Atos 17
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs ARA
1 Paulo na Silaasi baasaalila mu tau̱ni̱ ya Anfi̱pooli̱ na ya Apoloni̱ya, baaki̱dha mu ya Tesolonika hambali baasangi̱ye elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Paulo aamala wi̱i̱ki̱ esatu e Tesolonika. Ti̱ bilo bya Sabhato bya wi̱i̱ki̱ esatu ebyalabhangaane esi, aabimala naanaghenda mu elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya, ngoku aakolagha bwile bwona. Aabasomelagha mu Ebyahandi̱i̱ku̱u̱we
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, arrazoou com eles acerca das Escrituras,
3 kandi abasoboololagha ngoku bi̱bu̱ghi̱yʼo Ki̱li̱si̱to kandi ngoku byaghilagha biti bantu balimubona-boni̱ya, bamwite kandi ahu̱mbu̱u̱ke. Paulo aabaghilagha ati, “Yesu oghu nkwete kubatebejʼo oghu niiye Ki̱li̱si̱to.”
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressurgisse dentre os mortos; e este, dizia ele, é o Cristo, Jesus, que eu vos anuncio.
4 Bamui mu Bayu̱daaya aba baahi̱ki̱li̱ja bati ebi Paulo akwete ku̱bu̱gha ni majima. Bakali̱ baa bi̱ti̱i̱ni̱sa mu tau̱ni̱ eghi baahi̱ki̱li̱ja. Na Bagi̱li̱ki̱ abaalami̱yagha Luhanga nabo baahi̱ki̱li̱ja dhee. Ti̱ bantu aba boona baaba mu ki̱bbu̱la kya bantu abaasi̱i̱mi̱ye ebi Paulo na Silaasi beegheesi̱yagha.
4 Alguns deles foram persuadidos e unidos a Paulo e Silas, bem como numerosa multidão de gregos piedosos e muitas distintas mulheres.
5 Bhaatu Bayu̱daaya baakwatuwa etima, du̱mbi̱ baakumaani̱ya kiigambi̱ kyamaani̱ kya bayaahi bʼomu tau̱ni̱ eghi. Baatu̱wa nsi̱si̱, baaghenda beegimba mu numba ya Yasooni̱, mbabbalamu Paulo na Silaasi kubakwata, kubatwala mu maaso ghaa bantu boona.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, ajuntando a turba, alvoroçaram a cidade e, assaltando a casa de Jasom, procuravam trazê-los para o meio do povo.
6 Obu bataabasangi̱yemu, baaghwilikiilila Yasooni̱ na bamui mu bahi̱ki̱li̱ja abaabaagha mu numba omu, baabatwala mu maaso ghaa balemi̱ baa tau̱ni̱ eghi. Bantu aba baatandika kugola bati, “Basaasa ababhi̱hi̱i̱ye kyalo kya Looma kyona, baaki̱dhi̱ye mu tau̱ni̱ yaatu eni,
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos perante as autoridades, clamando: Estes que têm transtornado o mundo chegaram também aqui,
7 kandi baghooneeye mwa Yasooni̱ oghu. Ti̱ Paulo na Silaasi nʼababasembi̱ye boona mbabhi munu nanga bakwete kuhakani̱ya bilaghilo byatu bya bu̱lemi̱ bwa Looma. Kandi niibuwo baaghila bati haliyo mukama onji, Yesu.”
7 os quais Jasom hospedou. Todos estes procedem contra os decretos de César, afirmando ser Jesus outro rei.
8 Ti̱ obu balemi̱ aba na bantu abaabaagha bagumbaanʼo kulola ngoku bakwete Yasooni̱ na bahi̱ki̱li̱ja baanakiye baaghu̱u̱ye ebi kiigambi̱ kya bantu aba bakwete ku̱bu̱gha, baasobeeleluwa kimui.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvirem estas palavras;
9 Nahabweki balemi̱ aba baalaghila Yasooni̱ na baanakiye bati basasule fai̱ni̱ niikuwo dhaani babalekele, bhaatu banali haa musango. Obu baasasuuye sente esi baabatwi̱li̱i̱ye syona, baabalekela, baaghenda.
9 contudo, soltaram Jasom e os mais, após terem recebido deles a fiança estipulada.
10 Kilo eki kyonini mukilo, bamui mu bahi̱ki̱li̱ja baalu̱ki̱ya Paulo na Silaasi, baabahelekeeleli̱ya, baabatwala mu tau̱ni̱ ya Bbeleya. Obu baaki̱dhi̱yeyo baaghenda mu elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya kulangilila butumuwa obukwetʼo Yesu.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia; ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Bantu baa Bbeleya bakaba bali balungi kusaali̱ya aba Tesolonika, nanga bakadheedheluwa kimui ku̱u̱ghu̱wa Paulo naatebeja. Ti̱ bu̱li̱ kilo baagumbaanagha kusoma mu Ebyahandi̱i̱ku̱u̱we kumanya ebi aatebejagha ghalaba ghali majima.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres que os de Tessalônica; pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Nahabweki Bayu̱daaya bakani̱ye baa Bbeleya otaayemu na Bagi̱li̱ki̱ baa bi̱ti̱i̱ni̱sa bakali̱ na basaasa, baahi̱ki̱li̱ja.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição e não poucos homens.
13 Bhaatu obu Bayu̱daaya banʼetima baa Tesolonika baaghu̱u̱ye ngu Paulo niibuwo aatebeja kighambo kya Luhanga mu tau̱ni̱ ya Bbeleya, baaghendayo, baakumaani̱ya bantu baabahaaghi̱li̱li̱ya kwetamuwa Paulo oghu.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá excitar e perturbar o povo.
14 Du̱mbi̱ bwile obu bwonini bahi̱ki̱li̱ja bʼomu tau̱ni̱ ya Bbeleya eghi baalu̱ki̱ya Paulo, baaghenda naye haa mwalo niikuwo ani̱i̱ne bwati̱ buunamu̱li̱to aghende mu tau̱ni̱ ya Atena. Bhaatu Silaasi na Ti̱mi̱seewa baati̱ghala e Bbeleya.
14 Então, os irmãos promoveram, sem detença, a partida de Paulo para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram ali.
15 Ti̱ abaahelekeleei̱ye Paulo aba baamu̱ki̱dhi̱li̱ya kimui mu tau̱ni̱ ya Atena. Obu baakuukagha ku̱lu̱ghayo aabatuma ati baghambile Ti̱mi̱seewa na Silaasi bamukwame bwangu, bamusange mu tau̱ni̱ ya Atena eghi.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que, o mais depressa possível, fossem ter com ele.
16 Obu Paulo aanabaagha mu tau̱ni̱ ya Atena analindiliiye Silaasi na Ti̱mi̱seewa kwisa, mutima ghwamusaalila munda haabwa kubona misaka ekani̱ye mu tau̱ni̱ eghi kandi bantu bakani̱ye baamu mbalami̱ya bisasani̱ bikaniiye kimui ebi beekoleeye boonini.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Nahabweki aaghenda mu elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya aatandika kuhakangana nabo hamui na Bagi̱li̱ki̱ abaalami̱yagha Luhanga. Ti̱ bu̱li̱ kilo aaghendagha mu katale kaayo kwegheesi̱ya bantu abaasagha ku̱mu̱tegheeleli̱ya.
17 Por isso, dissertava na sinagoga entre os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, entre os que se encontravam ali.
18 Niibuwo banamagheji abaalu̱ghi̱ye mu ki̱bbu̱la kya Mu̱gi̱li̱ki̱ baaghilaghamu Epu̱ku̱li̱yo na baa ki̱bbu̱la ekyegheesi̱yagha bantu kugumila mu eki baacuuyemu, baasa kuhakangana na Paulo. Obu baaghu̱u̱ye naatebeja Makulu Ghasemeeye haa Yesu kandi ngoku aahu̱mbu̱u̱ki̱ye, bamui mu bantu aba baaghila bati, “Ebi musaasa oghu akwete kutaataliikuwa nabiyo mbiki?” Banji baaghila bati, “Kikujooka niibuwo aabu̱ghʼo bihongano ebi bantu bakulami̱yagha hambali tutamani̱ye.”
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos contendiam com ele, havendo quem perguntasse: Que quer dizer esse tagarela? E outros: Parece pregador de estranhos deuses; pois pregava a Jesus e a ressurreição.
19 Niibuwo banamagheji aba baasabi̱ye Paulo kughenda nabo mu lukulato mu ki̱i̱kalo eki baaghilaghamu Alehopago, hambali balemi̱ bakulu bʼomu tau̱ni̱ eghi baakwatilagha simui haa nkulato syabo. Obu baaki̱dhi̱yeyo baamughila bati, “Tukubbala otusoboolole bhyani bintu bihyaka ebi okwete kwegheesi̱yʼo ebi.
19 Então, tomando-o consigo, o levaram ao Areópago, dizendo: Poderemos saber que nova doutrina é essa que ensinas?
20 Nanga ebi okwete ku̱bu̱ghʼo ebi mbihyaka ewaatu kandi tatukabi̱i̱ghu̱waghʼo bbaa. Niikiyo ki̱leki̱ye ntubbala tuti otusoboolole biyo tubimanye bhyani.”
20 Posto que nos trazes aos ouvidos coisas estranhas, queremos saber o que vem a ser isso.
21 Kighendeleluwa ekyaleki̱ye baasaba Paulo kubasoboolola ni nanga bataka bʼomu tau̱ni̱ ya Atena nʼabaasi̱ye kuukalamu, kuhaana makulu ghaa kintu kihyaka eki baaghu̱u̱ye kukaba kubadheedhi̱ye. Tooli̱ baatwalagha bwile mbanaghahaana.
21 Pois todos os de Atenas e os estrangeiros residentes de outra coisa não cuidavam senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Niibuwo Paulo aamiliiye mu lukulato olu, aaghila bantu aba ati, “Enu̱we bantu bʼomu tau̱ni̱ ya Atena, mboone muli bantu abeekambiiye kimui kulami̱ya bihongano byanu.
22 Então, Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: Senhores atenienses! Em tudo vos vejo acentuadamente religiosos;
23 Nanga hoona hambali nasaaliiye mu tau̱ni̱ yaanu eni naaboone bintu ebi mwekoleeye ebi mukulami̱yagha. Ti̱ naaboone kimui hʼebi mu̱kwokeli̱yaghʼo bihonguwa bya baaluhanga baanu hambali muhandi̱i̱ki̱ye muti, ‘Hambali tu̱kwokeli̱yagha bihonguwa bya luhanga oghu tutamani̱ye.’ Ti̱i̱ni̱ luhanga oghu mukulami̱yagha mutamani̱ye niiye Luhanga oghu naasi̱ye kubaghambilʼo.
23 porque, passando e observando os objetos de vosso culto, encontrei também um altar no qual está inscrito: Ao Deus Desconhecido . Pois esse que adorais sem conhecer é precisamente aquele que eu vos anuncio.
24 “Luhanga oghu akahanga nsi na byona ebilimu kandi eye kuba Mukama wa eghulu na nsi, taakuukalagha mu manumba agha bantu bakweye kumulami̱li̱yamu bbaa!
24 O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas.
25 Kandi taaliyo eki akwetaaghisibuwagha bantu kumukoonela nakiyo bbaa, nanga taali nʼeki abu̱lu̱u̱we. Niiye akuhaagha bantu bwomi̱i̱li̱ na byona ebi bakwetaaghisibuwagha.
25 Nem é servido por mãos humanas, como se de alguma coisa precisasse; pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais;
26 Mu ntandiko akahanga muntu omui, ti̱ mu muntu omui oghu, niimuwo bantu abali munsi eni yoona baalu̱ghi̱ye kandi akaba naasangu̱u̱we acuuyemu bi̱i̱kalo bya mbaghani̱ja hambali bantu bakuukala kandi na bwile obu balamalagha munsi.
26 de um só fez toda a raça humana para habitar sobre toda a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Luhanga oghu taaseli̱yʼo bantu bbaa, bhaatu akakola eki niikuwo bantu bamubbale hambali ali, ti̱ mbamubbali̱ye bakumubona.
27 para buscarem a Deus se, porventura, tateando, o possam achar, bem que não está longe de cada um de nós;
28 Muntu omui akaghila ati,
28 pois nele vivemos, e nos movemos, e existimos, como alguns dos vossos poetas têm dito: Porque dele também somos geração.
29 Nahabweki ngoku tuli baasukulu be, kwesi̱ tu̱mu̱su̱si̱ye. Ti̱ tatubhonganuuwe kweli̱li̱kana tuti asu̱si̱ye kintu kyona eki muntu eekoleeye ngoku abbali̱ye ku̱lu̱gha mu feeja, kedha jaabbu, kedha mabaale.
29 Sendo, pois, geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Hambele obu bantu baabaagha batakamumani̱ye, akacuwamu kutabafubila. Bhaatu endindi niibuwo aalaghila bantu boona kandi hoona hambali bali, ati beekuukemu.
30 Ora, não levou Deus em conta os tempos da ignorância; agora, porém, notifica aos homens que todos, em toda parte, se arrependam;
31 Nanga Luhanga aamali̱ye kutʼo kilo aku̱twi̱lamu bantu boona musango mu majima. Oghu aku̱ghu̱twi̱la bantu ni oghu aataayʼo kandi akakyoleka bantu boona obu aamu̱hu̱mbu̱u̱ye mu baku̱u̱ye.”
31 porquanto estabeleceu um dia em que há de julgar o mundo com justiça, por meio de um varão que destinou e acreditou diante de todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Obu bantu abaabaagha mu lukulato olu baaghu̱u̱ye Paulo naaghila ati muntu akaku̱wa kandi aahu̱mbu̱u̱ka, bamui mu bantu aba baatandika kumusekeelela bati mbisubha. Bhaatu banji baaghila bati, “Tukubbala otodhe okuuke otwegheesi̱yʼo ku̱hu̱mbu̱u̱ka kwa bantu oku.”
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns escarneceram, e outros disseram: A respeito disso te ouviremos noutra ocasião.
33 Du̱mbi̱ Paulo aalu̱gha mu lukulato olu aaghenda.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Bamui mu bantu aba baahi̱ki̱li̱ja Mukama Yesu kandi baaba mu ki̱bbu̱la kya bantu abasi̱i̱mi̱ye ebi Paulo eegheesi̱yagha. Mu baahi̱ki̱li̱i̱je aba akaba alimu Di̱yonensi̱yo, memba oghu baabaagha bahu̱ti̱li̱i̱ye kimui mu lukulato lwa Alehopago olu. Hamui na mukali̱ oghu baaghilaghamu Damaali̱, na bantu banji bakani̱ye.
34 Houve, porém, alguns homens que se agregaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, outros mais.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.