Juízes 9

Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Kilo kimui Abbi̱meleeki̱ mutabani̱ wa Yelubbaali aaghenda Sekeemu mu beeseekulu be, aabu̱gha nabo na nganda sya ni̱na wee ati,
1 Abimeleque, filho de Gideão, foi à cidade de Siquém, onde viviam todos os parentes da sua mãe. Ele pediu
2 “Mu̱bu̱u̱li̱ye bantu boona baa Sekeemu muti, ‘Nkiki mubbali̱ye kyonini? Batabani̱ nsanju̱ boona baa Yelubbaali kubalema kedha omui mu ebo kulema enu̱we?’ Muusuke ngu ndi saghama yaanu yoonini.”
2 que eles perguntassem aos homens de Siquém: — O que é que vocês preferem: ser governados pelos setenta filhos de Gideão ou por um só homem? Lembrem que Abimeleque é do mesmo sangue de vocês.
3 Obu beeseekulu be baaghambiiye bintu ebi beebembeli̱ baa Sekeemu boona, baatu̱wamu haa mitima yabo kuhagila Abbi̱meleeki̱ kuba mwebembeli̱ wabo. Baaghila bati, “Ni mwana wa ni̱naatu̱we.”
3 Então os parentes da sua mãe falaram sobre isso com os homens de Siquém, e eles resolveram seguir Abimeleque porque era parente deles.
4 Baaya mu numba ya Bbaali̱-bbeli̱ti̱ bi̱twi̱ke nsanju̱ bya siliva, baamuhaabiyo. Ebi niibiyo Abbi̱meleeki̱ aakoleesi̱yagha kupangi̱i̱si̱ya bantu babhi kandi baatambighana abaamukwamililagha.
4 Deram a ele oitocentos gramas de prata tirados do templo de Baal-Berite. Com essa prata Abimeleque contratou alguns homens ordinários para o seguirem.
5 Aaghenda e ka ewaabo mu kibugha kya Ofula kandi aatila haa ebaale limui baana baani̱na wee nsanju̱, batabani̱ baa Yelubbaali. Bhaatu Yosaamu mutabani̱ wʼobuto wa Yelubbaali aaluka kandi eebi̱sa.
5 Abimeleque foi para a casa do seu pai em Ofra e ali, em cima de uma só pedra, ele matou os seus setenta irmãos, os filhos de Gideão. Mas Jotão, o filho mais moço, se escondeu e por isso não foi assassinado.
6 Niibuwo beebembeli̱ boona bʼomu kibugha kya Sekeemu na ki̱i̱kalo kya Bbeti-miilo beekumaani̱ya hamui, baaghenda hansi ya ki̱i̱looku̱ kandi baafoola Abbi̱meleeki̱ kuba mukama wabo.
6 Então todos os homens de Siquém e de Bete-Milo se reuniram na árvore sagrada de Siquém e ali fizeram de Abimeleque o seu rei.
7 Obu Yosaamu, aaghu̱u̱ye eki, aaghenda eemilila haagu̱u̱li̱ ya mwena Geli̱ji̱i̱mu̱, aabu̱gha nʼelaka lyamaani̱ ati, “Mu̱ntegheeleli̱ye enu̱we beebembeli̱ baa Sekeemu, niikuwo Luhanga agubhe kubategheeleli̱ya.
7 Quando Jotão soube disso, subiu até o alto do monte Gerizim e gritou para eles: — Homens de Siquém, me escutem, e Deus escutará vocês!
8 Kilo kimui biti bikatu̱wamu kukoma mukama oghu akubilema. Byaghila kiti oli̱va biti, ‘Obe mukama waatu.’
8 Aí Jotão disse: — Uma vez as árvores resolveram procurar um rei para elas. Então disseram à oliveira: “Seja o nosso rei.”
9 Bhaatu kiti oli̱va kyakuukamu kiti, ‘Nkugubha nti̱ya ku̱ti̱gha mafu̱ta ghanje, agha bantu baku̱koleesi̱yagha ku̱hu̱ti̱ya baaluhanga na bantu, kulema biti byonkaha?’
9 E a oliveira respondeu: “Para governar vocês, eu teria de parar de dar o meu azeite, usado para honrar os deuses e os seres humanos.”
10 Biti ebi byaghila kiti mu̱ti̱i̱ni̱ biti, ‘Wiise obe mukama waatu.’
10 — Aí as árvores pediram à figueira: “Venha ser o nosso rei.”
11 Bhaatu kiti mu̱ti̱i̱ni̱ kyakuukamu kiti, ‘Nkugubha nti̱ya kuleka kweli̱ya bi̱ghu̱ma byanje binuliliiye kulema biti?’
11 Mas a figueira respondeu: “Para governar vocês, eu teria de parar de dar os meus figos tão doces.”
12 Biti ebi byaghila mujaabbi̱i̱bbu̱ biti, ‘Wiise obe mukama waatu.’
12 — Então as árvores disseram à parreira : “Venha ser o nosso rei.”
13 Bhaatu mujaabbi̱i̱bbu̱ ghwaghila ghuti, ‘Nkugubha nti̱ya kuleka vi̱i̱ni̱ yanje, eghi ekulekagha Luhanga na bantu badheedhuwa, kulema biti?’
13 Mas a parreira respondeu: “Para governar vocês, eu teria de parar de dar o meu vinho, que alegra os deuses e os seres humanos.”
14 Niibuwo biti ebi byona byaghi̱li̱ye mahuwa biti, ‘Wiise obe mukama waatu.’
14 — Aí todas as árvores pediram ao espinheiro: “Venha ser o nosso rei.”
15 Mahuwa ghaaghila biti ebi ghati, ‘Majima mukaakuba nimubbala kunfoola mukama waanu, mwise mu ki̱i̱ku̱dhu̱ kyanje. Kaakuba mubhenga kwisa, muleke mulilo ghu̱lu̱ghe mu mahuwa ghwoki̱ye bi̱i̱looku̱ bya Lebbanooni̱!’
15 E o espinheiro respondeu: “Se vocês querem mesmo me fazer o seu rei, venham e fiquem debaixo da minha sombra. Se vocês não fizerem isso, sairá fogo do espinheiro e queimará os cedros do Líbano.”
16 “Buuye mukakola kintu kisemeeye kandi eki̱hi̱ki̱ye kufoola Abbi̱meleeki̱ mukama? Mukaasuka bintu bilungi ebi Yelubbaali aabakoleeye? Buuye bantu baa ka yee mukabatwalikani̱ya kulungi ngoku eye aabakoli̱ye?
16 E Jotão continuou: — Será que vocês foram sinceros e honestos quando fizeram de Abimeleque um rei? E será que vocês trataram Gideão e a sua família com decência e de acordo com o que ele merecia?
17 Mutaabululuwa ngoku tita aabalwaniiye bulemo, aahaayo bwomi̱i̱li̱ buwe ku̱kwi̱la kandi kujuna Banami̱di̱yaani̱.
17 Lembrem que o meu pai lutou por vocês. Ele arriscou a vida para salvá-los dos midianitas.
18 Bhaatu obwalo mwalu̱mbi̱ye ka ya tita kandi batabani̱ be nsanju̱ mwabaati̱la haa ebaale limui. Mwafoola Abbi̱meleeki̱ mutabani̱ wa mu̱heeleli̱ya wee wabukali̱ kuba mukama wa Sekeemu, nanga Abbi̱meleeki̱ oghu kuba lughanda lwanu.
18 Mas hoje vocês estão contra a família do meu pai. Vocês mataram os seus setenta filhos em cima de uma só pedra! E depois fizeram do seu filho Abimeleque, que é filho de uma escrava, o rei de Siquém. Fizeram isso somente porque ele é parente de vocês.
19 Obwalo mukaakuba mukoleeye Yelubbaali na bantu baa ka yee kintu kisemeeye kandi eki̱hi̱ki̱ye, mudheedhuwa na Abbi̱meleeki̱ kandi naye adheedhuwe naanu.
19 Agora, se o que vocês fizeram hoje com Gideão e a sua família foi sincero e honesto, então sejam felizes com Abimeleque, e que ele seja feliz com vocês!
20 Bhaatu ebi mwakoli̱ye mbyabaaye bitasemeeye, nkwekumbula nti Abbi̱meleeki̱ ahwelekeeleli̱ye na mulilo beebembeli̱ baa Sekeemu na Bbeti-miilo kandi naanu mu̱mu̱hwelekeeleli̱ye.”
20 Mas, se não, que de Abimeleque saia fogo e queime os homens de Siquém e de Bete-Milo! E que saia fogo dos homens de Siquém e de Bete-Milo e queime Abimeleque!
21 Yosaamu haabwa kwobaha mwana wa ni̱na wee Abbi̱meleeki̱, aalukila mu kibugha kya Bbeeli̱, aakalayo.
21 Aí Jotão fugiu e foi viver em Beer porque estava com medo do seu irmão Abimeleque.
22 Abbi̱meleeki̱ aalema I̱saaleeli̱ haabwa myaka esatu.
22 Abimeleque governou o povo de Israel durante três anos.
23 Luhanga aatuma ki̱li̱mu̱ kuleeta kwohangana haagati ya Abbi̱meleeki̱ na beebembeli̱ baa Sekeemu. Beebembeli̱ baa Sekeemu aba baajeemela Abbi̱meleeki̱.
23 Então Deus fez com que Abimeleque e os homens de Siquém se odiassem. E eles se revoltaram contra Abimeleque.
24 Luhanga aafubilagha Abbi̱meleeki̱ haabwa kwita baana baa ni̱na wee batabani̱ nsanju̱ baa Yelubbaali. Luhanga aafubilagha dhee Abbi̱meleeki̱ na bantu baa Sekeemu haabwa bu̱ji̱ndi̱ bwabo.
24 Isso aconteceu para que Abimeleque e os homens de Siquém, que o haviam ajudado a matar os setenta filhos de Gideão, pagassem pelo seu crime.
25 Beebembeli̱ baa Sekeemu baajeemela Abbi̱meleeki̱ kandi baata basaasa babhi mu bwena, abaahu̱ngagha bintu bya bantu abaakwamagha kihanda eki. Kintu eki baakighambila Abbi̱meleeki̱.
25 Os moradores de Siquém puseram homens escondidos no alto das montanhas para matar Abimeleque. Eles assaltavam todos os que passavam por aquele caminho. E Abimeleque soube disso.
26 Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ aaghenda kuukala mu kibugha kya Sekeemu na baana baa ni̱na wee, beebembeli̱ baa Sekeemu baamwesigha.
26 Gaal, filho de Ebede, foi com os seus irmãos para Siquém, e os homens dali confiaram nele.
27 Bantu aba boona baaghenda mu misili yabo ya mi̱jaabbi̱i̱bbu̱, baakobhayo mi̱jaabbi̱i̱bbu̱ baakamamu vi̱i̱ni̱ kandi baakola ki̱ghenu̱. Baaghenda mu numba hambali baalami̱li̱yagha luhanga wabo, baaliya, baanuwa kandi baatandika ku̱bu̱ghʼo kubhi Abbi̱meleeki̱.
27 Eles foram até as suas plantações, apanharam uvas e prepararam vinho. Então fizeram uma festa. Depois entraram no templo do seu deus, comeram, beberam e amaldiçoaram Abimeleque.
28 Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ aaghila ati, “Abbi̱meleeki̱ ni ani̱ kandi etu̱we bantu baa Sekeemu tuli bantu baamulingo ki ku̱mu̱hwelekeeleli̱ya? Taaniiye mutabani̱ wa Yelubbaali kandi Jebbu̱li̱ taaniiye oghu akumukoonelagha haa mulimo? Mu̱heeleli̱ye basaasa baa Hamooli̱, ese wa Sekeemu! Nkiki kikuleka ntu̱heeleli̱ya Abbi̱meleeki̱?
28 Aí Gaal disse: — Por que estamos sendo dominados por Abimeleque? Que tipo de homens somos nós, os homens de Siquém? E quem é ele? É o filho de Gideão. No entanto, Zebul recebe ordens dele. Por que devemos ser dominados por ele? Sejam fiéis ao seu antepassado Hamor, pai de Siquém.
29 Siye nguli naabaagha mu̱lemi̱ waanu! Nangu̱u̱hi̱yʼo Abbi̱meleeki̱. Nangughiliye Abbi̱meleeki̱ nti, ‘Wongele haa mahe ghaawe, wiise olwane.’ ”
29 Ah! Se eu fosse o líder deste povo! Expulsaria Abimeleque e diria: “Já que o seu exército é tão grande, então saia e lute!”
30 Bhaatu obu Jebbu̱li̱ oghu akaba alemi̱ye kibugha kya Sekeemu aaghu̱u̱ye ebi Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ aabu̱ghi̱ye, aasaaliluwa.
30 Zebul, o governador da cidade, ficou com muita raiva quando soube o que Gaal tinha dito.
31 Aatuma batumuwa ewaa Abbi̱meleeki̱ mu ki̱bi̱so naaghila ati, “Olole Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ na nganda siye baasi̱ye e Sekeemu, baaleeti̱ye katabanguko mu kibugha niikuwo bakulwani̱i̱si̱ye.
31 E mandou mensageiros a Abimeleque, que estava em Arumá, para dizerem a ele: — Gaal, filho de Ebede, e os seus irmãos vieram a Siquém e estão atiçando o povo da cidade contra você.
32 Nahabweki oghende mukilo, uwe na bantu abali hamui naawe, mu̱beebi̱si̱i̱li̱le mu misili.
32 Por isso faça o seguinte: durante a noite você e os seus homens saiam e se escondam nos campos.
33 Nkyambisi obu musana ghukuba ngu̱tu̱wa, oomuke nkyambisi olu̱mbe tau̱ni̱ eghi, obu Gaali̱yo na bantu abali naye mbaasi̱ye kukulwani̱i̱si̱ya, obakolʼo kyona eki okugubha.”
33 Amanhã levantem-se ao nascer do sol e ataquem de surpresa a cidade. E, quando Gaal e os seus homens saírem para lutar, ataquem com tudo o que vocês tiverem!
34 Abbi̱meleeki̱ na bantu boona abaabaagha naye, baamuka mukilo, beebi̱sa haai na kibugha kya Sekeemu mu bi̱bbu̱la bbinaa.
34 Então Abimeleque e todos os seus homens saíram durante a noite e se esconderam fora de Siquém, divididos em quatro grupos.
35 Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ aatuwayo, aamilila haa mulyango ghwa geeti̱ ya tau̱ni̱ eghi. Abbi̱meleeki̱ na mahe ghe baalu̱ghi̱yeyo mu bi̱i̱kalo ebi baabaagha beebi̱si̱i̱yemu̱.
35 Gaal se levantou e foi para o portão da cidade. Aí Abimeleque e os seus homens saíram de onde estavam escondidos.
36 Obu Gaali aaboone bantu aba, aaghila Jebbu̱li̱ ati, “Olole, bantu niibuwo baakota ku̱lu̱gha haagu̱u̱li̱ ya bwena!”
36 Quando Gaal os viu, disse a Zebul: — Veja! Vem gente descendo do alto das montanhas! Mas Zebul respondeu: — Não são homens. São as sombras das montanhas.
37 Gaali aatodha aaghila ati, “Olole bantu niibuwo baakota ku̱lu̱gha haagati ya bwena kandi ki̱bbu̱la kimui niibuwo kyalu̱gha haa luhande hambali ki̱i̱looku̱ kili hambali baku̱mu̱ baku̱bu̱ghi̱lagha na mi̱li̱mu̱.”
37 Porém Gaal disse: — Veja! Vem gente descendo bem na nossa frente, e um grupo vem vindo da árvore sagrada.
38 Jebbu̱li̱ aakuukamu Gaali ati, “Nuuwe okabu̱gha na kanu̱wa kaawe oti, ‘Abbi̱meleeki̱ ni ani̱ etu̱we ku̱mu̱heeleli̱ya? Buuye kwepanka kwawe kwakwi̱la ki? Bantu aba taaniibo waabhengi̱ye? Oghende olwane nabo.’ ”
38 Então Zebul disse: — Onde foi parar toda a sua conversa? Não foi você quem perguntou por que devíamos servir Abimeleque? Pois são estes os homens de quem você estava caçoando. Saia agora e lute contra eles.
39 Gaali aahikila beebembeli̱ baa Sekeemu kandi baalwana na Abbi̱meleeki̱.
39 Aí Gaal saiu na frente dos homens de Siquém e lutou contra Abimeleque.
40 Gaali aali̱gi̱ta kandi Abbi̱meleeki̱ na bantu be baamuhuma. Baata basaasa baa Gaali bakani̱ye ku̱hi̱ka haa geeti̱ ya tau̱ni̱ eghi.
40 Abimeleque o atacou, e Gaal fugiu. Muitos homens caíram feridos, até perto do portão da cidade.
41 Abbi̱meleeki̱ aaghenda aakala mu kibugha kya Aluma kandi Jebbu̱li̱ aabhinga Gaali na baana baa ni̱na wee mu kibugha kya Sekeemu.
41 Então Abimeleque voltou para Arumá, e Zebul foi até Siquém e expulsou de lá Gaal e os seus irmãos.
42 Kilo ekyalabhi̱yʼo bantu baa Sekeemu baaghenda mu musili kandi muntu aaghenda aaghambila Abbi̱meleeki̱.
42 No dia seguinte o povo de Siquém saiu para os campos. E Abimeleque ficou sabendo disso.
43 Niibuwo Abbi̱meleeki̱ aatwete bantu be, aabatambulani̱ya mu bi̱bbu̱la bisatu kandi beebi̱sa mu misili. Obu aaboone bantu mbalu̱gha mu tau̱ni̱, aabalu̱mba kandi aabaata.
43 Então ele dividiu os seus homens em três grupos e os deixou escondidos no campo, esperando. Quando Abimeleque viu o povo saindo da cidade, saiu de onde estava escondido e os matou.
44 Abbi̱meleeki̱ na ki̱bbu̱la kya bantu abaabaagha naye, baali̱gi̱ta mu maaso kandi beemilila haagati ya geeti̱ ya tau̱ni̱ eghi. Bi̱bbu̱la bya bantu bibili byaghenda byalu̱mba bantu abaabaagha mu misili kandi baabaatilayo.
44 Abimeleque e o seu grupo atacaram de surpresa e tomaram conta do portão da cidade. Os outros dois grupos atacaram o povo que estava nos campos e mataram todos.
45 Abbi̱meleeki̱ aamala kilo kyona naanalwani̱i̱si̱ya tau̱ni̱ eghi. Aakwata tau̱ni̱ eghi kandi aata bantu abaabaagha baakaayemu. Aaki̱hwelekeeleli̱ya kyona kandi aakiseesamu kisula.
45 Abimeleque combateu os homens da cidade o dia todo. Tomou a cidade e matou os seus moradores. Então destruiu a cidade e espalhou sal no chão.
46 Obu beebembeli̱ boona abaabaagha mu ngbaali ya ngbaali ya Sekeemu baaghu̱u̱ye eki, baataaha mu kigho ki̱gu̱mi̱ye kyʼomu numba baalami̱li̱yaghamu Eli̱-bbeli̱i̱ti̱.
46 Quando os chefes de Torre de Siquém souberam disso, foram todos para a fortaleza do templo de Baal-Berite para ficar em segurança.
47 Baaghambila Abbi̱meleeki̱ ngoku beebembeli̱ aba beekumaani̱li̱i̱ye haa ngbaali ya Sekeemu.
47 Mas Abimeleque soube que eles estavam reunidos lá.
48 Abbi̱meleeki̱ aaghenda haa mwena Jalu̱mooni̱ hamui na bantu boona abaabaagha naye. Aakwata ndyankui aajomba etai lya kiti kandi aaliheeka haa ebegha. Aaghila bantu abaabaagha naye ati, “Eki mwaboone haaliikiyo naanu mwakola kandi mukikole bwangu.”
48 Aí subiu o monte Salmom com os seus homens. Pegou um machado, cortou um galho de árvore e o pôs no ombro. Disse aos homens para fazerem depressa a mesma coisa.
49 Bantu aba boona bu̱li̱ muntu aajomba etai lya kiti kandi baakwama Abbi̱meleeki̱. Baaghenda baagi̱mi̱ya matai agha haa kigho eki kandi baatu̱mi̱kamu mulilo. Bantu boona abaabaagha mu ngbaali ya Sekeemu eghi, haai bantu lu̱ku̱mi̱ basaasa na bakali̱, baakwi̱lamu.
49 E cada um deles cortou um galho de árvore. Depois eles seguiram Abimeleque e fizeram uma pilha de galhos encostados na fortaleza. Em seguida puseram fogo nos galhos e queimaram a fortaleza com toda a gente dentro. Assim morreram todos os moradores de Torre de Siquém, mais ou menos mil homens e mulheres.
50 Niibuwo Abbi̱meleeki̱ aaghendi̱ye mu kibugha kya Tebbeji̱, aaghyeli̱ghi̱i̱li̱li̱ya kandi aaghikwata.
50 Depois Abimeleque foi a Tebes, cercou a cidade e a conquistou.
51 Mu tau̱ni̱ omu, hakaba halimu ngbaali agumiiye kimui, basaasa boona na bakali̱ na beebembeli̱ baa tau̱ni̱ eghi baalukila mu ngbaali eghi kandi beehighaalilamu. Baaghenda haa lusui lwa ngbaali eghi.
51 Em Tebes havia uma forte torre. Todos os homens e mulheres e os líderes da cidade correram e entraram nela. Fecharam as portas e foram para o terraço.
52 Abbi̱meleeki̱ aaghenda kulwana na abali mu ngbaali eghi, aahi̱ka haa mulyango ghwayo, aatu̱mi̱kʼo mulilo ku̱ghyoki̱ya.
52 Abimeleque avançou, atacou a torre e chegou até a porta, para pôr fogo nela.
53 Mukali̱ omui aalaghaliya ebaale baasihilaghʼo kandi lyahuula Abbi̱meleeki̱ haa mutuwe lyamwati̱ya kahanga.
53 Mas uma mulher jogou uma pedra de moinho na cabeça dele e quebrou o seu crânio.
54 Abbi̱meleeki̱ aabilikila bwangu mutabhana oghu amukwatilagha byakulwani̱i̱si̱ya biye, aamughila ati, “Obhuleyo kihiyo kyawe onjite, niikuwo bataghila bati, ‘Mukali̱ niiye aamwi̱ti̱ye.’ ” Mutabhana oghu aamu̱tu̱bhi̱ta kandi Abbi̱meleeki̱ aaku̱wa.
54 Aí ele chamou depressa o moço que carregava as suas armas e disse: — Tire a sua espada e me mate. Não quero que digam que fui morto por uma mulher. Então o rapaz tirou a espada e o matou.
55 Obu Banai̱saaleeli̱ baaboone ngu Abbi̱meleeki̱ aaku̱u̱ye, bu̱li̱ muntu aaghenda ewe e ka.
55 Quando os israelitas viram que Abimeleque estava morto, voltaram todos para casa.
56 Mu mulingo oghu, Luhanga aafubila Abbi̱meleeki̱ haabwa kintu ki̱bhi̱i̱hi̱ye aakoli̱yʼo ese wee haabwa Abbi̱meleeki̱ oghu kwita baana baa ni̱na wee nsanju̱.
56 E assim Deus castigou Abimeleque pelo crime que havia cometido contra o seu pai — o crime de matar os seus setenta irmãos.
57 Luhanga aaleka dhee bantu baa Sekeemu baabona-bona haabwa bintu bi̱bhi̱i̱hi̱ye baakolagha, ebi Yosaamu mutabani̱ wa Yelubbaali aaghi̱li̱ye ati bikubabʼo obu aabakiinagha.
57 E, como castigo pela maldade dos homens de Siquém, Deus fez com que eles sofressem. E assim aconteceu o que Jotão, filho de Gideão, tinha dito que ia acontecer quando os amaldiçoou.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.