Lucas 8
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs ARA
1 Haanu̱ma ya bwile bukee, Yesu aasaalila mu maatau̱ni̱ nʼomu mi̱bhi̱li̱, naalangilila Makulu Ghasemeeye ghaa bu̱lemi̱ bwa Luhanga. Aaghenda na beeghesebuwa be eku̱mi̱ na babili,
1 Aconteceu, depois disto, que andava Jesus de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do reino de Deus, e os doze iam com ele,
2 hamui na bakali̱ aba aabhi̱ngi̱yʼo bi̱li̱mu̱ nʼaba aaki̱li̱i̱ye ndwala. Bakali̱ aba ni: Mali̱ya wʼomu tau̱ni̱ ya Mangadhalina oghu aabhi̱ngi̱yʼo bi̱li̱mu̱ musanju̱,
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 na Yowana mukaa Ku̱u̱ja. Ku̱u̱ja oghu aakolagha mulimo ghwa kuloleelela bintu bya Mukama Helude. Hakaba halimu Susaana, na bakali̱ banji bakani̱ye. Bakali̱ aba baahaaghayo bimui hʼetungo lyabo kukoonela Yesu naaba aakalagha nabo.
3 e Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes, Suzana e muitas outras, as quais lhe prestavam assistência com os seus bens.
4 Kilo kimui biigambi̱ bya bantu byakala mbinaasa mbi̱lu̱gha mu maatau̱ni̱ mbinagumbaana hambali ali. Obu baagumbaane aabatwi̱la lu̱si̱mo luni ati,
4 Afluindo uma grande multidão e vindo ter com ele gente de todas as cidades, disse Jesus por parábola:
5 “Mu̱li̱mi̱ akaghenda kumisa nsigho yee. Obu aanamisagha, bumui haa nsigho yee bwalaghala mu kihandakati, bantu baabukpeetaaga, noni̱ syasa syabuliya.
5 Eis que o semeador saiu a semear. E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho; foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Bumui haa nsigho yee bwalaghala mu mabaale. Obu ndimo eghi yaatooye, yaahotoka haabwa kubuluwa maasi mu mabaale omu.
6 Outra caiu sobre a pedra; e, tendo crescido, secou por falta de umidade.
7 Bumui haa nsigho bwalaghala mu mahuwa, ghaakula, ghaasoosookeli̱ya ndimo eghi.
7 Outra caiu no meio dos espinhos; e estes, ao crescerem com ela, a sufocaram.
8 Bumui haa nsigho yee bwalaghala hʼetaka lisemeeye, bwakula, bwana. Bu̱li̱ kasigho kaalu̱ghamu busigho bukaniiye kimui milundi ki̱ku̱mi̱.” Niibuwo Yesu aabu̱ghi̱ye nʼelaka lyamaani̱ ati, “Oghu ali na matui ghaa ku̱u̱ghu̱wa, aaghu̱we.”
8 Outra, afinal, caiu em boa terra; cresceu e produziu a cento por um. Dizendo isto, clamou: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
9 Beeghesebuwa baa Yesu baamu̱bu̱u̱li̱ya makulu ghaa lu̱si̱mo olu,
9 E os seus discípulos o interrogaram, dizendo: Que parábola é esta?
10 aabaghila ati, “Enu̱we mukaheebuwa kumanya nsi̱ta sya bu̱lemi̱ bwa Luhanga, bhaatu banji baku̱si̱i̱ghwi̱lagha mu nsi̱mo, niikuwo balole batabona, baaghu̱we bateetegheeleli̱ya.
10 Respondeu-lhes Jesus: A vós outros é dado conhecer os mistérios do reino de Deus; aos demais, fala-se por parábolas, para que, vendo, não vejam; e, ouvindo, não entendam.
11 “Hatiini makulu ghaa lu̱si̱mo olu ngaaghaani: Mu̱mi̱si̱ naaghambi̱ye oghu, eki akumisagha ni kighambo kya Luhanga.
11 Este é o sentido da parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 Nsigho eghi ekalaghala hʼetaka lyʼomu kihandakati, ni bantu abaku̱u̱ghu̱wagha kighambo kya Luhanga, du̱mbi̱ Si̱taani̱ aasa abaayamu kiyo niikuwo batahi̱ki̱li̱ja kandi bajunuwa.
12 A que caiu à beira do caminho são os que a ouviram; vem, a seguir, o diabo e arrebata-lhes do coração a palavra, para não suceder que, crendo, sejam salvos.
13 Nsigho eghi ekalaghala hʼetaka lya mabaale, ni bantu abaku̱du̱bhagha badheedhuwa mbaaghu̱wa kighambo kya Luhanga, bhaatu ngoku bilimuwa bitaakugubha kulebba bitali na mi̱li̱ etaahi̱ye bhyani mu etaka, niikiyo kimui na bantu aba. Baku̱du̱bhagha bahi̱ki̱li̱ja haabwa bwile bukee. Bhaatu bwile bwa kulengeesebuwa haabwa kighambo kya Luhanga mbwahi̱ka du̱mbi̱ ku̱hi̱ki̱li̱ja kwabo kubula.
13 A que caiu sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria; estes não têm raiz, creem apenas por algum tempo e, na hora da provação, se desviam.
14 Kandi nsigho eghi ekamisuwa mu mahuwa, ni bantu abaku̱u̱ghu̱wagha kighambo kya Luhanga, bhaatu kwelalikiilila bwomi̱i̱li̱ bwa nsi eni, kutwali̱li̱ji̱bu̱wa buguudha, na kweghomba bintu binji bileka kighambo kya Luhanga kitabalu̱ghi̱lamu mughaso.
14 A que caiu entre espinhos são os que ouviram e, no decorrer dos dias, foram sufocados com os cuidados, riquezas e deleites da vida; os seus frutos não chegam a amadurecer.
15 Na nsigho eghi ekalaghala hʼetaka lisemeeye, kikumani̱i̱si̱ya bantu abaku̱u̱ghu̱wagha kighambo kya Luhanga, bakikwata na mutima ghumui, baba beesighibuwa kandi kibalu̱ghi̱lamu mughaso ghukani̱ye haabwa ku̱gu̱mi̱si̱li̱ja mu ku̱hi̱ki̱li̱ja kwabo.”
15 A que caiu na boa terra são os que, tendo ouvido de bom e reto coração, retêm a palavra; estes frutificam com perseverança.
16 Yesu aatodha aabaghila ati, “Taaliyo muntu nʼomui oghu akubhaki̱yagha taala kandi aghi̱swi̱ki̱la na kighegha kedha aghita e bukungwisi. Bhaatu akughitaagha haa kyakutʼo taala niikuwo ebbeneli̱ye abakutaaha mu numba omu.
16 Ninguém, depois de acender uma candeia, a cobre com um vaso ou a põe debaixo de uma cama; pelo contrário, coloca-a sobre um velador, a fim de que os que entram vejam a luz.
17 Nanga taaliyo kintu kyona eki bantu balikolelela mu ki̱bi̱so ekitalimanuwa, kedha eki bali̱bi̱sa-bi̱sa ekitalimanuwa.
17 Nada há oculto, que não haja de manifestar-se, nem escondido, que não venha a ser conhecido e revelado.
18 Mweghendeseleje ku̱tegheeleli̱ya, nanga oghu ali na kantu, niiye akwongeluwʼo, bhaatu oghu atali na kantu, nʼaka akweli̱li̱kana ati ali nako, kakumuuhibuwʼo.”
18 Vede, pois, como ouvis; porque ao que tiver, se lhe dará; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Ni̱na wee, na baana baani̱na Yesu baasa hambali ali kumulola, bhaatu bataagubha ku̱mu̱hi̱ka haai-haai haabwa bantu kukanila kimui.
19 Vieram ter com ele sua mãe e seus irmãos e não podiam aproximar-se por causa da concorrência de povo.
20 Niibuwo muntu omui aamu̱ghi̱li̱ye ati, “Njoko waawe na baana banjoko waawe baamiliiye enja bakukubbala.”
20 E lhe comunicaram: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem ver-te.
21 Yesu aakuukamu ati, “Maaha kandi baana baamaaha ni abaku̱u̱ghu̱wagha kighambo kya Luhanga kandi bakola ebi kilaghiiye.”
21 Ele, porém, lhes respondeu: Minha mãe e meus irmãos são aqueles que ouvem a palavra de Deus e a praticam.
22 Kilo kimui Yesu aaghila beeghesebuwa be ati, “Muleke tubhasuke luhande lwʼeli̱ lwa nanja.” Baani̱i̱na bwati̱ baaghenda.
22 Aconteceu que, num daqueles dias, entrou ele num barco em companhia dos seus discípulos e disse-lhes: Passemos para a outra margem do lago; e partiram.
23 Mbanaghenda, aaghwesaghila. Kyegha kyasa haa nanja, haai ku̱li̱i̱ka bwati̱ obu mu maasi.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu. E sobreveio uma tempestade de vento no lago, correndo eles o perigo de soçobrar.
24 Niibuwo baaghendi̱ye baamu̱su̱su̱mu̱la. Baamughila bati, “Mwegheesi̱ya, mwegheesi̱ya, twatwi̱ka!”
24 Chegando-se a ele, despertaram-no dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo! Despertando-se Jesus, repreendeu o vento e a fúria da água. Tudo cessou, e veio a bonança.
25 Niibuwo aababu̱u̱i̱ye ati, “Tamu̱neesi̱ghi̱ye?” Boobaha kandi baasweka. Baabu̱u̱lani̱ya bati, “Oni ni muntu wa mulingo ki? Akulaghilagha kyegha na nanja, ti̱ bi̱mu̱u̱ghu̱wa!”
25 Então, lhes disse: Onde está a vossa fé? Eles, possuídos de temor e admiração, diziam uns aos outros: Quem é este que até aos ventos e às ondas repreende, e lhe obedecem?
26 Yesu na beeghesebuwa be baabhasuka luhande lwʼeli̱ lwa nanja ku̱lu̱gha Galilaaya, baaki̱dha mu kyalo kya Bagadala.
26 Então, rumaram para a terra dos gerasenos, fronteira da Galileia.
27 Makalu̱gha ati mu bwati̱, musaasa wʼomu tau̱ni̱ eghi oghu ki̱li̱mu̱ kikwete, aamwisʼo. Musaasa oghu akaba naamali̱ye bwile bukani̱ye ataaku̱lu̱wala kandi taalalagha mu numba bbaa, kuuyʼo mu ki̱i̱kalo eki baajiikaghamu bantu.
27 Logo ao desembarcar, veio da cidade ao seu encontro um homem possesso de demônios que, havia muito, não se vestia, nem habitava em casa alguma, porém vivia nos sepulcros.
28 Obu aaboone Yesu, aatakangana, aateeli̱ya mu maghulu ghaa Yesu, aabu̱gha nʼelaka lyamaani̱ ati, “Yesu, Mwana wa Luhanga wa Eghulu Munu, oku̱mbu̱ni̱ya ki? Nkwesengeleei̱ye, gutu otambona-boni̱ya!”
28 E, quando viu a Jesus, prostrou-se diante dele, exclamando e dizendo em alta voz: Que tenho eu contigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Rogo-te que não me atormentes.
29 Aabu̱gha atiyo nanga Yesu akaba naaghambiiye ki̱li̱mu̱ eki ati ki̱mu̱lu̱ghʼo. (Kyakabaagha kimukwete, baakala bamu̱li̱ndi̱ye kandi bamu̱boheei̱ye njeghele na mpi̱ngo. Bhaatu aasi̱tu̱wagha, kimukuba mu elungu.)
29 Porque Jesus ordenara ao espírito imundo que saísse do homem, pois muitas vezes se apoderara dele. E, embora procurassem conservá-lo preso com cadeias e grilhões, tudo despedaçava e era impelido pelo demônio para o deserto.
30 Niibuwo Yesu aamu̱bu̱u̱i̱ye ati, “Li̱i̱na lyawe nuuwe ani̱?”
30 Perguntou-lhe Jesus: Qual é o teu nome? Respondeu ele: Legião, porque tinham entrado nele muitos demônios.
31 Bi̱li̱mu̱ ebi byesengeleli̱ya Yesu biti, “Gutu otatukuba mu ki̱i̱na kitobheleeye kimui!”
31 Rogavam-lhe que não os mandasse sair para o abismo.
32 Haa mwena haai-haai, mpunu sikani̱ye sikaba siliyo nsiliya. Bi̱li̱mu̱ ebi byesengeleli̱ya Yesu biti abi̱si̱i̱mi̱lani̱ye bighende mu mpunu esi haaliisiyo byataahamu. Aabi̱si̱i̱mi̱lani̱ya.
32 Ora, andava ali, pastando no monte, uma grande manada de porcos; rogaram-lhe que lhes permitisse entrar naqueles porcos. E Jesus o permitiu.
33 Obu bi̱li̱mu̱ ebi byalu̱ghi̱yʼo musaasa oghu, byaghenda byataaha mu mpunu esi. Syona syali̱ghi̱ti̱la kimui, syakota mu nanja, syatwi̱ki̱lamu.
33 Tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se despenhadeiro abaixo, para dentro do lago, e se afogou.
34 Bali̱i̱si̱ya baa mpunu esi obu baaboone ebyabaayʼo, baali̱gi̱ta baaghenda mu tau̱ni̱ na mu mi̱bhi̱li̱, mbanaghambila bantu makulu agha.
34 Os porqueiros, vendo o que acontecera, fugiram e foram anunciá-lo na cidade e pelos campos.
35 Bantu aba baasa kulola ekyabaayʼo eki, obu baaki̱dhi̱ye hambali Yesu ali. Baasanga musaasa oghu bi̱li̱mu̱ byalu̱ghi̱yʼo, asitami̱ye mu maghulu ghaa Yesu, alu̱wete kandi ateekaane, boona boobaha.
35 Então, saiu o povo para ver o que se passara, e foram ter com Jesus. De fato, acharam o homem de quem saíram os demônios, vestido, em perfeito juízo, assentado aos pés de Jesus; e ficaram dominados de terror.
36 Abaaboone ebyabaayʼo musaasa oghu na mpunu esi, baaghambila abaasi̱yʼo aba ngoku musaasa oghu bi̱li̱mu̱ byabaaghʼo aaki̱li̱ye.
36 E algumas pessoas que tinham presenciado os fatos contaram-lhes também como fora salvo o endemoninhado.
37 Obu bantu bʼomu kyalo kya Bagadala aba baaboone ekyabaayʼo eki, beesengeleli̱ya Yesu bati alu̱ghe mu kyalo kyabo eki. Niibuwo aani̱i̱ni̱ye bwati̱ kukuuka luhande lwʼeli̱ lwa nanja.
37 Todo o povo da circunvizinhança dos gerasenos rogou-lhe que se retirasse deles, pois estavam possuídos de grande medo. E Jesus, tomando de novo o barco, voltou.
38 Musaasa oghu bi̱li̱mu̱ byalu̱ghi̱yʼo oghu aamwesengeleli̱ya ati, “Onsi̱i̱mi̱lani̱ye ngende niikalaghe naawe.” Bhaatu Yesu aamughila ati,
38 O homem de quem tinham saído os demônios rogou-lhe que o deixasse estar com ele; Jesus, porém, o despediu, dizendo:
39 “Okuuke ewaanu, oghambile bantu bʼewaanu ebi Luhanga aakukoleeye.” Musaasa oghu aaghenda mu tau̱ni̱ eghi yoona, naanaghambila bantu ebi Yesu aamukoleeye.
39 Volta para casa e conta aos teus tudo o que Deus fez por ti. Então, foi ele anunciando por toda a cidade todas as coisas que Jesus lhe tinha feito.
40 Obu Yesu aaki̱dhi̱ye luhande lwʼeli̱ lwa bughuwa ejooba bwa nanja eghi, kiigambi̱ kya bantu kyamwebali̱ya nanga boona bakaba bamulindiliiye.
40 Ao regressar Jesus, a multidão o recebeu com alegria, porque todos o estavam esperando.
41 Niibuwo musaasa omui, li̱i̱na liye Yai̱lo, mwebembeli̱ wʼelami̱li̱yo lya Bayu̱daaya, mu mu̱bhi̱li̱ oghu aasi̱ye aateeli̱ya Yesu mu maghulu naamwesengeleli̱ya ati, aghende naye ewe e ka.
41 Eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga, e, prostrando-se aos pés de Jesus, lhe suplicou que chegasse até a sua casa.
42 Ekyaleki̱ye musaasa oghu aabu̱gha atiyo ni nanga akaba ali na muhala wee omui enkaha alwaliiye kimui kandi ali haai ku̱ku̱wa. Manaabukali̱ oghu akaba ali na myaka eku̱mi̱ nʼebili.
42 Pois tinha uma filha única de uns doze anos, que estava à morte. Enquanto ele ia, as multidões o apertavam.
43 Mu kiigambi̱ kya bantu eki hakaba halimu mukali̱ oghu akaba alwaye bulwaye bwa bakali̱. Amali̱ye na buwo myaka eku̱mi̱ nʼebili. Taaliyo mutambi̱li̱ nʼomui oghu akagubha kumukoonela na kati̱i̱ konkaha bbaa.
43 Certa mulher que, havia doze anos, vinha sofrendo de uma hemorragia, e a quem ninguém tinha podido curar [e que gastara com os médicos todos os seus haveres],
44 Mukali̱ oghu aasila enu̱ma sya Yesu mu kiigambi̱ kya bantu eki, aaku̱ma haa lughoye lwa Yesu. Makalu̱ku̱mʼo ati, du̱mbi̱ aakililʼo.
44 veio por trás dele e lhe tocou na orla da veste, e logo se lhe estancou a hemorragia.
45 Yesu aabu̱u̱li̱ya ati, “Ni ani̱ anku̱mi̱yʼo?” Bantu boona beehighaana. Niibuwo Peetelo aamu̱ghi̱li̱ye ati, “Wai̱tu̱, naawe oboone ngoku kiigambi̱ kya bantu kini baku̱gu̱mbi̱ye kandi baku̱mi̱ghi̱li̱i̱ye.”
45 Mas Jesus disse: Quem me tocou? Como todos negassem, Pedro [com seus companheiros] disse: Mestre, as multidões te apertam e te oprimem [e dizes: Quem me tocou?].
46 Bhaatu Yesu aatodha aaghila ati, “Muntu anku̱mi̱yʼo nanga neehi̱ghu̱u̱ye maani̱ ghaa ku̱ki̱li̱ya ghandu̱ghi̱yemu̱!”
46 Contudo, Jesus insistiu: Alguém me tocou, porque senti que de mim saiu poder.
47 Obu mukali̱ oghu aaboone ataakugubha kwebi̱sa, aasa naatukumila, aateeli̱ya Yesu mu maghulu. Aabu̱gha haagati ya bantu boona ekyaleki̱ye aaku̱mo Yesu kandi ngoku du̱mbi̱ aakiliiyʼo.
47 Vendo a mulher que não podia ocultar-se, aproximou-se trêmula e, prostrando-se diante dele, declarou, à vista de todo o povo, a causa por que lhe havia tocado e como imediatamente fora curada.
48 Yesu aamughila ati, “Muhala wanje, ku̱hi̱ki̱li̱ja kwawe kwaku̱ki̱li̱i̱ye, oghende mpempa.”
48 Então, lhe disse: Filha, a tua fé te salvou; vai-te em paz.
49 Yesu naanabu̱gha, musaasa aalu̱gha mu ka ya mwebembeli̱ oghu, aamughila ati, “Wai̱tu̱, oleke ku̱lu̱hi̱li̱ya busa mwegheesi̱ya, muhala waawe aaku̱u̱ye!”
49 Falava ele ainda, quando veio uma pessoa da casa do chefe da sinagoga, dizendo: Tua filha já está morta, não incomodes mais o Mestre.
50 Bhaatu obu Yesu aaki̱i̱ghu̱u̱ye aaghila Yai̱lo oghu ati, “Oleke kwobaha. Ohi̱ki̱li̱je si̱ye, muhala waawe akukila.”
50 Mas Jesus, ouvindo isto, lhe disse: Não temas, crê somente, e ela será salva.
51 Obu aaki̱dhi̱ye mu ka ya Yai̱lo, Yesu taasi̱i̱mi̱lani̱i̱ye muntu onji nʼomui kutaaha naye mu numba kuuyʼo Peetelo, Yohaana na Yakobbo hamui na ese na ni̱na manaabukali̱ oghu.
51 Tendo chegado à casa, a ninguém permitiu que entrasse com ele, senão Pedro, João, Tiago e bem assim o pai e a mãe da menina.
52 Basanga bantu boona mbalila manaabukali̱ oghu kandi mbatakanganilana kimui. Bhaatu Yesu aabaghila ati, “Muleke kulila; mwana oni taaku̱u̱ye bbaa, aaghwesaghiiye kwonkaha!”
52 E todos choravam e a pranteavam. Mas ele disse: Não choreis; ela não está morta, mas dorme.
53 Bantu aba baamusekeelela nanga bakaba bamani̱ye ngoku aku̱u̱ye.
53 E riam-se dele, porque sabiam que ela estava morta.
54 Yesu aataaha naaba aakomi̱yemu aba hambali mu̱ku̱ ghwa manaabukali̱ oghu ghuli. Aamukwata haa mukono, aamubilikila ati, “Manaabukali̱ uwe, oomuke!”
54 Entretanto, ele, tomando-a pela mão, disse-lhe, em voz alta: Menina, levanta-te!
55 Manaabukali̱ oghu aatodha aaba mwomi̱i̱li̱, du̱mbi̱ aamuka. Yesu aalaghila babyaye baa manaabukali̱ oghu ati baahe mwana oghu byokuliya.
55 Voltou-lhe o espírito, ela imediatamente se levantou, e ele mandou que lhe dessem de comer.
56 Ti̱ babyaye baa mwana oghu baaswekela kimui. Bhaatu Yesu aabeekonkomeelela kutaghambila muntu nʼomui ebyabaayʼo.
56 Seus pais ficaram maravilhados, mas ele lhes advertiu que a ninguém contassem o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.