Gênesis 31
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs ARA
1 Yakobbo aaghu̱wa ngoku baana baa Labbaani̱ baabu̱ghagha bati, “Olole Yakobbo aatwete bintu bya eseetu̱we kandi buguudha obu ali na buwo bwona abu̱u̱hi̱ye mu bintu bya eseetu̱we.”
1 Então, ouvia Jacó os comentários dos filhos de Labão, que diziam: Jacó se apossou de tudo o que era de nosso pai; e do que era de nosso pai juntou ele toda esta riqueza.
2 Kandi Yakobbo aakenga ngoku Labbaani̱ atakwete kumutwalikani̱ya ngoku aamutwalikani̱yagha haaku̱du̱bha.
2 Jacó, por sua vez, reparou que o rosto de Labão não lhe era favorável, como anteriormente.
3 Du̱mbi̱ Mukama aaghila Yakobbo ati, “Okuuke ewaa so waawe hamui na nganda syawe, si̱ye nkuukala naawe.”
3 E disse o Senhor a Jacó: Torna à terra de teus pais e à tua parentela; e eu serei contigo.
4 Nahabweki Yakobbo aabilikila Lakeeli̱ na Leei̱ya kwisa hambali aali̱i̱si̱li̱yagha bisolo biye.
4 Então, Jacó mandou vir Raquel e Lia ao campo, para junto do seu rebanho,
5 Aabaghila ati, “Naaboone eseenu̱we aatandi̱ki̱ye kuntwalikani̱ya kunji. Bhaatu Luhanga wa tita akuukalagha nanje.
5 e lhes disse: Vejo que o rosto de vosso pai não me é favorável como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Enu̱we bombi mumani̱ye ngoku naakolelagha eseenu̱we na maani̱ ghanje ghoona.
6 Vós mesmas sabeis que com todo empenho tenho servido a vosso pai;
7 Ti̱ mulole ngoku angobeleei̱ye mu kunsasula, aakeehi̱ya musaala ghwanje milundi eku̱mi̱. Bhaatu Luhanga taamu̱si̱mi̱lani̱i̱ye kunkolʼo kabhi koona bbaa.
7 mas vosso pai me tem enganado e por dez vezes me mudou o salário; porém Deus não lhe permitiu que me fizesse mal nenhum.
8 Obu Labbaani̱ aaghilagha ati, ‘Bisolo ebi bilakabyalagha biibhitanga bilabaagha byawe,’ du̱mbi̱ niibiyo byakabyalagha. Kandi obu aaghilagha ati, ‘Bilakabyalagha bughondo bilabaagha byawe,’ niibiyo byakabyalagha.”
8 Se ele dizia: Os salpicados serão o teu salário, então, todos os rebanhos davam salpicados; e se dizia: Os listados serão o teu salário, então, os rebanhos todos davam listados.
9 Nahabweki Luhanga aayʼo eseenu̱we bisolo biye byona, aabimpa.
9 Assim, Deus tomou o gado de vosso pai e mo deu a mim.
10 “Kilo kimui, mu bwile bwa bisolo kwema, nkaloota ntu̱u̱li̱ sya mbu̱li̱ esili na bigalagala, siibhitanga, hamui na siibughondo nsi̱i̱mi̱li̱ya mu bu̱hi̱yo.
10 Pois, chegado o tempo em que o rebanho concebia, levantei os olhos e vi em sonhos que os machos que cobriam as ovelhas eram listados, salpicados e malhados.
11 Malai̱ka wa Luhanga ambilikila mu ndooti̱ ati, ‘Yakobbo.’ Nanje naamukuukamu nti, ‘Ndi hani.’
11 E o Anjo de Deus me disse em sonho: Jacó! Eu respondi: Eis-me aqui!
12 “Angila ati, ‘Olole elughulu ntu̱u̱li̱ sya mbu̱li̱ syona esiliyeyo nsi bhitanga, bughondo, na sya bigalagala sikwete kwi̱mi̱li̱ya mu bu̱hi̱yo. Naabbali̱ye kukwoleka siyo nanga naaboone ebi Labbaani̱ akwete kukukola.
12 Ele continuou: Levanta agora os olhos e vê que todos os machos que cobrem o rebanho são listados, salpicados e malhados, porque vejo tudo o que Labão te está fazendo.
13 Ni̱i̱syoni Luhanga oghu akakubonekela e Bbeeseeli̱ hambali waasi̱mbi̱ye mpaghi ya ebaale eghi waasi̱i̱ghi̱yʼo mafu̱ta kandi waalahila kundami̱yagha. Endindi oomuke oghende ewaanu mu nganda syawe.’ ”
13 Eu sou o Deus de Betel, onde ungiste uma coluna, onde me fizeste um voto; levanta-te agora, sai desta terra e volta para a terra de tua parentela.
14 Du̱mbi̱ Lakeeli̱ na Leei̱ya baakuukamu Yakobbo bati, “Ti̱ buuye tuli na bugwetuwa bwona haa etungo lya eseetu̱we?
14 Então, responderam Raquel e Lia e lhe disseram: Há ainda para nós parte ou herança na casa de nosso pai?
15 Buuye taatu̱koli̱ye nga banamahanga? Nanga akamala ku̱tu̱lu̱ghi̱i̱si̱ya kandi aaliya byona ebi aatu̱ngi̱ye ku̱lu̱gha mu etu̱we.
15 Não nos considera ele como estrangeiras? Pois nos vendeu e consumiu tudo o que nos era devido.
16 Ti̱ bintu bini byona ebi Luhanga aakuhaaye ku̱lu̱gha ewaa eseetu̱we, mbyatu na baana baatu. Kwesi̱ okole eki Luhanga aakughambiiye.”
16 Porque toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; agora, pois, faze tudo o que Deus te disse.
17 Du̱mbi̱ Yakobbo aani̱i̱ni̱ya bakali̱ be na baana be haa ngamila.
17 Então, se levantou Jacó e, fazendo montar seus filhos e suas mulheres em camelos,
18 Du̱mbi̱ aaghenda ewaabo Kanaani̱ hamui na bintu biye byona ebi aabaagha atungiiye e Padanalaamu.
18 levou todo o seu gado e todos os seus bens que chegou a possuir; o gado de sua propriedade que acumulara em Padã-Arã, para ir a Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Obu Labbaani̱ aabaagha aghendi̱ye kughemba ntaama siye byoha, Lakeeli̱ aabha bisasani̱ bya bihongano bya ese wee.
19 Tendo ido Labão fazer a tosquia das ovelhas, Raquel furtou os ídolos do lar que pertenciam a seu pai.
20 Du̱mbi̱ Yakobbo aaghenda ki̱bi̱so, ataghambiiye Labbaani̱ Munaalaamu ngoku balimaghenda.
20 E Jacó logrou a Labão, o arameu, não lhe dando a saber que fugia.
21 Aatwala bu̱li̱ kintu kyona eki aabaagha nakiyo. Aaghenda na bantu be boona baabhasuka maasi ghaanamu̱li̱to li̱i̱na lyagho Efulaati̱, mbaghenda mu kyalo kya bwena kya Gi̱li̱yaadi̱.
21 E fugiu com tudo o que lhe pertencia; levantou-se, passou o Eufrates e tomou o rumo da montanha de Gileade.
22 Haa kilo kyakasatu, niibuwo Labbaani̱ aamani̱ye ngoku Yakobbo hamui na bantu be boona baaghendi̱ye.
22 No terceiro dia, Labão foi avisado de que Jacó ia fugindo.
23 Du̱mbi̱ Labbaani̱ na bantu be baakwama Yakobbo kumala bilo musanju̱ ku̱hi̱ki̱ya obu baamusangi̱ye mu kyalo kya bwena kya Gi̱li̱yaadi̱.
23 Tomando, pois, consigo a seus irmãos, saiu-lhe no encalço, por sete dias de jornada, e o alcançou na montanha de Gileade.
24 Du̱mbi̱ Luhanga aabonekela Labbaani̱ Munaalaamu mu ndooti̱, aamughila ati, “Weelinde, otatodha ku̱bu̱ghʼo Yakobbo kintu kyona kibhi.”
24 De noite, porém, veio Deus a Labão, o arameu, em sonhos, e lhe disse: Guarda-te, não fales a Jacó nem bem nem mal.
25 Yakobbo akaba akweye weema yee mu kyalo kya bwena kya Gi̱li̱yaadi̱. Obu Labbaani̱ aamu̱ki̱dhi̱i̱yeyo, du̱mbi̱ naye aakwelʼo weema yee na bantu aba aabaagha nabo.
25 Alcançou, pois, Labão a Jacó. Este havia armado a sua tenda naquela montanha; também Labão armou a sua com seus irmãos, na montanha de Gileade.
26 Du̱mbi̱ Labbaani̱ aaghila Yakobbo ati, “Mbiki waakoli̱ye ebi? Haabwaki nuwanji̱lu̱ki̱ye kuleeta eni baana banje otangambiiye ngʼoghu oti okabahu̱nga haa bulemo?
26 E disse Labão a Jacó: Que fizeste, que me lograste e levaste minhas filhas como cativas pela espada?
27 Haabwaki nuwaalu̱ki̱ye? Hakili nguli wangambiiye niikuwo nkulagha kulungi, nku̱helekeeleli̱ya na bilimbo, buuciki-ciki, hamui na du̱ngu̱.
27 Por que fugiste ocultamente, e me lograste, e nada me fizeste saber, para que eu te despedisse com alegria, e com cânticos, e com tamboril, e com harpa?
28 Okaleka ntaaghu̱wa baasukulu banje na bahala banje mu ki̱ku̱bha kandi mbalagha kulungi. Majima kuwo eki ni kintu kya butaami̱ waakoli̱ye!
28 E por que não me permitiste beijar meus filhos e minhas filhas? Nisso procedeste insensatamente.
29 Ndi na bu̱toki̱ bwa kukukola kubhi, bhaatu eso Luhanga aabu̱ghi̱ye nanje mu ndooti̱ ati ntagubha kukukolʼo kintu kyona ki̱bhi̱i̱hi̱ye.
29 Há poder em minhas mãos para vos fazer mal, mas o Deus de vosso pai me falou, ontem à noite, e disse: Guarda-te, não fales a Jacó nem bem nem mal.
30 Uwe waatu̱u̱yemu kughenda nanga waaboone obhonganuuwe kughenda ewaanu. Ti̱ haabwaki nuwaabhi̱ye bihongano byanje?”
30 E agora que partiste de vez, porque tens saudade da casa de teu pai, por que me furtaste os meus deuses?
31 Yakobbo aamukuukamu ati, “Nkaba noobahi̱ye nanga nkaba nkimani̱ye nti okunjiyʼo bahala baawe na ki̱ku̱bha.”
31 Respondeu-lhe Jacó: Porque tive medo; pois calculei: não suceda que me tome à força as suas filhas.
32 Yakobbo eye akaba atamani̱ye ngoku Lakeeli̱ aniiye ali na bihongano ebi. Du̱mbi̱ aaghila ati, “Kaakuba osanga muntu weena muli etu̱we oghu ali nabiyo, aatibuwe. Nahabweki oose olole mu bintu byatu bini byona, kaakuba osangamu kintu kyawe, okiiyemu.”
32 Não viva aquele com quem achares os teus deuses; verifica diante de nossos irmãos o que te pertence e que está comigo e leva-o contigo. Pois Jacó não sabia que Raquel os havia furtado.
33 Du̱mbi̱ Labbaani̱ aataha mu weema ya Yakobbo, ya Leei̱ya, hamui na sya basyana be Ji̱li̱pa na Bbi̱i̱la, ataasangamu kantu. Haakumaliilila aataaha mu ya Lakeeli̱.
33 Labão, pois, entrou na tenda de Jacó, na de Lia e na das duas servas, porém não os achou. Tendo saído da tenda de Lia, entrou na de Raquel.
34 Lakeeli̱ eye akaba naamali̱ye ku̱bi̱sa bisasani̱ bya bihongano ebi mu kasau kaa ngamila yee kandi akaba abisitamiiye. Labbaani̱ aataha mu weema ya Lakeeli̱ omu, aatandika kubibbala, bhaatu taagu̱bhi̱ye kubibona bbaa.
34 Ora, Raquel havia tomado os ídolos do lar, e os pusera na sela de um camelo, e estava assentada sobre eles; apalpou Labão toda a tenda e não os achou.
35 Lakeeli̱ aaghila ese wee ati, “Tita, otasaaliluwa haabwanje kubhenga kwemilila. Ndi mu nsonga syatu sya kikali̱, niikiyo ki̱leki̱ye ntaamilila mu maaso ghaawe.” Labbaani̱ eeyongela kubbala haala bhaatu taaboone na kantu bbaa.
35 Então, disse ela a seu pai: Não te agastes, meu senhor, por não poder eu levantar-me na tua presença; pois me acho com as regras das mulheres. Ele procurou, contudo não achou os ídolos do lar.
36 Du̱mbi̱ Yakobbo aasaaliluwa, aabu̱u̱li̱ya Labbaani̱ ati, “Naakoli̱ye musango ki? Kandi nkilaghilo ki naatu̱u̱ye ekikuleka nompiigha otiyo?
36 Então, se irou Jacó e altercou com Labão; e lhe disse: Qual é a minha transgressão? Qual o meu pecado, que tão furiosamente me tens perseguido?
37 Buuye obu waalolakaki̱ye mu bintu byanje byona, oli na kintu kyawe kyona eki waasangi̱yemu? Ti̱ kilakaba kilimu, okileete mu maaso ghaa bantu baawe nanje hani, niikuwo batu̱twi̱lemu si̱ye naawe.
37 Havendo apalpado todos os meus utensílios, que achaste de todos os utensílios de tua casa? Põe-nos aqui diante de meus irmãos e de teus irmãos, para que julguem entre mim e ti.
38 “Endindi naakala naawe kumala myaka 20. Ti̱ ntaama yaawe kedha mbu̱li̱ nʼemui tayakwi̱si̱i̱ye kandi tanaaliiye na mpaha syawe sya ntaama.
38 Vinte anos eu estive contigo, as tuas ovelhas e as tuas cabras nunca perderam as crias, e não comi os carneiros de teu rebanho.
39 Tanaakuleeteeye kisolo eki kinyama kihutaai̱ye, nkasi̱i̱ma naafweluwa. Niibuwo waaghila oti nkusasule ebi baabhi̱ye ntangaali̱ kedha mukilo.
39 Nem te apresentei o que era despedaçado pelas feras; sofri o dano; da minha mão o requerias, tanto o furtado de dia como de noite.
40 “Nkabona-bona ewaawe, ntangaali̱, musana ghwa mpuulagha, ti̱ mukilo, tanaaghwesaghilagha nanga mpeu.
40 De maneira que eu andava, de dia consumido pelo calor, de noite, pela geada; e o meu sono me fugia dos olhos.
41 Olole, nkabona-bona ntiyo kumala myaka maku̱mi̱ abili ninali mu maka ghaawe. Myaka eku̱mi̱ nʼenaa niikuwo ompe bahala baawe babili, na myaka enji mukaagha niikuwo ompe bisolo bini nga musaala ghwanje. Ti̱ waatodha waakeehi̱ya musaala ghwanje milundi eku̱mi̱.
41 Vinte anos permaneci em tua casa; catorze anos te servi por tuas duas filhas e seis anos por teu rebanho; dez vezes me mudaste o salário.
42 Nguli Luhanga wa baatita, Ebbulahi̱mu̱ na I̱saka ataabaagha nanje, wangubaaye ombhi̱ngi̱ye ntali na kantu. Bhaatu Luhanga aabona bu̱koli̱ bwanje hamui na ngoku naaboona-boone ewaawe, du̱mbi̱ eso mukilo aakutanuka.”
42 Se não fora o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque, por certo me despedirias agora de mãos vazias. Deus me atendeu ao sofrimento e ao trabalho das minhas mãos e te repreendeu ontem à noite.
43 Labbaani̱ aakuukamu Yakobbo ati, “Bakali̱ aba oli nabo aba mbahala banje, baana aba baabyaye mbaasukulu banje, bisolo ebi oli nabiyo ebi mbyanje na bu̱li̱ kantu koona aka oboone nkanje. Buuye nkole ki obwalo haabwa bahala banje hamui na baana baabo aba?
43 Então, respondeu Labão a Jacó: As filhas são minhas filhas, os filhos são meus filhos, os rebanhos são meus rebanhos, e tudo o que vês é meu; que posso fazer hoje a estas minhas filhas ou aos filhos que elas deram à luz?
44 Wiise tukole ndaghaano niikuwo etubeele nga buukai̱so haagati yaatu.”
44 Vem, pois; e façamos aliança, eu e tu, que sirva de testemunho entre mim e ti.
45 Du̱mbi̱ Yakobbo aakwata ebaale aalisimba nga mpaghi ya kuusukilaghʼo.
45 Então, Jacó tomou uma pedra e a erigiu por coluna.
46 Aaghila bantu be ati, “Mukumaani̱ye mabaale.” Nahabweki baakumaani̱ya ntuumo ya mabaale kandi baaliila haai-haai na ntuumo eghi.
46 E disse a seus irmãos: Ajuntai pedras. E tomaram pedras e fizeram um montão, ao lado do qual comeram.
47 Labbaani̱ aaluka ntuumo eghi li̱i̱na lya Yagala Sahu̱du̱sa. Na Yakobbo aalighilamu Galeedi̱.
47 Chamou-lhe Labão Jegar-Saaduta; Jacó, porém, lhe chamou Galeede.
48 Labbaani̱ aaghila ati, “Ntuumo ya mabaale eghi ni buukai̱so haagati yanje naawe.” Niikiyo kyaleki̱ye baakighilamu Galeedi̱.
48 E disse Labão: Seja hoje este montão por testemunha entre mim e ti; por isso, se lhe chamou Galeede
49 Baatodha baakighilamu bati Mijipa elikumani̱i̱si̱ya “Ngbaali.” Labbaani̱ aaghila ati, “Mukama akuukala naalola haagati yaatu ntwaghendi̱ye bu̱li̱ muntu ewe.
49 e Mispa, pois disse: Vigie o Senhor entre mim e ti e nos julgue quando estivermos separados um do outro.
50 Kaakuba okola kubhi bahala banje, kedha oswela bakali̱ banji, nankabha si̱ye ntamani̱ye, okimanye oti Luhanga niiye kai̱so kandi aku̱loli̱ye.”
50 Se maltratares as minhas filhas e tomares outras mulheres além delas, não estando ninguém conosco, atenta que Deus é testemunha entre mim e ti.
51 Labbaani̱ aatodha aaghila ati, “Olole ntuumo ya mabaale eghi, hamui na mpaghi eni eghi naasi̱mbi̱ye haagati yanje naawe.
51 Disse mais Labão a Jacó: Eis aqui este montão e esta coluna que levantei entre mim e ti.
52 Ntuumo ya mabaale eni hamui na mpaghi eni niibiyo buukai̱so bwatu kwoleka ngoku ntaakughisaala kwisa ewaawe kukukolʼo kabhi koona, kedha uwe kughisaala kwisa ewanje kunkolʼo kabhi koona.
52 Seja o montão testemunha, e seja a coluna testemunha de que para mal não passarei o montão para lá, e tu não passarás o montão e a coluna para cá.
53 Oleke Luhanga wa Ebbulahi̱mu̱, Naholi̱, hamui na esebo atu̱twi̱lemu si̱ye naawe.” Du̱mbi̱ Yakobbo aalahila Luhanga oghu ese wee I̱saka aalami̱yagha.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E jurou Jacó pelo Temor de Isaque, seu pai.
54 Du̱mbi̱ Yakobbo aasala kihonguwa, aakihongela mu kyalo kya bwena kandi aabilikila bantu be boona, baaghenda kuliya. Obu baamali̱ye kuliya, baalalayo.
54 E ofereceu Jacó um sacrifício na montanha e convidou seus irmãos para comerem pão; comeram pão e passaram a noite na montanha.
55 Nkyambisi ya kilo ekyalabhi̱yʼo, Labbaani̱ aaghuwa baasukulu be na bahala be mu ki̱ku̱bha, aabaha mu̱gi̱sa, du̱mbi̱ aakuukayo ewe.
55 Tendo-se levantado Labão pela madrugada, beijou seus filhos e suas filhas e os abençoou; e, partindo, voltou para sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.