Lucas 6
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs ARA
1 Kilo kya Sabhato kimui, Yesu aasaalilagha mu misili ya ngano. Beeghesebuwa be baakala kukobha mituwe ya ngano eghi mbanaghyesi̱ngeelela mu ngalo, mbanaghiliya.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Niibuwo bamui mu Bafali̱saayo baabu̱u̱i̱ye bati, “Kusighikila mu bilaghilo, mukwete kukola ekitahi̱ki̱ye kukoluwa haa kilo kya Sabhato nangaaki?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Yesu aabakuukamu ati, “Buuye tamukasomagha ebi Dhau̱dhi̱ aakoli̱ye obu eye naaba abaabaagha naye njala yaabaagha ebakwete?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Akataaha mu Numba ya Luhanga, aaliya migaati̱ eghi bahongeeye Luhanga. Kandi aaghiha nʼabaabaagha naye. Migaati̱ eghi tayaalibuwagha bantu banji kuuyʼo bahongi̱ bonkaha.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Niibuwo aamaliliiye naabaghila ati, “Nahabweki Mwana wa Muntu niiye Mukama wa kilo kya Sabhato.”
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Kilo kya Sabhato kinji, Yesu aaghenda mu elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya, eegheeseli̱yamu. Musaasa anangi̱ye mukono ghwabuliyo akaba alimu.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Beegheesi̱ya baa bilaghilo na Bafali̱saayo baakala baloleleeye Yesu, alakaba naamu̱ki̱li̱ya kilo kya Sabhato niikuwo bamunyegheelele bati aakoli̱ye mulimo kilo kya Sabhato.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Bhaatu Yesu aamanya ebi bakwete kweli̱li̱kana, du̱mbi̱ aaghila musaasa anangi̱ye mukono oghu ati, “Wiise hani.” Musaasa oghu aamuka, aaghenda aamilila hambali Yesu ali.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Yesu aabaghila ati, “Nkubbala kubabu̱u̱li̱ya, kusighikila mu bilaghilo, ki̱hi̱ki̱ye haa kilo kya Sabhato kukola bisemeeye kedha bi̱bhi̱i̱hi̱ye; ku̱ki̱li̱ya bwomi̱i̱li̱, kedha ku̱bu̱hwelekeeleli̱ya?”
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Aababu̱ngi̱li̱yamu maaso boona, du̱mbi̱ aaghila musaasa oghu ati, “Nanula mukono ghwawe.” Aaghunanula, ti̱ ghwakililʼo.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Du̱mbi̱ beegheesi̱ya baa bilaghilo na Bafali̱saayo aba baasaalililuwa kimui, baatandika kuhanuula eki balakola Yesu.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Bwile obu Yesu aaghenda haa mwena kusaba; ti̱ akeeseli̱yayo bwile naanasaba Luhanga.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Obu bwakeeye, aabilikila beeghesebuwa be boona, aakomamu eku̱mi̱ na babili, aba aaghi̱li̱yemu bakwenda be.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Aba aakomi̱yemu niibo bani: Si̱mooni̱ oghu aalu̱ki̱ye li̱i̱na Peetelo na waani̱na wee Andeleya, Yakobbo, Yohaana, Fi̱li̱po, Batu̱lu̱maayo,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matayo, Tomasi, Yakobbo mutabani̱ wa Alifaayo, Si̱mooni̱ oghu aalwanililagha ehanga liye,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Yu̱da mutabani̱ wa Yakobbo, na Yu̱da Esikalyota oghu akamu̱ghobeli̱ya.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Obu Yesu aamali̱ye kukoma bakwenda be aba, aakota nabo ku̱lu̱gha haa mwena oghu, baaki̱dha mu nti̱na ya ghuwo hambali henganiililaane. Kiigambi̱ kya beeghesebuwa be bakaba baliyo na bantu bakaniiye kimui, balu̱ghi̱ye mu mi̱bhi̱li̱ ya di̱si̱tu̱li̱ki̱ti̱ ya Bu̱yu̱daaya nʼomu kibugha kya Yelusaalemu, na banji balu̱ghi̱ye haseli̱ye: Ti̱lo na Si̱dooni̱, haai-haai na nanja ya Medi̱teleni̱yani̱.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Baasa ku̱mu̱tegheeleli̱ya ngoku akwete kwegheesi̱ya. Abaabaagha balwaye baabbalagha bati abaki̱li̱ye. Aba bi̱li̱mu̱ bikwete aababhingaghʼo biyo.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Bantu boona baabbalagha ku̱mu̱ku̱mʼo, nanga maani̱ aghaamu̱lu̱ghaghamu ghaabaki̱li̱ya boona.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Niibuwo Yesu aakaaye aaloleleeye beeghesebuwa be, aabaghila ati,
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Muli na mu̱gi̱sa enu̱we aba njala ekwete,
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Muli na mu̱gi̱sa bantu mbaaboohi̱ye, bababhenga, babawaawaani̱ya
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 “Nanga ebi niibiyo baataata baabo baakoli̱yʼo balangi̱ bʼambele. Nahabweki bantu mbaabatwali̱kani̱i̱ye kubhi batiyo mudheedheluwe kimui, nanga Luhanga aliha enu̱we mpeela ekani̱ye mu eghulu.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 “Ngamulikibona enu̱we baguudha,
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Ngamulikibona enu̱we abaaku̱ti̱ye endindi,
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Ngamulikibona bantu boona mbaasi̱ndi̱ye enu̱we,
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 “Bhaatu nkughambila enu̱we abantegheleei̱ye nti: Mukundaghe ngi̱ghu̱ syanu kandi mukolaghe kusemeeye ababoohi̱ye.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Abalabakiinagha, mubasabilaghe mu̱gi̱sa. Abalabambulagha, mubasabilaghe kusemeeye.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Muntu naakutali̱i̱ye haa etama, omugaali̱li̱ye na li̱li̱ kandi muntu naatwete kooti̱ yaawe, omuhe nʼesaati̱.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Muntu naakusabi̱ye kantu omuhaaghe ko. Ti̱ muntu naatwete kintu kyawe, otamuhambi̱li̱jagha ku̱ki̱ku̱u̱ki̱ya.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Ngoku mwangubbali̱ye baanakyanu kubatwalikani̱ya, aaniikuwo naanu mwabatwalikani̱yagha.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 “Nimwaku̱ndi̱ye ababaku̱ndi̱ye bonkaha, mukughasiluwa ki? Nanga na basi̱i̱si̱ bakukundagha ababaku̱ndi̱ye.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Kaakuba mutwalikani̱ya kusemeeye abakubatwalikani̱ya kusemeeye, mukughasiluwa ki? Na basi̱i̱si̱ niikuwo bakukolagha batiyo dhee.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Kandi nimwekopeei̱ye aba mu̱kweli̱li̱kana muti bakubasasula, buuye mbiki bikuleka Luhanga abasi̱i̱me? Na basi̱i̱si̱ dhee bakwekopi̱yagha aba bakweli̱li̱kana bati bakubasasula.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Bhaatu enu̱we mukundaghe ngi̱ghu̱ syanu kandi mubakolaghe kusemeeye, mwekopaghe mutaakunihila kubasasula; Luhanga alibaha musaala ghwamaani̱ kandi mukuba nimwoleka ngoku muli baana baa Luhanga wa Eghulu Munu. Nanga eye akughililagha ngughuma abʼengeso sibhi nʼabataaku̱si̱i̱magha.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Mughililaghe baanakyanu ngughuma ngoku Eseenu̱we Luhanga akubaghililagha ngughuma.”
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 “Mutatwi̱lagha baanakyanu misango, niikuwo naanu Luhanga atabatwi̱laghayo. Mutasoghosagha baanakyanu, niikuwo naanu Luhanga atabasoghosa. Mughanilaghe, naanu mulighaniluwa.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Luhanga akubaha naaboone ngoku mukuha banakyanu. Mulatungagha bikaniiye kimui ngoku mu̱su̱u̱bu̱li̱ mulungi aku̱pi̱i̱magha kusemeeye, aasu̱li̱li̱ya kimui eki aku̱ghu̱li̱ya makiha oghu akughula; aki̱ki̱bha, aki̱dhi̱ngi̱ya ti̱ ki̱seesekeli̱ya. Ti̱ hambali mukwengaani̱ya kutwalikani̱ya baanakyanu, niikuwo naanu balabatwalikani̱yagha.”
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Yesu aatodha aabaha lu̱si̱mo ati, “Buuye muntu oghu maaso ghaaghaaye akugubha kuhikila muughali̱ wa maaso muunakiye? Bombi tabakwegenga mu ki̱i̱na?
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Mweghesebuwa taasaai̱ye mwegheesi̱ya wee, bhaatu neeghi̱ye bhyani akukola ngʼebi mwegheesi̱ya wee akukolagha.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Nkiki kyanguleka ookala oboone kabubi kati̱i̱ akali mu li̱i̱so lya muunakyawe, onasaaghu̱u̱we kubona lubbaau luunamu̱li̱to oluli mu li̱i̱so lyawe?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Buuye okugubha kughila oti̱ya muunakyawe oti, ‘Wai̱, oleke nkuuye kabubi kati̱i̱ akali mu li̱i̱so lyawe,’ kuni onasaaghu̱u̱we kuuya lubbaau luunamu̱li̱to oluli mu li̱i̱so lyawe. Ngobi̱ya uwe, odu̱bhe ooye lubbaau luunamu̱li̱to oluli mu li̱i̱so lyawe, obone bbeni̱-bbeni̱ niikuwo ogubhe kuuya kabubi akali mu li̱i̱so lya muunakyawe.”
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 — ausente —
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 — ausente —
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Nanga muntu naabaaye ali na mutima ghusemeeye, akukola kandi abu̱ghe bintu bisemeeye. Bhaatu muntu naabaaye mubhi akukola kandi abu̱ghe bintu bi̱bhi̱i̱hi̱ye, nanga muntu aku̱bu̱ghagha ebimuli haa mutima.”
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Yesu aatodha aabaghila ati, “Mukungilagha muti, ‘Mukama wanje, Mukama wanje,’ kuni mutaakukola ebi nkubaghambilagha nangaaki?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Oleke mbooleke kyakulolelo kya muntu weena oghu akunjisaghʼo, aaghu̱wa bighambo byanje kandi abikola.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Ali nga musaasa oghu aakwelagha numba yee; aalima musingi ghutobheeye, aahi̱ka hambali etaka lyomiiye, aakwelʼo numba yee eghi. Obu maasi ghaasuuye ghaasenda, mighina yaatandika kusamba numba eghi, bhaatu tayaasobooye ku̱ghi̱dhi̱nga-dhi̱ngi̱ya, nanga akaba aghikweye kusemeeye.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Bhaatu oghu aku̱u̱ghu̱wagha bighambo byanje kandi abhenga kukola ebi bilaghiiye, ali nga musaasa oghu akakwela numba yee hʼetaka magi̱la musingi. Obu maasi ghaasuuye ghaasenda, mighina yaatandika kusamba numba eghi, du̱mbi̱ yeegenga kandi yaabhiihila kimui!”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.