Juízes 9
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs VC
1 Kilo kimui Abbi̱meleeki̱ mutabani̱ wa Yelubbaali aaghenda Sekeemu mu beeseekulu be, aabu̱gha nabo na nganda sya ni̱na wee ati,
1 Abimelec, filho de Jerobaal, foi ter com os irmãos de sua mãe em Siquém, e disse-lhes, assim como a toda a família de sua mãe:
2 “Mu̱bu̱u̱li̱ye bantu boona baa Sekeemu muti, ‘Nkiki mubbali̱ye kyonini? Batabani̱ nsanju̱ boona baa Yelubbaali kubalema kedha omui mu ebo kulema enu̱we?’ Muusuke ngu ndi saghama yaanu yoonini.”
2 Dizei, vo-lo peço, a todos os habitantes de Siquém: o que é melhor para vós: serdes dominados por setenta homens, todos filhos de Jerobaal, ou que um só homem seja vosso rei? Lembrai-vos de que eu sou de vosso sangue e de vossa carne.
3 Obu beeseekulu be baaghambiiye bintu ebi beebembeli̱ baa Sekeemu boona, baatu̱wamu haa mitima yabo kuhagila Abbi̱meleeki̱ kuba mwebembeli̱ wabo. Baaghila bati, “Ni mwana wa ni̱naatu̱we.”
3 Os irmãos de sua mãe falaram dele aos habitantes de Siquém, referindo-lhes suas palavras, e inclinaram o seu coração para Abimelec, porque, diziam eles, é nosso irmão.
4 Baaya mu numba ya Bbaali̱-bbeli̱ti̱ bi̱twi̱ke nsanju̱ bya siliva, baamuhaabiyo. Ebi niibiyo Abbi̱meleeki̱ aakoleesi̱yagha kupangi̱i̱si̱ya bantu babhi kandi baatambighana abaamukwamililagha.
4 E deram-lhe setenta siclos de prata tomados do templo de Baal-Berit, com os quais assalariou homens miseráveis e aventureiros, que o seguiram.
5 Aaghenda e ka ewaabo mu kibugha kya Ofula kandi aatila haa ebaale limui baana baani̱na wee nsanju̱, batabani̱ baa Yelubbaali. Bhaatu Yosaamu mutabani̱ wʼobuto wa Yelubbaali aaluka kandi eebi̱sa.
5 Foi à casa de seu pai em Efra, e matou sobre uma pedra os seus irmãos, filhos de Jerobaal, setenta homens; escapou somente Joatão, filho mais novo de Jerobaal, porque se tinha escondido.
6 Niibuwo beebembeli̱ boona bʼomu kibugha kya Sekeemu na ki̱i̱kalo kya Bbeti-miilo beekumaani̱ya hamui, baaghenda hansi ya ki̱i̱looku̱ kandi baafoola Abbi̱meleeki̱ kuba mukama wabo.
6 Juntaram-se então todos os siquemitas com todos os de Bet-Melo, e vieram junto do terebinto da estela que havia em Siquém, onde proclamaram rei Abimelec.
7 Obu Yosaamu, aaghu̱u̱ye eki, aaghenda eemilila haagu̱u̱li̱ ya mwena Geli̱ji̱i̱mu̱, aabu̱gha nʼelaka lyamaani̱ ati, “Mu̱ntegheeleli̱ye enu̱we beebembeli̱ baa Sekeemu, niikuwo Luhanga agubhe kubategheeleli̱ya.
7 Sabendo disso, subiu Joatão ao cimo do monte Garizim e exclamou: Ouvi-me, homens de Siquém, para que Deus vos ouça!
8 Kilo kimui biti bikatu̱wamu kukoma mukama oghu akubilema. Byaghila kiti oli̱va biti, ‘Obe mukama waatu.’
8 As árvores resolveram um dia eleger um rei para governá-las e disseram à oliveira: reina sobre nós!
9 Bhaatu kiti oli̱va kyakuukamu kiti, ‘Nkugubha nti̱ya ku̱ti̱gha mafu̱ta ghanje, agha bantu baku̱koleesi̱yagha ku̱hu̱ti̱ya baaluhanga na bantu, kulema biti byonkaha?’
9 Mas ela respondeu: renunciarei, porventura, ao meu óleo que constitui minha glória aos olhos de Deus e dos homens, para colocar-me acima das outras árvores?
10 Biti ebi byaghila kiti mu̱ti̱i̱ni̱ biti, ‘Wiise obe mukama waatu.’
10 E as árvores disseram à figueira: vem tu, e reina sobre nós!
11 Bhaatu kiti mu̱ti̱i̱ni̱ kyakuukamu kiti, ‘Nkugubha nti̱ya kuleka kweli̱ya bi̱ghu̱ma byanje binuliliiye kulema biti?’
11 Mas a figueira disse-lhes: poderia eu, porventura, renunciar à doçura de meu delicioso fruto, para colocar-me acima das outras árvores?
12 Biti ebi byaghila mujaabbi̱i̱bbu̱ biti, ‘Wiise obe mukama waatu.’
12 E as árvores disseram à videira: vem tu, reina sobre nós!
13 Bhaatu mujaabbi̱i̱bbu̱ ghwaghila ghuti, ‘Nkugubha nti̱ya kuleka vi̱i̱ni̱ yanje, eghi ekulekagha Luhanga na bantu badheedhuwa, kulema biti?’
13 Mas a videira respondeu: poderia eu renunciar ao meu vinho que faz a alegria de Deus e dos homens, para colocar-me acima das outras árvores?
14 Niibuwo biti ebi byona byaghi̱li̱ye mahuwa biti, ‘Wiise obe mukama waatu.’
14 E todas as árvores disseram ao espinheiro: vem tu, reina sobre nós!
15 Mahuwa ghaaghila biti ebi ghati, ‘Majima mukaakuba nimubbala kunfoola mukama waanu, mwise mu ki̱i̱ku̱dhu̱ kyanje. Kaakuba mubhenga kwisa, muleke mulilo ghu̱lu̱ghe mu mahuwa ghwoki̱ye bi̱i̱looku̱ bya Lebbanooni̱!’
15 E o espinheiro respondeu: se realmente me quereis escolher para reinar sobre vós, vinde e abrigai-vos debaixo de minha sombra; mas, se não o quereis, saia fogo do espinheiro e devore os cedros do Líbano!
16 “Buuye mukakola kintu kisemeeye kandi eki̱hi̱ki̱ye kufoola Abbi̱meleeki̱ mukama? Mukaasuka bintu bilungi ebi Yelubbaali aabakoleeye? Buuye bantu baa ka yee mukabatwalikani̱ya kulungi ngoku eye aabakoli̱ye?
16 Agora, pois, se com lealdade e boa-fé escolhestes Abimelec para vosso rei, se vos portastes bem com Jerobaal e sua casa, correspondendo aos benefícios que ele vos fez
17 Mutaabululuwa ngoku tita aabalwaniiye bulemo, aahaayo bwomi̱i̱li̱ buwe ku̱kwi̱la kandi kujuna Banami̱di̱yaani̱.
17 porque meu pai combateu por vós e livrou-vos dos madianitas arriscando a própria vida;
18 Bhaatu obwalo mwalu̱mbi̱ye ka ya tita kandi batabani̱ be nsanju̱ mwabaati̱la haa ebaale limui. Mwafoola Abbi̱meleeki̱ mutabani̱ wa mu̱heeleli̱ya wee wabukali̱ kuba mukama wa Sekeemu, nanga Abbi̱meleeki̱ oghu kuba lughanda lwanu.
18 vós, que agora vos levantastes contra a casa de meu pai, matastes todos os seus setenta filhos sobre uma pedra, e proclamastes rei dos habitantes de Siquém Abimelec, filho de sua escrava, sob o pretexto de que ele é vosso irmão,
19 Obwalo mukaakuba mukoleeye Yelubbaali na bantu baa ka yee kintu kisemeeye kandi eki̱hi̱ki̱ye, mudheedhuwa na Abbi̱meleeki̱ kandi naye adheedhuwe naanu.
19 se, pois, com lealdade e boa-fé, procedestes bem com Jerobaal e sua casa, então que Abimelec vos faça felizes, e que vós o façais feliz igualmente!
20 Bhaatu ebi mwakoli̱ye mbyabaaye bitasemeeye, nkwekumbula nti Abbi̱meleeki̱ ahwelekeeleli̱ye na mulilo beebembeli̱ baa Sekeemu na Bbeti-miilo kandi naanu mu̱mu̱hwelekeeleli̱ye.”
20 Do contrário, saia fogo de Abimelec, e devore os homens de Siquém com os de Bet-Melo; e saia fogo dos habitantes de Siquém e de Bet-Melo, e devore Abimelec!
21 Yosaamu haabwa kwobaha mwana wa ni̱na wee Abbi̱meleeki̱, aalukila mu kibugha kya Bbeeli̱, aakalayo.
21 Fugiu em seguida Joatão para Bera, onde habitou, longe de Abimelec, seu irmão.
22 Abbi̱meleeki̱ aalema I̱saaleeli̱ haabwa myaka esatu.
22 Reinou Abimelec sobre Israel durante três anos.
23 Luhanga aatuma ki̱li̱mu̱ kuleeta kwohangana haagati ya Abbi̱meleeki̱ na beebembeli̱ baa Sekeemu. Beebembeli̱ baa Sekeemu aba baajeemela Abbi̱meleeki̱.
23 E Deus suscitou um mau espírito entre ele e os habitantes de Siquém, que os fez se revoltarem.
24 Luhanga aafubilagha Abbi̱meleeki̱ haabwa kwita baana baa ni̱na wee batabani̱ nsanju̱ baa Yelubbaali. Luhanga aafubilagha dhee Abbi̱meleeki̱ na bantu baa Sekeemu haabwa bu̱ji̱ndi̱ bwabo.
24 Isso aconteceu para que fosse vingado o homicídio dos setenta filhos de Jerobaal, e seu sangue caísse sobre Abimelec, seu irmão, que os havia matado, e sobre os siquemitas que tinham sido seus cúmplices.
25 Beebembeli̱ baa Sekeemu baajeemela Abbi̱meleeki̱ kandi baata basaasa babhi mu bwena, abaahu̱ngagha bintu bya bantu abaakwamagha kihanda eki. Kintu eki baakighambila Abbi̱meleeki̱.
25 Os homens de Siquém armaram contra ele emboscadas no alto dos montes, e puseram-se a despojar todos aqueles que passavam por ali; e Abimelec foi informado disso.
26 Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ aaghenda kuukala mu kibugha kya Sekeemu na baana baa ni̱na wee, beebembeli̱ baa Sekeemu baamwesigha.
26 Gaal, filho de Obed, foi com seus irmãos a Siquém e ganhou a confiança dos homens do lugar.
27 Bantu aba boona baaghenda mu misili yabo ya mi̱jaabbi̱i̱bbu̱, baakobhayo mi̱jaabbi̱i̱bbu̱ baakamamu vi̱i̱ni̱ kandi baakola ki̱ghenu̱. Baaghenda mu numba hambali baalami̱li̱yagha luhanga wabo, baaliya, baanuwa kandi baatandika ku̱bu̱ghʼo kubhi Abbi̱meleeki̱.
27 Saíram pelos campos, vindimaram as vinhas, pisaram as uvas, celebraram a festa. Foram ao templo do seu deus e ali fizeram um festim, amaldiçoando Abimelec.
28 Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ aaghila ati, “Abbi̱meleeki̱ ni ani̱ kandi etu̱we bantu baa Sekeemu tuli bantu baamulingo ki ku̱mu̱hwelekeeleli̱ya? Taaniiye mutabani̱ wa Yelubbaali kandi Jebbu̱li̱ taaniiye oghu akumukoonelagha haa mulimo? Mu̱heeleli̱ye basaasa baa Hamooli̱, ese wa Sekeemu! Nkiki kikuleka ntu̱heeleli̱ya Abbi̱meleeki̱?
28 Gaal, filho de Obed, disse: Quem é Abimelec, e o que é Siquém, para que lhe estejamos sujeitos? Não é ele filho de Jerobaal, e não é Zebul o seu lugar-tenente? Servi a família de Emor, pai de Siquém. Por que razão serviremos Abimelec?
29 Siye nguli naabaagha mu̱lemi̱ waanu! Nangu̱u̱hi̱yʼo Abbi̱meleeki̱. Nangughiliye Abbi̱meleeki̱ nti, ‘Wongele haa mahe ghaawe, wiise olwane.’ ”
29 Oxalá tivesse eu poder sobre esse povo! Eu arrasaria Abimelec e lhe diria: junta o teu exército, e vem!
30 Bhaatu obu Jebbu̱li̱ oghu akaba alemi̱ye kibugha kya Sekeemu aaghu̱u̱ye ebi Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ aabu̱ghi̱ye, aasaaliluwa.
30 Zebul, governador da cidade, sabendo o que dissera Gaal, filho de Obed, encolerizou-se,
31 Aatuma batumuwa ewaa Abbi̱meleeki̱ mu ki̱bi̱so naaghila ati, “Olole Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ na nganda siye baasi̱ye e Sekeemu, baaleeti̱ye katabanguko mu kibugha niikuwo bakulwani̱i̱si̱ye.
31 e mandou secretamente dizer a Abimelec: Gaal, filho de Obed, veio a Siquém com seus irmãos, e anda sublevando a cidade contra ti.
32 Nahabweki oghende mukilo, uwe na bantu abali hamui naawe, mu̱beebi̱si̱i̱li̱le mu misili.
32 Levanta-te de noite, tu e tua tropa, e põe-te de emboscada no campo;
33 Nkyambisi obu musana ghukuba ngu̱tu̱wa, oomuke nkyambisi olu̱mbe tau̱ni̱ eghi, obu Gaali̱yo na bantu abali naye mbaasi̱ye kukulwani̱i̱si̱ya, obakolʼo kyona eki okugubha.”
33 amanhã cedo, ao nascer do sol, lança-te sobre a cidade; quando Gaal e sua tropa saírem contra ti, far-lhe-ás o que as circunstâncias te permitirem.
34 Abbi̱meleeki̱ na bantu boona abaabaagha naye, baamuka mukilo, beebi̱sa haai na kibugha kya Sekeemu mu bi̱bbu̱la bbinaa.
34 Abimelec, pois, partiu durante a noite com toda a sua gente, e pôs emboscadas em quatro grupos junto de Siquém.
35 Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ aatuwayo, aamilila haa mulyango ghwa geeti̱ ya tau̱ni̱ eghi. Abbi̱meleeki̱ na mahe ghe baalu̱ghi̱yeyo mu bi̱i̱kalo ebi baabaagha beebi̱si̱i̱yemu̱.
35 Entretanto Gaal, filho de Obed, saiu e instalou-se diante das portas da cidade. Então Abimelec com todos os seus deixou a emboscada.
36 Obu Gaali aaboone bantu aba, aaghila Jebbu̱li̱ ati, “Olole, bantu niibuwo baakota ku̱lu̱gha haagu̱u̱li̱ ya bwena!”
36 Vendo aquela tropa, Gaal disse a Zebul: Eis uma multidão que desce das colinas. Tu vês, respondeu Zebul, as sombras das colinas como se fossem homens.
37 Gaali aatodha aaghila ati, “Olole bantu niibuwo baakota ku̱lu̱gha haagati ya bwena kandi ki̱bbu̱la kimui niibuwo kyalu̱gha haa luhande hambali ki̱i̱looku̱ kili hambali baku̱mu̱ baku̱bu̱ghi̱lagha na mi̱li̱mu̱.”
37 Gaal replicou: Está descendo uma tropa do alto; e eis uma outra que vem pelo caminho do carvalho dos Adivinhos.
38 Jebbu̱li̱ aakuukamu Gaali ati, “Nuuwe okabu̱gha na kanu̱wa kaawe oti, ‘Abbi̱meleeki̱ ni ani̱ etu̱we ku̱mu̱heeleli̱ya? Buuye kwepanka kwawe kwakwi̱la ki? Bantu aba taaniibo waabhengi̱ye? Oghende olwane nabo.’ ”
38 Zebul disse-lhe então: Onde está agora a tua arrogância, tu que dizias: quem é Abimelec para que nós o sirvamos? Eis o povo que tu desprezavas! Vai, agora, e combate contra ele!
39 Gaali aahikila beebembeli̱ baa Sekeemu kandi baalwana na Abbi̱meleeki̱.
39 Saiu Gaal à frente dos siquemitas e combateu contra Abimelec.
40 Gaali aali̱gi̱ta kandi Abbi̱meleeki̱ na bantu be baamuhuma. Baata basaasa baa Gaali bakani̱ye ku̱hi̱ka haa geeti̱ ya tau̱ni̱ eghi.
40 Mas foi derrotado por Abimelec e fugiu; muitos homens, que estavam mortalmente feridos, caíram antes de terem atingido o limiar da porta.
41 Abbi̱meleeki̱ aaghenda aakala mu kibugha kya Aluma kandi Jebbu̱li̱ aabhinga Gaali na baana baa ni̱na wee mu kibugha kya Sekeemu.
41 Abimelec deteve-se em Ruma; Zebul, porém, lançou Gaal e seus irmãos fora de Siquém.
42 Kilo ekyalabhi̱yʼo bantu baa Sekeemu baaghenda mu musili kandi muntu aaghenda aaghambila Abbi̱meleeki̱.
42 No dia seguinte, o povo saiu ao campo. Tendo sabido disso, Abimelec
43 Niibuwo Abbi̱meleeki̱ aatwete bantu be, aabatambulani̱ya mu bi̱bbu̱la bisatu kandi beebi̱sa mu misili. Obu aaboone bantu mbalu̱gha mu tau̱ni̱, aabalu̱mba kandi aabaata.
43 tomou sua tropa, dividiu-a em três grupos e os pôs de emboscada no campo. Ao ver que o povo saía da cidade, atacou-o e derrotou-o,
44 Abbi̱meleeki̱ na ki̱bbu̱la kya bantu abaabaagha naye, baali̱gi̱ta mu maaso kandi beemilila haagati ya geeti̱ ya tau̱ni̱ eghi. Bi̱bbu̱la bya bantu bibili byaghenda byalu̱mba bantu abaabaagha mu misili kandi baabaatilayo.
44 vindo em seguida com o seu grupo tomar posição à entrada da cidade, enquanto os dois outros grupos perseguiam os que estavam no campo e os massacravam.
45 Abbi̱meleeki̱ aamala kilo kyona naanalwani̱i̱si̱ya tau̱ni̱ eghi. Aakwata tau̱ni̱ eghi kandi aata bantu abaabaagha baakaayemu. Aaki̱hwelekeeleli̱ya kyona kandi aakiseesamu kisula.
45 Abimelec combateu a cidade durante todo aquele dia e tomou-a. Matou toda a população, arrasou a cidade e semeou-a de sal.
46 Obu beebembeli̱ boona abaabaagha mu ngbaali ya ngbaali ya Sekeemu baaghu̱u̱ye eki, baataaha mu kigho ki̱gu̱mi̱ye kyʼomu numba baalami̱li̱yaghamu Eli̱-bbeli̱i̱ti̱.
46 Ao ouvirem isso, todos os habitantes da torre de Siquém retiraram-se para a fortaleza do templo de El-Berit.
47 Baaghambila Abbi̱meleeki̱ ngoku beebembeli̱ aba beekumaani̱li̱i̱ye haa ngbaali ya Sekeemu.
47 E foi noticiado a Abimelec que todos os habitantes da torre de Siquém se tinham retirado para esse lugar;
48 Abbi̱meleeki̱ aaghenda haa mwena Jalu̱mooni̱ hamui na bantu boona abaabaagha naye. Aakwata ndyankui aajomba etai lya kiti kandi aaliheeka haa ebegha. Aaghila bantu abaabaagha naye ati, “Eki mwaboone haaliikiyo naanu mwakola kandi mukikole bwangu.”
48 subiu então Abimelec com sua tropa ao monte Selmon, tomou um machado e cortou um galho de árvore. Pondo-o aos ombros, disse à sua gente: Vistes o que eu fiz? Apressai-vos a fazer o mesmo.
49 Bantu aba boona bu̱li̱ muntu aajomba etai lya kiti kandi baakwama Abbi̱meleeki̱. Baaghenda baagi̱mi̱ya matai agha haa kigho eki kandi baatu̱mi̱kamu mulilo. Bantu boona abaabaagha mu ngbaali ya Sekeemu eghi, haai bantu lu̱ku̱mi̱ basaasa na bakali̱, baakwi̱lamu.
49 Cortou cada um deles um galho e todos seguiram Abimelec; puseram esses galhos contra a fortaleza e meteram-lhes fogo, sendo a fortaleza, com todos os seus ocupantes, devorada pelas chamas. Desse modo pereceram todos os que habitavam na torre de Siquém, cerca de mil pessoas, tanto homens como mulheres.
50 Niibuwo Abbi̱meleeki̱ aaghendi̱ye mu kibugha kya Tebbeji̱, aaghyeli̱ghi̱i̱li̱li̱ya kandi aaghikwata.
50 Depois disso, Abimelec marchou contra Tebes, que sitiou e tomou de assalto.
51 Mu tau̱ni̱ omu, hakaba halimu ngbaali agumiiye kimui, basaasa boona na bakali̱ na beebembeli̱ baa tau̱ni̱ eghi baalukila mu ngbaali eghi kandi beehighaalilamu. Baaghenda haa lusui lwa ngbaali eghi.
51 Havia no meio da cidade uma torre forte, na qual se tinham refugiado todos os habitantes, homens e mulheres. Fechando bem a porta, subiram ao terraço da torre.
52 Abbi̱meleeki̱ aaghenda kulwana na abali mu ngbaali eghi, aahi̱ka haa mulyango ghwayo, aatu̱mi̱kʼo mulilo ku̱ghyoki̱ya.
52 Abimelec, chegando ao pé da torre, aproximou-se da porta para lhe pôr fogo.
53 Mukali̱ omui aalaghaliya ebaale baasihilaghʼo kandi lyahuula Abbi̱meleeki̱ haa mutuwe lyamwati̱ya kahanga.
53 Então uma mulher, lançando de cima uma pedra de moinho, feriu-lhe a cabeça, fraturando-lhe o crânio.
54 Abbi̱meleeki̱ aabilikila bwangu mutabhana oghu amukwatilagha byakulwani̱i̱si̱ya biye, aamughila ati, “Obhuleyo kihiyo kyawe onjite, niikuwo bataghila bati, ‘Mukali̱ niiye aamwi̱ti̱ye.’ ” Mutabhana oghu aamu̱tu̱bhi̱ta kandi Abbi̱meleeki̱ aaku̱wa.
54 Chamou imediatamente seu escudeiro e disse-lhe: Tira a tua espada e acaba de matar-me, para que se não diga que fui morto por uma mulher! Seu escudeiro o feriu, e Abimelec morreu.
55 Obu Banai̱saaleeli̱ baaboone ngu Abbi̱meleeki̱ aaku̱u̱ye, bu̱li̱ muntu aaghenda ewe e ka.
55 Morto Abimelec, todos os israelitas voltaram para suas casas.
56 Mu mulingo oghu, Luhanga aafubila Abbi̱meleeki̱ haabwa kintu ki̱bhi̱i̱hi̱ye aakoli̱yʼo ese wee haabwa Abbi̱meleeki̱ oghu kwita baana baa ni̱na wee nsanju̱.
56 Assim Deus fez recair sobre Abimelec o mal que tinha feito a seu pai, matando seus setenta irmãos.
57 Luhanga aaleka dhee bantu baa Sekeemu baabona-bona haabwa bintu bi̱bhi̱i̱hi̱ye baakolagha, ebi Yosaamu mutabani̱ wa Yelubbaali aaghi̱li̱ye ati bikubabʼo obu aabakiinagha.
57 E do mesmo modo Deus fez recair sobre os siquemitas os seus crimes. Assim se cumpriu sobre ele a maldição de Joatão, filho de Jerobaal.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.