Gênesis 41
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NAA
1 Haanu̱ma ya myaka ebili, Falaaho aaloota aamiliiye haa ki̱si̱yo kya maasi Nailo.
1 Passados dois anos completos, Faraó teve um sonho e eis que estava em pé junto ao rio Nilo.
2 Mu kilooto kiye eki, aabona nte musanju̱ si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui nsi̱lu̱gha mu maasi omu, du̱mbi̱ syatandika kuliya bikaaka ebyabaagha haa ki̱si̱yo kya maasi agha.
2 Do rio subiam sete vacas de boa aparência e gordas e pastavam no meio dos juncos.
3 Aatodha aabona nte sinji musanju̱ syolobi̱ye kandi si̱su̱si̱ye kubhi, nasiyo syalu̱gha mu maasi omu, syasa syamilila haai-haai na si̱li̱ esyaliilagha haa ki̱si̱yo kya maasi agha.
3 Após elas subiam do rio outras sete vacas, de aparência feia e magras; e pararam junto às primeiras, na margem do rio.
4 Du̱mbi̱ nte esyabaagha syolobi̱ye kandi si̱su̱si̱ye kubhi syaliya esyabaagha si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui. Du̱mbi̱ Falaaho aasu̱su̱mu̱ka.
4 As vacas de aparência feia e magras engoliam as sete vacas de boa aparência e gordas. Então Faraó acordou.
5 Obu aatodhi̱ye kughwesaghila, aatodha aaloota kilooto kyakabili. Mu kilooto eki, aabona mituwe musanju̱ ya mucele esemeleeye kimui yaani̱ye haa ki̱ti̱na kimui.
5 Tornando a dormir, sonhou outra vez. De uma só haste saíam sete espigas cheias e boas.
6 Haanu̱ma ya mituwe eghi, mituwe enji musanju̱ yaatodha yaatuwʼo, esoosokeeye haabwa mwegha oghwalu̱ghagha bu̱lu̱gha ejooba.
6 E após elas nasciam sete espigas mirradas e queimadas pelo vento leste.
7 Du̱mbi̱ mituwe eghi ekaba esoosokeeye yaamela mituwe eghi ekaba esemeeye. Du̱mbi̱ Falaaho aasu̱su̱mu̱ka, aamanya ngoku aalootagha.
7 As espigas mirradas devoravam as sete espigas grandes e cheias. Então Faraó acordou. Tinha sido um sonho.
8 Nkyambisi, haabwa bituntulo bikani̱ye, aabilikila baku̱mu̱ be hamui na baakalimagheji boona baa munsi ya Mi̱si̱li̱. Aabaghambila bilooto biye ebi byona, bhaatu taabaayʼo muntu nʼomui oghu akagubha kumusoboolola makulu ghaabiyo.
8 De manhã, ao despertar muito perturbado, mandou chamar todos os magos do Egito e todos os seus sábios. Contou-lhes os seus sonhos, mas não havia ninguém que pudesse dar a interpretação.
9 Du̱mbi̱ mu̱koli̱ wee oghu aamusembejagha kyakunuwa aamughila ati, “Obwalo naasu̱ki̱ye ngoku naasobeei̱ye kutakughambila.
9 Então o copeiro-chefe disse a Faraó: — Hoje me lembro das minhas ofensas.
10 Kilo kimui Falaaho aasaaliluwa na bakoli̱ be, ankwata hamui na mukulu wa bateeki̱ be baa migaati̱, aatuta mu nkomo eghi ekaba eli mu numba ya mukulu wa bali̱ndi̱ be.
10 Quando Faraó ficou irado com os seus servos e me pôs na prisão, na casa do comandante da guarda, a mim e ao padeiro-chefe,
11 Kilo kimui mukilo, si̱ye hamui na mu̱teeki̱ wa migaati̱ ya mukama, tukaloota bilooto bya mbaghani̱ja.
11 tivemos um sonho na mesma noite, eu e ele. Sonhamos, e cada sonho tinha o seu próprio significado.
12 Ti̱ mu nkomo omu tukaba tulimu na Muhebbulaayo omui ali mu̱koli̱ wa mukulu wa bali̱ndi̱. Obu twamughambiiye bilooto byatu ebi, aatusoboolola makulu ghaabiyo.
12 Achava-se conosco um jovem hebreu, escravo do comandante da guarda. Contamos a ele os nossos sonhos, e ele nos deu a interpretação, a cada um segundo o seu sonho.
13 Kandi bilooto byona byaba ngoku aakatusobolooye makulu ghaabiyo. Banku̱u̱ki̱ya haa mulimo ghwanje, mu̱teeki̱ wa migaati̱ baamu̱dhodhooki̱ya.”
13 E tal como nos interpretou, assim aconteceu: eu fui restituído ao meu cargo, e o outro foi enforcado.
14 Niibuwo Falaaho aatu̱mi̱i̱si̱i̱ye Yojeefu̱ bwangu-bwangu, baamuuya mu nkomo, aaghenda kandi baamughemba, aalu̱wala ngoye sinji, du̱mbi̱ baamutwala ewaa Falaaho.
14 Então Faraó mandou chamar José, e o fizeram sair às pressas da masmorra. Ele se barbeou, mudou de roupa e foi apresentar-se a Faraó.
15 Falaaho aaghila Yojeefu̱ ati, “Eso mukilo naalooti̱ye, bhaatu taaliyo muntu nʼomui oghu akugubha kunsoboolola makulu ghaa ebi naalooti̱ye. Ti̱ naaghu̱u̱ye mbaghila bati uwe muntu akaakukughambilagha kilooto kiye, okumusoboololagha makulu ghaakiyo.”
15 Este lhe disse: — Tive um sonho, e não há quem o interprete. Porém ouvi falar a respeito de você que, quando ouve um sonho, é capaz de interpretá-lo.
16 Yojeefu̱ aakuukamu Falaaho ati, “Si̱ye tankugubha, kuuyʼo Luhanga niiye akugubha kukusoboolola makulu ghaa kilooto eki ngoku okubbala.”
16 José respondeu: — Isso não está em mim; mas Deus dará resposta favorável a Faraó.
17 Du̱mbi̱ Falaaho aaghila Yojeefu̱ ati, “Nkaloota neemiliiye haa ki̱si̱yo kya maasi Nailo,
17 Então Faraó disse a José: — No meu sonho, eu estava em pé na margem do Nilo,
18 naabona nte musanju̱ si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui nsi̱lu̱gha mu maasi kandi syakala kuliya bikaaka ebyabaagha haa ki̱si̱yo haala.
18 e eis que subiam dele sete vacas gordas e de boa aparência e pastavam no meio dos juncos.
19 Naatodha naabona nte sinji musanju̱ syolobeeye kimui kandi si̱dhedhu̱mi̱i̱ye kimui, nasiyo nsi̱lu̱gha mu maasi omu. Kandi nkaba ntakabonaghʼo nte si̱dhedhu̱mi̱ye sitiyo mu kyalo kya Mi̱si̱li̱ kini bbaa.
19 Após estas subiam outras vacas, fracas, muito feias e magras. Eu nunca tinha visto vacas tão feias, em toda a terra do Egito.
20 Du̱mbi̱ nte si̱bhi̱i̱hi̱ye kandi syolobi̱ye syaliya nte si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui esi naadu̱bhi̱ye kubona.
20 E as vacas magras e ruins devoravam as primeiras sete vacas gordas.
21 Bhaatu nankabha nsyasiliiye, tawangu̱gu̱bhi̱ye kumanya, nanga sikaakala si̱noolobi̱ye ngoku syakabaagha. Du̱mbi̱ naasu̱su̱mu̱ka.
21 E, depois de as terem engolido, não davam aparência de que as tinham devorado, pois o aspecto delas continuava ruim como no princípio. Então acordei.
22 “Naatodha naaloota mituwe musanju̱ ya ngano, yoona yaani̱ye haa ki̱ti̱na kimui.
22 Depois, vi, em meu sonho, que sete espigas saíam da mesma haste, cheias e boas.
23 Du̱mbi̱ naabona enji musanju̱ esoosokeeye haabwa mwegha oghwalu̱ghagha bu̱lu̱gha ejooba.
23 Depois delas nasceram sete espigas secas, mirradas e queimadas pelo vento leste.
24 Kandi eghi esoosokeeye yaamela mituwe musanju̱ eghi ekaba esemeeye. Obu naabighambiiye baku̱mu̱, taaliyo nʼomui oghu akagubha kunsoboolola makulu ghaabiyo.”
24 As sete espigas mirradas devoravam as sete espigas boas. Contei isso aos magos, mas ninguém foi capaz de me dar a interpretação.
25 Du̱mbi̱ Yojeefu̱ aakuukamu ati, “Mukama wanje, bilooto ebi byona bisusaane. Luhanga aasu̱ku̱li̱i̱ye Falaaho ebi ali haai kukola.
25 Então José respondeu: — O sonho de Faraó é apenas um; Deus revelou a Faraó o que ele vai fazer.
26 Nte musanju̱ esisemeeye sikumani̱i̱si̱ya myaka musanju̱, na bikonko musanju̱ bya mucele ebisemeeye bikumani̱i̱si̱ya myaka musanju̱, majima kuwo bilooto byawe byona bisusaane.
26 As sete vacas boas serão sete anos; as sete espigas boas, também sete anos; o sonho é um só.
27 Na nte musanju̱ esyolobi̱ye kandi esi̱dhedhu̱mi̱ye esyalabhiyʼo, hamui na bikonko musanju̱ bya mucele ebitukulikaane kandi bitali na mughaso, ni myaka musanju̱ ya njala.
27 As sete vacas magras e feias, que subiam após as primeiras, serão sete anos, bem como as sete espigas mirradas e queimadas pelo vento leste serão sete anos de fome.
28 Kili ngoku naakughambiiye nti, Luhanga aabbali̱ye kukwoleka eki ali haai kukola.
28 — Esta é a palavra, como acabo de dizer a Faraó: Deus manifestou a Faraó o que ele vai fazer.
29 Myaka musanju̱ eghi ekwisa, ekuba ya bhi̱ka mu ehanga lyona lya Mi̱si̱li̱.
29 Eis que vêm sete anos de grande abundância por toda a terra do Egito.
30 Bhaatu myaka enji musanju̱ eghi ekwongelʼo ekuba ya njala. Bantu baliibululuwa bhi̱ka eghi ekabʼo, njala elibona-boni̱ya bantu mu ehanga lyona.
30 Depois virão sete anos de fome. Toda aquela abundância será esquecida na terra do Egito e a fome consumirá a terra;
31 Bantu baliibululuwa byokuliya ebi baabaagha nabiyo, nanga njala eliba yamaani̱ munu.
31 e não será lembrada a abundância na terra, por causa da fome que seguirá, porque será gravíssima.
32 Ti̱ ekyaleki̱ye waaloota kilooto eki mu milundi ebili nkwoleka ngoku Luhanga eenini aaki̱gu̱mi̱i̱ye kandi akughenda kukikola bwangu.”
32 O sonho de Faraó foi repetido, porque a coisa é estabelecida por Deus, e Deus se apressa a fazê-la.
33 Yojeefu̱ aatodha aaghila Falaaho ati, “Mukama wanje, obbale muntu weena oghu ali na magheji kandi oghu eetegheleei̱ye, omuhe bu̱toki̱ bwa kulema bantu boona mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
33 — Agora, pois, Faraó devia escolher um homem ajuizado e sábio e encarregá-lo de dirigir a terra do Egito.
34 Otodhe okome bantu banji abalakumaani̱yagha kimui kya kataano kya byokuliya kandi babilinde kumala myaka musanju̱ ya bhi̱ka.
34 Faraó devia fazer isto: pôr administradores sobre a terra e recolher a quinta parte dos frutos da terra do Egito nos sete anos de fartura.
35 Bakumaani̱ye byokuliya bya myaka musanju̱ ya bhi̱ka eghi elimaasa, babibiike mu nguli mu maatau̱ni̱ ghoona mu bu̱toki̱ bwa Falaaho.
35 Esses administradores deviam ajuntar toda a colheita dos bons anos que virão, recolher cereal por ordem de Faraó, para mantimento nas cidades, e guardá-lo em armazéns.
36 Byokuliya ebi babibiike, niikuwo biise biyambe mu myaka musanju̱ eghi njala ekwisa mu ehanga lya Mi̱si̱li̱. Eki kilikoonela Banami̱si̱li̱ kutatwi̱ka nanga njala.”
36 Assim, o mantimento servirá para abastecer a terra nos sete anos da fome que haverá no Egito, para que a terra não seja destruída pela fome.
37 Du̱mbi̱ ntegheka eghi yaadheedha Falaaho na bakoli̱ be boona.
37 O conselho agradou a Faraó e a todos os seus oficiais.
38 Du̱mbi̱ Falaaho aaghila baheeleli̱ya be ati, “Buuye tukugubha tu̱ti̱ya kubona musaasa nga oni oghu ali na mwoyo wa Luhanga?”
38 Então Faraó perguntou aos seus oficiais: — Será que poderíamos achar alguém melhor do que José, um homem em quem está o Espírito de Deus?
39 Du̱mbi̱ Falaaho aaghila Yojeefu̱ ati, “Ngoku Luhanga aakwoleki̱ye ebi byona, taaliyo muntu onji weena oghu ali na magheji kandi eetegheleei̱ye ngaawe bbaa.
39 Depois, Faraó disse a José: — Visto que Deus revelou tudo isto a você, não há ninguém tão ajuizado e sábio como você.
40 Uwe nuuwe okulema kikaali kyanje kandi bantu banje boona balaku̱hu̱ti̱yagha. Ni̱i̱si̱ye nenkaha nkukusaali̱ya haabwa kusitama haa ntebe ya bukama.”
40 Você será o administrador da minha casa, e todo o meu povo obedecerá à sua palavra. Somente no trono eu serei maior do que você.
41 Niibuwo Falaaho aaghi̱li̱ye Yojeefu̱ ati, “Naakuhaaye bu̱toki̱ bwa kulema ehanga lyona lya Mi̱si̱li̱.”
41 E Faraó disse mais a José: — Eis que eu o constituo autoridade sobre toda a terra do Egito.
42 Falaaho aaya mpete mu kyala eliyo li̱i̱na liye, aaghi̱lu̱wi̱ka Yojeefu̱ mu kyala. Aatodha aamu̱lu̱wi̱ka nkanji̱ esemeleeye kimui hamui na bukwanji bwa feeja mu bikiya.
42 Então Faraó tirou o seu anel-sinete da mão e o pôs no dedo de José. Mandou que o vestissem com roupas de linho fino e lhe pôs no pescoço um colar de ouro.
43 Du̱mbi̱ baani̱i̱ni̱ya Yojeefu̱ mu kigaali̱ kya Falaaho kyakabili kwoleka ngoku amulabhiliiye mu bukama. Du̱mbi̱ bali̱ndi̱ baa Falaaho baahikila mbanaghila bati, “Mwehi̱ghe mu luguudhe!” Nahabweki Falaaho aaha Yojeefu̱ bu̱toki̱ bwa kulema bintu byona ebili mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
43 E o fez subir na sua segunda carruagem, e clamavam diante dele: “Inclinem-se todos!” Desse modo, deu-lhe autoridade sobre toda a terra do Egito.
44 Falaaho aatodha aaghila ati, “Ni̱i̱si̱ye mukama, bhaatu ku̱lu̱gha obwalo, taaliyo muntu nʼomui oghu alakolagha kintu kyona mu Mi̱si̱li̱ otamu̱si̱i̱mi̱lani̱i̱ye.”
44 Disse ainda Faraó a José: — Eu sou Faraó, mas sem a sua ordem ninguém poderá fazer nada em toda a terra do Egito.
45 Du̱mbi̱ Falaaho aaluka Yojeefu̱ li̱i̱na ati niiye Jefenaati-paneya. Aatodha aamuha mukali̱ wa kuswela li̱i̱na liye Asenasi, muhala wa Potifeela. Potifeela oghu akaba ali mu̱hongi̱ mu tau̱ni̱ ya Oni, du̱mbi̱ Yojeefu̱ aasi̱i̱ma kandi aalema ehanga lyona lya Mi̱si̱li̱.
45 E Faraó chamou José de Zafenate-Paneia e lhe deu por mulher Asenate, filha de Potífera, sacerdote de Om. E José percorreu toda a terra do Egito.
46 Bwile obu, Yojeefu̱ akaba ali na myaka maku̱mi̱ asatu ya bukulu. Obu Yojeefu̱ aalu̱ghi̱ye mu maaso ghaa mukama Falaaho, aatandika kubungila ehanga lya Mi̱si̱li̱ lyona.
46 José tinha trinta anos de idade quando se apresentou a Faraó, rei do Egito, e andou por toda a terra do Egito.
47 Mu myaka musanju̱ ya bhi̱ka, byokuliya byela kandi byakanila kimui mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
47 Nos sete anos de fartura a terra produziu com abundância.
48 Yojeefu̱ aakumaani̱ya byokuliya ebyakeelagha mu myaka musanju̱ omu, byona abibiika mu maatau̱ni̱ ghaa mu Mi̱si̱li̱. Mu bu̱li̱ tau̱ni̱ aabiikilamu byokuliya ebyakeelagha haai-haai na tau̱ni̱ eghi.
48 E José ajuntou todo o mantimento que houve na terra do Egito durante os sete anos e o guardou nas cidades; o mantimento do campo ao redor de cada cidade foi guardado na mesma cidade.
49 Yojeefu̱ aabiika byokuliya bikaniiye kimui nga musene ghwa ki̱si̱yo kya nanja. Haakumaliilila, aaleka kuhandiika muhendo ghwa byokuliya, nanga akaba naabi̱i̱ki̱ye byokuliya bikaniiye kimui.
49 Assim, José ajuntou muitíssimo cereal, como a areia do mar, até perder a conta, porque ia além das medidas.
50 Myaka ya njala etakabaayʼo, Yojeefu̱ aabyalʼo Asenasi, muhala wa Potifeela mu̱hongi̱ wa mu tau̱ni̱ ya Oni, baana babili baabusaasa.
50 Antes de chegar a fome, nasceram dois filhos a José, os quais lhe deu Asenate, filha de Potífera, sacerdote de Om.
51 Du̱mbi̱ Yojeefu̱ aaluka mwana wee wa mu̱li̱ghaaso li̱i̱na Manase, aaghila ati, “Li̱i̱na lini likumani̱i̱si̱ya Luhanga aaleki̱ye naabululuwa bujune byanje bwona hamui na bantu bʼewaatu boona.”
51 Ao primogênito José chamou de Manassés, pois disse: “Deus me fez esquecer todo o meu trabalho e toda a casa de meu pai.”
52 Mwana waakabili aamuluka li̱i̱na Efulahi̱mu̱, du̱mbi̱ aaghila ati, “Luhanga aaleki̱ye naabyala mu kyalo kini eki naabona-bonelaghamu.”
52 Ao segundo deu o nome de Efraim, pois disse: “Deus me fez próspero na terra da minha aflição.”
53 Myaka musanju̱ ya bhi̱ka mu Mi̱si̱li̱ yaahuwʼo.
53 Passados os sete anos de abundância que houve na terra do Egito,
54 Myaka musanju̱ ya njala yaatandika ku̱hi̱ki̱li̱li̱ya ebi Yojeefu̱ aabu̱ghi̱ye. Njala yaaghwila kimui munsi yoona ngoku Yojeefu̱ aasangu̱u̱we abu̱ghi̱ye, bhaatu mu Mi̱si̱li̱ honkaha, niiyo byokuliya byabaagha.
54 começaram os sete anos de fome, como José havia predito. E havia fome em todas as terras, mas em toda a terra do Egito havia pão.
55 Obu Banami̱si̱li̱ boona baatandi̱ki̱ye ku̱u̱ghu̱wa njala eghi, boona baatandika kusaba Falaaho byokuliya. Du̱mbi̱ Falaaho aabaghila ati, “Mughende ewaa Yojeefu̱, ti̱ mukolaghe eki alakabaghambilagha.”
55 Quando toda a terra do Egito começou a sentir a fome, o povo clamou a Faraó por pão; e Faraó dizia a todos os egípcios: — Vão falar com José e façam o que ele disser.
56 Obu njala yaahingulaane mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ lyona, Yojeefu̱ aatandika ku̱ghu̱li̱ya Banami̱si̱li̱ byokuliya ebi.
56 Havendo, pois, fome sobre toda a terra, José abriu todos os celeiros e vendia aos egípcios; porque a fome aumentava na terra do Egito.
57 Du̱mbi̱ mahanga ghoona ghaatandika kwisa kughula byokuliya ewaa Yojeefu̱, nanga njala ekaba niyamalakaki̱ye nsi yoona.
57 E todas as terras vinham ao Egito para comprar de José, porque a fome aumentava em todo o mundo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.