Levítico 25
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NAA
1 Mukama aaghila Musa haa mwena Si̱naai̱ ati,
1 O Senhor disse a Moisés, no monte Sinai:
2 “Oghile Banai̱saaleeli̱ oti, ‘Mukaaku̱ki̱dha mu nsi eghi ndimaghenda kubaha, bu̱li̱ mwaka ghwamusanju̱ mutakolagha nsi eghi ku̱hu̱ti̱ya Mukama.
2 — Fale aos filhos de Israel e diga-lhes: Quando entrarem na terra que eu lhes dou, a própria terra guardará um sábado dedicado ao Senhor .
3 Mu myaka mukaagha ohelaghe bilimuwa byawe mu misili yaanu, osaliililaghe misili yaawe ya mi̱jaabbi̱i̱bbu̱ kandi okesaghe bilimuwa byawe.
3 Durante seis anos vocês semearão os seus campos, e durante seis anos vocês podarão as suas vinhas e colherão os frutos delas.
4 Bhaatu mwaka ghwamusanju̱ ghubaaghe Sabhato ya Mukama kandi etaka lyona lihuumulaghe mwaka oghu. Otahelagha mu misili yaawe kedha kusaliilila misili yaawe ya mi̱jaabbi̱i̱bbu̱.
4 Porém, no sétimo ano, haverá um sábado de descanso solene para a terra, um sábado dedicado ao Senhor ; não semeiem os seus campos, nem façam a poda de suas vinhas.
5 Otakesagha bilimuwa ebikwetwela mu nsi eghi kedha kukobha bi̱ghu̱ma bya mi̱jaabbi̱i̱bbu̱ eghi etasaliliiye. Nsi eghi eli na kuhuumula mwaka oghu ghwona.
5 Não façam a colheita do que nascer por si mesmo nos seus campos, nem colham as uvas de suas vinhas que não foram podadas; será um ano de descanso solene para a terra.
6 Bhaatu bilimuwa ebikwetwela mu nsi mu mwaka ghwa Sabhato ghwa kuhuumula oghu, bikugubha kuba byokuliya byanu kandi bya baheeleli̱ya baanu baabusaasa na baabukali̱, bakoli̱ baanu, banamahanga abaakaaye naanu,
6 Mas vocês poderão comer os frutos da terra em descanso — vocês, os seus escravos, as suas escravas, os seus trabalhadores diaristas e os estrangeiros que moram com vocês.
7 bisolo byawe na binyama bya mu kisaka mu nsi yaanu eghi. Okugubha kuliya bilimuwa byona ebikutuwa mu nsi eghi.
7 Também o seu gado e os animais que estão na sua terra comerão tudo o que a terra produzir.
8 “ ‘Obalaghe Sabhato ya myaka musanju̱, ekikumaani̱i̱si̱ya myaka musanju̱ milundi musanju̱, eghi niiyo yoona myaka maku̱mi̱ anaa na mwenda.
8 — Conte sete semanas de anos, isto é, sete vezes sete anos, de maneira que os dias das sete semanas de anos somem quarenta e nove anos.
9 Haa kilo kyʼeku̱mi̱ kya kweli̱ kwamusanju̱ kwa mwaka ghwa maku̱mi̱ anaa na mwenda, kilo kya mukolo ghwa bantu kughaniluwa bibhi, muteelaghe bi̱i̱di̱yo mu nsi yaanu yoona.
9 Então, no sétimo mês, aos dez dias do mês, você fará soar a trombeta; no Dia da Expiação, vocês farão soar a trombeta por toda a terra de vocês.
10 Mutwalaghe mwaka ghwa maku̱mi̱ ataano kuba ghu̱hi̱ki̱li̱i̱ye kandi mulangililaghe bantu boona mu nsi yaanu ngoku ghuli mwaka ghwa bughabe. Mwaka oghu ghubaaghe ghwa bughabe hambali bu̱li̱ muntu ali na kukuuka mu kibanja kiye kandi mu ntu̱la yee.
10 Santifiquem o quinquagésimo ano e proclamem liberdade na terra a todos os seus moradores. Esse será um ano de jubileu para vocês, e cada um de vocês voltará à sua propriedade, cada um de vocês voltará à sua família.
11 Mwaka ghwa maku̱mi̱ ataano ghubaaghe mwaka ghwanu ghwa bughabe. Mutahelagha bilimuwa kedha kukesa ebyetweleeyemu byonini kedha kukobha bi̱ghu̱ma bya mi̱jaabbi̱i̱bbu̱ eghi mutasaliliiye.
11 O quinquagésimo ano será jubileu para vocês; não semeiem o campo, não colham o que nascer por si mesmo, nem colham as uvas das vinhas não podadas.
12 Nanga ni mwaka ghwa bughabe kandi ghu̱hi̱ki̱li̱i̱ye ewaanu. Nahabweki muliyaghe ebyetweleeye mu misili.
12 Porque é jubileu, será santo para vocês; o produto do campo vocês podem comer.
13 “ ‘Mu mwaka ghwa bughabe oghu bu̱li̱ muntu ali na kukuuka mu kibanja kiye.
13 — Neste Ano do Jubileu, cada um de vocês voltará à sua propriedade.
14 “ ‘Kaakuba oghu̱li̱ya kedha oghula kibanja na Munai̱saaleeli̱ muunakyawe, bu̱li̱ muntu abe wa majima haa muunakiye.
14 — Quando você vender algo ao seu próximo ou comprar alguma coisa dele, não explore o seu irmão.
15 Kaakuba oghula musili ewaa Munai̱saaleeli̱ muunakyawe, muhendo okusasula ghuli na kusighikila haa myaka eghi yaasaaye ku̱lu̱gha haa mwaka ghwa bughabe oghu. Oghu aku̱ghu̱li̱ya ali na kutʼo muhendo naasighikila haa myaka eghi enati̱ghaaye ku̱hi̱ka haa mwaka ghunji ghwa bughabe oghu.
15 Você comprará do seu próximo com base no número dos anos desde o último Jubileu; e, segundo o número dos anos das colheitas até o próximo Jubileu, ele venderá a você.
16 Myaka eghi niyaabaaye ekani̱ye, ali na kukani̱ya muhendo, bhaatu niyaabaaye eli nkee, ali na ku̱keehi̱ya muhendo, nanga ebi akwete ku̱ku̱ghu̱li̱ya ni bilimuwa ebi okuhelamu.
16 Sendo muitos os anos, você aumentará o preço e, sendo poucos, você abaixará o preço; porque ele está vendendo a você o número das colheitas.
17 Bu̱li̱ muntu abe wa majima haa muunakiye kandi mu̱hu̱ti̱ye Luhanga. Ni̱i̱si̱ye Mukama Luhanga waanu.
17 Que ninguém explore o seu próximo; cada um, porém, tema o seu Deus; porque eu sou o Senhor , o Deus de vocês.
18 “ ‘Mu̱hu̱ti̱ye ebi nkubalaghila kandi mweghendeseleje kukwata bilaghilo byanje, niikuwo muukale kusemeeye mu nsi eghi.
18 — Observem os meus estatutos e cumpram os meus juízos; assim, vocês habitarão seguros na terra.
19 Nsi eghi ekweli̱ya byokuliya bikani̱ye, mukuliya muukute kandi muukale mu nsi eghi kusemeeye.
19 A terra dará o seu fruto, e vocês terão comida à vontade e nela habitarão em segurança.
20 Mukugubha ku̱bu̱u̱li̱ya muti, “Mbiki tukuliya mu mwaka ghwamusanju̱ obu tukuba tutaakuhela kandi tutaakukesa bilimuwa byatu?”
20 Se vocês perguntarem: “Que comeremos no sétimo ano, se não podemos semear nem fazer a colheita?”,
21 Mu mwaka ghwa mukaagha nkubaha mu̱gi̱sa, nsi yaanu ekweli̱ya byokuliya ebikubamala haabwa myaka esatu.
21 saibam que eu lhes darei a minha bênção no sexto ano, para que a terra produza o suficiente para três anos.
22 Obu mukuba nimuhela bilimuwa mu mwaka ghwa munaanaa, mukuliya byokuliya ebi mwaheli̱ye mu myaka ya enu̱ma kandi mukweyongela kuliya byokuliya ebi ku̱hi̱ki̱ya haa kukesa kwa mwaka ghwa mwenda.
22 No oitavo ano, vocês semearão e comerão da colheita anterior até o nono ano; até que venha a colheita do nono ano, vocês comerão da antiga.
23 “ ‘Muntu ataghu̱li̱ya muunakiye kibanja kukitwalila kimui, nanga nsi eghi ni yanje, enu̱we mukughiikalamu nga banamahanga kandi bapangi̱i̱si̱ya banje.
23 Também a terra não será vendida em definitivo, porque a terra é minha; pois vocês são para mim estrangeiros e peregrinos.
24 Kaakuba muntu aghula kibanja ewaa muunakiye, oghu aamu̱ghu̱li̱i̱ye kiyo niiye ali na kukicungula.
24 Portanto, em todas as terras da propriedade de vocês, permitam que as terras sejam resgatadas.
25 Kaakuba Munai̱saaleeli̱ muunakyawe aba munaku kandi aghu̱li̱ya haa kibanja kiye, lughanda luwe eenini aaniiye aacungula kibanja eki.
25 — Se alguém do seu povo empobrecer e vender alguma parte das suas propriedades, então virá o seu resgatador, seu parente, e resgatará o que esse seu irmão vendeu.
26 Kaakuba muntu oghu aba atali na lughanda luwe eenini oghu akughula kibanja eki, bhaatu atunga sente sikumala sya kugubha kukicungula,
26 Se alguém não tiver resgatador, porém vier a tornar-se próspero e achar o bastante com que a remir,
27 ali na kubala myaka eghi yaasaaye ku̱lu̱gha aaki̱ghu̱li̱i̱ye, niikuwo asasule oghu akakighula myaka eghi enati̱ghaaye mu maaso kandi akyeku̱u̱ki̱li̱ye.
27 então contará os anos desde a sua venda, e o que ficar restituirá ao homem a quem vendeu; e assim poderá voltar à sua propriedade.
28 Kaakuba atagubha ku̱kyeku̱u̱ki̱li̱ya, aleke kiikale kili kya oghu aaki̱ghu̱li̱i̱ye, ku̱hi̱ki̱ya haa mwaka ghwa bughabe. Mu mwaka ghwa bughabe oghu, kibanja eki baki̱ku̱u̱ki̱li̱ye mukama wakiyo oghu akaki̱ghu̱li̱ya.
28 Mas, se as suas posses não lhe permitirem reavê-la, então a propriedade que for vendida ficará na mão do comprador até o Ano do Jubileu; porém, no Ano do Jubileu, sairá do poder deste, e aquele poderá voltar para a sua propriedade.
29 “ ‘Kaakuba muntu aghu̱li̱ya numba eghi eli mu kibugha eki bigho byeli̱ghi̱li̱i̱ye, ali na bughabe kutodha kughighula mwaka ghumui ghutakahooyʼo haanu̱ma ya ku̱ghi̱ghu̱li̱ya. Mu mwaka oghu ghwona akugubha kutodha kughicungula.
29 — Se alguém vender uma casa de moradia em cidade murada, poderá resgatá-la antes que se complete um ano a contar de sua venda; durante um ano, será lícito o seu resgate.
30 Kaakuba atagubha kucungula numba eghi mu mwaka ghumui, numba eghi eli mu kibugha eki bigho byeli̱ghi̱li̱i̱ye, elabaagha ya oghu aaghi̱ghu̱li̱ye na baasukulu be bilo nʼebilo. Mu mwaka ghwa bughabe batamu̱ku̱u̱ki̱li̱ya numba eghi.
30 Se, depois de passado um ano, não for resgatada, então a casa que estiver na cidade que tem muralhas pertencerá em definitivo ao que a comprou, de geração em geração; não sairá do poder dele no Jubileu.
31 Bhaatu manumba ngaabaaye ghali mu kyalo kandi ghatali na bigho bi̱gheeli̱ghi̱li̱i̱ye, bakama baa manumba agha bakugubha kughacungula kandi ku̱gheeku̱u̱ki̱li̱ya mu mwaka ghwa bughabe.
31 Mas as casas das aldeias que não têm muralhas ao redor serão estimadas como os campos da terra; para elas haverá resgate, e sairão do poder do comprador no Jubileu.
32 “ ‘Kaakuba Baleevi̱ baba bali na manumba mu maatau̱ni̱ agha bigho byeli̱ghi̱li̱i̱ye, bali na bughabe bwa kughacungula bwile bwona.
32 Mas, com respeito às cidades dos levitas, às casas das cidades da sua propriedade, os levitas terão direito perpétuo de resgate.
33 Bhaatu kaakuba Mu̱leevi̱ aghu̱li̱ya numba mu maatau̱ni̱ agha kandi atagubha kughicungula, eli na kumukuukila mu mwaka ghwa bughabe, nanga manumba agha Baleevi̱ bali nagho mu maatau̱ni̱ agha ni manumba ghaabo bwile bwona mu Banai̱saaleeli̱.
33 Se o levita não resgatar a casa que vendeu, então a casa comprada na cidade da sua propriedade sairá do poder do comprador, no Jubileu; porque as casas das cidades dos levitas são a sua propriedade no meio dos filhos de Israel.
34 Bhaatu byalo bya ku̱li̱i̱si̱li̱yamu ebili haai na maatau̱ni̱ ghaa Baleevi̱, tabali na ku̱bi̱ghu̱li̱ya, nanga ni byabo bilo nʼebilo.
34 Mas o campo em volta das suas cidades não será vendido, porque pertence a eles para sempre.
35 “ ‘Kaakuba omui mu Banai̱saaleeli̱ baanakyawe aba munaku kandi atakugubha kwekoonela, omukoonele ngoku wangukola munamahanga kedha mu̱ghenu̱ wa bwile bukee, niikuwo aakale naawe.
35 — Se alguém do seu povo se tornar pobre e as suas mãos se enfraquecerem, então você tem o dever de sustentá-lo; ele viverá com você como estrangeiro e peregrino.
36 Otamuuyʼo maghobo ghaa mulingo ghwona, bhaatu uwe ohu̱ti̱ye Luhanga waawe, niikuwo Munai̱saaleeli̱ muunakyawe oghu aakale naawe.
36 Não cobre dele juros nem ganho, mas tema o seu Deus, para que esse seu irmão possa viver perto de você.
37 Otamweholi̱ya sente oti akuteelʼo maghobo kedha ku̱mu̱ghu̱li̱ya byokuliya niikuwo otungʼo maghobo.
37 Não cobre juros sobre o dinheiro que emprestar a ele, nem dê mantimento a ele esperando obter lucro.
38 Ni̱i̱si̱ye Mukama Luhanga waanu, oghu akabaaya mu nsi ya Mi̱si̱li̱ kubaha nsi ya Kanaani̱ kandi kuba Luhanga waanu.
38 Eu sou o Senhor , o Deus de vocês, que os tirei da terra do Egito, para dar a vocês a terra de Canaã e para ser o seu Deus.
39 “ ‘Kaakuba Muhebbulaayo muunakyawe aba munaku kandi atu̱wamu kweghu̱li̱ya ewaawe, otamu̱koleesi̱ya nga mu̱syana.
39 — Também se alguém do seu povo se tornar pobre, estando ele com você, e vender-se a você, não o faça servir como escravo.
40 Omutwalikani̱ye nga muntu opangi̱i̱si̱i̱ye kukukolela kedha nga mu̱ghenu̱ oghu aakaaye naawe kandi ali na kukukolela ku̱hi̱ki̱ya haa mwaka ghwa bughabe.
40 Trate-o como um trabalhador diarista ou estrangeiro que mora com você. Até o Ano do Jubileu ele trabalhará para você;
41 Bwile obu oli na kumuleka aghende na baana be mu ka yee kandi mu ntu̱la yee.
41 então ficará livre de você, ele e os filhos dele, e voltará à sua família e à propriedade de seus pais.
42 Banai̱saaleeli̱ ni baheeleli̱ya banje aba naahi̱ye mu nsi ya Mi̱si̱li̱ kandi tabali na kubaghu̱li̱ya nga basyana.
42 Porque eles são meus servos, que tirei da terra do Egito; não serão vendidos como escravos.
43 Otabatwalikani̱yagha kubhi, bhaatu ohu̱ti̱yaghe Luhanga waawe.
43 Não domine sobre eles com tirania, mas tema o seu Deus.
44 Basyana baanu baabusaasa na baabukali̱ bali na ku̱lu̱gha mu mahanga agheeli̱ghi̱li̱i̱ye enu̱we, mukugubha kughula basyana ku̱lu̱gha mu bantu aba.
44 — Quanto aos escravos ou escravas que vocês tiverem, virão das nações que estão ao redor de vocês; delas vocês comprarão escravos e escravas.
45 Mukugubha kughula banamahanga abaakaaye naanu kedha bamui mu baana baabo aba babyaliiye mu nsi yaanu kuba basyana baanu.
45 Também poderão comprá-los dos filhos dos estrangeiros que peregrinam entre vocês, deles e das famílias deles que estiverem com vocês, que nasceram na terra de vocês; e eles se tornarão propriedade de vocês.
46 Mukugubha kuha bantu aba batabani̱ baanu kuba bantu baabo kedha kubafoola basyana baabo bilo nʼebilo, bhaatu Banai̱saaleeli̱ baanakyanu, mutalilengʼo kubatwalikani̱ya kubhi.
46 Vocês poderão deixá-los como herança para os seus filhos depois de vocês, para que sejam propriedade deles. Vocês poderão fazer com que esses sirvam perpetuamente, mas sobre os seus irmãos, os filhos de Israel, vocês não devem dominar com tirania uns sobre os outros.
47 “ ‘Kaakuba munamahanga kedha mu̱ghenu̱ wa bwile bukee oghu aakaaye naanu afooka muguudha kandi omui mu Banai̱saaleeli̱ baanakyanu aba munaku kandi eeghu̱li̱ya ewaa munamahanga oghu aakaaye naanu kedha aba omui mu bantu baa ntu̱la ya muntu oghu,
47 — Se um estrangeiro ou peregrino que mora no meio do povo enriquecer, e se alguém do seu povo tornar-se pobre e vender-se como escravo a esse estrangeiro ou peregrino que mora no meio do povo, ou a alguém da família desse estrangeiro,
48 haanu̱ma ya muntu oghu kweghu̱li̱ya, omui haa baghenji̱ be boonini ali na bughabe bwa kumucungula.
48 depois de haver-se vendido, haverá ainda possibilidade de resgate para ele. Um de seus parentes poderá resgatá-lo:
49 Muto wa ese wee kedha mu̱ghenji̱ wee kedha omui haa bantu baa ntu̱la yee boonini akugubha kumucungula, kedha naabaaye muguudha akugubha kwecungula eenini.
49 seu tio ou primo poderá resgatá-lo; um outro parente da sua família também poderá resgatá-lo; ou, se tiver condições, poderá resgatar a si mesmo.
50 Eye na oghu alimaghula bali na kubala bwile ku̱lu̱gha eeghu̱li̱i̱ye ku̱hi̱ka haa mwaka ghwa bughabe. Muhendo ghwa kumucungula ghuli na kusighikila haa muhendo bakusasulagha mu̱koli̱ haabwa myaka eghi.
50 Com aquele que o comprou acertará contas desde o ano em que se vendeu a ele até o Ano do Jubileu; o preço da sua venda será segundo o número dos anos, conforme se paga a um trabalhador diarista.
51 Kaakuba aba anali na myaka ekani̱ye ku̱hi̱ka haa mwaka ghwa bughabe, niikuwo eecungule, ali na kusasula ghusaaye haa muhendo ghwa sente esi baamu̱ghu̱li̱ye.
51 Se ainda faltarem muitos anos, devolverá proporcionalmente a eles, do dinheiro pelo qual foi comprado, o preço do seu resgate.
52 Kaakuba aba ati̱ghaaye myaka nkee ku̱hi̱ka haa mwaka ghwa bughabe, abaliilile na mukama wee, naasighikila haa myaka eghi anati̱ghaai̱ye kukola ku̱hi̱ka haa mwaka ghwa ki̱ghenu̱ eki kandi asasulaghe sente sya myaka eghi eti̱ghaaye kwecungula.
52 Se restarem poucos anos até o Ano do Jubileu, então fará contas com ele e pagará, em proporção aos anos restantes, o preço do seu resgate.
53 Munamahanga ali na kumutwalikani̱ya nga mu̱koli̱ apangi̱si̱i̱ye bu̱li̱ mwaka. Mutasi̱i̱mi̱lani̱ya munamahanga oghu kukola kubhi Munai̱saaleeli̱ muunakyanu.
53 Como trabalhador diarista, de ano em ano, estará com aquele que o comprou; não permita que o comprador domine sobre ele com tirania.
54 Nankabha asaaghuwa kwecungula mu milingo eghi yoona, mu mwaka ghwa kukola ki̱ghenu̱ eki, mukama wee ali na kumuha bughabe kughenda na baana be.
54 Se não for resgatado por nenhum desses meios, sairá no Ano do Jubileu, ele e seus filhos com ele.
55 Banai̱saaleeli̱ ni bantu banje kandi baheeleli̱ya banje aba naahi̱ye mu nsi ya Mi̱si̱li̱. Ni̱i̱si̱ye Mukama Luhanga waanu.’ ”
55 Porque é a mim que os filhos de Israel servem. Eles são meus servos, que tirei da terra do Egito. Eu sou o Senhor , o Deus de vocês.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Levítico 25, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.