Gênesis 41
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NVI
1 Haanu̱ma ya myaka ebili, Falaaho aaloota aamiliiye haa ki̱si̱yo kya maasi Nailo.
1 Ao final de dois anos, o faraó teve um sonho: Ele estava em pé junto ao rio Nilo,
2 Mu kilooto kiye eki, aabona nte musanju̱ si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui nsi̱lu̱gha mu maasi omu, du̱mbi̱ syatandika kuliya bikaaka ebyabaagha haa ki̱si̱yo kya maasi agha.
2 quando saíram do rio sete vacas belas e gordas, que começaram a pastar entre os juncos.
3 Aatodha aabona nte sinji musanju̱ syolobi̱ye kandi si̱su̱si̱ye kubhi, nasiyo syalu̱gha mu maasi omu, syasa syamilila haai-haai na si̱li̱ esyaliilagha haa ki̱si̱yo kya maasi agha.
3 Depois saíram do rio mais sete vacas, feias e magras, que foram para junto das outras, à beira do Nilo.
4 Du̱mbi̱ nte esyabaagha syolobi̱ye kandi si̱su̱si̱ye kubhi syaliya esyabaagha si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui. Du̱mbi̱ Falaaho aasu̱su̱mu̱ka.
4 Então as vacas feias e magras comeram as sete vacas belas e gordas. Nisso o faraó acordou.
5 Obu aatodhi̱ye kughwesaghila, aatodha aaloota kilooto kyakabili. Mu kilooto eki, aabona mituwe musanju̱ ya mucele esemeleeye kimui yaani̱ye haa ki̱ti̱na kimui.
5 Tornou a adormecer e teve outro sonho: Sete espigas de trigo, graúdas e boas, cresciam no mesmo pé.
6 Haanu̱ma ya mituwe eghi, mituwe enji musanju̱ yaatodha yaatuwʼo, esoosokeeye haabwa mwegha oghwalu̱ghagha bu̱lu̱gha ejooba.
6 Depois brotaram outras sete espigas, mirradas e ressequidas pelo vento leste.
7 Du̱mbi̱ mituwe eghi ekaba esoosokeeye yaamela mituwe eghi ekaba esemeeye. Du̱mbi̱ Falaaho aasu̱su̱mu̱ka, aamanya ngoku aalootagha.
7 As espigas mirradas engoliram as sete espigas graúdas e cheias. Então o faraó acordou; era um sonho.
8 Nkyambisi, haabwa bituntulo bikani̱ye, aabilikila baku̱mu̱ be hamui na baakalimagheji boona baa munsi ya Mi̱si̱li̱. Aabaghambila bilooto biye ebi byona, bhaatu taabaayʼo muntu nʼomui oghu akagubha kumusoboolola makulu ghaabiyo.
8 Pela manhã, perturbado, mandou chamar todos os magos e sábios do Egito e lhes contou os sonhos, mas ninguém foi capaz de interpretá-los.
9 Du̱mbi̱ mu̱koli̱ wee oghu aamusembejagha kyakunuwa aamughila ati, “Obwalo naasu̱ki̱ye ngoku naasobeei̱ye kutakughambila.
9 Então o chefe dos copeiros disse ao faraó: "Hoje me lembro de minhas faltas.
10 Kilo kimui Falaaho aasaaliluwa na bakoli̱ be, ankwata hamui na mukulu wa bateeki̱ be baa migaati̱, aatuta mu nkomo eghi ekaba eli mu numba ya mukulu wa bali̱ndi̱ be.
10 Certa vez o faraó ficou irado com os seus dois servos e mandou prender-me junto com o chefe dos padeiros, na casa do capitão da guarda.
11 Kilo kimui mukilo, si̱ye hamui na mu̱teeki̱ wa migaati̱ ya mukama, tukaloota bilooto bya mbaghani̱ja.
11 Certa noite cada um de nós teve um sonho, e cada sonho tinha uma interpretação.
12 Ti̱ mu nkomo omu tukaba tulimu na Muhebbulaayo omui ali mu̱koli̱ wa mukulu wa bali̱ndi̱. Obu twamughambiiye bilooto byatu ebi, aatusoboolola makulu ghaabiyo.
12 Pois bem, havia lá conosco um jovem hebreu, servo do capitão da guarda. Contamos a ele os nossos sonhos, e ele os interpretou, dando a cada um de nós a interpretação do seu próprio sonho.
13 Kandi bilooto byona byaba ngoku aakatusobolooye makulu ghaabiyo. Banku̱u̱ki̱ya haa mulimo ghwanje, mu̱teeki̱ wa migaati̱ baamu̱dhodhooki̱ya.”
13 E tudo aconteceu conforme ele nos dissera: eu fui restaurado à minha posição e o outro foi enforcado".
14 Niibuwo Falaaho aatu̱mi̱i̱si̱i̱ye Yojeefu̱ bwangu-bwangu, baamuuya mu nkomo, aaghenda kandi baamughemba, aalu̱wala ngoye sinji, du̱mbi̱ baamutwala ewaa Falaaho.
14 O faraó mandou chamar José, que foi trazido depressa do calabouço. Depois de se barbear e trocar de roupa, apresentou-se ao faraó.
15 Falaaho aaghila Yojeefu̱ ati, “Eso mukilo naalooti̱ye, bhaatu taaliyo muntu nʼomui oghu akugubha kunsoboolola makulu ghaa ebi naalooti̱ye. Ti̱ naaghu̱u̱ye mbaghila bati uwe muntu akaakukughambilagha kilooto kiye, okumusoboololagha makulu ghaakiyo.”
15 O faraó disse a José: "Tive um sonho que ninguém consegue interpretar. Mas ouvi falar que você, ao ouvir um sonho, é capaz de interpretá-lo".
16 Yojeefu̱ aakuukamu Falaaho ati, “Si̱ye tankugubha, kuuyʼo Luhanga niiye akugubha kukusoboolola makulu ghaa kilooto eki ngoku okubbala.”
16 Respondeu-lhe José: "Isso não depende de mim, mas Deus dará ao faraó uma resposta favorável".
17 Du̱mbi̱ Falaaho aaghila Yojeefu̱ ati, “Nkaloota neemiliiye haa ki̱si̱yo kya maasi Nailo,
17 Então o faraó contou o sonho a José: "Sonhei que estava de pé, à beira do Nilo,
18 naabona nte musanju̱ si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui nsi̱lu̱gha mu maasi kandi syakala kuliya bikaaka ebyabaagha haa ki̱si̱yo haala.
18 quando saíram do rio sete vacas, belas e gordas, que começaram a pastar entre os juncos.
19 Naatodha naabona nte sinji musanju̱ syolobeeye kimui kandi si̱dhedhu̱mi̱i̱ye kimui, nasiyo nsi̱lu̱gha mu maasi omu. Kandi nkaba ntakabonaghʼo nte si̱dhedhu̱mi̱ye sitiyo mu kyalo kya Mi̱si̱li̱ kini bbaa.
19 Depois saíram outras sete, raquíticas, muito feias e magras. Nunca vi vacas tão feias em toda a terra do Egito.
20 Du̱mbi̱ nte si̱bhi̱i̱hi̱ye kandi syolobi̱ye syaliya nte si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui esi naadu̱bhi̱ye kubona.
20 As vacas magras e feias comeram as sete vacas gordas que tinham aparecido primeiro.
21 Bhaatu nankabha nsyasiliiye, tawangu̱gu̱bhi̱ye kumanya, nanga sikaakala si̱noolobi̱ye ngoku syakabaagha. Du̱mbi̱ naasu̱su̱mu̱ka.
21 Mesmo depois de havê-las comido, não parecia que o tivessem feito, pois continuavam tão magras como antes. Então acordei.
22 “Naatodha naaloota mituwe musanju̱ ya ngano, yoona yaani̱ye haa ki̱ti̱na kimui.
22 "Depois tive outro sonho: Vi sete espigas de cereal, cheias e boas, que cresciam num mesmo pé.
23 Du̱mbi̱ naabona enji musanju̱ esoosokeeye haabwa mwegha oghwalu̱ghagha bu̱lu̱gha ejooba.
23 Depois delas, brotaram outras sete, murchas e mirradas, ressequidas pelo vento leste.
24 Kandi eghi esoosokeeye yaamela mituwe musanju̱ eghi ekaba esemeeye. Obu naabighambiiye baku̱mu̱, taaliyo nʼomui oghu akagubha kunsoboolola makulu ghaabiyo.”
24 As espigas magras engoliram as sete espigas boas. Contei isso aos magos, mas ninguém foi capaz de explicá-lo".
25 Du̱mbi̱ Yojeefu̱ aakuukamu ati, “Mukama wanje, bilooto ebi byona bisusaane. Luhanga aasu̱ku̱li̱i̱ye Falaaho ebi ali haai kukola.
25 "O faraó teve um único sonho", disse-lhe José. "Deus revelou ao faraó o que ele está para fazer.
26 Nte musanju̱ esisemeeye sikumani̱i̱si̱ya myaka musanju̱, na bikonko musanju̱ bya mucele ebisemeeye bikumani̱i̱si̱ya myaka musanju̱, majima kuwo bilooto byawe byona bisusaane.
26 As sete vacas boas são sete anos, e as sete espigas boas são também sete anos; trata-se de um único sonho.
27 Na nte musanju̱ esyolobi̱ye kandi esi̱dhedhu̱mi̱ye esyalabhiyʼo, hamui na bikonko musanju̱ bya mucele ebitukulikaane kandi bitali na mughaso, ni myaka musanju̱ ya njala.
27 As sete vacas magras e feias que surgiram depois das outras, e as sete espigas mirradas, queimadas pelo vento leste, são sete anos. Serão sete anos de fome.
28 Kili ngoku naakughambiiye nti, Luhanga aabbali̱ye kukwoleka eki ali haai kukola.
28 "É exatamente como eu disse ao faraó: Deus mostrou ao faraó aquilo que ele vai fazer.
29 Myaka musanju̱ eghi ekwisa, ekuba ya bhi̱ka mu ehanga lyona lya Mi̱si̱li̱.
29 Sete anos de muita fartura estão para vir sobre toda a terra do Egito,
30 Bhaatu myaka enji musanju̱ eghi ekwongelʼo ekuba ya njala. Bantu baliibululuwa bhi̱ka eghi ekabʼo, njala elibona-boni̱ya bantu mu ehanga lyona.
30 mas depois virão sete anos de fome. Então todo o tempo de fartura será esquecido, pois a fome arruinará a terra.
31 Bantu baliibululuwa byokuliya ebi baabaagha nabiyo, nanga njala eliba yamaani̱ munu.
31 A fome que virá depois será tão rigorosa que o tempo de fartura não será mais lembrado na terra.
32 Ti̱ ekyaleki̱ye waaloota kilooto eki mu milundi ebili nkwoleka ngoku Luhanga eenini aaki̱gu̱mi̱i̱ye kandi akughenda kukikola bwangu.”
32 O sonho veio ao faraó duas vezes porque a questão já foi decidida por Deus, que se apressa em realizá-la.
33 Yojeefu̱ aatodha aaghila Falaaho ati, “Mukama wanje, obbale muntu weena oghu ali na magheji kandi oghu eetegheleei̱ye, omuhe bu̱toki̱ bwa kulema bantu boona mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
33 "Procure agora o faraó um homem criterioso e sábio e coloque-o no comando da terra do Egito.
34 Otodhe okome bantu banji abalakumaani̱yagha kimui kya kataano kya byokuliya kandi babilinde kumala myaka musanju̱ ya bhi̱ka.
34 O faraó também deve estabelecer supervisores para recolher um quinto da colheita do Egito durante os sete anos de fartura.
35 Bakumaani̱ye byokuliya bya myaka musanju̱ ya bhi̱ka eghi elimaasa, babibiike mu nguli mu maatau̱ni̱ ghoona mu bu̱toki̱ bwa Falaaho.
35 Eles deverão recolher o que puderem nos anos bons que virão e fazer estoques de trigo que, sob o controle do faraó, serão armazenados nas cidades.
36 Byokuliya ebi babibiike, niikuwo biise biyambe mu myaka musanju̱ eghi njala ekwisa mu ehanga lya Mi̱si̱li̱. Eki kilikoonela Banami̱si̱li̱ kutatwi̱ka nanga njala.”
36 Esse estoque servirá de reserva para os sete anos de fome que virão sobre o Egito, para que a terra não seja arrasada pela fome. "
37 Du̱mbi̱ ntegheka eghi yaadheedha Falaaho na bakoli̱ be boona.
37 O plano pareceu bom ao faraó e a todos os seus conselheiros.
38 Du̱mbi̱ Falaaho aaghila baheeleli̱ya be ati, “Buuye tukugubha tu̱ti̱ya kubona musaasa nga oni oghu ali na mwoyo wa Luhanga?”
38 Por isso o faraó lhes perguntou: "Será que vamos achar alguém como este homem, em quem está o espírito divino? "
39 Du̱mbi̱ Falaaho aaghila Yojeefu̱ ati, “Ngoku Luhanga aakwoleki̱ye ebi byona, taaliyo muntu onji weena oghu ali na magheji kandi eetegheleei̱ye ngaawe bbaa.
39 Disse, pois, o faraó a José: "Uma vez que Deus lhe revelou todas essas coisas, não há ninguém tão criterioso e sábio como você.
40 Uwe nuuwe okulema kikaali kyanje kandi bantu banje boona balaku̱hu̱ti̱yagha. Ni̱i̱si̱ye nenkaha nkukusaali̱ya haabwa kusitama haa ntebe ya bukama.”
40 Você terá o comando de meu palácio, e todo o meu povo se sujeitará às suas ordens. Somente em relação ao trono serei maior que você".
41 Niibuwo Falaaho aaghi̱li̱ye Yojeefu̱ ati, “Naakuhaaye bu̱toki̱ bwa kulema ehanga lyona lya Mi̱si̱li̱.”
41 E o faraó prosseguiu: "Entrego a você agora o comando de toda a terra do Egito".
42 Falaaho aaya mpete mu kyala eliyo li̱i̱na liye, aaghi̱lu̱wi̱ka Yojeefu̱ mu kyala. Aatodha aamu̱lu̱wi̱ka nkanji̱ esemeleeye kimui hamui na bukwanji bwa feeja mu bikiya.
42 Em seguida o faraó tirou do dedo o seu anel de selar e o colocou no dedo de José. Mandou-o vestir linho fino e colocou uma corrente de ouro em seu pescoço.
43 Du̱mbi̱ baani̱i̱ni̱ya Yojeefu̱ mu kigaali̱ kya Falaaho kyakabili kwoleka ngoku amulabhiliiye mu bukama. Du̱mbi̱ bali̱ndi̱ baa Falaaho baahikila mbanaghila bati, “Mwehi̱ghe mu luguudhe!” Nahabweki Falaaho aaha Yojeefu̱ bu̱toki̱ bwa kulema bintu byona ebili mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
43 Também o fez subir em sua segunda carruagem real, e à frente os arautos iam gritando: "Abram caminho! " Assim José foi colocado no comando de toda a terra do Egito.
44 Falaaho aatodha aaghila ati, “Ni̱i̱si̱ye mukama, bhaatu ku̱lu̱gha obwalo, taaliyo muntu nʼomui oghu alakolagha kintu kyona mu Mi̱si̱li̱ otamu̱si̱i̱mi̱lani̱i̱ye.”
44 Disse ainda o faraó a José: "Eu sou o faraó, mas sem a sua palavra ninguém poderá levantar a mão nem o pé em todo o Egito".
45 Du̱mbi̱ Falaaho aaluka Yojeefu̱ li̱i̱na ati niiye Jefenaati-paneya. Aatodha aamuha mukali̱ wa kuswela li̱i̱na liye Asenasi, muhala wa Potifeela. Potifeela oghu akaba ali mu̱hongi̱ mu tau̱ni̱ ya Oni, du̱mbi̱ Yojeefu̱ aasi̱i̱ma kandi aalema ehanga lyona lya Mi̱si̱li̱.
45 O faraó deu a José o nome de Zafenate-Panéia e lhe deu por mulher Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om. Depois José foi inspecionar toda a terra do Egito.
46 Bwile obu, Yojeefu̱ akaba ali na myaka maku̱mi̱ asatu ya bukulu. Obu Yojeefu̱ aalu̱ghi̱ye mu maaso ghaa mukama Falaaho, aatandika kubungila ehanga lya Mi̱si̱li̱ lyona.
46 José tinha trinta anos de idade quando começou a servir ao faraó, rei do Egito. Ele se ausentou da presença do faraó e foi percorrer todo o Egito.
47 Mu myaka musanju̱ ya bhi̱ka, byokuliya byela kandi byakanila kimui mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
47 Durante os sete anos de fartura a terra teve grande produção.
48 Yojeefu̱ aakumaani̱ya byokuliya ebyakeelagha mu myaka musanju̱ omu, byona abibiika mu maatau̱ni̱ ghaa mu Mi̱si̱li̱. Mu bu̱li̱ tau̱ni̱ aabiikilamu byokuliya ebyakeelagha haai-haai na tau̱ni̱ eghi.
48 José recolheu todo o excedente dos sete anos de fartura no Egito e o armazenou nas cidades. Em cada cidade ele armazenava o trigo colhido nas lavouras das redondezas.
49 Yojeefu̱ aabiika byokuliya bikaniiye kimui nga musene ghwa ki̱si̱yo kya nanja. Haakumaliilila, aaleka kuhandiika muhendo ghwa byokuliya, nanga akaba naabi̱i̱ki̱ye byokuliya bikaniiye kimui.
49 Assim José estocou muito trigo, como a areia do mar. Tal era a quantidade que ele parou de anotar, porque ia além de toda medida.
50 Myaka ya njala etakabaayʼo, Yojeefu̱ aabyalʼo Asenasi, muhala wa Potifeela mu̱hongi̱ wa mu tau̱ni̱ ya Oni, baana babili baabusaasa.
50 Antes dos anos de fome, Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om, deu a José dois filhos.
51 Du̱mbi̱ Yojeefu̱ aaluka mwana wee wa mu̱li̱ghaaso li̱i̱na Manase, aaghila ati, “Li̱i̱na lini likumani̱i̱si̱ya Luhanga aaleki̱ye naabululuwa bujune byanje bwona hamui na bantu bʼewaatu boona.”
51 Ao primeiro, José deu o nome de Manassés, dizendo: "Deus me fez esquecer todo o meu sofrimento e toda a casa de meu pai".
52 Mwana waakabili aamuluka li̱i̱na Efulahi̱mu̱, du̱mbi̱ aaghila ati, “Luhanga aaleki̱ye naabyala mu kyalo kini eki naabona-bonelaghamu.”
52 Ao segundo filho chamou Efraim, dizendo: "Deus me fez prosperar na terra onde tenho sofrido".
53 Myaka musanju̱ ya bhi̱ka mu Mi̱si̱li̱ yaahuwʼo.
53 Assim chegaram ao fim os sete anos de fartura no Egito,
54 Myaka musanju̱ ya njala yaatandika ku̱hi̱ki̱li̱li̱ya ebi Yojeefu̱ aabu̱ghi̱ye. Njala yaaghwila kimui munsi yoona ngoku Yojeefu̱ aasangu̱u̱we abu̱ghi̱ye, bhaatu mu Mi̱si̱li̱ honkaha, niiyo byokuliya byabaagha.
54 e começaram os sete anos de fome, como José tinha predito. Houve fome em todas as terras, mas em todo o Egito havia alimento.
55 Obu Banami̱si̱li̱ boona baatandi̱ki̱ye ku̱u̱ghu̱wa njala eghi, boona baatandika kusaba Falaaho byokuliya. Du̱mbi̱ Falaaho aabaghila ati, “Mughende ewaa Yojeefu̱, ti̱ mukolaghe eki alakabaghambilagha.”
55 Quando todo o Egito começou a sofrer com a fome, o povo clamou ao faraó por comida, e este respondeu a todos os egípcios: "Dirijam-se a José e façam o que ele disser".
56 Obu njala yaahingulaane mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ lyona, Yojeefu̱ aatandika ku̱ghu̱li̱ya Banami̱si̱li̱ byokuliya ebi.
56 Quando a fome já se havia espalhado por toda a terra, José mandou abrir os locais de armazenamento e começou a vender trigo aos egípcios, pois a fome se agravava em todo o Egito.
57 Du̱mbi̱ mahanga ghoona ghaatandika kwisa kughula byokuliya ewaa Yojeefu̱, nanga njala ekaba niyamalakaki̱ye nsi yoona.
57 E de toda a terra vinha gente ao Egito para comprar trigo de José, porquanto a fome se agravava em toda parte.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.