Lucas 12
Toto Thovuye Loi Ghalɨŋae (TGO) vs VC
1 Va e mbaŋako iyako, wabwi laghɨye thɨ mevathavatha, mbwatava munserithaŋarɨ (1,000) na mbowo e vwataova. Vama thɨ veghalaveoŋgi eŋge. Jisas i utukai weŋgiya gharaghambu iŋa, “Hu njimbukikiŋga weŋgiya Parisi! Thiye maminji ghavwalaiwo. Ne iwaeŋge lenji vakathana i woghatharaŋga ŋgoreiya isɨt.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Budakaiya gharɨgharɨ thɨ yabonjoŋa ne i tatethewo na simosimoko rɨghe ne thɨ ghareghare.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 The bigiya hu utu thuwele e momouwo tene vethɨ loŋwe e manjamanjala, na the bigiya hu vaŋaewiŋa ghamune e yanawanji e woluwolu tɨne, tene gharɨgharɨ vethɨ kularaŋgiya e ŋgoloŋgolo vwatanji.”
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 “Ya dage e ghemi, wouna, tha hu mararuŋgiya thavala ne thɨ unɨgha riwamina, na ne e ghereiye mane te thɨ vakathava bigi regha.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Ko iyemaeŋge ya woraŋgiya e ghemi thela hu mararu; hu mararu eŋge Loi, kaiwae iye ele vurɨgheghe. Mbaŋa ne i unɨgha lolo na e ghereiye, ne iŋa na thɨ wokiyathu ruwo Gehena. Hu loŋweghathɨgha lo utuke, iye ghamberegha vara hu mararu.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 Ko ma nanasiye manlima modanji toeya gethiwo, ae? Ko iyemaeŋge Loi ma i renuwaŋa vaghalawa maŋgike thiyake regha.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Loi i gharegharevao umbalimina vulivuliye le ghanaghanagha. Iya kaiwae tha hu mararu. Loi e marae ghemi hu laghɨye kivwalaŋgiya make nanasiye wolaghɨye.”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 “Ya dage e ghemi, thela thoŋgo i woraŋgiya iye woraghambu gharɨgharɨke wolaghɨye e maranji, Lolo Nariye ne i vakatha ŋgoreiye amalaghɨniye kaiwae Loi le nyao thovuthovuye e maranji.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Ko thela iŋa ma i ghareghareŋgo gharɨgharɨke e maranji, Lolo Nariye Ghino tembe ne yaŋava ma ya ghareghare Loi le nyao thovuthovuye e maranji.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Na thela thoŋgo i utuvatharɨ weya Lolo Nariye, Loi ne i numoten, ko thela thoŋgo i utuvatharɨ weya Nyao Boboma, Loi mane i numoten.”
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 “Mbaŋa ne thɨ vaŋguŋga na vohu kot Jiu e lenji ŋgolo kururu tɨne na randeviva na rambarombaro e maranji, tha hu gharelaghɨlaghɨ ŋgoroŋga ne huŋa na hu ndana ghamivorɨghe o ŋgoroŋga ne hu utu na huŋa.
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Kaiwae Nyao Boboma tene i vavaghareŋga e mbaŋako iyako ne hu utuŋa budakai.”
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Amala regha e wabwiko tɨne i dage weya Jisas iŋa, “Ravavaghare, u dage weya ghaghaŋguko na i giya bigibigiko ramame va i mare iteteŋako weime na i giya valɨvagaga weŋgo.”
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jisas i gonjoghawe iŋa, “Amalana, thela i vatomwe mbaroko iyako e ghino na lo rɨghe na ya tena lemi bigibigina kaiwami?”
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Amba i dage weŋgi iŋa, “Hu njimbukikiŋga! Tha lemi bigibigi wolaghɨye i vakathaŋga na hu yavwavo, kaiwae lolo yawaliye moli mane i vamboromboro weiye le bigibigi, othembe ŋgoroŋga le bigibigi le ghanaghanagha.”
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Amba i utuŋa goghaimbake iyake weŋgi iŋa, “Amala regha ravwenyevwenye. E le thelauko iyako tɨne le uma i rau laghɨye moli na lemoyo.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Iya kaiwae tembe ghamberegha i dagewe iŋa, ‘Ko ne ya vakatha budakai? Kaiwae ma te valɨvaŋga reghava ina gheke na ne ya vatha ghanɨŋgakewe?’”
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 “Amba tembe ghamberegha i dagewe iŋa, ‘Ne ya vakatha ŋgoreiyake. Ya rakaŋgiya ghanɨŋgako ghaŋgoloŋgolo na ya ŋginauŋgiya laghɨlaghɨye; na ya vatha ghanɨŋgakewe na lo bigibigi vavanava.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Ko ambane ya dage e ghino wombereghake yaŋa, “Yawaliŋgu, ko ne u tamweya budakai! Len bigibigi thovuthovuye lemoyo moli mbaŋa molao kaiwae. Ma u yakuyaku eŋge, u ghanɨŋga, u munumu na u warawarariya len.” ’”
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Ko iyemaeŋge Loi i dagewe iŋa, ‘Unouna ghen! Noroke gougou yaŋa na yawalina iko, thela le bigibigiŋgiya iya u vatheraweraweko?’”
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Jisas i govun iŋa, “Iyake ŋgoreiya thela i bigivathavatha bigibigi lemoyo ghamberegha kaiwae, ko iyemaeŋge ma i vwenyevwenye Loi e marae.”
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Amba Jisas i dage weŋgiya gharaghambu iŋa, “Iya kaiwae ya dage e ghemi, tha hu rerenuwaŋa ghanɨŋga ne hu ghan na i ndewoŋga o kwama riwamina kaiwae.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Yawalɨ iye i laghɨye kivwala ghanɨŋga na riwamina i laghɨye kivwala kwama.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Wo hu thuweŋgiya waluwo: ma thɨ kabu ghanɨŋga o ma thɨ uloulo: ma thɨ vatha ghanɨŋga, ko iyemaeŋge Loi i ŋamweŋgi. Ghemi hu laghɨye moli weya Loi, hu kivwalaŋgiya ma.
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Thare ghemina regha, thoŋgo i rerenuwaŋa yawaliye kaiwae na valɨkaiwae ele rerenuwaŋa tɨne na seiwo i vamolaoŋa yawaliye le molamolao?
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Iya kaiwae thoŋgo ma valɨkaiwami hu vakatha bigi nasiye regha ŋgoreiyako, buda kaiwae na hu rerenuwaŋa bigibigike wolaghɨye kaiwanji?”
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 “Wo hu rerenuwaŋa jin e njamnjamɨko lenji mbuthu: ma thɨ kaiwo o thɨ vakatha ghanjikwama. Ko ya dage e ghemi, othembe Solomon weiye le vwenyevwenyeko wolaghɨye, mava ghakwamakwamako thovuthovuye moli, ghanjiyamoyamoko ma ŋgoreiya njike iyake regha.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Loi iye i vanjimboŋgiya bigibigi thiya mbuthu e njamnjamɨko, ŋgoreiya nana ra thuweŋgi noroke thɨ mbuthumbuthu na evole kaero thɨ mareva na thɨ bigiyathu e ndɨghe une. Thare valɨkaiwae i rerenuwaŋa laghɨye moli kaiwami na i vanjimboŋga? Lemi loŋweghathɨna i nasiye moli.
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Tha hu gharelaghɨlaghɨ hu renuwaŋa kaiwae budakaiya ne hu ghan o hu mun ne valɨkaiwae.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Kaiwae thavala ma thɨ loŋweghathɨ nanji e yambaneke laghɨye, thiye mbaŋake wolaghɨye thɨ tamweya bigibigike thiyake, ko iyemaeŋge Ramami e buruburu i ghareghare thiyake riwamina kaiwae.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 I viva wo hu tamwekaiya le ghamba mbaro, amba ne e ghereiye i vamboromboroŋa bigibigike thiyake e ghemi.”
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 “Sip wabwi nasiye, tha hu gharelaghɨlaghɨ, kaiwae Ramami ele renuwaŋa thovuye kaero i woveŋga le ghamba mbaro.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Hu vakuneŋa lemi bigibigina wolaghɨye na hu giya manina weŋgiya mbinyembinyeŋgu. Hu mbanɨŋgiya vethe nasiye iya ma valɨkaiwae ne i vwatha, na hu bigivathavatha buruburu vwenyevwenyeniye iya ma mbaŋa regha ne ikoko, kaiwae rakaivɨ mane i vɨghathɨ na yamboyambo mane thɨ ten.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Kaiwae the bigithan i laghɨye e ghen, gharena tembe inaweva.”
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 “Hu vivathaŋga kaiwoke kaiwae hu mwanavathaŋgiya mborowami gheva na lemi kadɨŋeŋe mbe i rara vara;
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 ŋgoreiya rakakaiwo thɨ rorogha ghanjigiya le njoghama ghe e ghathaga tɨne. Mbaŋa ne i njoghama na i dɨghɨdɨghɨ mbema thɨ vughɨ eŋge thɨnɨmbawe.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 I thovuye moli weŋgiya rakakaiwoko thiyako mbaŋa thoŋgo ghanjigiyako i vutha na i vaidiŋgi thɨ njaŋanjaŋa na mbema thɨ roroghaghawe vara. Ya dage emunjoru e ghemi, ghanjigiyako ne i njimbo kaiwo kwamaniye, i ŋgara gheva, i vakathaŋgi thiya yaku e ghamba ghanɨŋgako na i giya ghanɨŋga weŋgi.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 I thovuye moli weŋgi thoŋgo i vaidiŋgi thɨ njaŋanjaŋa na thɨ roroghaghawe, othembe thoŋgo i mena mbaŋa ŋgoreiya gougou mborowa o i ghɨviyaru.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Ko valɨkaiwami hu ghareghare iyake: Thoŋgo ŋgolo tanuwagae va i ghareghare vara thembaŋa ghalughawoghawo rakaivɨ ne i vuthawe, ne i njaŋanjaŋa ele ŋgoloko na rakaivɨko tha i ruwe.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Ghemi tembe ŋgoreiyeva, hu vivatha na mbema hu roroghagha eŋge vara, kaiwae Lolo Nariye ne i mena e thembaŋa ghalughawoghawo, ma hu ghareghare ne i menawe.”
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Pita iŋa, “Giyana, goghaimbake iya mo utuŋake ghime kaiwame o tembe gharɨgharɨke wolaghɨye kaiwanjiva?”
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Giya i gonjoghawe iŋa, “Ko thela eŋge iye rakakaiwo thovuye na i thimba? Iye iya ne ghagiyako i worawe na i mbaro e ŋgoloko na i giyagiya ghanɨŋga weŋgiya le valɨrakakaiwoko e thembaŋa valɨkaiwae.
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 I thovuye moli weya rakakaiwoko iyako thoŋgo ghagiyako i vutha vaidi i vakavakatha kaiwoko iyako.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Ya dage emunjoru e ghemi, ghagiyako ne i worawe na i mbaroŋa vara le bigibigiko wolaghɨye.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Ko thoŋgo rakakaiwoko tembe i dagewe ghamberegha na iŋa, ‘Wo giyama le ghena kaero ve lawa na i vuyowo ele njoghama,’ na i wa ve yabɨbɨŋgi le valɨrakakaiwoko ghɨmoghɨmoru na wanakau, na i ghanɨŋga na i munumu na i mun kabaleya,
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 mbaŋa ghagiyama ne i vutha, mbaŋaniye e ghalughawoghawo ma i ghareghare ne i vuthawe, ne i giya vuyowo laghɨye moliwe na i vaŋgurawe ŋgora thiye ma thɨ loŋweghathɨ e lenji ghamba yaku.”
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 “Rakakaiwo iya i ghareghare budakaiya ghagiyako nuwaiya amalaghɨniyeko i vakatha, ko iyemaeŋge ma i vivathaŋa ghamberegha na i vakatha ŋgoreiye le renuwaŋako, ne i vaŋge mwatawe.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Ko iyemaeŋge rakakaiwoko iya ma i ghareghare budakaiya ghagiyako le renuwaŋa iyemaeŋge i vakatha budakaiya iya valɨkaiwae ne i vaidiya ghaŋgaŋgakowe, ne ghaŋgaŋga seiwo. Loi nuwaiya laghɨye moli weya the lolothan i giyawe laghɨye moli, na tembe nuwaiyava laghɨye moli na e vwatae weya thela i giyawe laghɨye moliwe na e vwatae.”
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 “Ghino ya mena na ya eŋgemena ndɨghe e yambaneke. Na elo renuwaŋake nuwaŋguiya moli kaero i rara!
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Ne ya wo bapɨtaiso regha. Ghareŋguke i vɨrɨ laghɨye ghaghada ne ya vakathavao bapɨtaisoko iyako.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Ko lemi renuwaŋa huŋaeŋge va ya mena e yambaneke na ya womena vanevane? Nandere. Va ya mena na mbala meghaghathɨ thɨ yomara.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 E mbaŋake iyake na i ghaoko ŋgolo regha gharɨgharɨniye thoŋgo theghelima ne thɨ mevatharɨ na thɨ vakatha wabwi. Thegheto thɨ roghereiye wanaŋgiya theghewo, na theghewoko thɨ roghereiye wanaŋgiya theghetoko.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Ŋgama ramae ne i ndeghereiyewana nariye na nariye i ndeghereiyewana ramae; tɨnae ne i ndeghereiyewana yawarumbuye na yawarumbuye i ndeghereiyewana tɨnae; na yawanyiye ne i ndeghereiyewana nariye levo na nariye levo ne i ndeghereiyewana yawanyiye.”
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Jisas i dage weŋgiya wabwiko laghɨye iŋa, “Mbaŋa ne hu thuwe ŋgalɨlɨ i monje bodeoko, e mbaŋako iyako huŋa, ‘Noroke i uye’ na ŋgoreiye.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Na mbaŋa ne hu thuwe yaghala i rowo kaero huŋa, ‘Varae ne i ndeghathɨ’ na ŋgoreiye.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Taukwana ghemi! Mbaŋa hu thuwe yambaneke na buruburu ghanjiyamoyamo kaero hu ghareghare budakai ne i yomara; ko buda kaiwae ma valɨkaiwami hu ghareghare ŋgoroŋga mbaŋake thiyake thɨ yoyomara gharumwaru?”
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 “Buda kaiwae ma mbe ghamimberegha hu woraweya lemi renuwaŋa, iyaŋganiya i thovuye na hu vakatha?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Thoŋgo ghanu regha i wonjoweŋge na i vaŋguŋge u wa kot kaiwae, wo u mando na u vanamwe wonjoweko iyako wein amba muyai vou vutha e ghamba kot. Thoŋgo nandere, ne i yovaŋguŋge na ve vaŋguraweŋge kot gharavakatha e marae, na iye i vaŋgugiyaŋge weya thiyo gharanjimbunjimbu na ve vaŋguruwoŋge e thiyo tɨne.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Ya dage e ghen, mane u raŋgi ghaghada ne u vamodovao ghanɨghagako iyako.”
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.