Atos 7
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs NTLH
1 Mukulu wa bahongi̱ boona aabu̱u̱li̱ya Siteefaano oghu ati, “Ebi bakwete kukunyegheelela bati waabu̱ghi̱ye ebi byona ni majima?”
1 O Grande Sacerdote perguntou a Estêvão: — O que essas pessoas estão dizendo é verdade?
2 Siteefaano aakuukamu ati, “Baana baamaaha na baatita, dhaani mu̱ntegheeleli̱ye. Mumani̱ye ngoku hambele taata waatu Ebbulahi̱mu̱ anaakaaye mu ehanga lya Mesopotami̱ya, Luhanga waatu wa ki̱ti̱i̱ni̱sa akamubonekela atakaghendi̱ye kuukala mu tau̱ni̱ ya Halaani̱.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem! O
3 Aamughila ati, ‘Olu̱ghe mu nganda syawe, nʼomu ehanga lyanu lini, oghende mu ehanga eli nkukwoleka.’
3 E Deus lhe disse: “Saia da sua terra e do meio dos seus parentes e vá para uma terra que eu lhe mostrarei.”
4 “Nahabweki Ebbulahi̱mu̱ aalu̱gha mu ehanga lya Bakaladi̱ya eli, aaghenda aakala mu tau̱ni̱ ya Halaani̱. Obu ese wee aaku̱u̱ye, Luhanga aaleeta Ebbulahi̱mu̱ oghu kuukala mu ehanga lya I̱saaleeli̱ eli tulimu lini.
4 Então ele saiu da Caldeia e foi morar em Harã. Depois que o pai dele morreu, Deus trouxe Abraão para esta terra onde vocês agora estão morando.
5 Ti̱ bwile obu Luhanga taamuhaaye nankabha kahande kati̱i̱ konkaha kʼetaka lya hambali tuli endindi. Bhaatu nankabha Ebbulahi̱mu̱ ataabaagha na mwana bwile obu, Luhanga aamulaghi̱i̱sani̱ya ati akumuha na baasukulu be nsi eni.
5 Ele não deu a Abraão nem mesmo um palmo desta terra, mas prometeu que ia lhe dar toda esta terra e que depois ela seria dos seus descendentes. Quando Deus fez essa promessa, Abraão ainda não tinha filhos.
6 Haanu̱ma Luhanga aamughila ati, ‘Baasukulu baawe aba baku̱du̱bha kuukala mu ehanga linji nga basyana kandi mbababona-boneli̱ya kimui kumala myaka bi̱ku̱mi̱ bbinaa.
6 Ele disse a Abraão: “Os seus descendentes vão viver como estrangeiros em outra terra. Ali eles serão escravos e serão maltratados durante quatrocentos anos.”
7 Bhaatu ndifubila abakubabona-boni̱ya aba, du̱mbi̱ niiye baasukulu baawe aba mu ehanga eli, baase bandami̱li̱ye mu ehanga lyabo lini.’
7 — E Deus disse ainda: “Eu castigarei a nação que os escravizar. Depois disso eles voltarão daquela terra e me adorarão neste lugar.”
8 Kandi Luhanga aalaghila Ebbulahi̱mu̱ kusaali̱i̱si̱ya baana be nga ndaghaano eghi aakoli̱ye naye. Ti̱ obu Ebbulahi̱mu̱ aabyaye I̱saka aamusali̱i̱si̱ya haanu̱ma ya bilo munaanaa. I̱saka aabyala Yakobbo, na Yakobbo aabyala batabani̱ be eku̱mi̱ na babili, baataata baatu.
8 Deus deu a Abraão a cerimônia da circuncisão como prova da aliança que fez com ele. Por isso Abraão circuncidou o seu filho Isaque uma semana depois do seu nascimento. Isaque circuncidou o seu filho Jacó, e Jacó fez o mesmo com os seus doze filhos, os patriarcas .
9 “Baataata baatu aba booha muto wabo Yojeefu̱ kandi baamu̱ghu̱li̱ya Banami̱si̱li̱. Bhaatu Luhanga aakala anamu̱li̱ndi̱ye,
9 Estêvão continuou: — Os irmãos de José tinham inveja dele e o venderam para ser escravo no Egito. Mas Deus estava com ele
10 aamuuya mu kubona-bona oku, aamuheela kimui magheji. Ti̱ Falaaho, mukama wʼehanga lya Mi̱si̱li̱, aamukunda kandi aamuha mulimo ghwa kuloleelela kikaali kiye kyona.
10 e o livrou de todas as suas aflições. Quando José apareceu diante de Faraó, rei do Egito, Deus lhe deu sabedoria e modos agradáveis. E Faraó o nomeou governador do Egito e do palácio do rei.
11 “Niibuwo njala yaaghuuye mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ na lya Kanaani̱. Ti̱ njala eghi yaabona-boneli̱ya kimui bantu. Baataata baatu tabaatungagha byokuliya.
11 Depois houve falta de alimentos e muito sofrimento no Egito e em Canaã, e os nossos antepassados não tinham mais o que comer.
12 Bhaatu obu Yakobbo aaghu̱u̱ye ngu byokuliya bili mu ehanga lya Mi̱si̱li̱, aadu̱bha aatumayo batabani̱ be, baataata baatu, kughulayo byokuliya.
12 Mais tarde, Jacó ouviu dizer que no Egito havia trigo e mandou pela primeira vez os nossos antepassados até lá.
13 Obu baatodhi̱ye kukuukayo mulundi ghwakabili, Yojeefu̱ aabaghambila ngoku ali mwana waani̱nabo. Ti̱ Falaaho mukama wʼehanga lya Mi̱si̱li̱ eli, aamanya nganda sya Yojeefu̱ esi.
13 Na segunda vez José contou aos seus irmãos quem ele era, e Faraó ficou sabendo da família de José.
14 Niibuwo Yojeefu̱ aabatu̱mi̱ye kughambila ese wee Yakobbo kwisa na ka yee yoona kuukala mu ehanga lya Mi̱si̱li̱. Ka eghi yoona bakaba bali bantu nsanju̱ na bataano.
14 Então José mandou buscar o seu pai Jacó e todos os seus parentes, a fim de irem para o Egito; eram setenta e cinco pessoas ao todo.
15 Nahabweki Yakobbo aaghenda Mi̱si̱li̱ na ka yee yoona. Eye na batabani̱ be boona niiyo baakwi̱li̱i̱ye.
15 Jacó foi para o Egito, e ali ele e os nossos antepassados ficaram morando até o dia da morte deles.
16 Ti̱ oghu aakaku̱wagha, mu̱ku̱ ghuwe baaghuleetagha baghuta mu kituulo hani Sekeemu mu kibanja eki Ebbulahi̱mu̱ aasangu̱u̱we aghu̱li̱ye na batabani̱ baa Hamooli̱.
16 Depois os corpos deles foram trazidos para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos descendentes de Hamor por um certo preço.
17 “Obu Luhanga aabaagha ali haai kukola eki aalaghi̱i̱sani̱i̱ye Ebbulahi̱mu̱ ati akuuya Bayu̱daaya mu kubona-bona, bwile obu bakaba mbakaniiye kimui mu ehanga lya Mi̱si̱li̱.
17 — Quando estava chegando o tempo de Deus cumprir o juramento que havia feito a Abraão, o nosso povo tinha aumentado muito no Egito.
18 Kandi mukama onji oghu akaba atamani̱ye Yojeefu̱ niiye akaba alemi̱ye ehanga lya Mi̱si̱li̱ bwile obu.
18 Então um rei que não sabia nada a respeito de José começou a governar o Egito.
19 Eeli̱li̱kana milingo ya bu̱ghobi̱ya ya kubona-boneli̱yamu baataata baatu aba niikuwo bakeehe. Aabalaghila kutwalagha baana baabo nkelembe mu kisaka hambali haseli̱ye babati̱gheyo, niikuwo bakwi̱leyo.
19 Esse rei enganou e maltratou os nossos antepassados, a ponto de obrigá-los a abandonar as suas próprias criancinhas para que elas morressem.
20 “Bwile obu niibuwo baabyaliiyemu Musa. Akaba ali mwana asemeleeye kimui kandi adheedhi̱ye Luhanga. Babyaye be baakala naye ewaabo e ka kumala meeli̱ asatu. Bhaatu bataagubha kuukala banamu̱bi̱si̱ye.
20 Nesse tempo nasceu Moisés, que era uma linda criança, e durante três meses os seus pais cuidaram dele em casa.
21 Niibuwo baamutwete baamuta mu kisaka hambali haseli̱ye, baamu̱ti̱ghayo. Muhala wa Falaaho oghu aamukoma, aamutwala, aatandika ku̱mu̱ku̱li̱ya nga mwana wee.
21 Mas, quando tiveram de abandoná-lo, a filha do rei o adotou e criou como seu próprio filho.
22 Musa oghu aakula, aasomela mu maasukuulu ghaa Banami̱si̱li̱, aaba wamaani̱ mu ebi aabu̱ghagha nʼebi aakolagha.
22 E assim ele foi instruído em toda a ciência dos egípcios e se tornou um homem que falava e agia com autoridade.
23 “Obu aahi̱ki̱i̱ye myaka maku̱mi̱ anaa, aatu̱wamu kughenda kubunga mu nganda siye Banai̱saaleeli̱.
23 Estêvão disse ainda: — Quando Moisés já estava com quarenta anos, resolveu ir ver a sua gente, os israelitas.
24 Analiyeyo, aabona Munami̱si̱li̱ naakola kubhi Munai̱saaleeli̱. Aaghenda kugama Munai̱saaleeli̱ oghu. Aahuulila kimui Munami̱si̱li̱, aamwitilʼo.
24 Ali viu um egípcio maltratando um homem do seu povo. Então defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Aakola eki neeli̱li̱kana ati nganda siye esi sikumanya ngoku aaniiye Luhanga aatu̱mi̱ye kwisa kubaaya mu kubona-bona oku, bhaatu baamubhenga.
25 Moisés pensava que os israelitas entenderiam que Deus ia libertá-los por meio dele, mas eles não entenderam.
26 Kilo ekyalabhi̱yʼo, aabona Bayu̱daaya babili mbalwana. Du̱mbi̱ aaghenda kubali̱na. Aabaghila ati, ‘Baana baamaaha, enu̱we boona muli baani̱na emui Banai̱saaleeli̱, ti̱ mukwete kukolangana kubhi nangaaki?’
26 No dia seguinte Moisés viu dois israelitas brigando. E, tentando apartar a briga, disse: “Homens, escutem! Vocês são irmãos; por que estão brigando?”
27 “Bhaatu oghu aakolagha kubhi muunakiye aati̱ngi̱ta eli̱ Musa, aamubhenga, aamughila ati, ‘Ni ani̱ aakufooye mu̱lemi̱ kandi mu̱cu̱ waatu?
27 — Mas aquele que estava maltratando o outro empurrou Moisés para um lado e disse: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?
28 Okubbala kunjita ngoku eso waati̱ye Munami̱si̱li̱?’
28 Você está querendo me matar como matou o egípcio ontem?”
29 Obu Musa aaghu̱u̱ye eki, aamanya ngoku bantu bakani̱ye baamani̱ye ngoku aati̱ye muntu. Du̱mbi̱ oobaha, aaluka mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ eli. Aaghenda, aakala mu ehanga lya Mi̱di̱yaani̱. Aamalayo myaka ekani̱ye, aaswela kandi aabyalilayo baana babili.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu do Egito e foi morar na terra de Midiã, e ali nasceram dois filhos dele.
30 “Ti̱ Musa akaba naamali̱ye myaka maku̱mi̱ anaa mu ehanga eli. Kilo kimui obu aabaagha mu elungu haai-haai na mwena Si̱naai̱, aabona malai̱ka mu kati akaakaghamu mulilo.
30 — Quarenta anos mais tarde, quando Moisés estava no deserto, perto do monte Sinai, um anjo apareceu a ele, no meio do fogo de um espinheiro que estava queimando.
31 Obu Musa aaboone mulilo oghu aaswekela kimui, nanga aabona kiti eki nkyakamu mulilo bhaatu bibabi byakiyo bitaakuhiya. Du̱mbi̱ aatandika kukyebinga. Niibuwo aaghu̱u̱ye elaka lya Mukama ndimughila liti,
31 Moisés ficou admirado com o que estava vendo e chegou perto para ver melhor. Então ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Ni̱i̱si̱ye Luhanga wa baataata baanu, Luhanga wa Ebbulahi̱mu̱, I̱saka kandi Yakobbo.’ Obu Musa aaghu̱u̱ye atiyo ataabbala kutodha kukilola, oobahila kimui kandi aatandika kutukumila.
32 “Eu sou o Deus dos seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 “Mukama aamughila ati, ‘Ooyemu nkai̱to mu bighele byawe, nanga ki̱i̱kalo eki weemiliiyʼo ni etaka li̱hi̱ki̱li̱i̱ye.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias, pois o lugar onde você está é um lugar sagrado.
34 Majima kuwo naaboone ngoku bantu banje abali mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ bakwete kubona-bona kandi naaghu̱u̱ye ngoku bakwete kundiliilila. Nahabweki naasi̱ye kubaaya mu kubona-bona oku. Ndimakutuma endindi oghende mu ehanga lya Mi̱si̱li̱ obajune.’
34 Eu tenho visto como o meu povo está sendo maltratado no Egito; tenho ouvido os gemidos deles e desci para libertá-los. Agora vou mandar você para o Egito.”
35 “Nahabweki Musa oghu Bayu̱daaya baali basangu̱u̱we baabhengi̱ye mbamughila bati, ‘Ni ani̱ aakufooye mu̱lemi̱ kandi mu̱cu̱ waatu?’ Niiye Luhanga aatu̱mi̱ye kubacungula kukwama mu malai̱ka oghu aaboone mu kiti ekyakaghamu mulilo, aamutuma kughenda kuuya Bayu̱daaya mu kubona-bona mu Mi̱si̱li̱ kandi kuba mukama wabo.
35 E Estêvão continuou: — Esse mesmo Moisés foi rejeitado pelo povo de Israel. Eles lhe perguntaram: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?” Deus enviou esse Moisés como líder e libertador, com a ajuda do anjo que apareceu no espinheiro.
36 Musa aaya baataata baatu mu ehanga lya Mi̱si̱li̱. Bhaatu atakabaahi̱yeyo, aakola byakuswekani̱ya na bintu binji bikani̱ye kwoleka ngoku Luhanga aamuhaaye bu̱toki̱. Aabakwami̱li̱ya mu Nanja Mutuku na mu elungu. Baamala myaka maku̱mi̱ anaa mbanaghenda.
36 Foi ele quem tirou os israelitas do Egito, fazendo milagres e maravilhas naquela terra, e também no mar Vermelho, e no deserto, durante quarenta anos.
37 “Musa oghu niiye akaghambila dhee Banai̱saaleeli̱ ati, ‘Luhanga akubatumila mulangi̱ ngʼanje ku̱lu̱gha mu bantu baanu.’
37 Foi esse mesmo Moisés quem disse aos israelitas: “Do meio de vocês Deus escolherá e enviará para vocês um profeta , assim como ele me enviou.”
38 Obu baataata baatu baanabaagha mu elungu, Musa aabakumaani̱li̱ya hamui haai-haai na mwena Si̱naai̱. Malai̱ka oghu aamughambila kughambila bantu baa I̱saaleeli̱ aba mulingo oghu bakugubha kukola ebi̱dheedhi̱ye Luhanga niikuwo babe boomi̱i̱li̱.
38 Foi Moisés quem esteve com os israelitas reunidos no deserto; ele esteve lá com os nossos antepassados e com o anjo que falou com ele no monte Sinai. E foi Moisés quem recebeu e nos entregou as mensagens vivas de Deus.
39 “Baataata baatu aba baabhenga Musa ngoku mukwete kubhenga Yesu endindi. Baabhenga kukola ebi aabalaghiiye kandi bataabbala bati aakale anabalemi̱ye. Baacuwamu bati nkilungi bakuuke Mi̱si̱li̱.
39 — Os nossos antepassados não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e queriam voltar para o Egito.
40 Niibuwo baaghi̱li̱ye Alooni̱ mukulu wa Musa bati, ‘Otukolele bisasani̱ bya baaluhanga aaniibiyo byaghendagha bituhikiiye, nanga Musa oghu akatuuya mu nsi ya Mi̱si̱li̱ tatumani̱ye hambali ali.’
40 Eles disseram a Arão: “Faça para nós deuses que irão à nossa frente. Não sabemos o que aconteceu com Moisés, aquele homem que nos tirou do Egito.”
41 Nahabweki aabakolela kisasani̱ ki̱su̱si̱ye kyana kya nte. Baakibembela kukilami̱ya. Kandi baakola bu̱ghenu̱ ku̱hu̱ti̱ya kisasani̱ eki Alooni̱ aakoli̱ye eki.
41 Então fizeram uma imagem em forma de bezerro e mataram animais para oferecer a ela como sacrifício . Depois deram uma festa em honra da imagem que eles mesmos tinham feito.
42 Bhaatu Luhanga aabalu̱ghʼo, aabaleka baalami̱ya bihanguwa byʼomu mwanya, ngoku kili mu kitabo eki balangi̱ baahandi̱i̱ki̱ye ngu,
42 Mas Deus se afastou deles e deixou que adorassem as estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas : “Ó povo de Israel, não foi para mim que vocês mataram e ofereceram animais em durante quarenta anos no deserto.
43 Nanga weema eghi mwabungagha mu̱heeki̱ye ni ya luhanga waanu Moleki̱,
43 Vocês carregaram a barraca do deus e também a imagem da estrela de Raifã , o deus de vocês. Esses eram ídolos que vocês tinham feito para adorar. Por isso vou mandar vocês para além da Babilônia.”
44 “Baataata baatu bakaba bali na weema mu elungu eghi yoolekagha ngoku Luhanga ali nabo. Bakaba baghikweye kusighikila ngoku Luhanga aalaghiiye kandi aaghyoleki̱ye Musa.
44 — No deserto, os nossos antepassados tinham consigo a Tenda da Presença de Deus . Essa Tenda foi feita como Deus tinha mandado Moisés fazer, de acordo com o modelo que Deus lhe havia mostrado.
45 Baataata baatu nabo baaheeka weema eghi, baasa hamui na Yosuwa munsi eni eghi Luhanga aabhi̱ngi̱yemu bantu niikuwo baataata baatu aba baakalemu. Nahabweki niikuwo kyabaaye kitiyo ku̱hi̱ki̱ya bwile obu Dhau̱dhi̱ aalemi̱ye.
45 Eles tinham recebido a Tenda dos seus antepassados e a levaram quando foram com Josué e conquistaram as terras das nações que Deus expulsou de diante deles. A Tenda ficou lá com eles até o tempo de Davi.
46 Ti̱ Dhau̱dhi̱ oghu Luhanga aaghiliiye ngughuma kandi aamwesengeleli̱ya ati akwelele Luhanga wa Yakobbo oghu numba.
46 Davi recebeu a aprovação de Deus e pediu licença para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Luhanga taasi̱i̱mi̱lani̱i̱ye Dhau̱dhi̱ oghu, nanga majima Numba ya Luhanga eghi oghu akaghikwela ni Solomooni̱.
47 Mas foi Salomão quem construiu a casa de Deus.
48 “Kuni oghu ali Eghulu Munu taakuukalagha mu manumba agha bantu bakweye bbaa. Ngoku mulangi̱ aaghi̱li̱ye ati Mukama aaghila ati,
48 — Porém o Altíssimo não mora em casas construídas por seres humanos. Como disse o profeta:
49 “ ‘Eghulu niiliyo ntebe yanje ya bukama
49 “O céu é o meu trono, diz o Senhor, e a terra é o estrado onde descanso os meus pés. Que tipo de casa vocês poderiam construir para mim? Como conseguiriam construir um lugar onde eu pudesse morar?
50 Nanga nsi nʼeghulu na byona ebilimu ni̱i̱si̱ye nkabihanga.’ ”
50 Por acaso não fui eu quem fez todas as coisas?”
51 Siteefaano aatodha aabaghila ati, “Enu̱we muli ntaaghu̱wa, mitima yaanu yoomakakaane kandi tamuli na matui aghaaku̱u̱ghu̱wagha. Mukubhengagha Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye. Mukukolagha ngʼebi baataata baanu baakolagha.
51 E Estêvão terminou, dizendo: — Como vocês são teimosos! Como são duros de coração e surdos para ouvir a mensagem de Deus! Vocês sempre têm rejeitado o Espírito Santo, como os seus antepassados rejeitaram.
52 Buuye haliyo mulangi̱ nʼomui oghu baataata baanu bataabona-boneei̱ye? Baatagha balangi̱, otaayemu nʼabaalangagha ngoku oghu Ahi̱ki̱li̱i̱ye, akwisa. Ti̱ Ki̱li̱si̱to oghu aasa, bhaatu enu̱we mwamu̱ghobeli̱ya kandi mwaleka baamwita.
52 Qual foi o profeta que os antepassados de vocês não perseguiram? Eles mataram os mensageiros de Deus que no passado anunciaram a vinda do Bom Servo . E agora vocês o traíram e o mataram.
53 Nankabha Luhanga naabahaaye bilaghilo biye kukwama mu baamalai̱ka be, enu̱we mukubyeghahilagha.”
53 Vocês receberam a lei por meio de anjos e não têm obedecido a essa lei.
54 Obu baamemba abaabaagha mu Lukulato olu baaghu̱u̱ye ebi, ki̱i̱ni̱gha kyabakwatila kimui kandi baatandika kumwenenela ngaga basaaliluuwe kimui.
54 Quando os membros do Conselho Superior acabaram de ouvir o que Estêvão tinha dito, ficaram furiosos e rangeram os dentes contra ele.
55 Bhaatu Siteefaano aasuliiye kimui Mwoyo Ahi̱ki̱li̱i̱ye aalola eghulu, aabona ku̱bbeni̱ya kwa bu̱toki̱ bwa ki̱ti̱i̱ni̱sa kya Luhanga, na Yesu aamiliiye haa luhande lwa mukono ghwabuliyo ghwa Luhanga.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus. E viu também Jesus em pé, ao lado direito de Deus.
56 Aaghila ati, “Mulole! Mboone eghulu li̱i̱ghu̱li̱ki̱ye, ti̱ Mwana wa Muntu aamiliiye haa luhande lwa mukono ghwabuliyo ghwa Luhanga!”
56 Então disse: — Olhem! Eu estou vendo o céu aberto e o
57 Obu baaghu̱u̱ye ebi beehighala matui, baagolela kimui du̱mbi̱ baamwisʼo,
57 Mas eles taparam os ouvidos e, gritando bem alto, avançaram todos juntos contra Estêvão.
58 baamughwilikiilila, baamu̱twesi̱ya mu kibugha eki, baatandika kumuhuula mabaale. Saulo aalinda kooti̱ syʼabahuulagha Siteefaano mabaale.
58 Depois o jogaram para fora da cidade e o apedrejaram. E as testemunhas deixaram um moço chamado Saulo tomando conta das suas capas .
59 Mbanamuhuula mabaale, aasaba nʼelaka lyamaani̱ ati, “Mukama Yesu, gutu onsi̱i̱mi̱lani̱ye niise niikale naawe!”
59 Enquanto eles atiravam as pedras, Estêvão chamava Jesus, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Niibuwo aateei̱ye, aagugila kimui ati, “Mukama, obaghanile kibhi eki baakoli̱ye kini.” Obu aamali̱ye ku̱bu̱gha eki, du̱mbi̱ aaku̱wa.
60 Depois, ajoelhou-se e gritou com voz bem forte: — Senhor, não condenes esta gente por causa deste pecado! E, depois que disse isso, ele morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.