Atos 17
Ndaghaano Mpyaka Mu Lubwisi (TLJ) vs ARIB
1 Paulo na Silaasi baasaalila mu tau̱ni̱ ya Anfi̱pooli̱ na ya Apoloni̱ya, baaki̱dha mu ya Tesolonika hambali baasangi̱ye elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Paulo aamala wi̱i̱ki̱ esatu e Tesolonika. Ti̱ bilo bya Sabhato bya wi̱i̱ki̱ esatu ebyalabhangaane esi, aabimala naanaghenda mu elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya, ngoku aakolagha bwile bwona. Aabasomelagha mu Ebyahandi̱i̱ku̱u̱we
2 Ora, Paulo, segundo o seu costume, foi ter com eles; e por três sábados discutiu com eles as Escrituras,
3 kandi abasoboololagha ngoku bi̱bu̱ghi̱yʼo Ki̱li̱si̱to kandi ngoku byaghilagha biti bantu balimubona-boni̱ya, bamwite kandi ahu̱mbu̱u̱ke. Paulo aabaghilagha ati, “Yesu oghu nkwete kubatebejʼo oghu niiye Ki̱li̱si̱to.”
3 expondo e demonstrando que era necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dentre os mortos; este Jesus que eu vos anuncio, dizia ele, é o Cristo.
4 Bamui mu Bayu̱daaya aba baahi̱ki̱li̱ja bati ebi Paulo akwete ku̱bu̱gha ni majima. Bakali̱ baa bi̱ti̱i̱ni̱sa mu tau̱ni̱ eghi baahi̱ki̱li̱ja. Na Bagi̱li̱ki̱ abaalami̱yagha Luhanga nabo baahi̱ki̱li̱ja dhee. Ti̱ bantu aba boona baaba mu ki̱bbu̱la kya bantu abaasi̱i̱mi̱ye ebi Paulo na Silaasi beegheesi̱yagha.
4 E alguns deles ficaram persuadidos e aderiram a Paulo e Silas, bem como grande multidão de gregos devotos e não poucas mulheres de posição.
5 Bhaatu Bayu̱daaya baakwatuwa etima, du̱mbi̱ baakumaani̱ya kiigambi̱ kyamaani̱ kya bayaahi bʼomu tau̱ni̱ eghi. Baatu̱wa nsi̱si̱, baaghenda beegimba mu numba ya Yasooni̱, mbabbalamu Paulo na Silaasi kubakwata, kubatwala mu maaso ghaa bantu boona.
5 Mas os judeus, movidos de inveja, tomando consigo alguns homens maus dentre os vadios e ajuntando o povo, alvoroçavam a cidade e, assaltando a casa de Jáson, os procuravam para entregá-los ao povo.
6 Obu bataabasangi̱yemu, baaghwilikiilila Yasooni̱ na bamui mu bahi̱ki̱li̱ja abaabaagha mu numba omu, baabatwala mu maaso ghaa balemi̱ baa tau̱ni̱ eghi. Bantu aba baatandika kugola bati, “Basaasa ababhi̱hi̱i̱ye kyalo kya Looma kyona, baaki̱dhi̱ye mu tau̱ni̱ yaatu eni,
6 Porém, não os achando, arrastaram Jáson e alguns irmãos à presença dos magistrados da cidade, clamando: Estes que têm transtornado o mundo chegaram também aqui,
7 kandi baghooneeye mwa Yasooni̱ oghu. Ti̱ Paulo na Silaasi nʼababasembi̱ye boona mbabhi munu nanga bakwete kuhakani̱ya bilaghilo byatu bya bu̱lemi̱ bwa Looma. Kandi niibuwo baaghila bati haliyo mukama onji, Yesu.”
7 os quais Jáson acolheu; e todos eles procedem contra os decretos de César, dizendo haver outro rei, que é Jesus.
8 Ti̱ obu balemi̱ aba na bantu abaabaagha bagumbaanʼo kulola ngoku bakwete Yasooni̱ na bahi̱ki̱li̱ja baanakiye baaghu̱u̱ye ebi kiigambi̱ kya bantu aba bakwete ku̱bu̱gha, baasobeeleluwa kimui.
8 Assim alvoroçaram a multidão e os magistrados da cidade, que ouviram estas coisas.
9 Nahabweki balemi̱ aba baalaghila Yasooni̱ na baanakiye bati basasule fai̱ni̱ niikuwo dhaani babalekele, bhaatu banali haa musango. Obu baasasuuye sente esi baabatwi̱li̱i̱ye syona, baabalekela, baaghenda.
9 Tendo, porém, recebido fiança de Jáson e dos demais, soltaram-nos.
10 Kilo eki kyonini mukilo, bamui mu bahi̱ki̱li̱ja baalu̱ki̱ya Paulo na Silaasi, baabahelekeeleli̱ya, baabatwala mu tau̱ni̱ ya Bbeleya. Obu baaki̱dhi̱yeyo baaghenda mu elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya kulangilila butumuwa obukwetʼo Yesu.
10 E logo, de noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia; tendo eles ali chegado, foram à sinagoga dos judeus.
11 Bantu baa Bbeleya bakaba bali balungi kusaali̱ya aba Tesolonika, nanga bakadheedheluwa kimui ku̱u̱ghu̱wa Paulo naatebeja. Ti̱ bu̱li̱ kilo baagumbaanagha kusoma mu Ebyahandi̱i̱ku̱u̱we kumanya ebi aatebejagha ghalaba ghali majima.
11 Ora, estes eram mais nobres do que os de Tessalônica, porque receberam a palavra com toda avidez, examinando diariamente as Escrituras para ver se estas coisas eram assim.
12 Nahabweki Bayu̱daaya bakani̱ye baa Bbeleya otaayemu na Bagi̱li̱ki̱ baa bi̱ti̱i̱ni̱sa bakali̱ na basaasa, baahi̱ki̱li̱ja.
12 De sorte que muitos deles creram, bem como bom número de mulheres gregas de alta posição e não poucos homens.
13 Bhaatu obu Bayu̱daaya banʼetima baa Tesolonika baaghu̱u̱ye ngu Paulo niibuwo aatebeja kighambo kya Luhanga mu tau̱ni̱ ya Bbeleya, baaghendayo, baakumaani̱ya bantu baabahaaghi̱li̱li̱ya kwetamuwa Paulo oghu.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que também em Beréia era anunciada por Paulo a palavra de Deus, foram lá agitar e sublevar as multidões.
14 Du̱mbi̱ bwile obu bwonini bahi̱ki̱li̱ja bʼomu tau̱ni̱ ya Bbeleya eghi baalu̱ki̱ya Paulo, baaghenda naye haa mwalo niikuwo ani̱i̱ne bwati̱ buunamu̱li̱to aghende mu tau̱ni̱ ya Atena. Bhaatu Silaasi na Ti̱mi̱seewa baati̱ghala e Bbeleya.
14 Imediatamente os irmãos fizeram sair a Paulo para que fosse até o mar; mas Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Ti̱ abaahelekeleei̱ye Paulo aba baamu̱ki̱dhi̱li̱ya kimui mu tau̱ni̱ ya Atena. Obu baakuukagha ku̱lu̱ghayo aabatuma ati baghambile Ti̱mi̱seewa na Silaasi bamukwame bwangu, bamusange mu tau̱ni̱ ya Atena eghi.
15 E os que acompanhavam a Paulo levaram-no até Atenas e, tendo recebido ordem para Silas e Timóteo a fim de que estes fossem ter com ele o mais depressa possível, partiram.
16 Obu Paulo aanabaagha mu tau̱ni̱ ya Atena analindiliiye Silaasi na Ti̱mi̱seewa kwisa, mutima ghwamusaalila munda haabwa kubona misaka ekani̱ye mu tau̱ni̱ eghi kandi bantu bakani̱ye baamu mbalami̱ya bisasani̱ bikaniiye kimui ebi beekoleeye boonini.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, revoltava-se nele o seu espírito, vendo a cidade cheia de ídolos.
17 Nahabweki aaghenda mu elami̱li̱yo lya Bayu̱daaya aatandika kuhakangana nabo hamui na Bagi̱li̱ki̱ abaalami̱yagha Luhanga. Ti̱ bu̱li̱ kilo aaghendagha mu katale kaayo kwegheesi̱ya bantu abaasagha ku̱mu̱tegheeleli̱ya.
17 Argumentava, portanto, na sinagoga com os judeus e os gregos devotos, e na praça todos os dias com os que se encontravam ali.
18 Niibuwo banamagheji abaalu̱ghi̱ye mu ki̱bbu̱la kya Mu̱gi̱li̱ki̱ baaghilaghamu Epu̱ku̱li̱yo na baa ki̱bbu̱la ekyegheesi̱yagha bantu kugumila mu eki baacuuyemu, baasa kuhakangana na Paulo. Obu baaghu̱u̱ye naatebeja Makulu Ghasemeeye haa Yesu kandi ngoku aahu̱mbu̱u̱ki̱ye, bamui mu bantu aba baaghila bati, “Ebi musaasa oghu akwete kutaataliikuwa nabiyo mbiki?” Banji baaghila bati, “Kikujooka niibuwo aabu̱ghʼo bihongano ebi bantu bakulami̱yagha hambali tutamani̱ye.”
18 Ora, alguns filósofos epicureus e estóicos disputavam com ele. Uns diziam: Que quer dizer este paroleiro? E outros: Parece ser pregador de deuses estranhos; pois anunciava a boa nova de Jesus e a ressurreição.
19 Niibuwo banamagheji aba baasabi̱ye Paulo kughenda nabo mu lukulato mu ki̱i̱kalo eki baaghilaghamu Alehopago, hambali balemi̱ bakulu bʼomu tau̱ni̱ eghi baakwatilagha simui haa nkulato syabo. Obu baaki̱dhi̱yeyo baamughila bati, “Tukubbala otusoboolole bhyani bintu bihyaka ebi okwete kwegheesi̱yʼo ebi.
19 E, tomando-o, o levaram ao Areópago, dizendo: Poderemos nós saber que nova doutrina é essa de que falas?
20 Nanga ebi okwete ku̱bu̱ghʼo ebi mbihyaka ewaatu kandi tatukabi̱i̱ghu̱waghʼo bbaa. Niikiyo ki̱leki̱ye ntubbala tuti otusoboolole biyo tubimanye bhyani.”
20 Pois tu nos trazes aos ouvidos coisas estranhas; portanto queremos saber o que vem a ser isto.
21 Kighendeleluwa ekyaleki̱ye baasaba Paulo kubasoboolola ni nanga bataka bʼomu tau̱ni̱ ya Atena nʼabaasi̱ye kuukalamu, kuhaana makulu ghaa kintu kihyaka eki baaghu̱u̱ye kukaba kubadheedhi̱ye. Tooli̱ baatwalagha bwile mbanaghahaana.
21 Ora, todos os atenienses, como também os estrangeiros que ali residiam, de nenhuma outra coisa se ocupavam senão de contar ou de ouvir a última novidade.
22 Niibuwo Paulo aamiliiye mu lukulato olu, aaghila bantu aba ati, “Enu̱we bantu bʼomu tau̱ni̱ ya Atena, mboone muli bantu abeekambiiye kimui kulami̱ya bihongano byanu.
22 Então Paulo, estando de pé no meio do Areópago, disse: Varões atenienses, em tudo vejo que sois excepcionalmente religiosos;
23 Nanga hoona hambali nasaaliiye mu tau̱ni̱ yaanu eni naaboone bintu ebi mwekoleeye ebi mukulami̱yagha. Ti̱ naaboone kimui hʼebi mu̱kwokeli̱yaghʼo bihonguwa bya baaluhanga baanu hambali muhandi̱i̱ki̱ye muti, ‘Hambali tu̱kwokeli̱yagha bihonguwa bya luhanga oghu tutamani̱ye.’ Ti̱i̱ni̱ luhanga oghu mukulami̱yagha mutamani̱ye niiye Luhanga oghu naasi̱ye kubaghambilʼo.
23 porque, passando eu e observando os objetos do vosso culto, encontrei também um altar em que estava escrito: AO DEUS DESCONHECIDO. Esse, pois, que vós honrais sem o conhecer, é o que vos anuncio.
24 “Luhanga oghu akahanga nsi na byona ebilimu kandi eye kuba Mukama wa eghulu na nsi, taakuukalagha mu manumba agha bantu bakweye kumulami̱li̱yamu bbaa!
24 O Deus que fez o mundo e tudo o que nele há, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em templos feitos por mãos de homens;
25 Kandi taaliyo eki akwetaaghisibuwagha bantu kumukoonela nakiyo bbaa, nanga taali nʼeki abu̱lu̱u̱we. Niiye akuhaagha bantu bwomi̱i̱li̱ na byona ebi bakwetaaghisibuwagha.
25 nem tampouco é servido por mãos humanas, como se necessitasse de alguma coisa; pois ele mesmo é quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas;
26 Mu ntandiko akahanga muntu omui, ti̱ mu muntu omui oghu, niimuwo bantu abali munsi eni yoona baalu̱ghi̱ye kandi akaba naasangu̱u̱we acuuyemu bi̱i̱kalo bya mbaghani̱ja hambali bantu bakuukala kandi na bwile obu balamalagha munsi.
26 e de um só fez todas as raças dos homens, para habitarem sobre toda a face da terra, determinando-lhes os tempos já dantes ordenados e os limites da sua habitação;
27 Luhanga oghu taaseli̱yʼo bantu bbaa, bhaatu akakola eki niikuwo bantu bamubbale hambali ali, ti̱ mbamubbali̱ye bakumubona.
27 para que buscassem a Deus, se porventura, tateando, o pudessem achar, o qual, todavia, não está longe de cada um de nós;
28 Muntu omui akaghila ati,
28 porque nele vivemos, e nos movemos, e existimos; como também alguns dos vossos poetas disseram: Pois dele também somos geração.
29 Nahabweki ngoku tuli baasukulu be, kwesi̱ tu̱mu̱su̱si̱ye. Ti̱ tatubhonganuuwe kweli̱li̱kana tuti asu̱si̱ye kintu kyona eki muntu eekoleeye ngoku abbali̱ye ku̱lu̱gha mu feeja, kedha jaabbu, kedha mabaale.
29 Sendo nós, pois, geração de Deus, não devemos pensar que a divindade seja semelhante ao ouro, ou à prata, ou à pedra esculpida pela arte e imaginação do homem.
30 Hambele obu bantu baabaagha batakamumani̱ye, akacuwamu kutabafubila. Bhaatu endindi niibuwo aalaghila bantu boona kandi hoona hambali bali, ati beekuukemu.
30 Mas Deus, não levando em conta os tempos da ignorância, manda agora que todos os homens em todo lugar se arrependam;
31 Nanga Luhanga aamali̱ye kutʼo kilo aku̱twi̱lamu bantu boona musango mu majima. Oghu aku̱ghu̱twi̱la bantu ni oghu aataayʼo kandi akakyoleka bantu boona obu aamu̱hu̱mbu̱u̱ye mu baku̱u̱ye.”
31 porquanto determinou um dia em que com justiça há de julgar o mundo, por meio do varão que para isso ordenou; e disso tem dado certeza a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Obu bantu abaabaagha mu lukulato olu baaghu̱u̱ye Paulo naaghila ati muntu akaku̱wa kandi aahu̱mbu̱u̱ka, bamui mu bantu aba baatandika kumusekeelela bati mbisubha. Bhaatu banji baaghila bati, “Tukubbala otodhe okuuke otwegheesi̱yʼo ku̱hu̱mbu̱u̱ka kwa bantu oku.”
32 Mas quando ouviram falar em ressurreição de mortos, uns escarneciam, e outros diziam: Acerca disso te ouviremos ainda outra vez.
33 Du̱mbi̱ Paulo aalu̱gha mu lukulato olu aaghenda.
33 Assim Paulo saiu do meio deles.
34 Bamui mu bantu aba baahi̱ki̱li̱ja Mukama Yesu kandi baaba mu ki̱bbu̱la kya bantu abasi̱i̱mi̱ye ebi Paulo eegheesi̱yagha. Mu baahi̱ki̱li̱i̱je aba akaba alimu Di̱yonensi̱yo, memba oghu baabaagha bahu̱ti̱li̱i̱ye kimui mu lukulato lwa Alehopago olu. Hamui na mukali̱ oghu baaghilaghamu Damaali̱, na bantu banji bakani̱ye.
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele, e creram, entre os quais Dionísio, o areopagita, e uma mulher por nome Dâmaris, e com eles outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.