Atos 7
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NAA
1 Mukulu wa bahongi̱ boona aabu̱u̱li̱ya Siteefaano oghu ati, “Ebi bakwete kukunyegheelela bati waabu̱ghi̱ye ebi byona ni majima?”
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: — Isso de fato é assim?
2 Siteefaano aakuukamu ati, “Baana baamaaha na baatita, dhaani mu̱ntegheeleli̱ye. Mumani̱ye ngoku hambele taata waatu Ebbulahi̱mu̱ anaakaaye mu ehanga lya Mesopotami̱ya, Luhanga waatu wa ki̱ti̱i̱ni̱sa akamubonekela atakaghendi̱ye kuukala mu tau̱ni̱ ya Halaani̱.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando este estava na Mesopotâmia, antes de morar em Harã,
3 Aamughila ati, ‘Olu̱ghe mu nganda syawe, nʼomu ehanga lyanu lini, oghende mu ehanga eli nkukwoleka.’
3 e lhe disse: “Saia da sua terra e do meio da sua parentela e vá para a terra que eu lhe mostrarei.”
4 “Nahabweki Ebbulahi̱mu̱ aalu̱gha mu ehanga lya Bakaladi̱ya eli, aaghenda aakala mu tau̱ni̱ ya Halaani̱. Obu ese wee aaku̱u̱ye, Luhanga aaleeta Ebbulahi̱mu̱ oghu kuukala mu ehanga lya I̱saaleeli̱ eli tulimu lini.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e foi morar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vocês agora estão morando.
5 Ti̱ bwile obu Luhanga taamuhaaye nankabha kahande kati̱i̱ konkaha kʼetaka lya hambali tuli endindi. Bhaatu nankabha Ebbulahi̱mu̱ ataabaagha na mwana bwile obu, Luhanga aamulaghi̱i̱sani̱ya ati akumuha na baasukulu be nsi eni.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, embora Abraão ainda não tivesse filhos.
6 Haanu̱ma Luhanga aamughila ati, ‘Baasukulu baawe aba baku̱du̱bha kuukala mu ehanga linji nga basyana kandi mbababona-boneli̱ya kimui kumala myaka bi̱ku̱mi̱ bbinaa.
6 E Deus falou que a descendência dele seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados durante quatrocentos anos.
7 Bhaatu ndifubila abakubabona-boni̱ya aba, du̱mbi̱ niiye baasukulu baawe aba mu ehanga eli, baase bandami̱li̱ye mu ehanga lyabo lini.’
7 — Deus disse ainda: “Castigarei a nação da qual forem escravos; e, depois disso, sairão daí e me servirão neste lugar.”
8 Kandi Luhanga aalaghila Ebbulahi̱mu̱ kusaali̱i̱si̱ya baana be nga ndaghaano eghi aakoli̱ye naye. Ti̱ obu Ebbulahi̱mu̱ aabyaye I̱saka aamusali̱i̱si̱ya haanu̱ma ya bilo munaanaa. I̱saka aabyala Yakobbo, na Yakobbo aabyala batabani̱ be eku̱mi̱ na babili, baataata baatu.
8 Então lhe deu a aliança da circuncisão. Assim, Abraão gerou Isaque e o circuncidou no oitavo dia; e Isaque gerou Jacó, e Jacó gerou os doze patriarcas.
9 “Baataata baatu aba booha muto wabo Yojeefu̱ kandi baamu̱ghu̱li̱ya Banami̱si̱li̱. Bhaatu Luhanga aakala anamu̱li̱ndi̱ye,
9 — Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para ser levado para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 aamuuya mu kubona-bona oku, aamuheela kimui magheji. Ti̱ Falaaho, mukama wʼehanga lya Mi̱si̱li̱, aamukunda kandi aamuha mulimo ghwa kuloleelela kikaali kiye kyona.
10 e o livrou de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria diante de Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 “Niibuwo njala yaaghuuye mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ na lya Kanaani̱. Ti̱ njala eghi yaabona-boneli̱ya kimui bantu. Baataata baatu tabaatungagha byokuliya.
11 Depois houve fome e grande sofrimento em todo o Egito e em Canaã, e nossos pais não achavam o que comer.
12 Bhaatu obu Yakobbo aaghu̱u̱ye ngu byokuliya bili mu ehanga lya Mi̱si̱li̱, aadu̱bha aatumayo batabani̱ be, baataata baatu, kughulayo byokuliya.
12 Mas, quando Jacó ouviu que no Egito havia trigo, mandou, pela primeira vez, os nossos pais até lá.
13 Obu baatodhi̱ye kukuukayo mulundi ghwakabili, Yojeefu̱ aabaghambila ngoku ali mwana waani̱nabo. Ti̱ Falaaho mukama wʼehanga lya Mi̱si̱li̱ eli, aamanya nganda sya Yojeefu̱ esi.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer pelos seus irmãos, e o Faraó veio a conhecer a família de José.
14 Niibuwo Yojeefu̱ aabatu̱mi̱ye kughambila ese wee Yakobbo kwisa na ka yee yoona kuukala mu ehanga lya Mi̱si̱li̱. Ka eghi yoona bakaba bali bantu nsanju̱ na bataano.
14 Então José mandou chamar Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Nahabweki Yakobbo aaghenda Mi̱si̱li̱ na ka yee yoona. Eye na batabani̱ be boona niiyo baakwi̱li̱i̱ye.
15 Jacó foi para o Egito, e ali morreu ele e também os nossos pais.
16 Ti̱ oghu aakaku̱wagha, mu̱ku̱ ghuwe baaghuleetagha baghuta mu kituulo hani Sekeemu mu kibanja eki Ebbulahi̱mu̱ aasangu̱u̱we aghu̱li̱ye na batabani̱ baa Hamooli̱.
16 Depois eles foram transportados para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos filhos de Hamor, em Siquém, pagando um certo preço.
17 “Obu Luhanga aabaagha ali haai kukola eki aalaghi̱i̱sani̱i̱ye Ebbulahi̱mu̱ ati akuuya Bayu̱daaya mu kubona-bona, bwile obu bakaba mbakaniiye kimui mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
17 — E, quando já estava próximo o tempo em que Deus cumpriria a promessa feita a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Kandi mukama onji oghu akaba atamani̱ye Yojeefu̱ niiye akaba alemi̱ye ehanga lya Mi̱si̱li̱ bwile obu.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia José.
19 Eeli̱li̱kana milingo ya bu̱ghobi̱ya ya kubona-boneli̱yamu baataata baatu aba niikuwo bakeehe. Aabalaghila kutwalagha baana baabo nkelembe mu kisaka hambali haseli̱ye babati̱gheyo, niikuwo bakwi̱leyo.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa gente e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a abandonar seus meninos recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 “Bwile obu niibuwo baabyaliiyemu Musa. Akaba ali mwana asemeleeye kimui kandi adheedhi̱ye Luhanga. Babyaye be baakala naye ewaabo e ka kumala meeli̱ asatu. Bhaatu bataagubha kuukala banamu̱bi̱si̱ye.
20 Por esse tempo nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Durante três meses ele foi mantido na casa de seu pai.
21 Niibuwo baamutwete baamuta mu kisaka hambali haseli̱ye, baamu̱ti̱ghayo. Muhala wa Falaaho oghu aamukoma, aamutwala, aatandika ku̱mu̱ku̱li̱ya nga mwana wee.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Musa oghu aakula, aasomela mu maasukuulu ghaa Banami̱si̱li̱, aaba wamaani̱ mu ebi aabu̱ghagha nʼebi aakolagha.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 “Obu aahi̱ki̱i̱ye myaka maku̱mi̱ anaa, aatu̱wamu kughenda kubunga mu nganda siye Banai̱saaleeli̱.
23 — Quando completou quarenta anos, Moisés teve a ideia de visitar os seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Analiyeyo, aabona Munami̱si̱li̱ naakola kubhi Munai̱saaleeli̱. Aaghenda kugama Munai̱saaleeli̱ oghu. Aahuulila kimui Munami̱si̱li̱, aamwitilʼo.
24 Vendo um homem ser maltratado, saiu em defesa dele e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Aakola eki neeli̱li̱kana ati nganda siye esi sikumanya ngoku aaniiye Luhanga aatu̱mi̱ye kwisa kubaaya mu kubona-bona oku, bhaatu baamubhenga.
25 Ora, Moisés pensava que seus irmãos entenderiam que Deus queria salvá-los por meio dele; eles, porém, não entenderam.
26 Kilo ekyalabhi̱yʼo, aabona Bayu̱daaya babili mbalwana. Du̱mbi̱ aaghenda kubali̱na. Aabaghila ati, ‘Baana baamaaha, enu̱we boona muli baani̱na emui Banai̱saaleeli̱, ti̱ mukwete kukolangana kubhi nangaaki?’
26 No dia seguinte, Moisés aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: “Homens, vocês são irmãos; por que estão maltratando um ao outro?”
27 “Bhaatu oghu aakolagha kubhi muunakiye aati̱ngi̱ta eli̱ Musa, aamubhenga, aamughila ati, ‘Ni ani̱ aakufooye mu̱lemi̱ kandi mu̱cu̱ waatu?
27 Mas o que agredia o seu próximo repeliu Moisés, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz sobre nós?
28 Okubbala kunjita ngoku eso waati̱ye Munami̱si̱li̱?’
28 Será que quer me matar, assim como ontem matou o egípcio?”
29 Obu Musa aaghu̱u̱ye eki, aamanya ngoku bantu bakani̱ye baamani̱ye ngoku aati̱ye muntu. Du̱mbi̱ oobaha, aaluka mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ eli. Aaghenda, aakala mu ehanga lya Mi̱di̱yaani̱. Aamalayo myaka ekani̱ye, aaswela kandi aabyalilayo baana babili.
29 Ao ouvir isto, Moisés fugiu e se tornou peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 “Ti̱ Musa akaba naamali̱ye myaka maku̱mi̱ anaa mu ehanga eli. Kilo kimui obu aabaagha mu elungu haai-haai na mwena Si̱naai̱, aabona malai̱ka mu kati akaakaghamu mulilo.
30 — Passados quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que estava queimando.
31 Obu Musa aaboone mulilo oghu aaswekela kimui, nanga aabona kiti eki nkyakamu mulilo bhaatu bibabi byakiyo bitaakuhiya. Du̱mbi̱ aatandika kukyebinga. Niibuwo aaghu̱u̱ye elaka lya Mukama ndimughila liti,
31 Moisés ficou maravilhado diante daquela visão e, aproximando-se para contemplá-la, ouviu-se a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Ni̱i̱si̱ye Luhanga wa baataata baanu, Luhanga wa Ebbulahi̱mu̱, I̱saka kandi Yakobbo.’ Obu Musa aaghu̱u̱ye atiyo ataabbala kutodha kukilola, oobahila kimui kandi aatandika kutukumila.
32 “Eu sou o Deus dos seus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplar a sarça.
33 “Mukama aamughila ati, ‘Ooyemu nkai̱to mu bighele byawe, nanga ki̱i̱kalo eki weemiliiyʼo ni etaka li̱hi̱ki̱li̱i̱ye.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Majima kuwo naaboone ngoku bantu banje abali mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ bakwete kubona-bona kandi naaghu̱u̱ye ngoku bakwete kundiliilila. Nahabweki naasi̱ye kubaaya mu kubona-bona oku. Ndimakutuma endindi oghende mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ obajune.’
34 Certamente vi o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Venha, agora; vou mandar você para o Egito.”
35 “Nahabweki Musa oghu Bayu̱daaya baali basangu̱u̱we baabhengi̱ye mbamughila bati, ‘Ni ani̱ aakufooye mu̱lemi̱ kandi mu̱cu̱ waatu?’ Niiye Luhanga aatu̱mi̱ye kubacungula kukwama mu malai̱ka oghu aaboone mu kiti ekyakaghamu mulilo, aamutuma kughenda kuuya Bayu̱daaya mu kubona-bona mu Mi̱si̱li̱ kandi kuba mukama wabo.
35 — A este Moisés, a quem tinham rejeitado, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz?”, Deus enviou como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Musa aaya baataata baatu mu ehanga lya Mi̱si̱li̱. Bhaatu atakabaahi̱yeyo, aakola byakuswekani̱ya na bintu binji bikani̱ye kwoleka ngoku Luhanga aamuhaaye bu̱toki̱. Aabakwami̱li̱ya mu Nanja Mutuku na mu elungu. Baamala myaka maku̱mi̱ anaa mbanaghenda.
36 Foi Moisés quem os tirou de lá, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 “Musa oghu niiye akaghambila dhee Banai̱saaleeli̱ ati, ‘Luhanga akubatumila mulangi̱ ngʼanje ku̱lu̱gha mu bantu baanu.’
37 Foi ainda Moisés quem disse aos filhos de Israel: “Deus fará com que, do meio dos irmãos de vocês, se levante um profeta semelhante a mim.”
38 Obu baataata baatu baanabaagha mu elungu, Musa aabakumaani̱li̱ya hamui haai-haai na mwena Si̱naai̱. Malai̱ka oghu aamughambila kughambila bantu baa I̱saaleeli̱ aba mulingo oghu bakugubha kukola ebi̱dheedhi̱ye Luhanga niikuwo babe boomi̱i̱li̱.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais. Foi ele quem recebeu palavras vivas para nos transmitir.
39 “Baataata baatu aba baabhenga Musa ngoku mukwete kubhenga Yesu endindi. Baabhenga kukola ebi aabalaghiiye kandi bataabbala bati aakale anabalemi̱ye. Baacuwamu bati nkilungi bakuuke Mi̱si̱li̱.
39 — Nossos pais não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Niibuwo baaghi̱li̱ye Alooni̱ mukulu wa Musa bati, ‘Otukolele bisasani̱ bya baaluhanga aaniibiyo byaghendagha bituhikiiye, nanga Musa oghu akatuuya mu nsi ya Mi̱si̱li̱ tatumani̱ye hambali ali.’
40 dizendo a Arão: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
41 Nahabweki aabakolela kisasani̱ ki̱su̱si̱ye kyana kya nte. Baakibembela kukilami̱ya. Kandi baakola bu̱ghenu̱ ku̱hu̱ti̱ya kisasani̱ eki Alooni̱ aakoli̱ye eki.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Bhaatu Luhanga aabalu̱ghʼo, aabaleka baalami̱ya bihanguwa byʼomu mwanya, ngoku kili mu kitabo eki balangi̱ baahandi̱i̱ki̱ye ngu,
42 Mas Deus se afastou e os entregou à adoração das estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas: “Ó casa de Israel, será que foi para mim que vocês ofereceram vítimas e sacrifícios no deserto, durante quarenta anos?
43 Nanga weema eghi mwabungagha mu̱heeki̱ye ni ya luhanga waanu Moleki̱,
43 Não é verdade que vocês levantaram o tabernáculo de Moloque e a estrela de Renfã, o deus de vocês, imagens que vocês fizeram para as adorar? Por isso, vou mandar vocês ao exílio para além da Babilônia.”
44 “Baataata baatu bakaba bali na weema mu elungu eghi yoolekagha ngoku Luhanga ali nabo. Bakaba baghikweye kusighikila ngoku Luhanga aalaghiiye kandi aaghyoleki̱ye Musa.
44 — O tabernáculo do testemunho estava entre nossos pais no deserto, como havia ordenado aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Baataata baatu nabo baaheeka weema eghi, baasa hamui na Yosuwa munsi eni eghi Luhanga aabhi̱ngi̱yemu bantu niikuwo baataata baatu aba baakalemu. Nahabweki niikuwo kyabaaye kitiyo ku̱hi̱ki̱ya bwile obu Dhau̱dhi̱ aalemi̱ye.
45 Também nossos pais, com Josué, tendo recebido o tabernáculo, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles. Foi assim até os dias de Davi,
46 Ti̱ Dhau̱dhi̱ oghu Luhanga aaghiliiye ngughuma kandi aamwesengeleli̱ya ati akwelele Luhanga wa Yakobbo oghu numba.
46 que obteve o favor de Deus e pediu autorização para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Luhanga taasi̱i̱mi̱lani̱i̱ye Dhau̱dhi̱ oghu, nanga majima Numba ya Luhanga eghi oghu akaghikwela ni Solomooni̱.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 “Kuni oghu ali Eghulu Munu taakuukalagha mu manumba agha bantu bakweye bbaa. Ngoku mulangi̱ aaghi̱li̱ye ati Mukama aaghila ati,
48 Entretanto, o Altíssimo não habita em casas feitas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 “ ‘Eghulu niiliyo ntebe yanje ya bukama
49 “O céu é o meu trono, e a terra é o estrado dos meus pés. Que casa vocês edificarão para mim, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Nanga nsi nʼeghulu na byona ebilimu ni̱i̱si̱ye nkabihanga.’ ”
50 Não é fato que a minha mão fez todas estas coisas?”
51 Siteefaano aatodha aabaghila ati, “Enu̱we muli ntaaghu̱wa, mitima yaanu yoomakakaane kandi tamuli na matui aghaaku̱u̱ghu̱wagha. Mukubhengagha Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye. Mukukolagha ngʼebi baataata baanu baakolagha.
51 — Homens teimosos e incircuncisos de coração e de ouvidos, vocês sempre resistem ao Espírito Santo. Vocês fazem exatamente o mesmo que fizeram os seus pais.
52 Buuye haliyo mulangi̱ nʼomui oghu baataata baanu bataabona-boneei̱ye? Baatagha balangi̱, otaayemu nʼabaalangagha ngoku oghu Ahi̱ki̱li̱i̱ye, akwisa. Ti̱ Ki̱li̱si̱to oghu aasa, bhaatu enu̱we mwamu̱ghobeli̱ya kandi mwaleka baamwita.
52 Qual dos profetas os pais de vocês não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vocês agora se tornaram traidores e assassinos,
53 Nankabha Luhanga naabahaaye bilaghilo biye kukwama mu baamalai̱ka be, enu̱we mukubyeghahilagha.”
53 vocês que receberam a lei por ministério de anjos e não a guardaram.
54 Obu baamemba abaabaagha mu Lukulato olu baaghu̱u̱ye ebi, ki̱i̱ni̱gha kyabakwatila kimui kandi baatandika kumwenenela ngaga basaaliluuwe kimui.
54 Ao ouvirem isto, ficaram com o coração cheio de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Bhaatu Siteefaano aasuliiye kimui Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye aalola eghulu, aabona ku̱bbeni̱ya kwa bu̱toki̱ bwa ki̱ti̱i̱ni̱sa kya Luhanga, na Yesu aamiliiye haa luhande lwa mukono ghwabuliyo ghwa Luhanga.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus.
56 Aaghila ati, “Mulole! Mboone eghulu li̱i̱ghu̱li̱ki̱ye, ti̱ Mwana wa Muntu aamiliiye haa luhande lwa mukono ghwabuliyo ghwa Luhanga!”
56 Então disse: — Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à direita de Deus.
57 Obu baaghu̱u̱ye ebi beehighala matui, baagolela kimui du̱mbi̱ baamwisʼo,
57 Eles, porém, gritando bem alto, taparam os ouvidos e, unânimes, avançaram contra ele.
58 baamughwilikiilila, baamu̱twesi̱ya mu kibugha eki, baatandika kumuhuula mabaale. Saulo aalinda kooti̱ syʼabahuulagha Siteefaano mabaale.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram as capas deles aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Mbanamuhuula mabaale, aasaba nʼelaka lyamaani̱ ati, “Mukama Yesu, gutu onsi̱i̱mi̱lani̱ye niise niikale naawe!”
59 E enquanto o apedrejavam, Estêvão orava, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Niibuwo aateei̱ye, aagugila kimui ati, “Mukama, obaghanile kibhi eki baakoli̱ye kini.” Obu aamali̱ye ku̱bu̱gha eki, du̱mbi̱ aaku̱wa.
60 Então, ajoelhando-se, gritou bem alto: — Senhor, não os condenes por causa deste pecado! E, depois que ele disse isso, morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.