Daniel 4
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NTLH
1 Ni̱i̱si̱ye Mukama Nebbukadeneeja oghu naahandi̱i̱ki̱ye kandi naatuma bbaluwa eni mu bantu boona, mahanga ghoona na bantu baa mi̱bu̱ghe yoona abaakaaye munsi yoona.
1 O rei Nabucodonosor mandou aos povos de todas as nações, raças e línguas a seguinte mensagem: — Felicidade e paz para todos!
2 Nkubbala enu̱we boona mumanye byakuswekani̱ya na bubonelo ebi Luhanga wa Eghulu Munu ankoleeye.
2 Quero que todos saibam dos maravilhosos milagres que o Deus Altíssimo fez em meu favor.
3 Bubonelo buwe ni bukulu munu
3 Grandes são os seus milagres, e as coisas que ele fez são espantosas! Pois ele é o Rei eterno e reinará para sempre.
4 Siye Nebbukadeneeja, nkaba ndi e ka ewanje mu kikaali kyanje, ndi kusemeeye kandi nkulakulaane.
4 E continuou: — Eu, Nabucodonosor, vivia sossegado no meu palácio, e tudo ia muito bem.
5 Kilo kimui nkaba ndangaaye haa bulili bwanje, naaloota ndooti̱ kandi ebyambonekeeye nʼebi neeli̱li̱kaane mu ndooti̱ eghi byaleka noobaha.
5 Mas certa noite tive um sonho que me deixou preocupado. Enquanto dormia, ideias e visões horrorosas tomaram conta de mim.
6 Nahabweki naalaghila kuleeta ewanje basaasa baakalimagheji boona baa Bbabbu̱looni̱ kandi basaasa aba bangambile eki ndooti̱ eghi ekumani̱i̱si̱ya.
6 Por isso, mandei chamar todos os sábios da Babilônia, para que eles me explicassem o sonho.
7 Obu banamaaje, baku̱mu̱, Bakaladi̱ya, na balaghu̱li̱ baasi̱ye, naabaghambila eki naalooti̱ye, bhaatu baasaaghuwa kungambila eki ndooti̱ eghi ekumani̱i̱si̱ya.
7 Vieram então os sábios, os adivinhos, os astrólogos e os feiticeiros, e eu lhes contei o sonho, mas nenhum deles pôde explicá-lo.
8 Haakumaliilila, Dhaneeli̱ aasa hambali ndi kandi naamughambila ebi naalooti̱ye. Musaasa oghu baamughilaghamu dhee Bbeli̱tesaja, li̱i̱na lya luhanga wanje kandi akaba aasuuye mwoyo wa baaluhanga bahi̱ki̱li̱i̱ye.
8 Finalmente, apresentou-se Daniel, conhecido também como Beltessazar, nome que recebeu em honra do meu deus. O espírito dos santos deuses está nele, e por isso eu lhe contei o meu sonho. Eu disse:
9 Naamughila nti, “Bbeli̱tesaja, mukulu wa banamaaje, nimani̱ye ngoku oli na mwoyo wa baaluhanga kandi taaliyo nsi̱ta eghi ekukusaagha. Kini niikiyo naalooti̱ye kandi nkubbala ongambile eki kikumani̱i̱si̱ya.
9 “Beltessazar, chefe dos adivinhos, eu sei que o espírito dos santos deuses está em você e que não há mistério que você não possa explicar. Por isso vou lhe contar o sonho e quero que você explique o que ele quer dizer.
10 Obu naabaagha ndangaaye haa bulili bwanje, kini niikiyo naalooti̱ye. Naaboone kiti kiinamu̱li̱to kikangamiiye kimui kyemiliiye haagati ya nsi.
10 Eu estava deitado na cama e, de repente, tive uma visão. Nela vi uma árvore muito alta, plantada no centro da terra.
11 Kiti eki kyakulila kimui kandi kyaba kyamaani̱ kyahi̱ka mu mwanya kandi bu̱li̱ muntu mu nsi aagubhagha kukibona.
11 A árvore cresceu e cresceu até tocar o céu e era tão grande, que podia ser vista de qualquer lugar do mundo.
12 Mababi ghaakiyo ghaabaagha ghasemeeye, kyabaagha kyani̱yʼo bi̱ghu̱ma bikani̱ye, ebikugubha kumala bantu bʼomu nsi yoona kubiliya. Binyama bya mukisaka byahuumulilagha mu ki̱i̱ku̱dhu̱ kyakiyo, noni̱ sya mu mwanya syakalagha mu matai ghaakiyo, bihanguwa byona bya munsi byomi̱i̱li̱ byaliyagha haa bi̱ghu̱ma bya kiti eki.
12 As suas folhas eram belas, e ela dava tantas frutas, que o mundo todo podia se alimentar delas. Animais selvagens descansavam na sombra da árvore, as aves faziam ninhos nos seus galhos, e todos os seres vivos se alimentavam das suas frutas.
13 “Obu naabaagha ninalangaaye haa bulili bwanje, naatodha naabonekeluwa. Mu kubonekeluwa oku, naabona malai̱ka ahi̱ki̱li̱i̱ye naasu̱ndu̱ka ku̱lu̱gha mu eghulu.
13 Eu ainda estava sonhando, quando, de repente, vi um anjo-vigia que descia do céu
14 Aabilikila na elaka lyamaani̱ ati, ‘Ojombe kiti eki, ojombakake matai ghaakiyo, ohanjaage mababi ghaakiyo kandi okubakake bi̱ghu̱ma byakiyo. Obhinge bisolo ebili hansi yakiyo na noni̱ esili mu matai ghaakiyo.
14 e dizia em voz muito alta: ‘Derrubem a árvore, cortem os seus galhos, tirem as folhas e joguem fora as frutas. Espantem os animais que estão descansando na sua sombra e as aves que estão nos seus galhos.
15 Bhaatu ki̱ti̱na kyakiyo na mi̱li̱ obileke binali mu etaka. Okibohʼo kyoma na kyoma bakughilaghamu bbu̱looji̱ kandi oleke bi̱si̱ngo biikale binakyeli̱ghi̱li̱li̱i̱ye.
15 Mas deixem ficar o toco e as suas raízes e o amarrem com correntes de ferro e de bronze, no meio do capim bravo, no campo. Assim o sereno cairá sobre esse toco — esse homem —, e ele comerá capim como os animais.
16 Omuuyemu byeli̱li̱kano bya muntu kandi omutemu byeli̱li̱kano bya kisolo haabwa myaka musanju̱.
16 Ele perderá o juízo e começará a pensar como animal; sete anos viverá assim.
17 “ ‘Baamalai̱ka bahi̱ki̱li̱i̱ye niibo baatu̱u̱yemu eki kubʼo. Bakubbala kumani̱i̱si̱ya bantu boona ngu Luhanga wa Eghulu Munu niiye alemi̱ye makama ghoona ghaa munsi. Niiye akukomagha bantu abakulema makama agha kandi afoola bantu aba batahu̱ti̱i̱ye kuba balemi̱.’
17 Esta é a sentença dada pelos anjos, pelos anjos-vigias do céu, a fim de que todos saibam que o Deus Altíssimo domina todos os reinos do mundo. Ele dá esses reinos a quem quer, mesmo ao mais humilde de todos os homens.’ ”
18 “Eghi niiyo ndooti̱ eghi si̱ye Mukama Nebbukadeneeja naalooti̱ye. Nahabweki Bbeli̱tesaja, ongambile eki ekumani̱i̱si̱ya, nanga taaliyo muntu nʼomui mu basaasa baakalimagheji bʼomu bukama bwanje oghu akugubha kunsoboolola eki ndooti̱ eghi ekumani̱i̱si̱ya. Bhaatu uwe okugubha nanga mwoyo wa baaluhanga bahi̱ki̱li̱i̱ye ali naawe.”
18 E Nabucodonosor terminou, dizendo: — Foi esse o sonho que eu tive, e nenhum dos meus sábios pôde me explicar o que ele quer dizer. Mas você, Beltessazar, pode dar a explicação porque o espírito dos santos deuses está em você. Portanto, explique o que o sonho quer dizer.
19 Dhaneeli̱ (oghu baaghilaghamu Bbeli̱tesaja) aasobeluwa haabwa bwile kandi ebi eeli̱li̱kanagha byaleka oobaha. Niibuwo Mukama Nebbukadeneeja aamu̱ghi̱liye ati, “Bbeli̱tesaja, eki naalooti̱ye kandi uwe kusoboolola eki kikumani̱i̱si̱ya kitakwobahi̱i̱li̱li̱ya.”
19 Ao ouvir isso, Daniel, também conhecido como Beltessazar, ficou espantado e por alguns instantes não sabia o que pensar. O rei lhe disse: — Beltessazar, não se preocupe com o sonho nem com o que ele quer dizer. Mas Daniel respondeu: — Ó rei, quem dera que o sonho e a sua mensagem não fossem a respeito do senhor, mas a respeito dos seus inimigos!
20 Waaboone kiti ekyaku̱li̱ye, kyaneeta, kyaba kyamaani̱ kandi kyahi̱ka mu mwanya, eki bu̱li̱ muntu munsi yoona aagubhagha kubona.
20 O senhor viu uma árvore que cresceu e cresceu até tocar o céu e que era tão grande, que podia ser vista de qualquer lugar do mundo.
21 Kiti eki kyaba na mababi ghasemeeye kandi bi̱ghu̱ma bikani̱ye bya bihanguwa byona kuliya, eki binyama bikuhuumulilagha mu ki̱i̱ku̱dhu̱ kyakiyo kandi eki noni̱ sikuukalagha mu matai ghaakiyo.
21 As suas folhas eram belas, e ela dava tantas frutas, que o mundo todo podia se alimentar delas. Animais selvagens descansavam na sombra da árvore, e as aves faziam ninhos nos seus galhos.
22 Uwe mukama wanje, nuuwe kiti eki! Waafooki̱ye mukulu kandi wamaani̱. Bu̱toki̱ bwawe bu̱hi̱ki̱ye mu mwanya kandi bu̱lemi̱ bwawe bumalakaki̱ye munsi yoona.
22 — Aquela árvore, ó rei, é o senhor. Pois o senhor se tornou poderoso, e o seu poder aumentou tanto, que chegou até o céu, e o seu domínio se estendeu pelo mundo inteiro.
23 “Mukama wanje, okabona malai̱ka ahi̱ki̱li̱i̱ye naasu̱ndu̱ka ku̱lu̱gha mu eghulu kandi aaghila ati, ‘Okonde kiti eki kandi okijombakake, bhaatu oleke ki̱ti̱na kyakiyo mu etaka. Okibohʼo kyoma kandi na kyoma bakughilaghamu bbu̱looji̱, okileke mu kisaka bi̱si̱ngo bi̱kyeli̱ghi̱li̱i̱ye. Oleke musaasa oghu ki̱me ki̱mu̱gbondi̱ye kandi aakale mu kisaka na bisolo haabwa myaka musanju̱.’
23 E o senhor viu também um anjo-vigia descendo do céu e dizendo: “Derrubem a árvore e quebrem todos os seus galhos, mas deixem ficar o toco e as suas raízes e o amarrem com correntes de ferro e de bronze, para que fique no meio do capim bravo, no campo. Assim o sereno cairá sobre esse homem, e ele terá de comer o que os animais comem. Sete anos ele viverá assim.”
24 “Mukama wanje, ndooti̱ eghi ekumani̱i̱si̱ya kini kandi eki niikiyo Luhanga wa Eghulu Munu aalaghiiye kukubʼo, mukama wanje.
24 E Daniel continuou: — E agora vou dar a explicação. Este sonho trata da sentença do Deus Altíssimo contra o senhor, ó rei.
25 Okubhinguwa mu bantu kandi olaakalagha na binyama bya mu kisaka. Olaliyaagha bi̱si̱ngo nga nte kandi okumala myaka musanju̱ ki̱me kyʼomu mwanya nkinakutoonela kandi nkinaku̱gbondi̱ya, ku̱hi̱ki̱ya omani̱ye ngoku Luhanga wa Eghulu Munu alemi̱ye bukama bwa bantu kandi ngoku akugubha kubuha oghu abbali̱ye.
25 O senhor será expulso do meio dos seres humanos e ficará morando com os animais selvagens. O senhor comerá capim como os bois, dormirá ao ar livre e ficará molhado pelo sereno. Isso durará sete anos, até que o senhor reconheça que o Deus Altíssimo domina todos os reinos do mundo e coloca como rei o homem que ele quer.
26 Malai̱ka kulaghila ati ki̱ti̱na na mi̱li̱ ya kiti eki babi̱ti̱ghe mu etaka, kikumani̱i̱si̱ya ngu bukama bwawe bukutodha kukukuukila haanu̱ma yaawe kumanya ngoku Luhanga wʼomu eghulu alemi̱ye nsi yoona.
26 A ordem do anjo para que deixassem ficar o toco da árvore com as raízes quer dizer que o senhor será rei de novo, mas só quando confessar que Deus domina o mundo inteiro.
27 Nahabweki mukama wanje, osi̱i̱me ebi nkukughambila. Oleke ku̱si̱i̱sa kandi okole ebi̱hi̱ki̱ye. Oghilile ngughuma banaku kandi okweyongela kukula-kulana.”
27 Ó rei, aceite o meu conselho. Deixe de pecar e faça o que é certo; acabe com as suas maldades e ajude os pobres. Assim talvez o senhor possa continuar a viver em paz e felicidade.
28 Bintu ebi byona byabʼo Mukama Nebbukadeneeja.
28 E, de fato, tudo isso aconteceu com o rei Nabucodonosor.
29 Haanu̱ma ya meeli̱ eku̱mi̱ na abili, obu mukama aalubhatangilagha haa lusui lwenganililaane lwa numba yee mu kikaali kiye kya Bbabbu̱looni̱,
29 Doze meses mais tarde, ele estava passeando no terraço do seu palácio na cidade de Babilônia
30 aaghila ati, “Olole kibugha kyamaani̱ kya Bbabbu̱looni̱! Nkakwela kibugha kisemeeye eki kukiikalamu haabwa maani̱ ghanje kandi kwoleka ngoku ndi na ki̱ti̱i̱ni̱sa.”
30 e disse: — Como é grande a cidade de Babilônia! Com o meu grande poder, eu a construí para ser a capital do meu reino, a fim de mostrar a todos a minha grandeza e a minha
31 Mukama oghu naanabu̱gha bighambo ebi, elaka lyalu̱gha mu eghulu ndighila liti, “Uwe Mukama Nebbukadeneeja otegheeleli̱ye ebi nkukughambila: bukama bwawe bwaku̱lu̱ghi̱yʼo.
31 O rei ainda estava falando quando veio uma voz do céu, que disse: — Preste atenção, rei Nabucodonosor! Este reino não é mais seu.
32 Okubhinguwa mu bantu kandi okuukala na binyama bya mu kisaka, okuliya bi̱si̱ngo nga nte haabwa myaka musanju̱, ku̱hi̱ki̱ya omani̱ye ngoku Luhanga wa Eghulu Munu alemi̱ye bukama bwa bantu kandi ngoku akugubha kubuha oghu abbali̱ye.”
32 Você será expulso do meio dos seres humanos, ficará morando com os animais selvagens e comerá capim como os bois. Isso durará sete anos, até que você reconheça que o Deus Altíssimo domina todos os reinos do mundo e coloca como rei quem ele quer.
33 Bwile obu bwonini, eki baaghambiiye Nebbukadeneeja kyabʼo. Aabhinguwa mu bantu kandi aatandika kuliya bi̱si̱ngo nga nte. Ki̱me ekyalu̱ghagha mu mwanya kyatandika kumutoonela kandi kyamu̱gbondi̱ya, ku̱hi̱ki̱ya obu esoke liye lyajambi̱ye nga lya byoha bya kibebe kandi bi̱ku̱lu̱ biye byajamba nga bya noni̱.
33 Naquele mesmo instante, cumpriu-se a sentença contra Nabucodonosor. Ele foi expulso do meio dos seres humanos e começou a comer capim como os bois. Dormia ao ar livre e ficava molhado pelo sereno. O seu cabelo ficou comprido, parecido com penas de águia, e as suas unhas cresceram tanto, que pareciam garras de um gavião.
34 Haanu̱ma ya myaka musanju̱ eghi, si̱ye Nebbukadeneeja naamu̱ki̱ya maaso ghanje mu eghulu kandi naatodha naatandika kweli̱li̱kana kusemeeye. Naasinda Luhanga wa Eghulu Munu kandi naahu̱ti̱ya eye oghu ali mwomi̱i̱li̱ bilo nʼebilo.
34 O rei disse: — Depois de passados os sete anos, eu olhei para o céu, e o meu juízo voltou. Aí agradeci ao Deus Altíssimo e dei louvor e “O poder do Altíssimo é eterno; o seu
35 Bantu boona bʼomu nsi,
35 Para ele, os seres humanos não têm nenhum valor; ele governa todos os anjos do céu e todos os moradores da terra. Não há ninguém que possa impedi-lo de fazer o que quer; não há ninguém que possa obrigá-lo a explicar o que faz.”
36 Bwile obu naatodha naatandika kweli̱li̱kana kusemeeye. Bukulu bwanje na ki̱ti̱i̱ni̱sa kya bukama bwanje byankuukila. Abampanuulilagha na banyolo banje bankuukʼo. Naaba na bu̱toki̱ mu bukama bwanje kusaali̱ya ngoku naabaagha haa ku̱du̱bha.
36 — Logo que o meu juízo voltou — continuou Nabucodonosor —, eu recebi outra vez a minha honra, a minha majestade e a glória do meu reino. Os meus conselheiros e as altas autoridades do meu governo me receberam de volta. Fui rei de novo, com mais poder do que antes.
37 Nahabweki si̱ye Nebbukadeneeja nkusinda, nku̱ghi̱je kandi mpe ki̱ti̱i̱ni̱sa Luhanga, Mukama wʼomu eghulu nanga ebi akukolagha byona bi̱hi̱ki̱ye kandi ni bya bwengani̱ja. Akugubha ku̱dhooti̱ya abali na myepanko.
37 Portanto, eu, o rei Nabucodonosor, agradeço ao Rei do céu e lhe dou louvor e glória. Tudo o que ele faz é certo e justo, e ele pode humilhar qualquer pessoa orgulhosa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 4, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.