Atos 7
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NVT
1 Mukulu wa bahongi̱ boona aabu̱u̱li̱ya Siteefaano oghu ati, “Ebi bakwete kukunyegheelela bati waabu̱ghi̱ye ebi byona ni majima?”
1 Então o sumo sacerdote lhe perguntou: “Estas acusações são verdadeiras?”.
2 Siteefaano aakuukamu ati, “Baana baamaaha na baatita, dhaani mu̱ntegheeleli̱ye. Mumani̱ye ngoku hambele taata waatu Ebbulahi̱mu̱ anaakaaye mu ehanga lya Mesopotami̱ya, Luhanga waatu wa ki̱ti̱i̱ni̱sa akamubonekela atakaghendi̱ye kuukala mu tau̱ni̱ ya Halaani̱.
2 Estêvão respondeu: “Irmãos e pais, ouçam-me! O Deus glorioso apareceu a nosso antepassado Abraão na Mesopotâmia, antes de ele se estabelecer em Harã,
3 Aamughila ati, ‘Olu̱ghe mu nganda syawe, nʼomu ehanga lyanu lini, oghende mu ehanga eli nkukwoleka.’
3 e lhe disse: ‘Deixe sua terra natal e seus parentes e vá para a terra que eu lhe mostrarei’.
4 “Nahabweki Ebbulahi̱mu̱ aalu̱gha mu ehanga lya Bakaladi̱ya eli, aaghenda aakala mu tau̱ni̱ ya Halaani̱. Obu ese wee aaku̱u̱ye, Luhanga aaleeta Ebbulahi̱mu̱ oghu kuukala mu ehanga lya I̱saaleeli̱ eli tulimu lini.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e morou em Harã até seu pai morrer. Depois, Deus o trouxe aqui para a terra onde vocês agora vivem.
5 Ti̱ bwile obu Luhanga taamuhaaye nankabha kahande kati̱i̱ konkaha kʼetaka lya hambali tuli endindi. Bhaatu nankabha Ebbulahi̱mu̱ ataabaagha na mwana bwile obu, Luhanga aamulaghi̱i̱sani̱ya ati akumuha na baasukulu be nsi eni.
5 “Mas Deus não lhe deu herança alguma aqui, nem mesmo o espaço de um pé. Contudo, prometeu que a terra toda pertenceria a Abraão e a seus descendentes, embora ele ainda não tivesse filhos.
6 Haanu̱ma Luhanga aamughila ati, ‘Baasukulu baawe aba baku̱du̱bha kuukala mu ehanga linji nga basyana kandi mbababona-boneli̱ya kimui kumala myaka bi̱ku̱mi̱ bbinaa.
6 Disse-lhe também que seus descendentes viveriam numa terra estrangeira, onde seriam escravizados e oprimidos por quatrocentos anos.
7 Bhaatu ndifubila abakubabona-boni̱ya aba, du̱mbi̱ niiye baasukulu baawe aba mu ehanga eli, baase bandami̱li̱ye mu ehanga lyabo lini.’
7 Mas Deus disse: ‘Eu castigarei a nação que os escravizar, e, por fim, sairão dali e me adorarão neste lugar’.
8 Kandi Luhanga aalaghila Ebbulahi̱mu̱ kusaali̱i̱si̱ya baana be nga ndaghaano eghi aakoli̱ye naye. Ti̱ obu Ebbulahi̱mu̱ aabyaye I̱saka aamusali̱i̱si̱ya haanu̱ma ya bilo munaanaa. I̱saka aabyala Yakobbo, na Yakobbo aabyala batabani̱ be eku̱mi̱ na babili, baataata baatu.
8 “Naquele tempo, Deus deu a Abraão a aliança da circuncisão. Assim, quando seu filho Isaque nasceu, ele o circuncidou no oitavo dia. Essa prática continuou quando nasceu Jacó, filho de Isaque, e quando nasceram os doze filhos de Jacó, os patriarcas de Israel.
9 “Baataata baatu aba booha muto wabo Yojeefu̱ kandi baamu̱ghu̱li̱ya Banami̱si̱li̱. Bhaatu Luhanga aakala anamu̱li̱ndi̱ye,
9 “Os patriarcas tiveram inveja de seu irmão José e o venderam como escravo para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 aamuuya mu kubona-bona oku, aamuheela kimui magheji. Ti̱ Falaaho, mukama wʼehanga lya Mi̱si̱li̱, aamukunda kandi aamuha mulimo ghwa kuloleelela kikaali kiye kyona.
10 e o livrou de todas as suas dificuldades. Deus concedeu a José favor e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, e o faraó o nomeou governador de todo o Egito e administrador de seu palácio.
11 “Niibuwo njala yaaghuuye mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ na lya Kanaani̱. Ti̱ njala eghi yaabona-boneli̱ya kimui bantu. Baataata baatu tabaatungagha byokuliya.
11 “Então veio uma fome sobre o Egito e sobre Canaã. Houve grande aflição, e nossos antepassados ficaram sem comida.
12 Bhaatu obu Yakobbo aaghu̱u̱ye ngu byokuliya bili mu ehanga lya Mi̱si̱li̱, aadu̱bha aatumayo batabani̱ be, baataata baatu, kughulayo byokuliya.
12 Jacó soube que ainda havia cereal no Egito e enviou seus filhos, nossos antepassados, para comprarem alimento.
13 Obu baatodhi̱ye kukuukayo mulundi ghwakabili, Yojeefu̱ aabaghambila ngoku ali mwana waani̱nabo. Ti̱ Falaaho mukama wʼehanga lya Mi̱si̱li̱ eli, aamanya nganda sya Yojeefu̱ esi.
13 Da segunda vez que foram, José revelou sua identidade a seus irmãos e os apresentou ao faraó.
14 Niibuwo Yojeefu̱ aabatu̱mi̱ye kughambila ese wee Yakobbo kwisa na ka yee yoona kuukala mu ehanga lya Mi̱si̱li̱. Ka eghi yoona bakaba bali bantu nsanju̱ na bataano.
14 Depois, José mandou trazer para o Egito seu pai, Jacó, e todos os seus parentes, 75 pessoas ao todo.
15 Nahabweki Yakobbo aaghenda Mi̱si̱li̱ na ka yee yoona. Eye na batabani̱ be boona niiyo baakwi̱li̱i̱ye.
15 Assim, Jacó foi para o Egito e ali morreu, bem como nossos antepassados.
16 Ti̱ oghu aakaku̱wagha, mu̱ku̱ ghuwe baaghuleetagha baghuta mu kituulo hani Sekeemu mu kibanja eki Ebbulahi̱mu̱ aasangu̱u̱we aghu̱li̱ye na batabani̱ baa Hamooli̱.
16 Seus corpos foram levados para Siquém e sepultados no túmulo que Abraão havia comprado por um certo preço dos filhos de Hamor.
17 “Obu Luhanga aabaagha ali haai kukola eki aalaghi̱i̱sani̱i̱ye Ebbulahi̱mu̱ ati akuuya Bayu̱daaya mu kubona-bona, bwile obu bakaba mbakaniiye kimui mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
17 “Aproximando-se o tempo em que Deus cumpriria sua promessa a Abraão, nosso povo se multiplicou grandemente no Egito.
18 Kandi mukama onji oghu akaba atamani̱ye Yojeefu̱ niiye akaba alemi̱ye ehanga lya Mi̱si̱li̱ bwile obu.
18 Então subiu ao trono do Egito um novo rei, que nada sabia a respeito de José.
19 Eeli̱li̱kana milingo ya bu̱ghobi̱ya ya kubona-boneli̱yamu baataata baatu aba niikuwo bakeehe. Aabalaghila kutwalagha baana baabo nkelembe mu kisaka hambali haseli̱ye babati̱gheyo, niikuwo bakwi̱leyo.
19 Esse rei explorou e oprimiu nosso povo, forçando os pais a abandonarem seus filhos recém-nascidos, para que morressem.
20 “Bwile obu niibuwo baabyaliiyemu Musa. Akaba ali mwana asemeleeye kimui kandi adheedhi̱ye Luhanga. Babyaye be baakala naye ewaabo e ka kumala meeli̱ asatu. Bhaatu bataagubha kuukala banamu̱bi̱si̱ye.
20 “Por essa época, nasceu Moisés, um bebê especial aos olhos de Deus. Seus pais cuidaram dele em casa por três meses.
21 Niibuwo baamutwete baamuta mu kisaka hambali haseli̱ye, baamu̱ti̱ghayo. Muhala wa Falaaho oghu aamukoma, aamutwala, aatandika ku̱mu̱ku̱li̱ya nga mwana wee.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha do faraó o adotou e o criou como seu próprio filho.
22 Musa oghu aakula, aasomela mu maasukuulu ghaa Banami̱si̱li̱, aaba wamaani̱ mu ebi aabu̱ghagha nʼebi aakolagha.
22 Moisés foi educado em toda a sabedoria dos egípcios e era poderoso em palavras e ações.
23 “Obu aahi̱ki̱i̱ye myaka maku̱mi̱ anaa, aatu̱wamu kughenda kubunga mu nganda siye Banai̱saaleeli̱.
23 “Certo dia, estando Moisés com quarenta anos, resolveu visitar seus parentes, o povo de Israel.
24 Analiyeyo, aabona Munami̱si̱li̱ naakola kubhi Munai̱saaleeli̱. Aaghenda kugama Munai̱saaleeli̱ oghu. Aahuulila kimui Munami̱si̱li̱, aamwitilʼo.
24 Ao ver um egípcio maltratando um israelita, defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Aakola eki neeli̱li̱kana ati nganda siye esi sikumanya ngoku aaniiye Luhanga aatu̱mi̱ye kwisa kubaaya mu kubona-bona oku, bhaatu baamubhenga.
25 Imaginou que seus irmãos israelitas entenderiam que ele havia sido enviado por Deus para resgatá-los, mas isso não aconteceu.
26 Kilo ekyalabhi̱yʼo, aabona Bayu̱daaya babili mbalwana. Du̱mbi̱ aaghenda kubali̱na. Aabaghila ati, ‘Baana baamaaha, enu̱we boona muli baani̱na emui Banai̱saaleeli̱, ti̱ mukwete kukolangana kubhi nangaaki?’
26 “No dia seguinte, visitou-os novamente e viu dois homens de Israel brigando. Tentando agir como pacificador, disse a eles: ‘Homens, vocês são irmãos; por que brigam um com o outro?’.
27 “Bhaatu oghu aakolagha kubhi muunakiye aati̱ngi̱ta eli̱ Musa, aamubhenga, aamughila ati, ‘Ni ani̱ aakufooye mu̱lemi̱ kandi mu̱cu̱ waatu?
27 “Mas o homem que era culpado empurrou Moisés e disse: ‘Quem o nomeou líder e juiz sobre nós?
28 Okubbala kunjita ngoku eso waati̱ye Munami̱si̱li̱?’
28 Vai me matar como matou o egípcio ontem?’.
29 Obu Musa aaghu̱u̱ye eki, aamanya ngoku bantu bakani̱ye baamani̱ye ngoku aati̱ye muntu. Du̱mbi̱ oobaha, aaluka mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ eli. Aaghenda, aakala mu ehanga lya Mi̱di̱yaani̱. Aamalayo myaka ekani̱ye, aaswela kandi aabyalilayo baana babili.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu e foi viver como estrangeiro na terra de Midiã. Ali nasceram seus dois filhos.
30 “Ti̱ Musa akaba naamali̱ye myaka maku̱mi̱ anaa mu ehanga eli. Kilo kimui obu aabaagha mu elungu haai-haai na mwena Si̱naai̱, aabona malai̱ka mu kati akaakaghamu mulilo.
30 “Quarenta anos depois, no deserto próximo ao monte Sinai, um anjo apareceu a Moisés nas chamas de um arbusto que queimava.
31 Obu Musa aaboone mulilo oghu aaswekela kimui, nanga aabona kiti eki nkyakamu mulilo bhaatu bibabi byakiyo bitaakuhiya. Du̱mbi̱ aatandika kukyebinga. Niibuwo aaghu̱u̱ye elaka lya Mukama ndimughila liti,
31 Quando Moisés viu aquilo, ficou admirado. Aproximando-se para observar melhor, ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Ni̱i̱si̱ye Luhanga wa baataata baanu, Luhanga wa Ebbulahi̱mu̱, I̱saka kandi Yakobbo.’ Obu Musa aaghu̱u̱ye atiyo ataabbala kutodha kukilola, oobahila kimui kandi aatandika kutukumila.
32 ‘Eu sou o Deus de seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó’. Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 “Mukama aamughila ati, ‘Ooyemu nkai̱to mu bighele byawe, nanga ki̱i̱kalo eki weemiliiyʼo ni etaka li̱hi̱ki̱li̱i̱ye.
33 “Então o Senhor lhe disse: ‘Tire as sandálias, pois você está pisando em terra santa.
34 Majima kuwo naaboone ngoku bantu banje abali mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ bakwete kubona-bona kandi naaghu̱u̱ye ngoku bakwete kundiliilila. Nahabweki naasi̱ye kubaaya mu kubona-bona oku. Ndimakutuma endindi oghende mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ obajune.’
34 Por certo, tenho visto a aflição do meu povo no Egito. Tenho ouvido seus gemidos e desci para libertá-los. Agora vá, pois eu o envio de volta ao Egito’.
35 “Nahabweki Musa oghu Bayu̱daaya baali basangu̱u̱we baabhengi̱ye mbamughila bati, ‘Ni ani̱ aakufooye mu̱lemi̱ kandi mu̱cu̱ waatu?’ Niiye Luhanga aatu̱mi̱ye kubacungula kukwama mu malai̱ka oghu aaboone mu kiti ekyakaghamu mulilo, aamutuma kughenda kuuya Bayu̱daaya mu kubona-bona mu Mi̱si̱li̱ kandi kuba mukama wabo.
35 “Era esse o mesmo Moisés que o povo havia rejeitado quando lhe perguntaram: ‘Quem o nomeou líder e juiz?’. Por meio do anjo que apareceu a Moisés no arbusto em chamas, Deus o enviou para ser líder e libertador.
36 Musa aaya baataata baatu mu ehanga lya Mi̱si̱li̱. Bhaatu atakabaahi̱yeyo, aakola byakuswekani̱ya na bintu binji bikani̱ye kwoleka ngoku Luhanga aamuhaaye bu̱toki̱. Aabakwami̱li̱ya mu Nanja Mutuku na mu elungu. Baamala myaka maku̱mi̱ anaa mbanaghenda.
36 Assim, com muitas maravilhas e sinais, ele os conduziu para fora do Egito, pelo mar Vermelho e pelo deserto, durante quarenta anos.
37 “Musa oghu niiye akaghambila dhee Banai̱saaleeli̱ ati, ‘Luhanga akubatumila mulangi̱ ngʼanje ku̱lu̱gha mu bantu baanu.’
37 “Esse mesmo Moisés disse ao povo de Israel: ‘Deus levantará para vocês um profeta como eu do meio de seu povo’.
38 Obu baataata baatu baanabaagha mu elungu, Musa aabakumaani̱li̱ya hamui haai-haai na mwena Si̱naai̱. Malai̱ka oghu aamughambila kughambila bantu baa I̱saaleeli̱ aba mulingo oghu bakugubha kukola ebi̱dheedhi̱ye Luhanga niikuwo babe boomi̱i̱li̱.
38 Moisés estava com nossos antepassados, a congregação do povo de Deus no deserto, quando o anjo lhe falou no monte Sinai, e ali Moisés recebeu palavras que dão vida, para transmiti-las a nós.
39 “Baataata baatu aba baabhenga Musa ngoku mukwete kubhenga Yesu endindi. Baabhenga kukola ebi aabalaghiiye kandi bataabbala bati aakale anabalemi̱ye. Baacuwamu bati nkilungi bakuuke Mi̱si̱li̱.
39 “Mas nossos antepassados se recusaram a obedecer a Moisés. Eles o rejeitaram e, em seu íntimo, voltaram ao Egito.
40 Niibuwo baaghi̱li̱ye Alooni̱ mukulu wa Musa bati, ‘Otukolele bisasani̱ bya baaluhanga aaniibiyo byaghendagha bituhikiiye, nanga Musa oghu akatuuya mu nsi ya Mi̱si̱li̱ tatumani̱ye hambali ali.’
40 Disseram a Arão: ‘Faça para nós deuses que nos guiem, pois não sabemos o que aconteceu com esse Moisés que nos tirou do Egito’.
41 Nahabweki aabakolela kisasani̱ ki̱su̱si̱ye kyana kya nte. Baakibembela kukilami̱ya. Kandi baakola bu̱ghenu̱ ku̱hu̱ti̱ya kisasani̱ eki Alooni̱ aakoli̱ye eki.
41 Logo, fizeram um ídolo em forma de bezerro, ofereceram-lhe sacrifícios e começaram a celebrar o objeto que haviam criado.
42 Bhaatu Luhanga aabalu̱ghʼo, aabaleka baalami̱ya bihanguwa byʼomu mwanya, ngoku kili mu kitabo eki balangi̱ baahandi̱i̱ki̱ye ngu,
42 Então Deus se afastou deles e os entregou para servirem as estrelas do céu como deuses, conforme está escrito no livro dos profetas: ‘Foi a mim que vocês trouxeram sacrifícios e ofertas durante aqueles quarenta anos no deserto, povo de Israel?
43 Nanga weema eghi mwabungagha mu̱heeki̱ye ni ya luhanga waanu Moleki̱,
43 Não, vocês carregaram o santuário de Moloque, a estrela de seu deus Renfã, e as imagens que fizeram para adorá-los. Por isso eu os enviarei para o exílio, para além da Babilônia’.
44 “Baataata baatu bakaba bali na weema mu elungu eghi yoolekagha ngoku Luhanga ali nabo. Bakaba baghikweye kusighikila ngoku Luhanga aalaghiiye kandi aaghyoleki̱ye Musa.
44 “Nossos antepassados levaram com eles pelo deserto o tabernáculo, construído de acordo com o modelo que Deus havia mostrado a Moisés.
45 Baataata baatu nabo baaheeka weema eghi, baasa hamui na Yosuwa munsi eni eghi Luhanga aabhi̱ngi̱yemu bantu niikuwo baataata baatu aba baakalemu. Nahabweki niikuwo kyabaaye kitiyo ku̱hi̱ki̱ya bwile obu Dhau̱dhi̱ aalemi̱ye.
45 Anos depois, quando Josué comandou nossos antepassados nas batalhas contra as nações que Deus expulsou desta terra, foi levado com eles para seu novo território e ali ficou até o tempo do rei Davi.
46 Ti̱ Dhau̱dhi̱ oghu Luhanga aaghiliiye ngughuma kandi aamwesengeleli̱ya ati akwelele Luhanga wa Yakobbo oghu numba.
46 “Davi encontrou favor diante de Deus e pediu para construir um templo permanente para o Deus de Jacó,
47 Luhanga taasi̱i̱mi̱lani̱i̱ye Dhau̱dhi̱ oghu, nanga majima Numba ya Luhanga eghi oghu akaghikwela ni Solomooni̱.
47 mas foi Salomão quem o construiu.
48 “Kuni oghu ali Eghulu Munu taakuukalagha mu manumba agha bantu bakweye bbaa. Ngoku mulangi̱ aaghi̱li̱ye ati Mukama aaghila ati,
48 O Altíssimo, porém, não habita em templos feitos por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 “ ‘Eghulu niiliyo ntebe yanje ya bukama
49 ‘O céu é meu trono, e a terra é o suporte de meus pés. Acaso construiriam para mim um templo assim tão bom?’, diz o Senhor. ‘Que lugar de descanso me poderiam fazer?
50 Nanga nsi nʼeghulu na byona ebilimu ni̱i̱si̱ye nkabihanga.’ ”
50 Acaso não foram minhas mãos que criaram o céu e a terra?’.
51 Siteefaano aatodha aabaghila ati, “Enu̱we muli ntaaghu̱wa, mitima yaanu yoomakakaane kandi tamuli na matui aghaaku̱u̱ghu̱wagha. Mukubhengagha Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye. Mukukolagha ngʼebi baataata baanu baakolagha.
51 “Povo teimoso! Vocês têm o coração incircuncidado e são surdos para a verdade. Resistirão para sempre ao Espírito Santo? Foi o que seus antepassados fizeram, e vocês também o fazem!
52 Buuye haliyo mulangi̱ nʼomui oghu baataata baanu bataabona-boneei̱ye? Baatagha balangi̱, otaayemu nʼabaalangagha ngoku oghu Ahi̱ki̱li̱i̱ye, akwisa. Ti̱ Ki̱li̱si̱to oghu aasa, bhaatu enu̱we mwamu̱ghobeli̱ya kandi mwaleka baamwita.
52 Que profeta seus antepassados não perseguiram? Mataram até aqueles que predisseram a vinda do Justo, a quem vocês traíram e assassinaram!
53 Nankabha Luhanga naabahaaye bilaghilo biye kukwama mu baamalai̱ka be, enu̱we mukubyeghahilagha.”
53 Vocês desobedeceram à lei de Deus, embora a tenham recebido das mãos de anjos”.
54 Obu baamemba abaabaagha mu Lukulato olu baaghu̱u̱ye ebi, ki̱i̱ni̱gha kyabakwatila kimui kandi baatandika kumwenenela ngaga basaaliluuwe kimui.
54 Os líderes judeus se enfureceram com a acusação de Estêvão e rangiam os dentes contra ele.
55 Bhaatu Siteefaano aasuliiye kimui Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye aalola eghulu, aabona ku̱bbeni̱ya kwa bu̱toki̱ bwa ki̱ti̱i̱ni̱sa kya Luhanga, na Yesu aamiliiye haa luhande lwa mukono ghwabuliyo ghwa Luhanga.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus, e viu Jesus em pé no lugar de honra, à direita de Deus.
56 Aaghila ati, “Mulole! Mboone eghulu li̱i̱ghu̱li̱ki̱ye, ti̱ Mwana wa Muntu aamiliiye haa luhande lwa mukono ghwabuliyo ghwa Luhanga!”
56 “Olhem!”, disse ele. “Vejo os céus abertos e o Filho do Homem em pé no lugar de honra, à direita de Deus!”
57 Obu baaghu̱u̱ye ebi beehighala matui, baagolela kimui du̱mbi̱ baamwisʼo,
57 Eles taparam os ouvidos e, aos gritos, lançaram-se contra ele.
58 baamughwilikiilila, baamu̱twesi̱ya mu kibugha eki, baatandika kumuhuula mabaale. Saulo aalinda kooti̱ syʼabahuulagha Siteefaano mabaale.
58 Arrastaram-no para fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. Seus acusadores tiraram os mantos e os deixaram aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Mbanamuhuula mabaale, aasaba nʼelaka lyamaani̱ ati, “Mukama Yesu, gutu onsi̱i̱mi̱lani̱ye niise niikale naawe!”
59 Enquanto atiravam as pedras, Estêvão orou: “Senhor Jesus, recebe o meu espírito”.
60 Niibuwo aateei̱ye, aagugila kimui ati, “Mukama, obaghanile kibhi eki baakoli̱ye kini.” Obu aamali̱ye ku̱bu̱gha eki, du̱mbi̱ aaku̱wa.
60 Então caiu de joelhos e gritou: “Senhor, não os culpes por este pecado!”. E, com isso, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.