Gênesis 41
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs VC
1 Haanu̱ma ya myaka ebili, Falaaho aaloota aamiliiye haa ki̱si̱yo kya maasi Nailo.
1 Dois anos depois, o faraó teve um sonho: encontrava-se ele perto do Nilo,
2 Mu kilooto kiye eki, aabona nte musanju̱ si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui nsi̱lu̱gha mu maasi omu, du̱mbi̱ syatandika kuliya bikaaka ebyabaagha haa ki̱si̱yo kya maasi agha.
2 de onde saíram sete vacas belas e gordas, que se puseram a pastar a verdura.
3 Aatodha aabona nte sinji musanju̱ syolobi̱ye kandi si̱su̱si̱ye kubhi, nasiyo syalu̱gha mu maasi omu, syasa syamilila haai-haai na si̱li̱ esyaliilagha haa ki̱si̱yo kya maasi agha.
3 Mas, eis que saíram em seguida do mesmo Nilo sete outras vacas, feias e magras, que vieram e se puseram ao lado das outras na margem do rio.
4 Du̱mbi̱ nte esyabaagha syolobi̱ye kandi si̱su̱si̱ye kubhi syaliya esyabaagha si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui. Du̱mbi̱ Falaaho aasu̱su̱mu̱ka.
4 As vacas feias e magras devoraram as sete vacas belas e gordas. E o faraó despertou.
5 Obu aatodhi̱ye kughwesaghila, aatodha aaloota kilooto kyakabili. Mu kilooto eki, aabona mituwe musanju̱ ya mucele esemeleeye kimui yaani̱ye haa ki̱ti̱na kimui.
5 Adormeceu de novo e teve outro sonho: sete espigas grossas e belas saíam de uma mesma haste.
6 Haanu̱ma ya mituwe eghi, mituwe enji musanju̱ yaatodha yaatuwʼo, esoosokeeye haabwa mwegha oghwalu̱ghagha bu̱lu̱gha ejooba.
6 Mas eis que em seguida germinaram sete outras espigas, magras e ressequidas pelo vento do oriente.
7 Du̱mbi̱ mituwe eghi ekaba esoosokeeye yaamela mituwe eghi ekaba esemeeye. Du̱mbi̱ Falaaho aasu̱su̱mu̱ka, aamanya ngoku aalootagha.
7 E as espigas magras devoraram as sete espigas grossas e cheias. E o faraó despertou: era um sonho.
8 Nkyambisi, haabwa bituntulo bikani̱ye, aabilikila baku̱mu̱ be hamui na baakalimagheji boona baa munsi ya Mi̱si̱li̱. Aabaghambila bilooto biye ebi byona, bhaatu taabaayʼo muntu nʼomui oghu akagubha kumusoboolola makulu ghaabiyo.
8 Chegada a manhã, o faraó com o espírito preocupado, mandou chamar todos os mágicos e sábios do Egito. Contou-lhes seus sonhos, mas nenhum deles soube explicá-los.
9 Du̱mbi̱ mu̱koli̱ wee oghu aamusembejagha kyakunuwa aamughila ati, “Obwalo naasu̱ki̱ye ngoku naasobeei̱ye kutakughambila.
9 Então o copeiro-mor disse-lhe: "Vou confessar a minha falta.
10 Kilo kimui Falaaho aasaaliluwa na bakoli̱ be, ankwata hamui na mukulu wa bateeki̱ be baa migaati̱, aatuta mu nkomo eghi ekaba eli mu numba ya mukulu wa bali̱ndi̱ be.
10 Um dia, tendo-se o faraó irado contra os seus servos, mandou-me meter na prisão em casa do chefe da guarda, com o padeiro-mor.
11 Kilo kimui mukilo, si̱ye hamui na mu̱teeki̱ wa migaati̱ ya mukama, tukaloota bilooto bya mbaghani̱ja.
11 Eis que uma noite tivemos nós dois um sonho, cada um o seu.
12 Ti̱ mu nkomo omu tukaba tulimu na Muhebbulaayo omui ali mu̱koli̱ wa mukulu wa bali̱ndi̱. Obu twamughambiiye bilooto byatu ebi, aatusoboolola makulu ghaabiyo.
12 Ora, estava lá conosco um jovem hebreu, escravo do chefe da guarda. Contamos-lhe nossos sonhos, e ele no-los interpretou, a cada um o seu.
13 Kandi bilooto byona byaba ngoku aakatusobolooye makulu ghaabiyo. Banku̱u̱ki̱ya haa mulimo ghwanje, mu̱teeki̱ wa migaati̱ baamu̱dhodhooki̱ya.”
13 E os acontecimentos confirmaram sua interpretação: eu fui restabelecido no meu cargo, e o outro foi pendurado."
14 Niibuwo Falaaho aatu̱mi̱i̱si̱i̱ye Yojeefu̱ bwangu-bwangu, baamuuya mu nkomo, aaghenda kandi baamughemba, aalu̱wala ngoye sinji, du̱mbi̱ baamutwala ewaa Falaaho.
14 O faraó mandou chamar José, o qual foi, imediatamente, tirado do cárcere. Ele barbeou-se, trocou de roupas e apresentou-se diante do faraó.
15 Falaaho aaghila Yojeefu̱ ati, “Eso mukilo naalooti̱ye, bhaatu taaliyo muntu nʼomui oghu akugubha kunsoboolola makulu ghaa ebi naalooti̱ye. Ti̱ naaghu̱u̱ye mbaghila bati uwe muntu akaakukughambilagha kilooto kiye, okumusoboololagha makulu ghaakiyo.”
15 Este disse-lhe: "Tive um sonho que ninguém pôde interpretar. Mas ouvi dizer de ti, que basta contar-te um sonho para que tu o expliques."
16 Yojeefu̱ aakuukamu Falaaho ati, “Si̱ye tankugubha, kuuyʼo Luhanga niiye akugubha kukusoboolola makulu ghaa kilooto eki ngoku okubbala.”
16 "Não sou eu, respondeu José, mas é Deus quem dará ao faraó uma explicação favorável."
17 Du̱mbi̱ Falaaho aaghila Yojeefu̱ ati, “Nkaloota neemiliiye haa ki̱si̱yo kya maasi Nailo,
17 O faraó disse então a José: "Em meu sonho, eu estava à margem do Nilo,
18 naabona nte musanju̱ si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui nsi̱lu̱gha mu maasi kandi syakala kuliya bikaaka ebyabaagha haa ki̱si̱yo haala.
18 e eis que do Nilo saíram sete vacas gordas e belas, que se puseram a pastar a verdura.
19 Naatodha naabona nte sinji musanju̱ syolobeeye kimui kandi si̱dhedhu̱mi̱i̱ye kimui, nasiyo nsi̱lu̱gha mu maasi omu. Kandi nkaba ntakabonaghʼo nte si̱dhedhu̱mi̱ye sitiyo mu kyalo kya Mi̱si̱li̱ kini bbaa.
19 E saíram em seguida sete outras vacas magras, feias e disformes, como jamais vi em todo o Egito.
20 Du̱mbi̱ nte si̱bhi̱i̱hi̱ye kandi syolobi̱ye syaliya nte si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui esi naadu̱bhi̱ye kubona.
20 As vacas magras e feias devoraram as sete primeiras, as gordas,
21 Bhaatu nankabha nsyasiliiye, tawangu̱gu̱bhi̱ye kumanya, nanga sikaakala si̱noolobi̱ye ngoku syakabaagha. Du̱mbi̱ naasu̱su̱mu̱ka.
21 que entraram em seu ventre como se nada fossem, pois ficaram tão macilentas e feias como antes. Nesta altura despertei.
22 “Naatodha naaloota mituwe musanju̱ ya ngano, yoona yaani̱ye haa ki̱ti̱na kimui.
22 E tive outro sonho: vi elevar-se de uma mesma haste sete espigas cheias e belas.
23 Du̱mbi̱ naabona enji musanju̱ esoosokeeye haabwa mwegha oghwalu̱ghagha bu̱lu̱gha ejooba.
23 Mas eis que sete outras espigas medíocres, finas e queimadas pelo vento do oriente, germinaram em seguida;
24 Kandi eghi esoosokeeye yaamela mituwe musanju̱ eghi ekaba esemeeye. Obu naabighambiiye baku̱mu̱, taaliyo nʼomui oghu akagubha kunsoboolola makulu ghaabiyo.”
24 e as espigas magras engoliram as sete belas espigas. Em vão contei tudo isto aos mágicos; nenhum deles pôde dar-me a explicação".
25 Du̱mbi̱ Yojeefu̱ aakuukamu ati, “Mukama wanje, bilooto ebi byona bisusaane. Luhanga aasu̱ku̱li̱i̱ye Falaaho ebi ali haai kukola.
25 José disse ao faraó: "O {duplo} sonho do faraó reduz-se a um só. Deus revelou ao faraó o que ele vai fazer.
26 Nte musanju̱ esisemeeye sikumani̱i̱si̱ya myaka musanju̱, na bikonko musanju̱ bya mucele ebisemeeye bikumani̱i̱si̱ya myaka musanju̱, majima kuwo bilooto byawe byona bisusaane.
26 As sete belas vacas são sete anos, e as sete belas espigas, igualmente, sete anos; o sonho é um só.
27 Na nte musanju̱ esyolobi̱ye kandi esi̱dhedhu̱mi̱ye esyalabhiyʼo, hamui na bikonko musanju̱ bya mucele ebitukulikaane kandi bitali na mughaso, ni myaka musanju̱ ya njala.
27 As sete vacas magras e feias que saíram em seguida são também sete anos; e as sete espigas vazias e queimadas pelo vento do oriente serão sete anos de miséria.
28 Kili ngoku naakughambiiye nti, Luhanga aabbali̱ye kukwoleka eki ali haai kukola.
28 É como eu disse ao faraó: Deus lhe revela o que vai fazer.
29 Myaka musanju̱ eghi ekwisa, ekuba ya bhi̱ka mu ehanga lyona lya Mi̱si̱li̱.
29 Haverá sete anos de grande abundância para todo o Egito.
30 Bhaatu myaka enji musanju̱ eghi ekwongelʼo ekuba ya njala. Bantu baliibululuwa bhi̱ka eghi ekabʼo, njala elibona-boni̱ya bantu mu ehanga lyona.
30 Virão em seguida sete anos de miséria que farão esquecer toda a abundância no Egito. A fome devastará o país.
31 Bantu baliibululuwa byokuliya ebi baabaagha nabiyo, nanga njala eliba yamaani̱ munu.
31 E a abundância do país não será mais notada, por causa da fome que se seguirá, porque será violenta.
32 Ti̱ ekyaleki̱ye waaloota kilooto eki mu milundi ebili nkwoleka ngoku Luhanga eenini aaki̱gu̱mi̱i̱ye kandi akughenda kukikola bwangu.”
32 Se o sonho se repetiu duas vezes ao faraó, é que a coisa está bem decretada da parte de Deus, que vai apressar-se em executá-la.
33 Yojeefu̱ aatodha aaghila Falaaho ati, “Mukama wanje, obbale muntu weena oghu ali na magheji kandi oghu eetegheleei̱ye, omuhe bu̱toki̱ bwa kulema bantu boona mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
33 Agora, pois, escolha o rei um homem sábio e prudente para pô-lo à testa do país.
34 Otodhe okome bantu banji abalakumaani̱yagha kimui kya kataano kya byokuliya kandi babilinde kumala myaka musanju̱ ya bhi̱ka.
34 Nomeie também o faraó administradores no país, que recolham a quinta parte das colheitas do Egito, durante os sete anos de abundância.
35 Bakumaani̱ye byokuliya bya myaka musanju̱ ya bhi̱ka eghi elimaasa, babibiike mu nguli mu maatau̱ni̱ ghoona mu bu̱toki̱ bwa Falaaho.
35 Eles ajuntarão todos os produtos destes bons anos que vêm, e armazenarão o trigo nas cidades, à disposição do faraó como provisões a conservar.
36 Byokuliya ebi babibiike, niikuwo biise biyambe mu myaka musanju̱ eghi njala ekwisa mu ehanga lya Mi̱si̱li̱. Eki kilikoonela Banami̱si̱li̱ kutatwi̱ka nanga njala.”
36 Estes mantimentos formarão para o país uma reserva em previsão dos sete anos de fome que assolarão o Egito. Dessa forma o país não será arruinado pela fome."
37 Du̱mbi̱ ntegheka eghi yaadheedha Falaaho na bakoli̱ be boona.
37 Essas palavras agradaram o faraó e toda a sua gente.
38 Du̱mbi̱ Falaaho aaghila baheeleli̱ya be ati, “Buuye tukugubha tu̱ti̱ya kubona musaasa nga oni oghu ali na mwoyo wa Luhanga?”
38 "Poderíamos, disse-lhes ele, encontrar um homem que tenha, tanto como este, o espírito de Deus?"
39 Du̱mbi̱ Falaaho aaghila Yojeefu̱ ati, “Ngoku Luhanga aakwoleki̱ye ebi byona, taaliyo muntu onji weena oghu ali na magheji kandi eetegheleei̱ye ngaawe bbaa.
39 E disse em seguida a José: "Pois que Deus te revelou tudo isto, não haverá ninguém tão prudente e tão sábio como tu.
40 Uwe nuuwe okulema kikaali kyanje kandi bantu banje boona balaku̱hu̱ti̱yagha. Ni̱i̱si̱ye nenkaha nkukusaali̱ya haabwa kusitama haa ntebe ya bukama.”
40 Tu mesmo serás posto à frente de toda a minha casa, e todo o meu povo obedecerá à tua palavra: só o trono me fará maior do que tu."
41 Niibuwo Falaaho aaghi̱li̱ye Yojeefu̱ ati, “Naakuhaaye bu̱toki̱ bwa kulema ehanga lyona lya Mi̱si̱li̱.”
41 "Vês, disse-lhe ainda, eis que te ponho à testa de todo o Egito."
42 Falaaho aaya mpete mu kyala eliyo li̱i̱na liye, aaghi̱lu̱wi̱ka Yojeefu̱ mu kyala. Aatodha aamu̱lu̱wi̱ka nkanji̱ esemeleeye kimui hamui na bukwanji bwa feeja mu bikiya.
42 E o faraó, tirando o anel de sua mão, pôs na mão de José; e o fez revestir-se de vestes de linho fino e meteu-lhe ao pescoço um colar de ouro.
43 Du̱mbi̱ baani̱i̱ni̱ya Yojeefu̱ mu kigaali̱ kya Falaaho kyakabili kwoleka ngoku amulabhiliiye mu bukama. Du̱mbi̱ bali̱ndi̱ baa Falaaho baahikila mbanaghila bati, “Mwehi̱ghe mu luguudhe!” Nahabweki Falaaho aaha Yojeefu̱ bu̱toki̱ bwa kulema bintu byona ebili mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
43 E, fazendo-o montar no segundo dos seus carros, mandou que se clamasse diante dele: "Ajoelhai-vos!" É assim que ele foi posto à frente de todo o Egito,
44 Falaaho aatodha aaghila ati, “Ni̱i̱si̱ye mukama, bhaatu ku̱lu̱gha obwalo, taaliyo muntu nʼomui oghu alakolagha kintu kyona mu Mi̱si̱li̱ otamu̱si̱i̱mi̱lani̱i̱ye.”
44 e o faraó disse-lhe: "Sou eu o faraó: sem tua permissão não se moverá a mão nem o pé em toda a terra do Egito."
45 Du̱mbi̱ Falaaho aaluka Yojeefu̱ li̱i̱na ati niiye Jefenaati-paneya. Aatodha aamuha mukali̱ wa kuswela li̱i̱na liye Asenasi, muhala wa Potifeela. Potifeela oghu akaba ali mu̱hongi̱ mu tau̱ni̱ ya Oni, du̱mbi̱ Yojeefu̱ aasi̱i̱ma kandi aalema ehanga lyona lya Mi̱si̱li̱.
45 O faraó chamou a José Tsafenat-Paneac, e deu-lhe por mulher Asenet, filha de Putifar, sacerdote de On.
46 Bwile obu, Yojeefu̱ akaba ali na myaka maku̱mi̱ asatu ya bukulu. Obu Yojeefu̱ aalu̱ghi̱ye mu maaso ghaa mukama Falaaho, aatandika kubungila ehanga lya Mi̱si̱li̱ lyona.
46 José tinha trinta anos quando se apresentou diante do faraó, o rei do Egito. Ele retirou-se da casa do faraó e percorreu todo o país.
47 Mu myaka musanju̱ ya bhi̱ka, byokuliya byela kandi byakanila kimui mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
47 A terra produziu abundantemente durante os sete anos de fertilidade.
48 Yojeefu̱ aakumaani̱ya byokuliya ebyakeelagha mu myaka musanju̱ omu, byona abibiika mu maatau̱ni̱ ghaa mu Mi̱si̱li̱. Mu bu̱li̱ tau̱ni̱ aabiikilamu byokuliya ebyakeelagha haai-haai na tau̱ni̱ eghi.
48 José ajuntou todo o produto destes sete anos no Egito e os pôs em reserva nas cidades, e os mantimentos dos campos que estavam ao redor de cada cidade, guardou-os na mesma cidade.
49 Yojeefu̱ aabiika byokuliya bikaniiye kimui nga musene ghwa ki̱si̱yo kya nanja. Haakumaliilila, aaleka kuhandiika muhendo ghwa byokuliya, nanga akaba naabi̱i̱ki̱ye byokuliya bikaniiye kimui.
49 José ajuntou trigo como a areia do mar, em tal quantidade que se não podia contar, pois que ela excedia a toda a medida.
50 Myaka ya njala etakabaayʼo, Yojeefu̱ aabyalʼo Asenasi, muhala wa Potifeela mu̱hongi̱ wa mu tau̱ni̱ ya Oni, baana babili baabusaasa.
50 Antes que viesse o ano de fome, nasceram a José dois filhos, que lhe deu Asenet, filha de Putifar, sacerdote de On.
51 Du̱mbi̱ Yojeefu̱ aaluka mwana wee wa mu̱li̱ghaaso li̱i̱na Manase, aaghila ati, “Li̱i̱na lini likumani̱i̱si̱ya Luhanga aaleki̱ye naabululuwa bujune byanje bwona hamui na bantu bʼewaatu boona.”
51 José chamou ao primeiro Manassés, "porque, dizia ele, Deus fez-me esquecer de todo o meu trabalho e de toda a minha família."
52 Mwana waakabili aamuluka li̱i̱na Efulahi̱mu̱, du̱mbi̱ aaghila ati, “Luhanga aaleki̱ye naabyala mu kyalo kini eki naabona-bonelaghamu.”
52 Chamou ao segundo Efraim, "porque, disse ele, Deus tornou-me fecundo na terra de minha aflição."
53 Myaka musanju̱ ya bhi̱ka mu Mi̱si̱li̱ yaahuwʼo.
53 Tendo acabado os sete anos de abundância que houve no Egito,
54 Myaka musanju̱ ya njala yaatandika ku̱hi̱ki̱li̱li̱ya ebi Yojeefu̱ aabu̱ghi̱ye. Njala yaaghwila kimui munsi yoona ngoku Yojeefu̱ aasangu̱u̱we abu̱ghi̱ye, bhaatu mu Mi̱si̱li̱ honkaha, niiyo byokuliya byabaagha.
54 os sete anos de miséria começaram, assim como o tinha predito José. A fome assolou todos os países, mas havia pão em toda a terra do Egito.
55 Obu Banami̱si̱li̱ boona baatandi̱ki̱ye ku̱u̱ghu̱wa njala eghi, boona baatandika kusaba Falaaho byokuliya. Du̱mbi̱ Falaaho aabaghila ati, “Mughende ewaa Yojeefu̱, ti̱ mukolaghe eki alakabaghambilagha.”
55 Em seguida houve fome também no Egito, e o povo clamou ao faraó pedindo pão. Este disse a todos os egípcios: "Ide a José, e fazei o que ele vos disser."
56 Obu njala yaahingulaane mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ lyona, Yojeefu̱ aatandika ku̱ghu̱li̱ya Banami̱si̱li̱ byokuliya ebi.
56 Como a fome assolasse toda a terra, José abriu todos os celeiros e vendeu víveres aos egípcios. Mas a penúria cresceu no Egito.
57 Du̱mbi̱ mahanga ghoona ghaatandika kwisa kughula byokuliya ewaa Yojeefu̱, nanga njala ekaba niyamalakaki̱ye nsi yoona.
57 E de toda a terra vinha-se ao Egito comprar trigo a José, porque a fome era violenta em toda a terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.