Gênesis 41

Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Haanu̱ma ya myaka ebili, Falaaho aaloota aamiliiye haa ki̱si̱yo kya maasi Nailo.
1 Dois anos se passaram. Um dia o rei do Egito sonhou que estava de pé na beira do rio Nilo.
2 Mu kilooto kiye eki, aabona nte musanju̱ si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui nsi̱lu̱gha mu maasi omu, du̱mbi̱ syatandika kuliya bikaaka ebyabaagha haa ki̱si̱yo kya maasi agha.
2 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
3 Aatodha aabona nte sinji musanju̱ syolobi̱ye kandi si̱su̱si̱ye kubhi, nasiyo syalu̱gha mu maasi omu, syasa syamilila haai-haai na si̱li̱ esyaliilagha haa ki̱si̱yo kya maasi agha.
3 Logo em seguida saíram do rio outras sete vacas, feias e magras, que foram ficar perto das primeiras vacas, na beira do rio.
4 Du̱mbi̱ nte esyabaagha syolobi̱ye kandi si̱su̱si̱ye kubhi syaliya esyabaagha si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui. Du̱mbi̱ Falaaho aasu̱su̱mu̱ka.
4 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas. Aí o rei acordou.
5 Obu aatodhi̱ye kughwesaghila, aatodha aaloota kilooto kyakabili. Mu kilooto eki, aabona mituwe musanju̱ ya mucele esemeleeye kimui yaani̱ye haa ki̱ti̱na kimui.
5 Mas tornou a dormir e teve outro sonho. Desta vez ele viu sete espigas de trigo que saíam de um mesmo pé; elas eram boas e cheias de grãos.
6 Haanu̱ma ya mituwe eghi, mituwe enji musanju̱ yaatodha yaatuwʼo, esoosokeeye haabwa mwegha oghwalu̱ghagha bu̱lu̱gha ejooba.
6 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
7 Du̱mbi̱ mituwe eghi ekaba esoosokeeye yaamela mituwe eghi ekaba esemeeye. Du̱mbi̱ Falaaho aasu̱su̱mu̱ka, aamanya ngoku aalootagha.
7 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. O rei acordou: tinha sido um sonho.
8 Nkyambisi, haabwa bituntulo bikani̱ye, aabilikila baku̱mu̱ be hamui na baakalimagheji boona baa munsi ya Mi̱si̱li̱. Aabaghambila bilooto biye ebi byona, bhaatu taabaayʼo muntu nʼomui oghu akagubha kumusoboolola makulu ghaabiyo.
8 De manhã ele estava muito preocupado e por isso mandou chamar todos os adivinhos e todos os sábios do Egito. O rei contou os seus sonhos, mas nenhum dos sábios foi capaz de dar a explicação.
9 Du̱mbi̱ mu̱koli̱ wee oghu aamusembejagha kyakunuwa aamughila ati, “Obwalo naasu̱ki̱ye ngoku naasobeei̱ye kutakughambila.
9 Então o chefe dos copeiros disse ao rei: — Chegou a hora de confessar um erro que cometi.
10 Kilo kimui Falaaho aasaaliluwa na bakoli̱ be, ankwata hamui na mukulu wa bateeki̱ be baa migaati̱, aatuta mu nkomo eghi ekaba eli mu numba ya mukulu wa bali̱ndi̱ be.
10 Um dia o senhor ficou com raiva de mim e do chefe dos padeiros e nos mandou para a cadeia, na casa do capitão da guarda.
11 Kilo kimui mukilo, si̱ye hamui na mu̱teeki̱ wa migaati̱ ya mukama, tukaloota bilooto bya mbaghani̱ja.
11 Certa noite cada um de nós teve um sonho, e cada sonho queria dizer uma coisa.
12 Ti̱ mu nkomo omu tukaba tulimu na Muhebbulaayo omui ali mu̱koli̱ wa mukulu wa bali̱ndi̱. Obu twamughambiiye bilooto byatu ebi, aatusoboolola makulu ghaabiyo.
12 Lá na cadeia estava com a gente um moço hebreu, que era escravo do capitão da guarda. Contamos a esse moço os nossos sonhos, e ele explicou o que queriam dizer.
13 Kandi bilooto byona byaba ngoku aakatusobolooye makulu ghaabiyo. Banku̱u̱ki̱ya haa mulimo ghwanje, mu̱teeki̱ wa migaati̱ baamu̱dhodhooki̱ya.”
13 E tudo deu certo, exatamente como ele havia falado. Eu voltei para o meu serviço, e o padeiro foi enforcado.
14 Niibuwo Falaaho aatu̱mi̱i̱si̱i̱ye Yojeefu̱ bwangu-bwangu, baamuuya mu nkomo, aaghenda kandi baamughemba, aalu̱wala ngoye sinji, du̱mbi̱ baamutwala ewaa Falaaho.
14 Então o rei mandou chamar José, e foram depressa tirá-lo da cadeia. Ele fez a barba, trocou de roupa e se apresentou ao rei.
15 Falaaho aaghila Yojeefu̱ ati, “Eso mukilo naalooti̱ye, bhaatu taaliyo muntu nʼomui oghu akugubha kunsoboolola makulu ghaa ebi naalooti̱ye. Ti̱ naaghu̱u̱ye mbaghila bati uwe muntu akaakukughambilagha kilooto kiye, okumusoboololagha makulu ghaakiyo.”
15 Então o rei disse: — Eu tive um sonho que ninguém conseguiu explicar. Ouvi dizer que você é capaz de explicar sonhos.
16 Yojeefu̱ aakuukamu Falaaho ati, “Si̱ye tankugubha, kuuyʼo Luhanga niiye akugubha kukusoboolola makulu ghaa kilooto eki ngoku okubbala.”
16 — Isso não depende de mim — respondeu José. — É Deus quem vai dar uma resposta para o bem do senhor, ó rei.
17 Du̱mbi̱ Falaaho aaghila Yojeefu̱ ati, “Nkaloota neemiliiye haa ki̱si̱yo kya maasi Nailo,
17 Aí o rei disse: — Sonhei que estava de pé na beira do rio Nilo.
18 naabona nte musanju̱ si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui nsi̱lu̱gha mu maasi kandi syakala kuliya bikaaka ebyabaagha haa ki̱si̱yo haala.
18 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
19 Naatodha naabona nte sinji musanju̱ syolobeeye kimui kandi si̱dhedhu̱mi̱i̱ye kimui, nasiyo nsi̱lu̱gha mu maasi omu. Kandi nkaba ntakabonaghʼo nte si̱dhedhu̱mi̱ye sitiyo mu kyalo kya Mi̱si̱li̱ kini bbaa.
19 Depois saíram do rio outras sete vacas, mas estas eram feias e magras. Em toda a minha vida eu nunca vi no Egito vacas tão feias como aquelas.
20 Du̱mbi̱ nte si̱bhi̱i̱hi̱ye kandi syolobi̱ye syaliya nte si̱neeti̱ye kandi sisemeleeye kimui esi naadu̱bhi̱ye kubona.
20 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas,
21 Bhaatu nankabha nsyasiliiye, tawangu̱gu̱bhi̱ye kumanya, nanga sikaakala si̱noolobi̱ye ngoku syakabaagha. Du̱mbi̱ naasu̱su̱mu̱ka.
21 mas nem dava para notar isso, pois elas continuavam tão feias como antes. Então eu acordei.
22 “Naatodha naaloota mituwe musanju̱ ya ngano, yoona yaani̱ye haa ki̱ti̱na kimui.
22 Depois tive outro sonho. Eu vi sete espigas de trigo boas e cheias de grãos, as quais saíam de um mesmo pé.
23 Du̱mbi̱ naabona enji musanju̱ esoosokeeye haabwa mwegha oghwalu̱ghagha bu̱lu̱gha ejooba.
23 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
24 Kandi eghi esoosokeeye yaamela mituwe musanju̱ eghi ekaba esemeeye. Obu naabighambiiye baku̱mu̱, taaliyo nʼomui oghu akagubha kunsoboolola makulu ghaabiyo.”
24 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. Eu contei os sonhos aos adivinhos, mas nenhum deles foi capaz de explicá-los.
25 Du̱mbi̱ Yojeefu̱ aakuukamu ati, “Mukama wanje, bilooto ebi byona bisusaane. Luhanga aasu̱ku̱li̱i̱ye Falaaho ebi ali haai kukola.
25 Então José disse ao rei: — Os dois sonhos querem dizer a mesma coisa. Por meio deles Deus está dizendo ao senhor o que ele vai fazer.
26 Nte musanju̱ esisemeeye sikumani̱i̱si̱ya myaka musanju̱, na bikonko musanju̱ bya mucele ebisemeeye bikumani̱i̱si̱ya myaka musanju̱, majima kuwo bilooto byawe byona bisusaane.
26 As sete vacas bonitas são sete anos, e as sete espigas boas também são. Os dois sonhos querem dizer uma coisa só.
27 Na nte musanju̱ esyolobi̱ye kandi esi̱dhedhu̱mi̱ye esyalabhiyʼo, hamui na bikonko musanju̱ bya mucele ebitukulikaane kandi bitali na mughaso, ni myaka musanju̱ ya njala.
27 As sete vacas magras e feias que saíram do rio depois das bonitas e também as sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto são sete anos em que vai faltar comida.
28 Kili ngoku naakughambiiye nti, Luhanga aabbali̱ye kukwoleka eki ali haai kukola.
28 É exatamente como eu disse: Deus mostrou ao senhor, ó rei, o que ele vai fazer.
29 Myaka musanju̱ eghi ekwisa, ekuba ya bhi̱ka mu ehanga lyona lya Mi̱si̱li̱.
29 Virão sete anos em que vai haver muito alimento em todo o Egito.
30 Bhaatu myaka enji musanju̱ eghi ekwongelʼo ekuba ya njala. Bantu baliibululuwa bhi̱ka eghi ekabʼo, njala elibona-boni̱ya bantu mu ehanga lyona.
30 Depois virão sete anos de fome.
31 Bantu baliibululuwa byokuliya ebi baabaagha nabiyo, nanga njala eliba yamaani̱ munu.
31 E a fome será tão terrível, que ninguém lembrará do tempo em que houve muito alimento no Egito.
32 Ti̱ ekyaleki̱ye waaloota kilooto eki mu milundi ebili nkwoleka ngoku Luhanga eenini aaki̱gu̱mi̱i̱ye kandi akughenda kukikola bwangu.”
32 A repetição do sonho quer dizer que Deus resolveu fazer isso e vai fazer logo.
33 Yojeefu̱ aatodha aaghila Falaaho ati, “Mukama wanje, obbale muntu weena oghu ali na magheji kandi oghu eetegheleei̱ye, omuhe bu̱toki̱ bwa kulema bantu boona mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
33 E José continuou: — Portanto, será bom que o senhor, ó rei, escolha um homem inteligente e sábio e o ponha para dirigir o país.
34 Otodhe okome bantu banji abalakumaani̱yagha kimui kya kataano kya byokuliya kandi babilinde kumala myaka musanju̱ ya bhi̱ka.
34 O rei também deve escolher homens que ficarão encarregados de viajar por todo o país para recolher a quinta parte de todas as colheitas, durante os sete anos em que elas forem boas.
35 Bakumaani̱ye byokuliya bya myaka musanju̱ ya bhi̱ka eghi elimaasa, babibiike mu nguli mu maatau̱ni̱ ghoona mu bu̱toki̱ bwa Falaaho.
35 Durante os anos bons que estão chegando, esses homens ajuntarão todo o trigo que puderem e o guardarão em armazéns nas cidades, sendo tudo controlado pelo senhor.
36 Byokuliya ebi babibiike, niikuwo biise biyambe mu myaka musanju̱ eghi njala ekwisa mu ehanga lya Mi̱si̱li̱. Eki kilikoonela Banami̱si̱li̱ kutatwi̱ka nanga njala.”
36 Assim, o mantimento servirá para abastecer o país durante os sete anos de fome no Egito, e o povo não morrerá de fome.
37 Du̱mbi̱ ntegheka eghi yaadheedha Falaaho na bakoli̱ be boona.
37 O conselho de José agradou ao rei e aos seus funcionários.
38 Du̱mbi̱ Falaaho aaghila baheeleli̱ya be ati, “Buuye tukugubha tu̱ti̱ya kubona musaasa nga oni oghu ali na mwoyo wa Luhanga?”
38 E o rei lhes disse: — Não poderíamos achar ninguém melhor para dirigir o país do que José, um homem em quem está o Espírito de Deus.
39 Du̱mbi̱ Falaaho aaghila Yojeefu̱ ati, “Ngoku Luhanga aakwoleki̱ye ebi byona, taaliyo muntu onji weena oghu ali na magheji kandi eetegheleei̱ye ngaawe bbaa.
39 Depois virou-se para José e disse: — Deus lhe mostrou tudo isso, e assim está claro que não há ninguém que tenha mais capacidade e sabedoria do que você.
40 Uwe nuuwe okulema kikaali kyanje kandi bantu banje boona balaku̱hu̱ti̱yagha. Ni̱i̱si̱ye nenkaha nkukusaali̱ya haabwa kusitama haa ntebe ya bukama.”
40 Você vai ficar encarregado do meu palácio, e todo o meu povo obedecerá às suas ordens. Só eu terei mais autoridade do que você, pois sou o rei.
41 Niibuwo Falaaho aaghi̱li̱ye Yojeefu̱ ati, “Naakuhaaye bu̱toki̱ bwa kulema ehanga lyona lya Mi̱si̱li̱.”
41 Neste momento eu o ponho como governador de todo o Egito.
42 Falaaho aaya mpete mu kyala eliyo li̱i̱na liye, aaghi̱lu̱wi̱ka Yojeefu̱ mu kyala. Aatodha aamu̱lu̱wi̱ka nkanji̱ esemeleeye kimui hamui na bukwanji bwa feeja mu bikiya.
42 Então o rei tirou do dedo o seu anel-sinete e o colocou no dedo de José. Em seguida mandou que o vestissem com roupas de linho fino e pôs uma corrente de ouro no pescoço dele.
43 Du̱mbi̱ baani̱i̱ni̱ya Yojeefu̱ mu kigaali̱ kya Falaaho kyakabili kwoleka ngoku amulabhiliiye mu bukama. Du̱mbi̱ bali̱ndi̱ baa Falaaho baahikila mbanaghila bati, “Mwehi̱ghe mu luguudhe!” Nahabweki Falaaho aaha Yojeefu̱ bu̱toki̱ bwa kulema bintu byona ebili mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
43 Depois fez com que José subisse no carro reservado para a maior autoridade do Egito depois do rei e mandou que os seus homens fossem na frente dele, gritando: “Abram caminho!” Assim, José foi posto como governador de todo o Egito.
44 Falaaho aatodha aaghila ati, “Ni̱i̱si̱ye mukama, bhaatu ku̱lu̱gha obwalo, taaliyo muntu nʼomui oghu alakolagha kintu kyona mu Mi̱si̱li̱ otamu̱si̱i̱mi̱lani̱i̱ye.”
44 O rei disse a José: — Eu sou o rei, mas sem a sua licença ninguém poderá fazer nada em toda a terra do Egito. José tinha trinta anos quando entrou para o serviço do rei do Egito. Ele saiu da presença do rei e viajou por todo o Egito.
45 Du̱mbi̱ Falaaho aaluka Yojeefu̱ li̱i̱na ati niiye Jefenaati-paneya. Aatodha aamuha mukali̱ wa kuswela li̱i̱na liye Asenasi, muhala wa Potifeela. Potifeela oghu akaba ali mu̱hongi̱ mu tau̱ni̱ ya Oni, du̱mbi̱ Yojeefu̱ aasi̱i̱ma kandi aalema ehanga lyona lya Mi̱si̱li̱.
45 — ausente —
46 Bwile obu, Yojeefu̱ akaba ali na myaka maku̱mi̱ asatu ya bukulu. Obu Yojeefu̱ aalu̱ghi̱ye mu maaso ghaa mukama Falaaho, aatandika kubungila ehanga lya Mi̱si̱li̱ lyona.
46 — ausente —
47 Mu myaka musanju̱ ya bhi̱ka, byokuliya byela kandi byakanila kimui mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
47 Durante os sete anos de fartura a terra produziu cereais em grande quantidade.
48 Yojeefu̱ aakumaani̱ya byokuliya ebyakeelagha mu myaka musanju̱ omu, byona abibiika mu maatau̱ni̱ ghaa mu Mi̱si̱li̱. Mu bu̱li̱ tau̱ni̱ aabiikilamu byokuliya ebyakeelagha haai-haai na tau̱ni̱ eghi.
48 E José ajuntou todos os cereais e os guardou em armazéns nas cidades, ficando em cada cidade os cereais colhidos nos campos vizinhos.
49 Yojeefu̱ aabiika byokuliya bikaniiye kimui nga musene ghwa ki̱si̱yo kya nanja. Haakumaliilila, aaleka kuhandiika muhendo ghwa byokuliya, nanga akaba naabi̱i̱ki̱ye byokuliya bikaniiye kimui.
49 José ajuntou tanto mantimento, que desistiu de pesar, pois não dava mais: parecia a areia da praia do mar.
50 Myaka ya njala etakabaayʼo, Yojeefu̱ aabyalʼo Asenasi, muhala wa Potifeela mu̱hongi̱ wa mu tau̱ni̱ ya Oni, baana babili baabusaasa.
50 Antes de começarem os anos de fome, José teve dois filhos com a sua mulher Asenate.
51 Du̱mbi̱ Yojeefu̱ aaluka mwana wee wa mu̱li̱ghaaso li̱i̱na Manase, aaghila ati, “Li̱i̱na lini likumani̱i̱si̱ya Luhanga aaleki̱ye naabululuwa bujune byanje bwona hamui na bantu bʼewaatu boona.”
51 Pôs no primeiro o nome de Manassés e explicou assim: “Deus me fez esquecer todos os meus sofrimentos e toda a família do meu pai.”
52 Mwana waakabili aamuluka li̱i̱na Efulahi̱mu̱, du̱mbi̱ aaghila ati, “Luhanga aaleki̱ye naabyala mu kyalo kini eki naabona-bonelaghamu.”
52 No segundo filho pôs o nome de Efraim e disse: “Deus me deu filhos no país onde tenho sofrido.”
53 Myaka musanju̱ ya bhi̱ka mu Mi̱si̱li̱ yaahuwʼo.
53 Então acabaram-se os sete anos de fartura no Egito,
54 Myaka musanju̱ ya njala yaatandika ku̱hi̱ki̱li̱li̱ya ebi Yojeefu̱ aabu̱ghi̱ye. Njala yaaghwila kimui munsi yoona ngoku Yojeefu̱ aasangu̱u̱we abu̱ghi̱ye, bhaatu mu Mi̱si̱li̱ honkaha, niiyo byokuliya byabaagha.
54 e, como José tinha dito, começaram os sete anos de fome. Nos outros países o povo passava fome, mas em todo o Egito havia o que comer.
55 Obu Banami̱si̱li̱ boona baatandi̱ki̱ye ku̱u̱ghu̱wa njala eghi, boona baatandika kusaba Falaaho byokuliya. Du̱mbi̱ Falaaho aabaghila ati, “Mughende ewaa Yojeefu̱, ti̱ mukolaghe eki alakabaghambilagha.”
55 Quando os egípcios começaram a passar fome, foram pedir alimentos ao rei. Ele disse: — Vão falar com José e façam o que ele disser.
56 Obu njala yaahingulaane mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ lyona, Yojeefu̱ aatandika ku̱ghu̱li̱ya Banami̱si̱li̱ byokuliya ebi.
56 Quando a fome aumentou no país inteiro, José abriu todos os armazéns e começou a vender cereais aos egípcios.
57 Du̱mbi̱ mahanga ghoona ghaatandika kwisa kughula byokuliya ewaa Yojeefu̱, nanga njala ekaba niyamalakaki̱ye nsi yoona.
57 E de todos os países vinha gente ao Egito para comprar cereais de José, pois no mundo inteiro havia uma grande falta de alimentos.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.