Juízes 9
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs ARIB
1 Kilo kimui Abbi̱meleeki̱ mutabani̱ wa Yelubbaali aaghenda Sekeemu mu beeseekulu be, aabu̱gha nabo na nganda sya ni̱na wee ati,
1 Abimeleque, filho de Jerubaal, foi a Siquém, aos irmãos de sua mãe, e falou-lhes, e a toda a parentela da casa de pai de sua mãe, dizendo:
2 “Mu̱bu̱u̱li̱ye bantu boona baa Sekeemu muti, ‘Nkiki mubbali̱ye kyonini? Batabani̱ nsanju̱ boona baa Yelubbaali kubalema kedha omui mu ebo kulema enu̱we?’ Muusuke ngu ndi saghama yaanu yoonini.”
2 Falai, peço-vos, aos ouvidos de todos os cidadãos de Siquém: Que é melhor para vós? que setenta homens, todos os filhos de Jerubaal, dominem sobre vós, ou que um só domine sobre vós? Lembrai-vos também de que sou vosso osso e vossa carne.
3 Obu beeseekulu be baaghambiiye bintu ebi beebembeli̱ baa Sekeemu boona, baatu̱wamu haa mitima yabo kuhagila Abbi̱meleeki̱ kuba mwebembeli̱ wabo. Baaghila bati, “Ni mwana wa ni̱naatu̱we.”
3 Então os irmãos de sua mãe falaram todas essas palavras a respeito dele aos ouvidos de todos os cidadãos de Siquém; e o coração deles se inclinou a seguir Abimeleque; pois disseram: E nosso irmão.
4 Baaya mu numba ya Bbaali̱-bbeli̱ti̱ bi̱twi̱ke nsanju̱ bya siliva, baamuhaabiyo. Ebi niibiyo Abbi̱meleeki̱ aakoleesi̱yagha kupangi̱i̱si̱ya bantu babhi kandi baatambighana abaamukwamililagha.
4 E deram-lhe setenta siclos de prata, da casa de Baal-Berite, com os quais alugou Abimeleque alguns homens ociosos e levianas, que o seguiram;
5 Aaghenda e ka ewaabo mu kibugha kya Ofula kandi aatila haa ebaale limui baana baani̱na wee nsanju̱, batabani̱ baa Yelubbaali. Bhaatu Yosaamu mutabani̱ wʼobuto wa Yelubbaali aaluka kandi eebi̱sa.
5 e foi à casa de seu pai, a Ofra, e matou a seus irmãos, os filhos de Jerubaal, setenta homens, sobre uma só pedra. Mas Jotão, filho menor de Jerubaal, ficou, porquanto se tinha escondido.
6 Niibuwo beebembeli̱ boona bʼomu kibugha kya Sekeemu na ki̱i̱kalo kya Bbeti-miilo beekumaani̱ya hamui, baaghenda hansi ya ki̱i̱looku̱ kandi baafoola Abbi̱meleeki̱ kuba mukama wabo.
6 Então se ajuntaram todos os cidadãos de Siquém e toda a Bete-Milo, e foram, e constituíram rei a Abimeleque, junto ao carvalho da coluna que havia em Siquém.
7 Obu Yosaamu, aaghu̱u̱ye eki, aaghenda eemilila haagu̱u̱li̱ ya mwena Geli̱ji̱i̱mu̱, aabu̱gha nʼelaka lyamaani̱ ati, “Mu̱ntegheeleli̱ye enu̱we beebembeli̱ baa Sekeemu, niikuwo Luhanga agubhe kubategheeleli̱ya.
7 Jotão, tendo sido avisado disso, foi e, pondo-se no cume do monte Gerizim, levantou a voz e clamou, dizendo: Ouvi-me a mim, cidadãos de Siquém, para que Deus: vos ouça a vos.
8 Kilo kimui biti bikatu̱wamu kukoma mukama oghu akubilema. Byaghila kiti oli̱va biti, ‘Obe mukama waatu.’
8 Foram uma vez as árvores a ungir para si um rei; e disseram à oliveira: Reina tu sobre nós.
9 Bhaatu kiti oli̱va kyakuukamu kiti, ‘Nkugubha nti̱ya ku̱ti̱gha mafu̱ta ghanje, agha bantu baku̱koleesi̱yagha ku̱hu̱ti̱ya baaluhanga na bantu, kulema biti byonkaha?’
9 Mas a oliveira lhes respondeu: Deixaria eu a minha gordura, que Deus e os homens em mim prezam, para ir balouçar sobre as árvores?
10 Biti ebi byaghila kiti mu̱ti̱i̱ni̱ biti, ‘Wiise obe mukama waatu.’
10 Então disseram as árvores à figueira: Vem tu, e reina sobre nós.
11 Bhaatu kiti mu̱ti̱i̱ni̱ kyakuukamu kiti, ‘Nkugubha nti̱ya kuleka kweli̱ya bi̱ghu̱ma byanje binuliliiye kulema biti?’
11 Mas a figueira lhes respondeu: Deixaria eu a minha doçura, o meu bom fruto, para ir balouçar sobre as árvores?
12 Biti ebi byaghila mujaabbi̱i̱bbu̱ biti, ‘Wiise obe mukama waatu.’
12 Disseram então as árvores à videira: Vem tu, e reina sobre nós.
13 Bhaatu mujaabbi̱i̱bbu̱ ghwaghila ghuti, ‘Nkugubha nti̱ya kuleka vi̱i̱ni̱ yanje, eghi ekulekagha Luhanga na bantu badheedhuwa, kulema biti?’
13 Mas a videira lhes respondeu: Deixaria eu o meu mosto, que alegra a Deus e aos homens, para ir balouçar sobre as árvores?
14 Niibuwo biti ebi byona byaghi̱li̱ye mahuwa biti, ‘Wiise obe mukama waatu.’
14 Então todas as árvores disseram ao espinheiro: Vem tu, e reina sobre nós.
15 Mahuwa ghaaghila biti ebi ghati, ‘Majima mukaakuba nimubbala kunfoola mukama waanu, mwise mu ki̱i̱ku̱dhu̱ kyanje. Kaakuba mubhenga kwisa, muleke mulilo ghu̱lu̱ghe mu mahuwa ghwoki̱ye bi̱i̱looku̱ bya Lebbanooni̱!’
15 O espinheiro, porém, respondeu às árvores: Se de boa fé me ungis por vosso rei, vinde refugiar-vos debaixo da minha sombra; mas, se não, saia fogo do espinheiro, e devore os cedros do Líbano.
16 “Buuye mukakola kintu kisemeeye kandi eki̱hi̱ki̱ye kufoola Abbi̱meleeki̱ mukama? Mukaasuka bintu bilungi ebi Yelubbaali aabakoleeye? Buuye bantu baa ka yee mukabatwalikani̱ya kulungi ngoku eye aabakoli̱ye?
16 Agora, pois, se de boa fé e com retidão procedestes, constituindo rei a Abimeleque, e se bem fizestes para com Jerubaal e para com a sua casa, e se com ele usastes conforme o merecimento das suas mãos
17 Mutaabululuwa ngoku tita aabalwaniiye bulemo, aahaayo bwomi̱i̱li̱ buwe ku̱kwi̱la kandi kujuna Banami̱di̱yaani̱.
17 {porque meu pai pelejou por vós, desprezando a própria vida, e vos livrou da mão de Midiã;
18 Bhaatu obwalo mwalu̱mbi̱ye ka ya tita kandi batabani̱ be nsanju̱ mwabaati̱la haa ebaale limui. Mwafoola Abbi̱meleeki̱ mutabani̱ wa mu̱heeleli̱ya wee wabukali̱ kuba mukama wa Sekeemu, nanga Abbi̱meleeki̱ oghu kuba lughanda lwanu.
18 porém vós hoje vos levantastes contra a casa de meu pai, e matastes a seus filhos, setenta homens, sobre uma só pedra; e a Abimeleque, filho da sua serva, fizestes reinar sobre os cidadãos de Siquém, porque é vosso irmão};
19 Obwalo mukaakuba mukoleeye Yelubbaali na bantu baa ka yee kintu kisemeeye kandi eki̱hi̱ki̱ye, mudheedhuwa na Abbi̱meleeki̱ kandi naye adheedhuwe naanu.
19 se de boa fé e com retidão procedestes hoje para com Jerubaal e para com a sua casa, alegrai-vos em Abimeleque, e também ele se alegre em vós;
20 Bhaatu ebi mwakoli̱ye mbyabaaye bitasemeeye, nkwekumbula nti Abbi̱meleeki̱ ahwelekeeleli̱ye na mulilo beebembeli̱ baa Sekeemu na Bbeti-miilo kandi naanu mu̱mu̱hwelekeeleli̱ye.”
20 mas se não, saia fogo de Abimeleque, e devore os cidadãos de Siquém, e a Bete-Milo; e saia fogo dos cidadãos de Siquém e de Bete-Milo, e devore Abimeleque.
21 Yosaamu haabwa kwobaha mwana wa ni̱na wee Abbi̱meleeki̱, aalukila mu kibugha kya Bbeeli̱, aakalayo.
21 E partindo Jotão, fugiu e foi para Beer, e ali habitou, por medo de Abimeleque, seu irmão.
22 Abbi̱meleeki̱ aalema I̱saaleeli̱ haabwa myaka esatu.
22 Havendo Abimeleque reinado três anos sobre Israel,
23 Luhanga aatuma ki̱li̱mu̱ kuleeta kwohangana haagati ya Abbi̱meleeki̱ na beebembeli̱ baa Sekeemu. Beebembeli̱ baa Sekeemu aba baajeemela Abbi̱meleeki̱.
23 Deus suscitou um espírito mau entre Abimeleque e os cidadãos de Siquém; e estes procederam aleivosamente para com Abimeleque;
24 Luhanga aafubilagha Abbi̱meleeki̱ haabwa kwita baana baa ni̱na wee batabani̱ nsanju̱ baa Yelubbaali. Luhanga aafubilagha dhee Abbi̱meleeki̱ na bantu baa Sekeemu haabwa bu̱ji̱ndi̱ bwabo.
24 para que a violência praticada contra os setenta filhos de Jerubaal, como também o sangue deles, recaíssem sobre Abimeleque, seu irmão, que os matara, e sobre os cidadãos de Siquém, que fortaleceram as mãos dele para matar a seus irmãos.
25 Beebembeli̱ baa Sekeemu baajeemela Abbi̱meleeki̱ kandi baata basaasa babhi mu bwena, abaahu̱ngagha bintu bya bantu abaakwamagha kihanda eki. Kintu eki baakighambila Abbi̱meleeki̱.
25 E os cidadãos de Siquém puseram de emboscada contra ele, sobre os cumes dos montes, homens que roubavam a todo aquele que passava por eles no caminho. E contou-se isto a Abimeleque.
26 Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ aaghenda kuukala mu kibugha kya Sekeemu na baana baa ni̱na wee, beebembeli̱ baa Sekeemu baamwesigha.
26 Também veio Gaal, filho de Ebede, com seus irmãos, e estabeleceu-se em Siquém; e confiaram nele os cidadãos de Siquém.
27 Bantu aba boona baaghenda mu misili yabo ya mi̱jaabbi̱i̱bbu̱, baakobhayo mi̱jaabbi̱i̱bbu̱ baakamamu vi̱i̱ni̱ kandi baakola ki̱ghenu̱. Baaghenda mu numba hambali baalami̱li̱yagha luhanga wabo, baaliya, baanuwa kandi baatandika ku̱bu̱ghʼo kubhi Abbi̱meleeki̱.
27 Saindo ao campo, vindimaram as suas vinhas, pisaram as uvas e fizeram uma festa; e, entrando na casa de seu deus, comeram e beberam, e amaldiçoaram a Abimeleque.
28 Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ aaghila ati, “Abbi̱meleeki̱ ni ani̱ kandi etu̱we bantu baa Sekeemu tuli bantu baamulingo ki ku̱mu̱hwelekeeleli̱ya? Taaniiye mutabani̱ wa Yelubbaali kandi Jebbu̱li̱ taaniiye oghu akumukoonelagha haa mulimo? Mu̱heeleli̱ye basaasa baa Hamooli̱, ese wa Sekeemu! Nkiki kikuleka ntu̱heeleli̱ya Abbi̱meleeki̱?
28 E disse Gaal, filho de Ebede: Quem é Abimeleque, e quem é Siquém, para que sirvamos a Abimeleque? não é, porventura, filho de Jerubaal? e não é Zebul o seu mordomo? Servi antes aos homens de Hamor, pai de Siquém; pois, por que razão serviríamos nós a Abimeleque?
29 Siye nguli naabaagha mu̱lemi̱ waanu! Nangu̱u̱hi̱yʼo Abbi̱meleeki̱. Nangughiliye Abbi̱meleeki̱ nti, ‘Wongele haa mahe ghaawe, wiise olwane.’ ”
29 Ah! se este povo estivesse sob a minha mão, eu transtornaria a Abimeleque. Eu lhe diria: Multiplica o teu exército, e vem.
30 Bhaatu obu Jebbu̱li̱ oghu akaba alemi̱ye kibugha kya Sekeemu aaghu̱u̱ye ebi Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ aabu̱ghi̱ye, aasaaliluwa.
30 Quando Zebul, o governador da cidade, ouviu as palavras de Gaal, filho de Ebede, acendeu-se em ira.
31 Aatuma batumuwa ewaa Abbi̱meleeki̱ mu ki̱bi̱so naaghila ati, “Olole Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ na nganda siye baasi̱ye e Sekeemu, baaleeti̱ye katabanguko mu kibugha niikuwo bakulwani̱i̱si̱ye.
31 E enviou secretamente mensageiros a Abimeleque, para lhe dizerem: Eis que Gaal, filho de Ebede, e seus irmãos vieram a Siquém, e estão sublevando a cidade contra ti.
32 Nahabweki oghende mukilo, uwe na bantu abali hamui naawe, mu̱beebi̱si̱i̱li̱le mu misili.
32 Levanta-te, pois, de noite, tu e o povo que tiveres contigo, e põe-te de emboscada no campo.
33 Nkyambisi obu musana ghukuba ngu̱tu̱wa, oomuke nkyambisi olu̱mbe tau̱ni̱ eghi, obu Gaali̱yo na bantu abali naye mbaasi̱ye kukulwani̱i̱si̱ya, obakolʼo kyona eki okugubha.”
33 E pela manhã, ao nascer do sol, levanta-te, e dá de golpe sobre a cidade; e, saindo contra ti Gaal e o povo que tiver com ele, faze-lhe como te permitirem as circunstâncias.
34 Abbi̱meleeki̱ na bantu boona abaabaagha naye, baamuka mukilo, beebi̱sa haai na kibugha kya Sekeemu mu bi̱bbu̱la bbinaa.
34 Levantou-se, pois, de noite Abimeleque, e todo o povo que com ele havia, e puseram emboscadas a Siquém, em quatro bandos.
35 Gaali mutabani̱ wa Ebbedi̱ aatuwayo, aamilila haa mulyango ghwa geeti̱ ya tau̱ni̱ eghi. Abbi̱meleeki̱ na mahe ghe baalu̱ghi̱yeyo mu bi̱i̱kalo ebi baabaagha beebi̱si̱i̱yemu̱.
35 E Gaal, filho de Ebede, saiu e pôs-se à entrada da porta da cidade; e das emboscadas se levantou Abimeleque, e todo o povo que estava com ele.
36 Obu Gaali aaboone bantu aba, aaghila Jebbu̱li̱ ati, “Olole, bantu niibuwo baakota ku̱lu̱gha haagu̱u̱li̱ ya bwena!”
36 Quando Gaal viu aquele povo, disse a Zebul: Eis que desce gente dos cumes dos montes. Respondeu-lhe Zebul: Tu vês as sombras dos montes como se fossem homens.
37 Gaali aatodha aaghila ati, “Olole bantu niibuwo baakota ku̱lu̱gha haagati ya bwena kandi ki̱bbu̱la kimui niibuwo kyalu̱gha haa luhande hambali ki̱i̱looku̱ kili hambali baku̱mu̱ baku̱bu̱ghi̱lagha na mi̱li̱mu̱.”
37 Gaal, porém, tornou a falar, e disse: Eis que desce gente do meio da terra; também vem uma tropa do caminho do carvalho de Meonenim.
38 Jebbu̱li̱ aakuukamu Gaali ati, “Nuuwe okabu̱gha na kanu̱wa kaawe oti, ‘Abbi̱meleeki̱ ni ani̱ etu̱we ku̱mu̱heeleli̱ya? Buuye kwepanka kwawe kwakwi̱la ki? Bantu aba taaniibo waabhengi̱ye? Oghende olwane nabo.’ ”
38 Então lhe disse Zebul: Onde está agora a tua boca, com a qual dizias: Quem é Abimeleque, para que o sirvamos? Não é esse, porventura, o povo que desprezaste. Sai agora e peleja contra ele!
39 Gaali aahikila beebembeli̱ baa Sekeemu kandi baalwana na Abbi̱meleeki̱.
39 Assim saiu Gaal, à frente dos cidadãos de Siquém, e pelejou contra Abimeleque.
40 Gaali aali̱gi̱ta kandi Abbi̱meleeki̱ na bantu be baamuhuma. Baata basaasa baa Gaali bakani̱ye ku̱hi̱ka haa geeti̱ ya tau̱ni̱ eghi.
40 Mas Abimeleque o perseguiu, pois Gaal fugiu diante dele, e muitos caíram feridos até a entrada da porta.
41 Abbi̱meleeki̱ aaghenda aakala mu kibugha kya Aluma kandi Jebbu̱li̱ aabhinga Gaali na baana baa ni̱na wee mu kibugha kya Sekeemu.
41 Abimeleque ficou em Arumá. E Zebul expulsou Gaal e seus irmãos, para que não habitassem em Siquém.
42 Kilo ekyalabhi̱yʼo bantu baa Sekeemu baaghenda mu musili kandi muntu aaghenda aaghambila Abbi̱meleeki̱.
42 No dia seguinte sucedeu que o povo saiu ao campo; disto foi avisado Abimeleque,
43 Niibuwo Abbi̱meleeki̱ aatwete bantu be, aabatambulani̱ya mu bi̱bbu̱la bisatu kandi beebi̱sa mu misili. Obu aaboone bantu mbalu̱gha mu tau̱ni̱, aabalu̱mba kandi aabaata.
43 o qual, tomando o seu povo, dividiu-o em três bandos, que pôs de emboscada no campo. Quando viu que o povo saía da cidade, levantou-se contra ele e o feriu.
44 Abbi̱meleeki̱ na ki̱bbu̱la kya bantu abaabaagha naye, baali̱gi̱ta mu maaso kandi beemilila haagati ya geeti̱ ya tau̱ni̱ eghi. Bi̱bbu̱la bya bantu bibili byaghenda byalu̱mba bantu abaabaagha mu misili kandi baabaatilayo.
44 Abimeleque e os que estavam com ele correram e se puseram à porta da cidade; e os outros dois bandos deram de improviso sobre todos quantos estavam no campo, e os feriram.
45 Abbi̱meleeki̱ aamala kilo kyona naanalwani̱i̱si̱ya tau̱ni̱ eghi. Aakwata tau̱ni̱ eghi kandi aata bantu abaabaagha baakaayemu. Aaki̱hwelekeeleli̱ya kyona kandi aakiseesamu kisula.
45 Abimeleque pelejou contra a cidade todo aquele dia, tomou-a e matou o povo que nela se achava; e, assolando-a, a semeou de sal.
46 Obu beebembeli̱ boona abaabaagha mu ngbaali ya ngbaali ya Sekeemu baaghu̱u̱ye eki, baataaha mu kigho ki̱gu̱mi̱ye kyʼomu numba baalami̱li̱yaghamu Eli̱-bbeli̱i̱ti̱.
46 Tendo ouvido isso todos os cidadãos de Migdol-Siquém, entraram na fortaleza, na casa de El-Berite.
47 Baaghambila Abbi̱meleeki̱ ngoku beebembeli̱ aba beekumaani̱li̱i̱ye haa ngbaali ya Sekeemu.
47 E contou-se a Abimeleque que todos os cidadãos de Migdol-Siquém se haviam congregado.
48 Abbi̱meleeki̱ aaghenda haa mwena Jalu̱mooni̱ hamui na bantu boona abaabaagha naye. Aakwata ndyankui aajomba etai lya kiti kandi aaliheeka haa ebegha. Aaghila bantu abaabaagha naye ati, “Eki mwaboone haaliikiyo naanu mwakola kandi mukikole bwangu.”
48 Então Abimeleque subiu ao monte Zalmom, ele e todo o povo que com ele havia; e, tomando na mão um machado, cortou um ramo de árvore e, levantando-o, pô-lo ao seu ombro, e disse ao povo que estava com ele: O que me vistes fazer, apressai-vos a fazê-lo também.
49 Bantu aba boona bu̱li̱ muntu aajomba etai lya kiti kandi baakwama Abbi̱meleeki̱. Baaghenda baagi̱mi̱ya matai agha haa kigho eki kandi baatu̱mi̱kamu mulilo. Bantu boona abaabaagha mu ngbaali ya Sekeemu eghi, haai bantu lu̱ku̱mi̱ basaasa na bakali̱, baakwi̱lamu.
49 Tendo, pois, cada um cortado o seu ramo, seguiram a Abimeleque; e, pondo os ramos junto da fortaleza, queimaram-na a fogo com os que nela estavam; de modo que morreram também todos os de Migdol-Siquém, cerca de mil homens e mulheres.
50 Niibuwo Abbi̱meleeki̱ aaghendi̱ye mu kibugha kya Tebbeji̱, aaghyeli̱ghi̱i̱li̱li̱ya kandi aaghikwata.
50 Então Abimeleque foi a Tebez, e a sitiou e tomou.
51 Mu tau̱ni̱ omu, hakaba halimu ngbaali agumiiye kimui, basaasa boona na bakali̱ na beebembeli̱ baa tau̱ni̱ eghi baalukila mu ngbaali eghi kandi beehighaalilamu. Baaghenda haa lusui lwa ngbaali eghi.
51 Havia, porém, no meio da cidade uma torre forte, na qual se refugiaram todos os habitantes da cidade, homens e mulheres; e fechando após si as portas, subiram ao eirado da torre.
52 Abbi̱meleeki̱ aaghenda kulwana na abali mu ngbaali eghi, aahi̱ka haa mulyango ghwayo, aatu̱mi̱kʼo mulilo ku̱ghyoki̱ya.
52 E Abimeleque, tendo chegado até a torre, atacou-a, e chegou-se à porta da torre, para lhe meter fogo.
53 Mukali̱ omui aalaghaliya ebaale baasihilaghʼo kandi lyahuula Abbi̱meleeki̱ haa mutuwe lyamwati̱ya kahanga.
53 Nisso uma mulher lançou a pedra superior de um moinho sobre a cabeça de Abimeleque, e quebrou-lhe o crânio.
54 Abbi̱meleeki̱ aabilikila bwangu mutabhana oghu amukwatilagha byakulwani̱i̱si̱ya biye, aamughila ati, “Obhuleyo kihiyo kyawe onjite, niikuwo bataghila bati, ‘Mukali̱ niiye aamwi̱ti̱ye.’ ” Mutabhana oghu aamu̱tu̱bhi̱ta kandi Abbi̱meleeki̱ aaku̱wa.
54 Então ele chamou depressa o moço, seu escudeiro, e disse-lhe: Desembainha a tua espada e mata-me, para que não se diga de mim: uma mulher o matou. E o moço o traspassou e ele morreu.
55 Obu Banai̱saaleeli̱ baaboone ngu Abbi̱meleeki̱ aaku̱u̱ye, bu̱li̱ muntu aaghenda ewe e ka.
55 Vendo, pois, os homens de Israel que Abimeleque já era morto, foram-se cada um para o seu lugar.
56 Mu mulingo oghu, Luhanga aafubila Abbi̱meleeki̱ haabwa kintu ki̱bhi̱i̱hi̱ye aakoli̱yʼo ese wee haabwa Abbi̱meleeki̱ oghu kwita baana baa ni̱na wee nsanju̱.
56 Assim Deus fez tornar sobre Abimeleque o mal que tinha feito a seu pai, matando seus setenta irmãos;
57 Luhanga aaleka dhee bantu baa Sekeemu baabona-bona haabwa bintu bi̱bhi̱i̱hi̱ye baakolagha, ebi Yosaamu mutabani̱ wa Yelubbaali aaghi̱li̱ye ati bikubabʼo obu aabakiinagha.
57 como também fez tornar sobre a cabeça dos homens de Siquém todo o mal que fizeram; e veio sobre eles a maldição de Jotão, filho de Jerubaal.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.