Daniel 4
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NAA
1 Ni̱i̱si̱ye Mukama Nebbukadeneeja oghu naahandi̱i̱ki̱ye kandi naatuma bbaluwa eni mu bantu boona, mahanga ghoona na bantu baa mi̱bu̱ghe yoona abaakaaye munsi yoona.
1 O rei Nabucodonosor às pessoas de todos os povos, nações e línguas, que habitam em toda a terra: “Que a paz lhes seja multiplicada!
2 Nkubbala enu̱we boona mumanye byakuswekani̱ya na bubonelo ebi Luhanga wa Eghulu Munu ankoleeye.
2 Pareceu-me bem tornar conhecidos os sinais e as maravilhas que Deus, o Altíssimo, tem feito para comigo.”
3 Bubonelo buwe ni bukulu munu
3 “Como são grandes os seus sinais, e como são poderosas as suas maravilhas! O seu reino é um reino eterno, e o seu domínio se estende de geração em geração.”
4 Siye Nebbukadeneeja, nkaba ndi e ka ewanje mu kikaali kyanje, ndi kusemeeye kandi nkulakulaane.
4 — Eu, Nabucodonosor, estava tranquilo em minha casa e feliz no meu palácio.
5 Kilo kimui nkaba ndangaaye haa bulili bwanje, naaloota ndooti̱ kandi ebyambonekeeye nʼebi neeli̱li̱kaane mu ndooti̱ eghi byaleka noobaha.
5 Tive um sonho que me espantou. Quando eu estava na minha cama, os pensamentos e as visões que passaram diante dos meus olhos me perturbaram.
6 Nahabweki naalaghila kuleeta ewanje basaasa baakalimagheji boona baa Bbabbu̱looni̱ kandi basaasa aba bangambile eki ndooti̱ eghi ekumani̱i̱si̱ya.
6 Por isso, expedi um decreto, ordenando que fossem trazidos à minha presença todos os sábios da Babilônia, para que me revelassem a interpretação do sonho.
7 Obu banamaaje, baku̱mu̱, Bakaladi̱ya, na balaghu̱li̱ baasi̱ye, naabaghambila eki naalooti̱ye, bhaatu baasaaghuwa kungambila eki ndooti̱ eghi ekumani̱i̱si̱ya.
7 Então vieram os magos, os encantadores, os caldeus e os feiticeiros. Eu lhes contei o sonho, mas eles não puderam me revelar a sua interpretação.
8 Haakumaliilila, Dhaneeli̱ aasa hambali ndi kandi naamughambila ebi naalooti̱ye. Musaasa oghu baamughilaghamu dhee Bbeli̱tesaja, li̱i̱na lya luhanga wanje kandi akaba aasuuye mwoyo wa baaluhanga bahi̱ki̱li̱i̱ye.
8 Por fim, apresentou-se Daniel, que é chamado de Beltessazar, em honra ao nome do meu deus. Ele tem o espírito dos santos deuses, e eu lhe contei o sonho, dizendo:
9 Naamughila nti, “Bbeli̱tesaja, mukulu wa banamaaje, nimani̱ye ngoku oli na mwoyo wa baaluhanga kandi taaliyo nsi̱ta eghi ekukusaagha. Kini niikiyo naalooti̱ye kandi nkubbala ongambile eki kikumani̱i̱si̱ya.
9 “Beltessazar, chefe dos magos, eu sei que você tem o espírito dos santos deuses e que não há mistério que você não possa explicar. Vou lhe contar o sonho que eu tive, para que você me diga o que ele significa.
10 Obu naabaagha ndangaaye haa bulili bwanje, kini niikiyo naalooti̱ye. Naaboone kiti kiinamu̱li̱to kikangamiiye kimui kyemiliiye haagati ya nsi.
10 Estas foram as visões que passaram diante dos meus olhos quando eu estava deitado na minha cama: eu estava olhando e vi uma árvore no meio da terra, cuja altura era enorme.
11 Kiti eki kyakulila kimui kandi kyaba kyamaani̱ kyahi̱ka mu mwanya kandi bu̱li̱ muntu mu nsi aagubhagha kukibona.
11 A árvore cresceu e se tornou forte, de maneira que a sua altura chegou até o céu; ela podia ser vista desde os confins da terra.
12 Mababi ghaakiyo ghaabaagha ghasemeeye, kyabaagha kyani̱yʼo bi̱ghu̱ma bikani̱ye, ebikugubha kumala bantu bʼomu nsi yoona kubiliya. Binyama bya mukisaka byahuumulilagha mu ki̱i̱ku̱dhu̱ kyakiyo, noni̱ sya mu mwanya syakalagha mu matai ghaakiyo, bihanguwa byona bya munsi byomi̱i̱li̱ byaliyagha haa bi̱ghu̱ma bya kiti eki.
12 A sua folhagem era bela, o seu fruto era abundante, e nela havia sustento para todos. Debaixo dela os animais selvagens achavam sombra, e as aves do céu faziam morada nos seus ramos; e todos os seres vivos se alimentavam dela.
13 “Obu naabaagha ninalangaaye haa bulili bwanje, naatodha naabonekeluwa. Mu kubonekeluwa oku, naabona malai̱ka ahi̱ki̱li̱i̱ye naasu̱ndu̱ka ku̱lu̱gha mu eghulu.
13 No meu sonho, quando eu estava na minha cama, vi um vigilante, um santo, que descia do céu,
14 Aabilikila na elaka lyamaani̱ ati, ‘Ojombe kiti eki, ojombakake matai ghaakiyo, ohanjaage mababi ghaakiyo kandi okubakake bi̱ghu̱ma byakiyo. Obhinge bisolo ebili hansi yakiyo na noni̱ esili mu matai ghaakiyo.
14 gritando em alta voz: ‘Derrubem a árvore, cortem os seus ramos, arranquem as folhas e espalhem os seus frutos. Espantem os animais que estão debaixo dela e as aves que fazem morada nos seus ramos.
15 Bhaatu ki̱ti̱na kyakiyo na mi̱li̱ obileke binali mu etaka. Okibohʼo kyoma na kyoma bakughilaghamu bbu̱looji̱ kandi oleke bi̱si̱ngo biikale binakyeli̱ghi̱li̱li̱i̱ye.
15 Mas o toco, com as raízes, deixem na terra, amarrado com correntes de ferro e de bronze, em meio à erva do campo. Que esse toco seja molhado pelo orvalho do céu, e que a parte que lhe cabe seja a erva da terra, junto com os animais.
16 Omuuyemu byeli̱li̱kano bya muntu kandi omutemu byeli̱li̱kano bya kisolo haabwa myaka musanju̱.
16 Que o coração dele seja mudado, para que não seja mais coração humano, e lhe seja dado coração de animal; e passem sobre ele sete tempos.
17 “ ‘Baamalai̱ka bahi̱ki̱li̱i̱ye niibo baatu̱u̱yemu eki kubʼo. Bakubbala kumani̱i̱si̱ya bantu boona ngu Luhanga wa Eghulu Munu niiye alemi̱ye makama ghoona ghaa munsi. Niiye akukomagha bantu abakulema makama agha kandi afoola bantu aba batahu̱ti̱i̱ye kuba balemi̱.’
17 Esta sentença é por decreto dos vigilantes, e esta ordem é por mandado dos santos, para que os que vivem saibam que o Altíssimo tem domínio sobre o reino dos homens. Ele dá esse reino a quem quer, e põe sobre ele até o mais humilde dos homens.’”
18 “Eghi niiyo ndooti̱ eghi si̱ye Mukama Nebbukadeneeja naalooti̱ye. Nahabweki Bbeli̱tesaja, ongambile eki ekumani̱i̱si̱ya, nanga taaliyo muntu nʼomui mu basaasa baakalimagheji bʼomu bukama bwanje oghu akugubha kunsoboolola eki ndooti̱ eghi ekumani̱i̱si̱ya. Bhaatu uwe okugubha nanga mwoyo wa baaluhanga bahi̱ki̱li̱i̱ye ali naawe.”
18 — Este foi o sonho que eu, rei Nabucodonosor, tive. Você, Beltessazar, diga a interpretação, porque todos os sábios do meu reino não puderam me revelar a interpretação. Mas eu sei que você pode, porque você tem o espírito dos santos deuses.
19 Dhaneeli̱ (oghu baaghilaghamu Bbeli̱tesaja) aasobeluwa haabwa bwile kandi ebi eeli̱li̱kanagha byaleka oobaha. Niibuwo Mukama Nebbukadeneeja aamu̱ghi̱liye ati, “Bbeli̱tesaja, eki naalooti̱ye kandi uwe kusoboolola eki kikumani̱i̱si̱ya kitakwobahi̱i̱li̱li̱ya.”
19 Então Daniel, cujo nome era Beltessazar, ficou perplexo por algum tempo, e os seus pensamentos o perturbavam. Então o rei lhe disse: — Beltessazar, não deixe que o sonho ou a sua interpretação o perturbem. Beltessazar respondeu: — Meu senhor, quem dera o sonho fosse a respeito daqueles que o odeiam, e a sua interpretação se aplicasse aos seus inimigos!
20 Waaboone kiti ekyaku̱li̱ye, kyaneeta, kyaba kyamaani̱ kandi kyahi̱ka mu mwanya, eki bu̱li̱ muntu munsi yoona aagubhagha kubona.
20 A árvore que o senhor viu, que cresceu e se tornou forte, cuja altura chegou até o céu, que foi vista por toda a terra,
21 Kiti eki kyaba na mababi ghasemeeye kandi bi̱ghu̱ma bikani̱ye bya bihanguwa byona kuliya, eki binyama bikuhuumulilagha mu ki̱i̱ku̱dhu̱ kyakiyo kandi eki noni̱ sikuukalagha mu matai ghaakiyo.
21 cuja folhagem era bela, cujo fruto era abundante, na qual havia sustento para todos, debaixo da qual os animais selvagens achavam sombra, e em cujos ramos as aves do céu faziam morada,
22 Uwe mukama wanje, nuuwe kiti eki! Waafooki̱ye mukulu kandi wamaani̱. Bu̱toki̱ bwawe bu̱hi̱ki̱ye mu mwanya kandi bu̱lemi̱ bwawe bumalakaki̱ye munsi yoona.
22 aquela árvore é o senhor, ó rei, que cresceu e veio a ser forte. A sua grandeza, ó rei, cresceu e chega até o céu, e o seu domínio se estende até a extremidade da terra.
23 “Mukama wanje, okabona malai̱ka ahi̱ki̱li̱i̱ye naasu̱ndu̱ka ku̱lu̱gha mu eghulu kandi aaghila ati, ‘Okonde kiti eki kandi okijombakake, bhaatu oleke ki̱ti̱na kyakiyo mu etaka. Okibohʼo kyoma kandi na kyoma bakughilaghamu bbu̱looji̱, okileke mu kisaka bi̱si̱ngo bi̱kyeli̱ghi̱li̱i̱ye. Oleke musaasa oghu ki̱me ki̱mu̱gbondi̱ye kandi aakale mu kisaka na bisolo haabwa myaka musanju̱.’
23 Quanto ao vigilante ou santo que o rei viu, que descia do céu e que dizia: “Cortem e destruam a árvore, mas deixem o toco com as raízes na terra, amarrado com correntes de ferro e de bronze, em meio à erva do campo; que esse toco seja molhado pelo orvalho do céu, e que a parte que lhe cabe seja com os animais selvagens, até que passem sobre ele sete tempos”,
24 “Mukama wanje, ndooti̱ eghi ekumani̱i̱si̱ya kini kandi eki niikiyo Luhanga wa Eghulu Munu aalaghiiye kukubʼo, mukama wanje.
24 esta é a interpretação, ó rei, e este é o decreto do Altíssimo, que virá contra meu senhor, o rei:
25 Okubhinguwa mu bantu kandi olaakalagha na binyama bya mu kisaka. Olaliyaagha bi̱si̱ngo nga nte kandi okumala myaka musanju̱ ki̱me kyʼomu mwanya nkinakutoonela kandi nkinaku̱gbondi̱ya, ku̱hi̱ki̱ya omani̱ye ngoku Luhanga wa Eghulu Munu alemi̱ye bukama bwa bantu kandi ngoku akugubha kubuha oghu abbali̱ye.
25 o senhor será expulso do meio das pessoas, e a sua morada será com os animais selvagens; o senhor comerá capim como os bois, e será molhado pelo orvalho do céu; e passarão sete tempos, até que o senhor, ó rei, reconheça que o Altíssimo tem domínio sobre os reinos do mundo e os dá a quem ele quer.
26 Malai̱ka kulaghila ati ki̱ti̱na na mi̱li̱ ya kiti eki babi̱ti̱ghe mu etaka, kikumani̱i̱si̱ya ngu bukama bwawe bukutodha kukukuukila haanu̱ma yaawe kumanya ngoku Luhanga wʼomu eghulu alemi̱ye nsi yoona.
26 Quanto ao que foi dito, que se deixasse o toco da árvore com as suas raízes, isto significa que o seu reino voltará a ser seu, depois que o senhor tiver reconhecido que o Céu domina.
27 Nahabweki mukama wanje, osi̱i̱me ebi nkukughambila. Oleke ku̱si̱i̱sa kandi okole ebi̱hi̱ki̱ye. Oghilile ngughuma banaku kandi okweyongela kukula-kulana.”
27 Portanto, ó rei, aceite o meu conselho: abandone os seus pecados, praticando a justiça, e acabe com as suas iniquidades, usando de misericórdia para com os pobres; assim talvez a sua tranquilidade se prolongue.
28 Bintu ebi byona byabʼo Mukama Nebbukadeneeja.
28 Tudo isso, de fato, aconteceu com o rei Nabucodonosor.
29 Haanu̱ma ya meeli̱ eku̱mi̱ na abili, obu mukama aalubhatangilagha haa lusui lwenganililaane lwa numba yee mu kikaali kiye kya Bbabbu̱looni̱,
29 Passados doze meses, quando estava passeando no terraço do palácio real da cidade da Babilônia,
30 aaghila ati, “Olole kibugha kyamaani̱ kya Bbabbu̱looni̱! Nkakwela kibugha kisemeeye eki kukiikalamu haabwa maani̱ ghanje kandi kwoleka ngoku ndi na ki̱ti̱i̱ni̱sa.”
30 o rei disse: — Não é esta a grande Babilônia que eu construí para a casa real, com o meu grandioso poder e para glória da minha majestade?
31 Mukama oghu naanabu̱gha bighambo ebi, elaka lyalu̱gha mu eghulu ndighila liti, “Uwe Mukama Nebbukadeneeja otegheeleli̱ye ebi nkukughambila: bukama bwawe bwaku̱lu̱ghi̱yʼo.
31 Enquanto o rei ainda falava, veio uma voz do céu, que disse: — A você, rei Nabucodonosor, se anuncia o seguinte: Este reino lhe foi tirado.
32 Okubhinguwa mu bantu kandi okuukala na binyama bya mu kisaka, okuliya bi̱si̱ngo nga nte haabwa myaka musanju̱, ku̱hi̱ki̱ya omani̱ye ngoku Luhanga wa Eghulu Munu alemi̱ye bukama bwa bantu kandi ngoku akugubha kubuha oghu abbali̱ye.”
32 Você será expulso do meio das pessoas, e a sua morada será com os animais selvagens; você comerá capim como os bois, e passarão sete tempos, até que você reconheça que o Altíssimo tem domínio sobre os reinos do mundo e os dá a quem ele quer.
33 Bwile obu bwonini, eki baaghambiiye Nebbukadeneeja kyabʼo. Aabhinguwa mu bantu kandi aatandika kuliya bi̱si̱ngo nga nte. Ki̱me ekyalu̱ghagha mu mwanya kyatandika kumutoonela kandi kyamu̱gbondi̱ya, ku̱hi̱ki̱ya obu esoke liye lyajambi̱ye nga lya byoha bya kibebe kandi bi̱ku̱lu̱ biye byajamba nga bya noni̱.
33 No mesmo instante, se cumpriu a palavra sobre Nabucodonosor. Ele foi expulso do meio das pessoas e começou a comer capim como os bois. O seu corpo foi molhado pelo orvalho do céu, até que lhe cresceram os cabelos como as penas da águia, e as suas unhas, como as garras das aves.
34 Haanu̱ma ya myaka musanju̱ eghi, si̱ye Nebbukadeneeja naamu̱ki̱ya maaso ghanje mu eghulu kandi naatodha naatandika kweli̱li̱kana kusemeeye. Naasinda Luhanga wa Eghulu Munu kandi naahu̱ti̱ya eye oghu ali mwomi̱i̱li̱ bilo nʼebilo.
34 — Mas ao fim daqueles dias, eu, Nabucodonosor, levantei os olhos ao céu, e recuperei o entendimento. Então eu bendisse o Altíssimo, e louvei e glorifiquei aquele que vive para sempre: “O seu domínio é eterno, e o seu reino se estende de geração em geração.
35 Bantu boona bʼomu nsi,
35 Todos os moradores da terra são considerados como nada, e o Altíssimo faz o que quer com o exército do céu e com os moradores da terra. Não há quem possa deter a sua mão, nem questionar o que ele faz.”
36 Bwile obu naatodha naatandika kweli̱li̱kana kusemeeye. Bukulu bwanje na ki̱ti̱i̱ni̱sa kya bukama bwanje byankuukila. Abampanuulilagha na banyolo banje bankuukʼo. Naaba na bu̱toki̱ mu bukama bwanje kusaali̱ya ngoku naabaagha haa ku̱du̱bha.
36 — Nesse tempo, recuperei o entendimento e, para a dignidade do meu reino, recuperei também a minha majestade e o meu resplendor. Os meus conselheiros e os homens importantes vieram me procurar, fui restabelecido no meu reino, e a minha grandeza se tornou ainda maior.
37 Nahabweki si̱ye Nebbukadeneeja nkusinda, nku̱ghi̱je kandi mpe ki̱ti̱i̱ni̱sa Luhanga, Mukama wʼomu eghulu nanga ebi akukolagha byona bi̱hi̱ki̱ye kandi ni bya bwengani̱ja. Akugubha ku̱dhooti̱ya abali na myepanko.
37 Agora eu, Nabucodonosor, louvo, engrandeço e glorifico o Rei do céu, porque todas as suas obras são verdadeiras, e os seus caminhos são justos. Ele tem poder para humilhar os orgulhosos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 4, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.