞌani, u tawa mu ta̱ ili ya adanshi e ekere a ama.”
25 Assim me fez o Senhor nos dias em que atentou para mim, a fim de acabar com o meu opróbrio diante dos homens.
26 Alisa̱ba̱tu na̱ a̱a̱tsuma̱ woto ta̱li, a̱vu A̱sula̱ a̱ lyungu Jiburaꞌilu malingata ma̱ yi a̱ lyuci na a̱ tsu ɗe Nazara e iɗa ya̱ Ga̱lili.
26 Ora, no sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado por Deus a uma cidade da Galiléia, chamada Nazaré,
27 U lyungu yi ta̱ uba̱ta̱ o usheli u na koto u revei vali shi, eegeɓe a̱ yi vuma ro ɗa o ugundo wa̱ Da̱wuda Mogono, aala a̱ yi Isuhu. Meri ɗa aala o usheliꞌi.
27 a uma virgem desposada com um varão cujo nome era José, da casa de Davi; e o nome da virgem era Maria.
28 A̱vu malingataꞌa u ꞌya̱wa̱ ya̱ꞌa̱ yi, reve u damma, “A̱zoꞌwa, macigata, Zagbain to oɓolo na̱ a̱vu!”
28 E, entrando o anjo onde ela estava disse: Salve, agraciada; o Senhor é contigo.
29 Adanshiꞌi gba u ɓa̱la̱ yi ta̱ lon, u yuwusan ta̱ majiyan cuꞌun vi ica̱su i ne i ɗa tsunda.
29 Ela, porém, ao ouvir estas palavras, turbou-se muito e pôs-se a pensar que saudação seria essa.
30 A̱vu u damma yi, “She vu uwwa wovon wan, Meri. Vu tsura̱ ta̱ icigi e ekere a̱ A̱sula̱.
30 Disse-lhe então o anjo: Não temas, Maria; pois achaste graça diante de Deus.
31 Vu ta yuwan a̱a̱tsuma̱, vu matsan ulobo, reve waru vu zuwaa yi aala Yesu.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, ao qual porás o nome de Jesus.
32 U to oꞌwo zagbain. E te ɗe aala a̱ yi Mawun mo Mogono ma̱ A̱sula̱. A̱sula̱ Zagbain a ta ca yi ootogu o tsugono tsa dada va̱ yi Da̱wuda.
32 Este será grande e será chamado filho do Altíssimo; o Senhor Deus lhe dará o trono de Davi seu pai;
33 U ta yuwan tsugono o uꞌwa wa Yakubu babu ukotu. Tsugono tsa̱ yi tsa̱ ri nu ukosu shi.”
33 e reinará eternamente sobre a casa de Jacó, e o seu reino não terá fim.
34 A̱vu u damma yi, “Cine woo oꞌwo ne, ana wo oꞌwoi koto n reve vali shi?”
34 Então Maria perguntou ao anjo: Como se fará isso, uma vez que não conheço varão?
35 Reve u usu yi, “Ruhu va Akiza ta̱ ta̱wa̱ wu, ucira u Mogono ma̱ A̱sula̱ waru u ta pupala wu, adama a na za va akiza a na vaa matsan a̱ ta̱ ɗe yi Mawun ma̱ A̱sula̱.
35 Respondeu-lhe o anjo: Virá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te cobrirá com a sua sombra; por isso o que há de nascer será chamado santo, Filho de Deus.
36 Cuwan moron ma̱ wu Alisa̱ba̱tu. A damma ta̱ wa̱a̱ tsura̱ a̱a̱tsuma̱ shi, agba gogo u ta̱ na̱ a̱a̱tsuma̱ woto ta̱li, ko na wo oꞌwoi u kutsai ɗe.
36 Eis que também Isabel, tua parenta concebeu um filho em sua velhice; e é este o sexto mês para aquela que era chamada estéril;
37 Ili i lo a na A̱sula̱ a̱a̱ kuɗa̱ yuwan shi.”
37 porque para Deus nada será impossível.
38 A̱vu Meri damma, “A̱mu ɗa nda aagbashi a Zagbain. Lyawa wo oꞌwo ununa vu dammai.” Reve malingataꞌa u ka̱ra̱.
38 Disse então Maria. Eis aqui a serva do Senhor; cumpra-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo ausentou-se dela.
39 A rana ndolo, a̱vu Meri ꞌyon u jika̱, reve u ꞌya̱wa̱ a̱ lyuci ro a̱tsuma̱ e ilyuci ya agaɗi e iɗa ya Yahuda.
39 Naqueles dias levantou-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 A̱vu u uwa o uꞌwa wa Zakariya, tsa̱ra̱ u ca̱sa̱ Alisa̱ba̱tu.
40 entrou em casa de Zacarias e saudou a Isabel.
41 Ana wu uwwai ica̱suꞌu, a̱vu ba̱ba̱ jinga̱ɗa̱ a̱ a̱a̱tsuma̱ a̱ yi nu ucira. Reve o shiton yi na̱ Ruhu va Akiza.†
41 Ao ouvir Isabel a saudação de Maria, saltou a criancinha no seu ventre, e Isabel ficou cheia do Espírito Santo,
42 A̱vu u ꞌya̱sa̱n uɗyo nu ucira, u damma, “A̱vu za va abaꞌun a ɗa a̱tsuma̱ a̱ a̱ma̱ci. Mawun ma̱ a̱a̱tsuma̱ a̱ wu waru za va abaꞌun a ɗa!
42 e exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito é o fruto do teu ventre!
43 Cine ili i saꞌani i nda i cina numu, a na mma vu Zagbain va̱ ta̱wa̱i u ka̱lyuwa̱ mu?
43 E donde me provém isto, que venha visitar-me a mãe do meu Senhor?
44 Ana mu uwwai ica̱su ya̱ wu, ɗaɗa ba̱ba̱ na ri a̱ a̱a̱tsuma̱ a̱ va̱ jinga̱ɗa̱i nu ucira a yuwusan ma̱za̱nga̱.
44 Pois logo que me soou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criancinha saltou de alegria dentro de mim.
45 A̱vu za va abaꞌun ɗa adama a na vu usuyi ili i na Zagbain dammai u ta shiwan.”
45 Bem-aventurada aquela que creu que se hão de cumprir as coisas que da parte do Senhor lhe foram ditas.
46 Reve Meri damma, “Ookolo a̱ va̱ a ciɓala ta̱ Zagbain.
46 Disse então Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Asuvu a̱ va̱ a̱ ta̱ na̱ ma̱za̱nga̱ adama a̱ A̱sula̱ Zamawawa va̱.
47 e o meu espírito exulta em Deus meu Salvador;
48 A̱yi u cuwan ta̱ na̱ a̱mu, aagbashi a̱ yi. Diga gogo a̱ ꞌya̱wa̱, ama a̱ ta̱ ɗe mu za va abaꞌun.
48 porque atentou na condição humilde de sua serva. Desde agora, pois, todas as gerações me chamarão bem-aventurada,
49 Adama a na a̱yi Zavucira ɗa, u yuwaan mu ta̱ ili ya̱ a̱ɓula̱. Aala a̱ yi waru akiza a ɗa.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas; e santo é o seu nome.
50 Diga mantsa a̱ tyo mantsa, u tse ene ta̱ iliyali ya aza a na a casu yi tsugbain.
50 E a sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 U yuwan ta̱ a̱ba̱jini e ili ya asalama ne ekere a̱ yi, u beteꞌwe ta̱ aza a aciyogbamu.
51 Com o seu braço manifestou poder; dissipou os que eram soberbos nos pensamentos de seus corações;
52 U cipa̱to ta̱ ngono m gbagbain o otogu e le, reve u ꞌya̱sa̱n aza a na a̱ ri ili shi.
52 depôs dos tronos os poderosos, e elevou os humildes.
53 U cuwa̱ton ta̱ aza a ambulu ni ili i saꞌani, a̱za̱ o utsuru waru u lo le ta̱ ekere lya̱nga̱.
53 Aos famintos encheu de bens, e vazios despediu os ricos.
54 U kamba ta̱ aagbashi a̱ yi Israꞌila, u cuwan ta̱ na̱ nzuwulai ma̱ yi we ene yi iliyali.
54 Auxiliou a Isabel, seu servo, lembrando-se de misericórdia
55 Ununa u yuwayin akaya a̱ tsu Ibrahim nzuwulai, na̱ muwun n tsukaya ma̱ yi hali ukosu.”
55 {como falou a nossos pais} para com Abraão e a sua descendência para sempre.
56 A̱vu Meri da̱nu na̱ Alisa̱ba̱tu a̱ tyo woto taꞌatsu, reve u ka̱mba̱ o uꞌwa.
56 E Maria ficou com ela cerca de três meses; e depois voltou para sua casa.
57 Mantsa ma na Alisa̱ba̱tu aa matsan yuwan ta̱, reve u matsan mawun mo ulobo.
57 Ora, completou-se para Isabel o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 A̱vu nron mu nden na̱ mmaci ma̱ yi, a uwwa ununa Zagbain yuwaan niyi isaꞌani, a̱vu a kamba yi ma̱za̱nga̱.
58 Ouviram seus vizinhos e parentes que o Senhor lhe multiplicara a sua misericórdia, e se alegravam com ela.
59 Ana mawuꞌun u rawai urana wa̱ kunla̱, reve a̱ ta̱wa̱ tsa̱ra̱ a paɗa yi uryumbu, reve a̱ shi a ciga a ca yi aala a dada va̱ yi Zakariya o una̱ wa dada va̱ yi.
59 Sucedeu, pois, no oitavo dia, que vieram circuncidar o menino; e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 A̱vu mma va̱ yi damma, “Oꞌo, Yahaya ɗa aa ca yi.”
60 Respondeu, porém, sua mãe: De modo nenhum, mas será chamado João.
61 Reve a damma yi, “Moron ma̱ wu ma̱ ri na aala Yahaya shi.”
61 Ao que lhe disseram: Ninguém há na tua parentela que se chame por este nome.
62 A̱vu o roco dada va̱ yi, a̱ te izami ya aala a na aa ca yi.
62 E perguntaram por acenos ao pai como queria que se chamasse.
63 Reve u pati le ili yi iɗana, a̱vu u ɗana ɗe, “Aala a̱ yi a ɗa Yahaya.” Reve o oꞌwo a asalama suru.
63 E pedindo ele uma tabuinha, escreveu: Seu nome é João. E todos se admiraram.
64 A jima shi, ɗaɗa una̱ wa̱ yi u kpa̱tuꞌushi, a̱vu eelentsu a̱ yi a gura yuwan adanshi. A̱vu u yuwusaan A̱sula̱ ica.
64 Imediatamente a boca se lhe abriu, e a língua se lhe soltou; louvando a Deus.
65 A̱vu wovon u tsura̱ nron mu nden ma̱ yi n na n da̱na̱i lo suru. Reve a̱ ka̱ra̱ a adanshiꞌi uba̱ta̱ suru a̱tsuma̱ e ilyuci ya agaɗi ya Yahuda.
65 Então veio temor sobre todos os seus vizinhos; e em toda a região montanhosa da Judéia foram divulgadas todas estas coisas.
66 Aza a na a uwwai ili ya asalama o ndolo suru, she a uwa majiyan ne e eci, “Nye i ɗa mawun ma nda moo oꞌwo?” A damma ta̱ ne adama a na ukere wu Zagbain u to oɓolo na̱ a̱yi.
66 E todos os que delas souberam as guardavam no coração, dizendo: Que virá a ser, então, este menino? Pois a mão do Senhor estava com ele.
67 Zakariya dada va Yahaya da̱na̱ ta̱ ushiwun na̱ Ruhu va Akiza, a̱vu u yuwan adanshi o usokowu wa̱ A̱sula̱:
67 Zacarias, seu pai, ficou cheio do Espírito Santo e profetizou, dizendo:
68 “Tsu yuwayin Zagbain ica, A̱sula̱ a Israꞌila! U ta̱wa̱ ta̱ u tsupa a̱vu u wawa ama a̱ yi.
68 Bendito, seja o Senhor Deus de Israel, porque visitou e remiu o seu povo,
69 U ꞌya̱sa̱n ta̱ Za vi Iwawi† za vu ucira o uꞌwa wa aagbashi a̱ yi Da̱wuda adama a̱ tsu.
69 e para nós fez surgir uma salvação poderosa na casa de Davi, seu servo;
70 (Ununa u dammai o una̱ wa ama a akiza a̱ A̱sula̱ nu ujimu.)
70 assim como desde os tempos antigos tem anunciado pela boca dos seus santos profetas;
71 U wawa tsu ta̱ e ekere a arala na̱ nꞌyuwatan n tsu suru.
71 para nos livrar dos nossos inimigos e da mão de todos os que nos odeiam;
72 We ene ta̱ nkaya n tsu iliyali, u cuwan ta̱ na akucunu† a akiza a̱ yi.
72 para usar de misericórdia com nossos pais, e lembrar-se do seu santo pacto
73 A̱yi ɗa akucunu a na u yuwayin dada tsu Ibrahim.
73 e do juramento que fez a Abrão, nosso pai,
74 Ana u ta wawa tsu e ekere a nꞌyuwatan n tsu, tsa̱ra̱ u kamba tsu. Adama tsu yuwaan yi a̱ga̱nda̱ babu wovon,
74 de conceder-nos que, libertados da mão de nossos inimigos, o servíssemos sem temor,
75 na akiza ni ili ya̱ a̱ɓula̱ a̱ ma̱ka̱ka̱n ma̱ yi. Tsu yuwain ne a mantsa ma wuma ma̱ tsu suru.
75 em santidade e justiça perante ele, todos os dias da nossa vida.
76 A̱vu waru, mawun ma̱ va̱, a̱ ta̱ ɗe wu vumava̱sula̱ Mogono me Ili Suru. Vu ta̱ wala elime a Zagbain, tsa̱ra̱ vu foɓoo yi ure,
76 E tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque irás ante a face do Senhor, a preparar os seus caminhos;
77 tsa̱ra̱ vu ca ama a̱ yi urevu wi iwawi o ure u na a yuwaan le gafura vu unusu u le.
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, na remissão dos seus pecados,
78 Adama e isaꞌani ya̱ a̱bunda̱ ya̱ A̱sula̱ a̱ tsu, ekan a wasasa a̱a̱ ta̱wa̱ tsu ɗe zuva.
78 graças à entranhável misericórdia do nosso Deus, pela qual nos há de visitar a aurora lá do alto,
79 Tsa̱ra̱ wi ikana aza a na a̱ ri nden a̱tsuma̱ e irumbu, na aza a na a yuwain zuzu na̱ ma̱kuwa̱a̱, tsa̱ra̱ u toni na̱ a̱tsu ure wo okolo a̱ nden.”
79 para alumiar aos que jazem nas trevas e na sombra da morte, a fim de dirigir os nossos pés no caminho da paz.
80 Reve mawuꞌun u kungwa, a̱vu waru u yuwan mgbain a̱tsuma̱ a̱ ruhu. A̱vu u da̱nu a̱tsuma̱ o una, hali urana u na wu uta̱i a alanga e eteshe e ekere a aza a Israꞌila.
80 Ora, o menino crescia, e se robustecia em espírito; e habitava nos desertos até o dia da sua manifestação a Israel.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.