Daniel 2

Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 Mu mwaka ghwakabili ghwa bu̱lemi̱ bwa Nebbukadeneeja, aaloota ndooti̱, atuntula kandi aataagubha kughwesaghila.
1 Ora no segundo ano do reinado de Nabucodonosor, teve este uns sonhos; e o seu espírito se perturbou, e passou-se-lhe o sono.
2 Mukama oghu aatuma kuleeta banamaaje, abakulaghulagha, baku̱mu̱ na Bakaladi̱ya kwisa kumughambila eki aalooti̱ye. Obu baaki̱dhi̱ye kandi mbeemilila mu maaso ghe,
2 Então o rei mandou chamar os magos, os encantadores, os adivinhadores, e os caldeus, para que declarassem ao rei os seus sonhos; eles vieram, pois, e se apresentaram diante do rei.
3 mukama oghu aabaghila ati, “Naalooti̱ye ndooti̱ eghi yantalibani̱i̱je kandi nkubbala kumanya eki ekumani̱i̱si̱ya.”
3 E o rei lhes disse: Tive um sonho, e para saber o sonho está perturbado o meu espírito.
4 Du̱mbi̱ Bakaladi̱ya baamukuukamu mu Lulamai̱ki̱ bati, “Mukama ohangaale! Gutu, oghambile etu̱we baheeleli̱ya baawe eki waalooti̱ye kandi tukukughambila eki kikumani̱i̱si̱ya.”
4 Os caldeus disseram ao rei em aramaico: Ó rei, vive eternamente; dize o sonho a teus servos, e daremos a interpretação
5 Mukama aakuukamu Bakaladi̱ya aba ati, “Naatu̱u̱yemu nti muli na kungambila eki naalooti̱ye kandi eki kikumani̱i̱si̱ya. Kaakuba musaaghuwa, nkulaghila baasilikale banje babajombakake bi̱twi̱ka-twi̱ke kandi bagenge hansi manumba ghaanu ghoona.
5 Respondeu o rei, e disse aos caldeus: Esta minha palavra é irrevogável se não me fizerdes saber o sonho e a sua interpretação, sereis despedaçados, e as vossas casas serão feitas um monturo;
6 Bhaatu nimwangambiiye eki naalooti̱ye kandi eki kikumani̱i̱si̱ya, nkubaha bisembo, mpeela kandi nkuleka bantu babahu̱ti̱ye kwonini. Nahabweki mungambile eki naalooti̱ye kandi eki kikumani̱i̱si̱ya.”
6 mas se vós me declarardes o sonho e a sua interpretação, recebereis de mim dádivas, recompensas e grande honra. Portanto declarai-me o sonho e a sua interpretação.
7 Baatodha baamughila bati, “Mukama, oghambile etu̱we baheeleli̱ya baawe eki waalooti̱ye kandi tukukughambila eki kikumani̱i̱si̱ya.”
7 Responderam pela segunda vez: Diga o rei o sonho a seus servos, e daremos a interpretação.
8 Mukama oghu aabakuukamu ati, “Nimani̱ye kwonini ngoku mukwete kulengʼo kuba na bwile bukani̱ye, nanga mumani̱ye ngoku nkukola eki naatu̱u̱yemu.
8 Respondeu o rei, e disse: Bem sei eu que vós quereis ganhar tempo; porque vedes que a minha palavra é irrevogável.
9 Kaakuba mutangambila eki naalooti̱ye, enu̱we boona mukutunga kifubilo kimui. Mwaghu̱waane kungambila bisubha, ni̱mweli̱li̱kana muti nkuhindula nteekeleja yanje. Nahabweki mungambile eki naalooti̱ye du̱mbi̱ nkumanya ngoku mukugubha kunsoboolola eki kikumani̱i̱si̱ya.”
9 se não me fizerdes saber o sonho, uma só sentença será a vossa; pois vós preparastes palavras mentirosas e perversas para as proferirdes na minha presença, até que se mude o tempo. portanto dizei-me o sonho, para que eu saiba que me podeis dar a sua interpretação.
10 Bakaladi̱ya aba baamukuukamu bati, “Taaliyo muntu nʼomui munsi oghu akugubha kukola eki mukama akwete ku̱bu̱u̱li̱ya! Taaliyo mukama nankabha ali wamaani̱ kandi wa bu̱toki̱, oghu aababu̱u̱i̱ye kintu nga eki banamaaje kedha baku̱mu̱ kedha abasomi̱ye bya nsooli̱ya.
10 Responderam os caldeus na presença do rei, e disseram: Não há ninguém sobre a terra que possa cumprir a palavra do rei; pois nenhum rei, por grande e poderoso que fosse, tem exigido coisa semelhante de algum mago ou encantador, ou caldeu.
11 Kintu eki okwete ku̱bu̱u̱li̱ya kitimbiikane kwonini, taaliyo muntu nʼomui oghu akugubha kukughambila kiyo, kuuyʼo baaluhanga abataakuukalagha mu bantu.”
11 A coisa que o rei requer é difícil, e ninguém há que a possa declarar ao rei, senão os deuses, cuja morada não é com a carne mortal.
12 Obu mukama aaghu̱u̱ye eki aasaaliluwa kwonini kandi aalaghila kwita baakalimagheji boona bʼomu Bbabbu̱looni̱.
12 Então o rei muito se irou e enfureceu, e ordenou que matassem a todos os sábios de Babilônia.
13 Mukama aatwesi̱ya kilaghilo kwita baakalimagheji boona, otaayemu Dhaneeli̱ na baabhootu̱ siye basatu.
13 saiu, pois, o decreto, segundo o qual deviam ser mortos os sábios; e buscaram a Daniel e aos seus companheiros, para que fossem mortos.
14 Alyoki̱, mukulu wa baasilikale abaalindagha mukama, niiye baabaagha balaghiiye kwita baakalimagheji bʼomu Bbabbu̱looni̱. Obu aanaghendagha kukola mulimo oghu, Dhaneeli̱ aaghenda aabu̱gha naye bukee-buke kandi na kweghendeseleja.
14 Então Daniel falou avisada e prudentemente a Arioque, capitão da guarda do rei, que tinha saído para matar os sábios de Babilônia;
15 Aamughila ati, “Mukama aataayʼo bwangu kilaghilo kisaakaaye kitiyo nangaaki?” Du̱mbi̱ Alyoki̱ aaghambila Dhaneeli̱ ekyaleki̱ye mukama aakitʼo.
15 pois disse a Arioque, capitão do rei: Por que é o decreto do rei tão urgente? Então Arioque explicou o caso a Daniel.
16 Niibuwo Dhaneeli̱ aaghendi̱ye ewaa Mukama Nebbukadeneeja kandi amwesengeleli̱ya kumuha bwile, niikuwo asoboolole mukama oghu eki ndooti̱ eghi ekumani̱i̱si̱ya.
16 Ao que Daniel se apresentou ao rei e pediu que lhe designasse o prazo, para que desse ao rei a interpretação.
17 Du̱mbi̱ Dhaneeli̱ aakuuka ewe e ka kandi aasoboolola nsonga eghi baabhootu̱ siye, Hananiya, Misai̱li̱ na Ajaaliya.
17 Então Daniel foi para casa, e fez saber o caso a Hananias, Misael e Azarias, seus companheiros,
18 Aabaghila ati basabe Luhanga wʼomu eghulu kubaghilila kisa haa nsi̱ta eghi, niikuwo Dhaneeli̱ hamui na baanakiye batabaata hamui na baakalimagheji banji bʼomu Bbabbu̱looni̱.
18 para que pedissem misericórdia ao Deus do céu sobre este mistério, a fim de que Daniel e seus companheiros não perecessem, juntamente com o resto dos sábios de Babilônia.
19 Kilo eki mukilo Dhaneeli̱ aabonekeluwa. Luhanga aamwoleka nsi̱ta ya ndooti̱ ya mukama, du̱mbi̱ Dhaneeli̱ aasinda Luhanga wʼomu eghulu.
19 Então foi revelado o mistério a Daniel numa visão de noite; pelo que Daniel louvou o Deus do céu.
20 Aaghila ati,
20 Disse Daniel: Seja bendito o nome de Deus para todo o sempre, porque são dele a sabedoria e a força.
21 Niiye akulekagha bintu bibʼo haa bwile bwabiyo bwonini.
21 Ele muda os tempos e as estações; ele remove os reis e estabelece os reis; é ele quem dá a sabedoria aos sábios e o entendimento aos entendidos.
22 Amani̱ye bintu bitimbiikaane ebi muntu ataakugubha kwetegheeleli̱ya.
22 Ele revela o profundo e o escondido; conhece o que está em trevas, e com ele mora a luz.
23 Ai̱ Luhanga wa baataata banje, nku̱ku̱si̱i̱ma kandi nkukusinda,
23 Ó Deus de meus pais, a ti dou graças e louvor porque me deste sabedoria e força; e agora me fizeste saber o que te pedimos; pois nos fizeste saber este assunto do rei.
24 Niibuwo Dhaneeli̱ aghendi̱ye ewaa Alyoki̱ oghu mukama atu̱mi̱ye kwita baakalimagheji bʼomu Bbabbu̱looni̱. Aamughila ati, “Otaata baakalimagheji bʼomu Babbu̱looni̱. Ontwale ewaa Mukama Nebbukadeneeja, nkumughambila makulu ghaa ndooti̱ eghi aalooti̱ye.”
24 Por isso Daniel foi ter com Arioque, ao qual o rei tinha constituído para matar os sábios de Babilônia; entrou, e disse-lhe assim: Não mates os sábios de Babilônia; introduze-me na presença do rei, e lhe darei a interpretação.
25 Du̱mbi̱ Alyoki̱ aatwala bwangu Dhaneeli̱ mu maaso ghaa Mukama Nebbukadeneeja. Aaghila mukama oghu ati, “Naaboone omui mu batabhana aba waakwete haa bulemo e Bu̱yu̱daaya. Musaasa oghu akugubha kukughambila eki ndooti̱ yaawe ekumani̱i̱si̱ya.”
25 Então Arioque depressa introduziu Daniel à presença do rei, e disse-lhe assim: Achei dentre os filhos dos cativos de Judá um homem que fará saber ao rei a interpretação.
26 Mukama oghu aaghila Dhaneeli̱ (oghu baaghilaghamu Bbeli̱tesaja) ati, “Okugubha kungambila eki naalooti̱ye kandi kunsoboolola makulu ghaakiyo?”
26 Respondeu o rei e disse a Daniel, cujo nome era Beltessazar: Podes tu fazer-me saber o sonho que tive e a sua interpretação?
27 Dhaneeli̱ aamukuukamu ati, “Taaliyo baakalimagheji, bantu abakulaghulagha, banamaaje kedha baku̱mu̱ abakugubha kusoboolola mukama nsi̱ta yʼeki aabu̱u̱i̱ye.
27 Respondeu Daniel na presença do rei e disse: O mistério que o rei exigiu, nem sábios, nem encantadores, nem magos, nem adivinhadores lhe podem revelar;
28 Bhaatu haliyo Luhanga mu eghulu oghu akwolekagha nsi̱ta. Ooleki̱ye Mukama Nebbukadeneeja ebikubʼo mu bwile obuliisa. Kini niikiyo waalooti̱ye kandi waabonekeluwa obu waabaagha olangaaye haa bulili bwawe.
28 mas há um Deus no céu, o qual revela os mistérios; ele, pois, fez saber ao rei Nabucodonosor o que há de suceder nos últimos dias. O teu sonho e as visões que tiveste na tua cama são estas:
29 “Ai̱ mukama, obu waabaagha olangaaye haa bulili bwawe, byeli̱li̱kano byawe byatandika kweli̱li̱kana haa bintu ebikwisa. Luhanga oghu akwolekagha bantu nsi̱ta, aakwoleki̱ye ebikughenda kubʼo.
29 Estando tu, ó rei, na tua cama, subiram os teus pensamentos sobre o que havia de suceder no futuro. Aquele, pois, que revela os mistérios te fez saber o que há de ser.
30 Si̱ye tandi mugheji kusaali̱ya bantu banji. Bhaatu Luhanga anjoleki̱ye nsi̱ta ya ndooti̱ yaawe, nanga akubbala omanye eki ekumani̱i̱si̱ya kandi weetegheeleli̱ye ebi weeli̱li̱kanagha.
30 E a mim me foi revelado este mistério, não por ter eu mais sabedoria que qualquer outro vivente, mas para que a interpretação se fizesse saber ao rei, e para que entendesses os pensamentos do teu coração.
31 “Ai̱ mukama, mu ndooti̱ yaawe, waaboone kisasani̱ kiinamu̱li̱to kya musaasa kiimiliiye mu maaso ghaawe ekikwete kubbebbeniya kandi ekyaleki̱ye bantu boobaha.
31 Tu, ó rei, na visão olhaste e eis uma grande estátua. Esta estátua, imensa e de excelente esplendor, estava em pé diante de ti; e a sua aparência era terrível.
32 Mutuwe ghwakiyo ghwabaagha ghuli ghwa feeja esemeeye, ki̱ku̱bha kyakiyo na mikono yakiyo byabaagha bili bya siliva kandi etundu na bibelo byakiyo byabaagha bili bya kyoma bakughilaghamu bbu̱looji̱.
32 A cabeça dessa estátua era de ouro fino; o peito e os braços de prata; o ventre e as coxas de bronze;
33 Maghulu ghaakiyo ghaabaagha ghali ghaa kyoma kandi bighele byakiyo byabaagha bili bya kyoma kandi ebumba.
33 as pernas de ferro; e os pés em parte de ferro e em parte de barro.
34 Obu waabaagha onaloli̱ye kisasani̱ eki, kikuka kiinamu̱li̱to kyahi̱li̱ngi̱ta ku̱lu̱gha haa mwena muntu ataki̱ku̱mi̱yʼo, kyasa kandi kyahuula bighele bya kisasani̱ eki bya kyoma na ebumba kandi kyabikpeetaagula.
34 Estavas vendo isto, quando uma pedra foi cortada, sem auxílio de mãos, a qual feriu a estátua nos pés de ferro e de barro, e os esmiuçou.
35 Du̱mbi̱ kyoma, ebumba, kyoma bbu̱looji̱, siliva na feeja byona byatikaatikila hamui kandi byafooka nga bisunga basihiiye haa lubengo mu bwile bwa kyanda. Mwegha ghwabi̱hu̱ngi̱ya byona kandi ghutaati̱ghʼo na kantu. Bhaatu kikuka ekyahuuye kisasani̱ eki kyafooka mwena ghuunamu̱li̱to kandi ghwamalakaka nsi yoona.
35 Então foi juntamente esmiuçado o ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro, os quais se fizeram como a pragana das eiras no estio, e o vento os levou, e não se podia achar nenhum vestígio deles; a pedra, porém, que feriu a estátua se tornou uma grande montanha, e encheu toda a terra.
36 “Eghi niiyo ndooti̱ yaawe kandi nkukughambila endindi eki ekumani̱i̱si̱ya.
36 Este é o sonho; agora diremos ao rei a sua interpretação.
37 Ai̱ mukama, oli mukama wamaani̱ oghu alemi̱ye bakama banji. Luhanga wʼomu eghulu aakuhaaye bu̱lemi̱, maani̱, bu̱toki̱ kandi bantu ku̱ku̱hu̱ti̱ya.
37 Tu, ó rei, és rei de reis, a quem o Deus do céu tem dado o reino, o poder, a força e a glória;
38 Aakufooye mu̱lemi̱ wa bantu boona, kandi aataaye binyama bya mu kisaka na noni̱ syʼomu mwanya hansi ya bu̱toki̱ bwawe. Nuuwe mutuwe ghwa feeja oghu.
38 e em cuja mão ele entregou os filhos dos homens, onde quer que habitem, os animais do campo e as aves do céu, e te fez reinar sobre todos eles; tu és a cabeça de ouro.
39 “Bhaatu haanu̱ma ya bukama bwawe kuhuwʼo, hakubʼo bukama bunji kandi tabukuba bwamaani̱ nga bukama bwawe. Haanu̱ma ya bukama obu kuhuwʼo, hakubʼo bukama bwakasatu obukuba nga bbu̱looji̱ kandi bukulema nsi yoona.
39 Depois de ti se levantará outro reino, inferior ao teu; e um terceiro reino, de bronze, o qual terá domínio sobre toda a terra.
40 Haakumaliilila, hakubʼo bukama bwakanaa, obukuba na maani̱ nga ghaa kyoma, ngoku kyoma kikuhendagha bintu mu bi̱twi̱ka-twi̱ke, niikuwo bukama obu bukpeetaagula kandi buhende makama ghanji ghoona.
40 E haverá um quarto reino, forte como ferro, porquanto o ferro esmiúça e quebra tudo; como o ferro quebra todas as coisas, assim ele quebrantará e esmiuçará.
41 Bighanja na bighele bya kisasani̱ eki waaboone, ebili bya kyoma nʼebumba, byoleki̱ye ngoku bukama obu bulyetambulani̱yamu. Bimui haa bi̱twi̱ke bya bukama obu bikuba na maani̱ nga ghaa kyoma, nanga mu ndooti̱ yaawe waaboone kyoma kilungaane nʼebumba.
41 Quanto ao que viste dos pés e dos dedos, em parte de barro de oleiro, e em parte de ferro, isso será um reino dividido; contudo haverá nele alguma coisa da firmeza do ferro, pois que viste o ferro misturado com barro de lodo.
42 Bighele bya kisasani̱ eki ebi waaboone ki̱twi̱ke kyabiyo kili kya kyoma na ki̱twi̱ke kili kyʼebumba, kikwoleka ngoku ki̱twi̱ke kya bukama obu kikuba kyamaani̱ kandi ki̱twi̱ke kinji kibe kiceke.
42 E como os dedos dos pés eram em parte de ferro e em parte de barro, assim por uma parte o reino será forte, e por outra será frágil.
43 Bhaatu ngoku waaboone kyoma kilungaane na ebumba, nahabweki bantu baa mu bukama obu bakulengʼo kwelungani̱ya hamui bhaatu tabakugubha, ngoku kyoma kitaakugubha kulungana nʼebumba.
43 Quanto ao que viste do ferro misturado com barro de lodo, misturar-se-ão pelo casamento; mas não se ligarão um ao outro, assim como o ferro não se mistura com o barro.
44 “Mu bwile obu bakama aba bakuba balemi̱ye, Luhanga wʼomu eghulu akutʼo bukama obutaakuhuwʼo kandi tabu̱li̱si̱ngu̱lu̱wa. Bukama obu bu̱ku̱hwelekeeleli̱ya makama ghanji ghoona kandi bughamalʼo, bhaatu ebuwo buliikalʼo bilo nʼebilo.
44 Mas, nos dias desses reis, o Deus do céu suscitará um reino que não será jamais destruído; nem passará a soberania deste reino a outro povo; mas esmiuçará e consumirá todos esses reinos, e subsistirá para sempre.
45 Okabona ngoku kikuka kyahi̱li̱ngi̱ti̱ye ku̱lu̱gha haa mwena, muntu ataki̱ku̱mi̱yʼo. Kikuka eki kyatakaki̱ya mu bi̱twi̱ka-twi̱ke bisasani̱ bya kyoma, bbu̱looji̱, ebumba, siliva na feeja.
45 Porquanto viste que do monte foi cortada uma pedra, sem auxílio de mãos, e ela esmiuçou o ferro, o bronze, o barro, a prata e o ouro, o grande Deus faz saber ao rei o que há de suceder no futuro. Certo é o sonho, e fiel a sua interpretação.
46 Du̱mbi̱ Mukama Nebbukadeneeja eegenga hansi mu maaso ghaa Dhaneeli̱ kandi aamulami̱ya. Aalaghila baheeleli̱ya be kuhongela Dhaneeli̱ kihonguwa kandi ku̱mu̱tu̱mi̱ki̱la bubbani̱.
46 Então o rei Nabucodonosor caiu com o rosto em terra, e adorou a Daniel, e ordenou que lhe oferecessem uma oblação e perfumes suaves.
47 Mukama oghu aaghila Dhaneeli̱ ati, “Majima, Luhanga waawe ni Luhanga wa baaluhanga, Mukama wa bakama kandi oghu akwolekagha bantu nsi̱ta, nanga waagu̱bhi̱ye kusoboolola nsi̱ta eghi.”
47 Respondeu o rei a Daniel, e disse: Verdadeiramente, o vosso Deus é Deus dos deuses, e o Senhor dos reis, e o revelador dos mistérios, pois pudeste revelar este mistério.
48 Mukama oghu aafoola Dhaneeli̱ mu̱lemi̱ wamaani̱ mu bukama buwe, aamuha bisembo bikani̱ye bya mughaso. Aamufoola mu̱lemi̱ wa esaja lya Babbu̱looni̱ kandi aamufoola mukulu wa baakalimagheji boona bʼomu Bbabbu̱looni̱.
48 Então o rei engrandeceu a Daniel, e lhe deu muitas e grandes dádivas, e o pôs por governador sobre toda a província de Babilônia, como também o fez chefe principal de todos os sábios de Babilônia.
49 Dhaneeli̱ aasaba Mukama Nebbukadeneeja kukoma Sedulaaka, Mi̱saaki̱ na Bbeneneego kandi kubaha mulimo ghwa kuloleelela esaja lya Bbabbu̱looni̱. Bhaatu Dhaneeli̱ aati̱ghala mu kikaali kya mukama oghu.
49 A pedido de Daniel, o rei constituiu superintendentes sobre os negócios da província de Babilônia a Sadraque, Mesaque e Abednego; mas Daniel permaneceu na corte do rei.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.