Mateus 22
Dio Wadarique (TAV) vs NVT
1 Jesu na caĩ buionemowĩ, queti buio majiorica wamerire. Ocõo bairo na caĩ buionemowĩ:
1 Jesus lhes contou outras parábolas. Disse ele:
2 —Ʉpaʉ Dio cʉ cãnie jĩcaʉ macá ʉpaʉ cʉ cabairore bairona ã. Cʉ macʉ cʉ cawamo jiaro boje rʉmʉ cájupʉ.
2 “O reino dos céus pode ser ilustrado com a história de um rei que preparou um grande banquete de casamento para seu filho.
3 To bairi quenoo jʉgoyeye yaparo ocõo bairo caĩñupʉ cʉ paa coteri majare: “Boje rʉmʉ yʉ capiena mere na aparo. Na pirãja.” To bairo cʉ caĩ jooricarã nare na cabuiobato quena cáatígaquẽjuparã.
3 Quando o banquete estava pronto, o rei enviou seus servos para avisar os convidados, mas todos se recusaram a vir.
4 To bairo na cáatígaquẽto apii aperã cʉ paa coteri majare na caĩñupʉ tunu: “Yʉ capienare na buiorãja, ‘Mere ʉgariquere yʉ quenoo yaparowʉ. Wecʉa yʉ canuena caroaro caricʉnare jĩari yʉ quenoo yaparowʉ. Ʉgarique nipetiro yʉ quenoo yaparowʉ. Yʉ macʉ cʉ cawamo jiari boje rʉmʉ mere na tʉjʉra aparo,’ na ĩ buiorãja,” na caĩñupʉ cʉ paa coteri majare.
4 “Então ele enviou outros servos para lhes dizer: ‘Já preparei o banquete; os bois e novilhos gordos foram abatidos, e tudo está pronto. Venham para a festa!’.
5 To bairo cʉ caĩro cʉ capiricarãre na cabuiora aábajuparã tunu. Na capirije to cãnibato quena cáatígaquẽjuparã. Noo na cabooro maca cáaájuparã. Jĩcaʉ cʉ wejepʉ cáaájupʉ. Apeĩ cʉ apeye joorica wiipʉ cáaájupʉ.
5 Mas os convidados não lhes deram atenção e foram embora: um para sua fazenda, outro para seus negócios.
6 Aperã ʉpaʉ cʉ capi rotibatana paa coteri majare na ñe, rooro na quẽ, na cajĩa recõañuparã.
6 Outros, ainda, agarraram os mensageiros, os insultaram e os mataram.
7 To bairo nare na cáto caʉpaʉ na punijini, tuti maca, cʉ polisía majare na joo, cʉ paa cotebojari majare cajĩaricarãre nare re roti, na ya maca macaje, na ye wiirire na cajoe rotiyupʉ yua.
7 “O rei ficou furioso e enviou seu exército para destruir os assassinos e queimar a cidade deles.
8 To bairo átiri aperã cʉ paa coteri majare ocõo bairo na caĩñupʉ tunu: “Yʉ macʉ cʉ cawamo jiari boje rʉmʉ macaje yʉ caquenoo yaparorije to cãnibato quena yʉ capibaena na majuuna atígaquẽjupa. To bairi ñuuquẽema. Na atíqueticõato yua.
8 Disse a seus servos: ‘O banquete de casamento está pronto, e meus convidados não são dignos dessa honra.
9 To bairi na pirãja maca recomaca cãni wãri noa cáaáteñarã mʉja catʉjʉ bʉgarãre,” na caĩñupʉ na ʉpaʉ.
9 Agora, saiam pelas esquinas e convidem todos que vocês encontrarem’.
10 To bairo na cʉ caĩro maca recomaca cãni wãripʉ aá, noa na catʉjʉ bʉgarãre na capiyuparã. Caroorã, caroarã quena nipetirã noa na catʉjʉ bʉgarãre na capiyuparã. To bairo na cáto na ʉpaʉ ya wii boje rʉmʉ cʉ cáti wii cajirayupe.
10 Então os servos trouxeram todos que encontraram, tanto bons como maus, e o salão do banquete se encheu de convidados.
11 ’To bairi ʉpaʉ cajãa ejayupʉ, boje rʉmʉ cánare na tʉjʉ ejaʉ. Na tʉjʉ, wamo jiarica boje rʉmʉ macaje jutii cabero cabopacarã cʉ capiricarãre cʉ cawapaye bojabatajere jĩcaʉ cajañaquẽcʉre na watoapʉ catʉjʉyupʉ.
11 “Quando o rei entrou para recebê-los, notou um homem que não estava vestido de forma apropriada para um casamento
12 Cʉ tʉjʉ, ocõo bairo cʉ caĩñupʉ: “¿Nope ĩi wamo jiarica boje rʉmʉ macaje jutii yʉ cawapaye bojabatajere jañaquẽcʉna mʉ atí?” cʉ caĩñupʉ ti maca ʉpaʉ. To bairo cʉ caĩro dope bairo caĩ yʉ́ majiquẽjupʉ.
12 e perguntou-lhe: ‘Amigo, como é que você se apresenta sem a roupa de casamento?’. O homem não teve o que responder.
13 To bairi boje rʉmʉ ʉpaʉ cʉ paa coteri majare ocõo bairo na caĩñupʉ: “Cʉ ñeña. Cʉ wamori, cʉ rʉpori jiari jõ macapʉ canaitĩaropʉ cʉ rocacõaña. Topʉ seeto majuu tʉgooñarique pai otigʉmi popiye tamʉobacʉ,” caĩñupʉ maca ʉpaʉ.
13 Então o rei disse: ‘Amarrem-lhe as mãos e os pés e lancem-no para fora, na escuridão, onde haverá choro e ranger de dentes’.
14 ’To bairona ã Ʉpaʉ Dio cʉ cãnie. capãarã ãma Dio cʉ capibatana. To bairo capãarã na cãnibato quena jĩcaarãacã ãma cʉ mena cãniparã cʉ cabejerã, caĩwĩ Jesu.
14 “Pois muitos são chamados, mas poucos são escolhidos”.
15 Cabero fariseo maja wadapenirã caneñapoyuparã. “Camajiriorijere cʉ mani cajeniñaro manire yʉ́ majiquẽcʉmi Jesu. To bairo cariape manire cʉ cayʉ majiquẽto, ‘Carooʉ ãmi, cabai buicʉcʉ ãmi Jesu,’ ʉparãre cʉ mani ĩ wadajãgarã.” To bairo dope bairo cʉ̃re na cajeniñape caame wadapeniñuparã.
15 Então os fariseus se reuniram para tramar um modo de levar Jesus a dizer algo que desse motivo para o prenderem.
16 To bairi wadapeni yaparo na buerãre cajoowã, maca ʉpaʉ Herode — Roma macana na cacũricʉ ya poa macana mena, Jesure na cajeniña rotiyuparã. To bairi na cajeniña rotiricarã ocõo bairo cʉ caĩ jeniñawã Jesure:
16 Enviaram alguns de seus discípulos, junto com os partidários de Herodes, para se encontrarem com ele. Disseram: “Mestre, sabemos como o senhor é honesto e ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade. É imparcial e não demonstra favoritismo.
17 To bairi mʉ jeniñarã anaa jã baiwʉ. Roma macana ʉparã jãre carotirã niyeru jãre na cajenirijere nare jã cawapayepe ¿Dio cʉ rotibocʉti? cʉ caĩ jeniñawã fariseo maja, Herodere camairã na cajeniña roti jooricarã.
17 Agora, diga-nos o que o senhor pensa a respeito disto: É certo pagar impostos a César ou não?”.
18 Jesu maca rooro cʉ na cátigarijere tʉjʉ majicõari ocõo bairo na caĩwĩ:
18 Jesus, porém, sabia de sua má intenção e disse: “Hipócritas! Por que vocês tentam me apanhar numa armadilha?
19 Caajiyari cui ʉparã ye cãnipe na cawapayepa cui uno yʉ iñooña, na caĩwĩ Jesu.
19 Mostrem-me a moeda usada para pagar o imposto”. Quando lhe deram uma moeda de prata,
20 Ti cui cʉ̃re na caiñooro:
20 ele disse: “De quem são a imagem e o título nela gravados?”.
21 —Ʉpaʉ majuu Roma macacʉ cʉ cabaurije ã. Cʉ wame tuja, cʉ caĩwã. To bairo cʉ na caĩro:
21 “De César”, responderam. “Então deem a César o que pertence a César, e deem a Deus o que pertence a Deus”, disse ele.
22 To bairo na cʉ caboca ĩ yʉrijere caapi acʉawã. Api acʉari cʉ cabuti weocoama yua.
22 Sua resposta os deixou admirados, e eles foram embora.
23 Ti rʉmʉ cãnona saduceo maja Jesure cajeniñarã ejawã. Camaja bai yajiri bero tunu catíquẽnama, caĩ tʉgooñarã ãma saduceo maja. To bairi Jesu tʉpʉ atí, ocõo bairo cʉ cajeniñawã:
23 No mesmo dia, vieram a Jesus alguns saduceus, líderes religiosos que afirmam não haver ressurreição dos mortos,
24 —Ʉpaʉ, Moisé tirʉmʉpʉ macacʉ ocõo bairi wame cʉ caĩ cũrica wamere mʉre jã jeniñapa: “Jĩcaʉ nʉmocʉti, punaa mácʉna cʉ cabai yajiro cʉ bai maca cʉ nʉmo cʉparo cʉ jʉgocʉ nʉmo cãnibatacore. Cõre cʉ canʉmocʉto bero na camacʉcʉto, ‘Cabai yajiricʉ ãnacʉ macʉ ãmi,’ cʉ ĩ tʉjʉgarãma,” caĩ cũñupi Moisé.
24 e perguntaram: “Mestre, Moisés disse: ‘Se um homem morrer sem deixar filhos, o irmão dele deve se casar com a viúva e ter um filho, que dará continuidade ao nome do irmão’.
25 To bairi jã mena macana jĩcaʉ punaa siete cãnacãʉ cãma. To bairi cajʉgocʉ canʉmocʉmi. Punaa mácʉna cabai yajiwĩ.
25 Numa família havia sete irmãos. O mais velho se casou e morreu sem deixar filhos, de modo que seu irmão se casou com a viúva.
26 Punaa mácʉna cʉ cabai yajiro bero cʉ bai cawapearicore canʉmocʉmi. Cʉ quena punaa mácʉna cabai yajiwĩ. Cabero na bairã quena to bairo jetona cõre nʉmo cʉtiba, punaa manana cabai yaji peticoama.
26 O segundo irmão também morreu, e o terceiro irmão se casou com ela. E assim por diante, até o sétimo irmão.
27 Na cabai yaji petiro bero to cõona na nʉmo cãnibataco co quena cabai yajiwõ yua.
27 Por fim, a mulher também morreu.
28 Na nipetirã siete cãnacãʉpʉna cõre canʉmo cʉtibama. To bairo cabai yajiricarã catí tunurãpʉ ¿ni maca cõre co cʉ nʉmo cʉtibocʉti? Jesure cʉ caĩ jeniñawã.
28 Diga-nos, de quem ela será esposa na ressurreição? Afinal, os sete se casaram com ela”.
29 To bairo cʉ na caĩ jeniñaro ocõo bairo na caĩ buiowĩ Jesu:
29 Jesus respondeu: “O erro de vocês está em não conhecerem as Escrituras nem o poder de Deus,
30 Cabai yajirã catí tunurãpʉ canʉmoa cʉtiquẽna, camanapʉa cʉtiquẽna anigarãma. Dio tʉ macana ángel majare bairona cabairã anigarãma.
30 pois, quando os mortos ressuscitarem, não se casarão nem se darão em casamento. Nesse sentido, serão como os anjos do céu.
31 Apeye mʉjaare yʉ buiopa Dio yarã na cʉ catunu catiopere. Dio Moisépʉre cʉ caĩrica wame mʉja bue tʉgaricarã.
31 “Agora, quanto a haver ressurreição dos mortos, vocês não leram a esse respeito nas Escrituras? Deus disse:
32 Ocõo bairo caĩñupi Dio Moisére: “Yʉa Diona yʉ ã, mʉ ñicʉ jãa na Ʉpaʉ yʉ ã. Abraham Ʉpaʉ yʉ ã. Cʉ macʉ Isaá Ʉpaʉ yʉ ã. Cʉ pãrami Jacobo quena to bairona cʉ Ʉpaʉ yʉ ã.”
32 ‘Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’. Portanto, ele é o Deus dos vivos, e não dos mortos”.
33 To bairo caroaro majirique mena Jesu na cʉ caĩ buioro camaja caapi acʉacoama.
33 Quando as multidões o ouviram, ficaram admiradas com seu ensino.
34 Saduceo majare Jesu caroaro majirique mena cʉ caboca ĩro dope bairo cʉ caĩ yʉ́ majiquẽma yua. To bairo saduceo maja Jesure na caĩ yʉ́ majiquẽto apirã fariseo maja maca caneñapowã tunu, ape wame cʉ na caĩ jeniñapa wame wadapenirã.
34 Sabendo os fariseus que Jesus tinha calado os saduceus com essa resposta, reuniram-se novamente para interrogá-lo.
35 To bairi jĩcaʉ na yaʉ caroaro Moisé cʉ carotiriquere camajii, roorije Jesu cʉ ĩ bui cʉparo ĩi, ocõo bairo cʉ caĩ jeniñawĩ:
35 Um deles, especialista na lei, tentou apanhá-lo numa armadilha com a seguinte pergunta:
36 —Ʉpaʉ, Dio cʉ carotirique ¿di wame ape wame netoro cátipa wame to ãti? cʉ caĩ jeniñawĩ Jesure.
36 “Mestre, qual é o mandamento mais importante da lei de Moisés?”.
37 To bairo cʉ caĩ jeniñaro:
37 Jesus respondeu: “‘Ame o Senhor, seu Deus, de todo o seu coração, de toda a sua alma e de toda a sua mente’.
38 Ti wame ã Dio cʉ carotirique cãni majuuri wame. Ape wame Dio cʉ carotirica wame netoro ti wame cátipe ã, “Diore cʉ maiña,” ĩrique.
38 Este é o primeiro e o maior mandamento.
39 Cabero macá wame to bairona cátipe ã: “Aperãre na maiña. Mʉja majuuna mʉja camairore bairona na maiña.”
39 O segundo é igualmente importante: ‘Ame o seu próximo como a si mesmo’.
40 Ti wameri Dio cʉ carotirique cãni majuuri wameri ã. Apeye Dio rotirique Moisé ãnacʉ cʉ caĩ cũrique, Dio ye quetire caĩ buioricarã quena na caĩ ucarique nipetiro ti wameri átaje jetore buio majiorique ã. Apeye nipetiro Dio cʉ carotiriquere mʉja átiborã, Diore mʉja camaiata, aperã quenare na mʉja camaiata, cʉ caĩwĩ Jesu.
40 Toda a lei e todas as exigências dos profetas se baseiam nesses dois mandamentos”.
41 To bairi fariseo maja topʉ cãnare ocõo bairo na caĩ jeniñawĩ Jesu:
41 Então, rodeado pelos fariseus, Jesus lhes fez a seguinte pergunta:
42 —¿Dope bairo mʉja tʉgooñati Dio cʉ cajoʉ Cristo Dio ye quetire cabuioricarã tirʉmʉpʉ macana na caĩricʉre? ¿Ñamʉ pãrami ãcʉmi mʉja tʉgooñati? na caĩwĩ Jesu.
42 “O que vocês pensam do Cristo? De quem ele é filho?”. Eles responderam: “É filho de Davi”.
43 To bairo cʉ na caĩro ocõo bairo na caĩwĩ Jesu:
43 Jesus perguntou: “Então por que Davi, falando por meio do Espírito, chama o Cristo de ‘meu Senhor’? Pois Davi disse:
44 “Ato yʉ mena ruiya yʉ tʉ maca, yʉ mena carotii anigʉ. Yʉ mena ruiri mʉ carotiro mʉre catʉjʉ tutirãre na yʉ regʉ,” caĩñupʉ Dio yʉ Ʉpaʉre, caĩ ucayupi David tirʉmʉpʉ macacʉ.
44 ‘O Senhor disse ao meu Senhor: Sente-se no lugar de honra à minha direita até que eu humilhe seus inimigos debaixo de seus pés’.
45 Ti wame ĩi, “Ʉpaʉ,” caĩ ucayupi David, Dio cʉ cajoopaʉ Cristore. To bairo, “Ʉpaʉ,” David cʉ caĩata ¿dope bairo cʉ pãramipʉ cãcʉ maca Cristo cʉ anibocʉti? na caĩwĩ Jesu fariseo majare.
45 Portanto, se Davi chamou o Cristo de ‘meu Senhor’, como ele pode ser filho de Davi?”.
46 To bairo cʉ caĩro dope bairo Jesure cʉ caboca ĩ majiquẽma. Atie bero camaja nipetirã to bairi wame cʉ caĩ jeniña uwiwã yua. To bairi cʉ caĩ jeniña janacõawã.
46 Ninguém conseguiu responder e, depois disso, não se atreveram a lhe fazer mais perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.