Atos 17
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs VC
1 Paulo na Silaasi baasaalila mu tau̱ni̱ ya Anfi̱pooli̱ na ya Apoloni̱ya, baaki̱dha mu ya Tesolonika hambali baasangi̱ye elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya.
1 Passaram por Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Paulo aamala wi̱i̱ki̱ esatu e Tesolonika. Ti̱ bilo bya Sabhato bya wi̱i̱ki̱ esatu ebyalabhangaane esi, aabimala naanaghenda mu elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya, ngoku aakolagha bwile bwona. Aabasomelagha mu Ebyahandi̱i̱ku̱u̱we
2 Paulo dirigiu-se a eles, segundo o seu costume, e por três sábados disputou com eles.
3 kandi abasoboololagha ngoku bi̱bu̱ghi̱yʼo Ki̱li̱si̱to kandi ngoku byaghilagha biti bantu balimubona-boni̱ya, bamwite kandi ahu̱mbu̱u̱ke. Paulo aabaghilagha ati, “Yesu oghu nkwete kubatebejʼo oghu niiye Ki̱li̱si̱to.”
3 Explicava e demonstrava, à base das Escrituras, que era necessário que Cristo padecesse e ressurgisse dos mortos. E este Cristo é Jesus que eu vos anuncio.
4 Bamui mu Bayu̱daaya aba baahi̱ki̱li̱ja bati ebi Paulo akwete ku̱bu̱gha ni majima. Bakali̱ baa bi̱ti̱i̱ni̱sa mu tau̱ni̱ eghi baahi̱ki̱li̱ja. Na Bagi̱li̱ki̱ abaalami̱yagha Luhanga nabo baahi̱ki̱li̱ja dhee. Ti̱ bantu aba boona baaba mu ki̱bbu̱la kya bantu abaasi̱i̱mi̱ye ebi Paulo na Silaasi beegheesi̱yagha.
4 Alguns deles creram e associaram-se a Paulo e Silas, como também uma grande multidão de prosélitos gentios, e não poucas mulheres de destaque.
5 Bhaatu Bayu̱daaya baakwatuwa etima, du̱mbi̱ baakumaani̱ya kiigambi̱ kyamaani̱ kya bayaahi bʼomu tau̱ni̱ eghi. Baatu̱wa nsi̱si̱, baaghenda beegimba mu numba ya Yasooni̱, mbabbalamu Paulo na Silaasi kubakwata, kubatwala mu maaso ghaa bantu boona.
5 Os judeus, tomados de inveja, ajuntaram alguns homens da plebe e com esta gente amotinaram a cidade. Assaltaram a casa de Jasão, procurando-os para os entregar ao povo.
6 Obu bataabasangi̱yemu, baaghwilikiilila Yasooni̱ na bamui mu bahi̱ki̱li̱ja abaabaagha mu numba omu, baabatwala mu maaso ghaa balemi̱ baa tau̱ni̱ eghi. Bantu aba baatandika kugola bati, “Basaasa ababhi̱hi̱i̱ye kyalo kya Looma kyona, baaki̱dhi̱ye mu tau̱ni̱ yaatu eni,
6 Mas como não os achassem, arrastaram Jasão e alguns irmãos à presença dos magistrados, clamando: Estes homens amotinam todo o mundo. Estão agora aqui! E Jasão os acolheu!
7 kandi baghooneeye mwa Yasooni̱ oghu. Ti̱ Paulo na Silaasi nʼababasembi̱ye boona mbabhi munu nanga bakwete kuhakani̱ya bilaghilo byatu bya bu̱lemi̱ bwa Looma. Kandi niibuwo baaghila bati haliyo mukama onji, Yesu.”
7 Todos eles contrariam os decretos de César, proclamando outro rei: Jesus.
8 Ti̱ obu balemi̱ aba na bantu abaabaagha bagumbaanʼo kulola ngoku bakwete Yasooni̱ na bahi̱ki̱li̱ja baanakiye baaghu̱u̱ye ebi kiigambi̱ kya bantu aba bakwete ku̱bu̱gha, baasobeeleluwa kimui.
8 Assim excitavam o povo e os magistrados.
9 Nahabweki balemi̱ aba baalaghila Yasooni̱ na baanakiye bati basasule fai̱ni̱ niikuwo dhaani babalekele, bhaatu banali haa musango. Obu baasasuuye sente esi baabatwi̱li̱i̱ye syona, baabalekela, baaghenda.
9 E só depois de receberem uma caução de Jasão e dos outros é que os deixaram ir.
10 Kilo eki kyonini mukilo, bamui mu bahi̱ki̱li̱ja baalu̱ki̱ya Paulo na Silaasi, baabahelekeeleli̱ya, baabatwala mu tau̱ni̱ ya Bbeleya. Obu baaki̱dhi̱yeyo baaghenda mu elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya kulangilila butumuwa obukwetʼo Yesu.
10 Logo que se fez noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia. Quando ali chegaram, entraram na sinagoga dos judeus.
11 Bantu baa Bbeleya bakaba bali balungi kusaali̱ya aba Tesolonika, nanga bakadheedheluwa kimui ku̱u̱ghu̱wa Paulo naatebeja. Ti̱ bu̱li̱ kilo baagumbaanagha kusoma mu Ebyahandi̱i̱ku̱u̱we kumanya ebi aatebejagha ghalaba ghali majima.
11 Estes eram mais nobres do que os de Tessalônica e receberam a palavra com ansioso desejo, indagando todos os dias, nas Escrituras, se essas coisas eram de fato assim.
12 Nahabweki Bayu̱daaya bakani̱ye baa Bbeleya otaayemu na Bagi̱li̱ki̱ baa bi̱ti̱i̱ni̱sa bakali̱ na basaasa, baahi̱ki̱li̱ja.
12 Muitos deles creram, como também muitas mulheres gregas da aristocracia, e não poucos homens.
13 Bhaatu obu Bayu̱daaya banʼetima baa Tesolonika baaghu̱u̱ye ngu Paulo niibuwo aatebeja kighambo kya Luhanga mu tau̱ni̱ ya Bbeleya, baaghendayo, baakumaani̱ya bantu baabahaaghi̱li̱li̱ya kwetamuwa Paulo oghu.
13 Mas os judeus de Tessalônica, sabendo que também em Beréia tinha sido pregada por Paulo a palavra de Deus, foram para lá agitar e sublevar o povo.
14 Du̱mbi̱ bwile obu bwonini bahi̱ki̱li̱ja bʼomu tau̱ni̱ ya Bbeleya eghi baalu̱ki̱ya Paulo, baaghenda naye haa mwalo niikuwo ani̱i̱ne bwati̱ buunamu̱li̱to aghende mu tau̱ni̱ ya Atena. Bhaatu Silaasi na Ti̱mi̱seewa baati̱ghala e Bbeleya.
14 Então os irmãos fizeram que Paulo se retirasse e fosse até o mar, ao passo que Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Ti̱ abaahelekeleei̱ye Paulo aba baamu̱ki̱dhi̱li̱ya kimui mu tau̱ni̱ ya Atena. Obu baakuukagha ku̱lu̱ghayo aabatuma ati baghambile Ti̱mi̱seewa na Silaasi bamukwame bwangu, bamusange mu tau̱ni̱ ya Atena eghi.
15 Os que conduziam Paulo levaram-no até Atenas. De lá voltaram e transmitiram para Silas e Timóteo a ordem de que fossem ter com ele o mais cedo possível.
16 Obu Paulo aanabaagha mu tau̱ni̱ ya Atena analindiliiye Silaasi na Ti̱mi̱seewa kwisa, mutima ghwamusaalila munda haabwa kubona misaka ekani̱ye mu tau̱ni̱ eghi kandi bantu bakani̱ye baamu mbalami̱ya bisasani̱ bikaniiye kimui ebi beekoleeye boonini.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, à vista da cidade entregue à idolatria, o seu coração enchia-se de amargura.
17 Nahabweki aaghenda mu elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya aatandika kuhakangana nabo hamui na Bagi̱li̱ki̱ abaalami̱yagha Luhanga. Ti̱ bu̱li̱ kilo aaghendagha mu katale kaayo kwegheesi̱ya bantu abaasagha ku̱mu̱tegheeleli̱ya.
17 Disputava na sinagoga com os judeus e prosélitos, e todos os dias, na praça, com os que ali se encontravam.
18 Niibuwo banamagheji abaalu̱ghi̱ye mu ki̱bbu̱la kya Mu̱gi̱li̱ki̱ baaghilaghamu Epu̱ku̱li̱yo na baa ki̱bbu̱la ekyegheesi̱yagha bantu kugumila mu eki baacuuyemu, baasa kuhakangana na Paulo. Obu baaghu̱u̱ye naatebeja Makulu Ghasemeeye haa Yesu kandi ngoku aahu̱mbu̱u̱ki̱ye, bamui mu bantu aba baaghila bati, “Ebi musaasa oghu akwete kutaataliikuwa nabiyo mbiki?” Banji baaghila bati, “Kikujooka niibuwo aabu̱ghʼo bihongano ebi bantu bakulami̱yagha hambali tutamani̱ye.”
18 Alguns filósofos epicureus e estóicos conversaram com ele. Diziam uns: Que quer dizer esse tagarela? Outros: Parece que é pregador de novos deuses. Pois lhes anunciava Jesus e a Ressurreição.
19 Niibuwo banamagheji aba baasabi̱ye Paulo kughenda nabo mu lukulato mu ki̱i̱kalo eki baaghilaghamu Alehopago, hambali balemi̱ bakulu bʼomu tau̱ni̱ eghi baakwatilagha simui haa nkulato syabo. Obu baaki̱dhi̱yeyo baamughila bati, “Tukubbala otusoboolole bhyani bintu bihyaka ebi okwete kwegheesi̱yʼo ebi.
19 Tomaram-no consigo e levaram-no ao Areópago, e lhe perguntaram: Podemos saber que nova doutrina é essa que pregas?
20 Nanga ebi okwete ku̱bu̱ghʼo ebi mbihyaka ewaatu kandi tatukabi̱i̱ghu̱waghʼo bbaa. Niikiyo ki̱leki̱ye ntubbala tuti otusoboolole biyo tubimanye bhyani.”
20 Pois o que nos trazes aos ouvidos nos parece muito estranho. Queremos saber o que vem a ser isso.
21 Kighendeleluwa ekyaleki̱ye baasaba Paulo kubasoboolola ni nanga bataka bʼomu tau̱ni̱ ya Atena nʼabaasi̱ye kuukalamu, kuhaana makulu ghaa kintu kihyaka eki baaghu̱u̱ye kukaba kubadheedhi̱ye. Tooli̱ baatwalagha bwile mbanaghahaana.
21 Ora {como se sabe}, todos os atenienses e os forasteiros que ali se fixaram não se ocupavam de outra coisa senão a de dizer ou de ouvir as últimas novidades.
22 Niibuwo Paulo aamiliiye mu lukulato olu, aaghila bantu aba ati, “Enu̱we bantu bʼomu tau̱ni̱ ya Atena, mboone muli bantu abeekambiiye kimui kulami̱ya bihongano byanu.
22 Paulo, em pé no meio do Areópago, disse: Homens de Atenas, em tudo vos vejo muitíssimo religiosos.
23 Nanga hoona hambali nasaaliiye mu tau̱ni̱ yaanu eni naaboone bintu ebi mwekoleeye ebi mukulami̱yagha. Ti̱ naaboone kimui hʼebi mu̱kwokeli̱yaghʼo bihonguwa bya baaluhanga baanu hambali muhandi̱i̱ki̱ye muti, ‘Hambali tu̱kwokeli̱yagha bihonguwa bya luhanga oghu tutamani̱ye.’ Ti̱i̱ni̱ luhanga oghu mukulami̱yagha mutamani̱ye niiye Luhanga oghu naasi̱ye kubaghambilʼo.
23 Percorrendo a cidade e considerando os monumentos do vosso culto, encontrei também um altar com esta inscrição: A um Deus desconhecido. O que adorais sem o conhecer, eu vo-lo anuncio!
24 “Luhanga oghu akahanga nsi na byona ebilimu kandi eye kuba Mukama wa eghulu na nsi, taakuukalagha mu manumba agha bantu bakweye kumulami̱li̱yamu bbaa!
24 O Deus, que fez o mundo e tudo o que nele há, é o Senhor do céu e da terra, e não habita em templos feitos por mãos humanas.
25 Kandi taaliyo eki akwetaaghisibuwagha bantu kumukoonela nakiyo bbaa, nanga taali nʼeki abu̱lu̱u̱we. Niiye akuhaagha bantu bwomi̱i̱li̱ na byona ebi bakwetaaghisibuwagha.
25 Nem é servido por mãos de homens, como se necessitasse de alguma coisa, porque é ele quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas.
26 Mu ntandiko akahanga muntu omui, ti̱ mu muntu omui oghu, niimuwo bantu abali munsi eni yoona baalu̱ghi̱ye kandi akaba naasangu̱u̱we acuuyemu bi̱i̱kalo bya mbaghani̱ja hambali bantu bakuukala kandi na bwile obu balamalagha munsi.
26 Ele fez nascer de um só homem todo o gênero humano, para que habitasse sobre toda a face da terra. Fixou aos povos os tempos e os limites da sua habitação.
27 Luhanga oghu taaseli̱yʼo bantu bbaa, bhaatu akakola eki niikuwo bantu bamubbale hambali ali, ti̱ mbamubbali̱ye bakumubona.
27 Tudo isso para que procurem a Deus e se esforcem por encontrá-lo como que às apalpadelas, pois na verdade ele não está longe de cada um de nós.
28 Muntu omui akaghila ati,
28 Porque é nele que temos a vida, o movimento e o ser, como até alguns dos vossos poetas disseram: Nós somos também de sua raça...
29 Nahabweki ngoku tuli baasukulu be, kwesi̱ tu̱mu̱su̱si̱ye. Ti̱ tatubhonganuuwe kweli̱li̱kana tuti asu̱si̱ye kintu kyona eki muntu eekoleeye ngoku abbali̱ye ku̱lu̱gha mu feeja, kedha jaabbu, kedha mabaale.
29 Se, pois, somos da raça de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra lavrada por arte e gênio dos homens.
30 Hambele obu bantu baabaagha batakamumani̱ye, akacuwamu kutabafubila. Bhaatu endindi niibuwo aalaghila bantu boona kandi hoona hambali bali, ati beekuukemu.
30 Deus, porém, não levando em conta os tempos da ignorância, convida agora a todos os homens de todos os lugares a se arrependerem.
31 Nanga Luhanga aamali̱ye kutʼo kilo aku̱twi̱lamu bantu boona musango mu majima. Oghu aku̱ghu̱twi̱la bantu ni oghu aataayʼo kandi akakyoleka bantu boona obu aamu̱hu̱mbu̱u̱ye mu baku̱u̱ye.”
31 Porquanto fixou o dia em que há de julgar o mundo com justiça, pelo ministério de um homem que para isso destinou. Para todos deu como garantia disso o fato de tê-lo ressuscitado dentre os mortos.
32 Obu bantu abaabaagha mu lukulato olu baaghu̱u̱ye Paulo naaghila ati muntu akaku̱wa kandi aahu̱mbu̱u̱ka, bamui mu bantu aba baatandika kumusekeelela bati mbisubha. Bhaatu banji baaghila bati, “Tukubbala otodhe okuuke otwegheesi̱yʼo ku̱hu̱mbu̱u̱ka kwa bantu oku.”
32 Quando o ouviram falar de ressurreição dos mortos, uns zombavam e outros diziam: A respeito disso te ouviremos outra vez.
33 Du̱mbi̱ Paulo aalu̱gha mu lukulato olu aaghenda.
33 Assim saiu Paulo do meio deles.
34 Bamui mu bantu aba baahi̱ki̱li̱ja Mukama Yesu kandi baaba mu ki̱bbu̱la kya bantu abasi̱i̱mi̱ye ebi Paulo eegheesi̱yagha. Mu baahi̱ki̱li̱i̱je aba akaba alimu Di̱yonensi̱yo, memba oghu baabaagha bahu̱ti̱li̱i̱ye kimui mu lukulato lwa Alehopago olu. Hamui na mukali̱ oghu baaghilaghamu Damaali̱, na bantu banji bakani̱ye.
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele e creram: entre eles, Dionísio, o areopagita, e uma mulher chamada Dâmaris; e com eles ainda outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.