Lucas 9
Yaa Kanya Ninii Fɔle Sɛlɛɛ (SNW) vs ARA
1 Nni kamaa, Yesu lalɛɛ basaateketetɛ nɔɔ lefosi banyɔ nwu asiisa, ni aadiki ma osuku aata ma kafɔɔ otumi alɛ baayɔ mantososa anwuna kpile amuu, manyɔɔsa sifiɛ ate ate kafɔɔ.
1 Tendo Jesus convocado os doze, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios, e para efetuarem curas.
2 Ninfɛ aakpee ma alɛ batɔɔkyɛ baalaabuɛ Yaa sɛka kalɛkɔ sɛlaa bata batii, baayɔɔsa bafiɛtɛ sifiɛ.
2 Também os enviou a pregar o reino de Deus e a curar os enfermos.
3 Fiɛ nfɛ babasifi nii, Yesu latɔkɔ ma alɛ, “Bitan-yɔ lɛsalɛsaa biaklee di osuku nwu biofe ni kamɛ. Bitanklee ɔkyɛnwoso, ee asaa ɔkaalɛ kotofo ee alesaa ee koto. Bitanklee bia osi awo nyɔɔfa.
3 E disse-lhes: Nada leveis para o caminho: nem bordão, nem alforje, nem pão, nem dinheiro; nem deveis ter duas túnicas.
4 Kakɔ lele beefũ ye, biesiɛ leeyo nwu nkpo dilaase di dii le bibadie ni di okpoo nwu nkpo kamɛ.
4 Na casa em que entrardes, ali permanecei e dali saireis.
5 Nse baafũ ye di okpoo owo kamɛ, nfɛ biodie ninfa minsifi, biɛfɛntɛ nkpaasɔ lee kɔtɛ bitɛ ma. Nni nimatuo alɛ baasĩ ye ofũ nɛ.”
5 E onde quer que não vos receberem, ao sairdes daquela cidade, sacudi o pó dos vossos pés em testemunho contra eles.
6 Ninfɛ di basaateketetɛ nwu nkpo lasifi, baakyɛ baalaakyi nkpayotũ mmuu kamɛ, baabuɛ Yaa ɔlaa biene nwu baayɔɔsa kafɔɔ batii sifiɛ kaakɔ biala.
6 Então, saindo, percorriam todas as aldeias, anunciando o evangelho e efetuando curas por toda parte.
7 Obe wɔ di Herode wɔ niatoole ni sɛka di Galilea kasɔ lanu ni asaa ya niatɔɔwa nii, aakpɔkpɔtɔ. Diekye batii bawo latoobuɛ alɛ, Ntu Kpeesatɛ Yohane nintookple ɛɛtaka eekye bakpi kamɛ ɛɛwa.
7 Ora, o tetrarca Herodes soube de tudo o que se passava e ficou perplexo, porque alguns diziam: João ressuscitou dentre os mortos;
8 Batii bamba kafɔɔ latoobuɛ alɛ, Elia ntookple ɛɛwa. Ni baawo kafɔɔ latoobuɛ alɛ Yaa ɔlaa buɛtɛtɛ owo nintookple ɛɛtaka ɛɛwa ninkpa.
8 outros: Elias apareceu; e outros: Ressurgiu um dos antigos profetas.
9 Ni di Herode labuɛ alɛ, “Ami niata baabudi Yohane disi, ni owe ninle otii wɔ mmle suoto konu sɛlaa se mmle nkyeko ni?” Nkpo oso Herode latoomiɛ osuku wɔ abafe annya ni Yesu.
9 Herodes, porém, disse: Eu mandei decapitar a João; quem é, pois, este a respeito do qual tenho ouvido tais coisas? E se esforçava por vê-lo.
10 Obe wɔ baasaateketetɛ nwu nkpo lakple baawa nii, baatɔkɔ Yesu asaa ya amuu baabla nii. Ninfɛ di Yesu lakpaa lete lama aasifiko okpoo wɔ bɔɔlɛɛ ni Betsaida nɛ.
10 Ao regressarem, os apóstolos relataram a Jesus tudo o que tinham feito. E, levando-os consigo, retirou-se à parte para uma cidade chamada Betsaida.
11 Obe wɔ baatii kpinwu lanu nii, ni baatikanko nwɔ baakyɛ nfa nɛ. Yesu kafɔɔ lafũ ma, ni aakakatɛ aata ma di Yaa sɛka kalekɔ suoto nɛ. Ni aayɔɔsa mba niatoofiɛ ni kaamɛ lɛma sifiɛ nɛ.
11 Mas as multidões, ao saberem, seguiram-no. Acolhendo-as, falava-lhes a respeito do reino de Deus e socorria os que tinham necessidade de cura.
12 Obe wɔ kuufĩ nfɛ kofe ni ɔmɛɛ, ninfɛ di basaateketetɛ nɔɔ lefosi banyɔ nwu nkpo lawa Yesu nfũ baabatɔkɔ nwɔ alɛ, “Ta batii nwu nkpo batɔɔkyɛ nkpayotũ ku afe ya baatii nte ni, ɛɛtɛtɛɛ wo ni kamɛ, baalaamiɛ alesaa ku ntenkɔ. Diekye lɛba le bukpe nii ayo nnaa ninfũ.”
12 Mas o dia começava a declinar. Então, se aproximaram os doze e lhe disseram: Despede a multidão, para que, indo às aldeias e campos circunvizinhos, se hospedem e achem alimento; pois estamos aqui em lugar deserto.
13 Kafɔɔ Yesu latɔkɔ ma alɛ, “Aye bamu bimiɛ alesaa bita ma bale.”
13 Ele, porém, lhes disse: Dai-lhes vós mesmos de comer. Responderam eles: Não temos mais que cinco pães e dois peixes, salvo se nós mesmos formos comprar comida para todo este povo.
14 Basuɔtɔ ba niawɛ ni ninfa kabla fɛ nkpe nnɔɔ.
14 Porque estavam ali cerca de cinco mil homens. Então, disse aos seus discípulos: Fazei-os sentar-se em grupos de cinquenta.
15 Di basaateketetɛ nwu labla nkpo baalo nii,
15 Eles atenderam, acomodando a todos.
16 ninfɛ di Yesu layɔ bloblo akudi anɔɔ ku kɔkpaku kɔnyɔ nwu nkpo, ni aatakatɛsa anu aanyu osi nɛ. Ninfɛ aapɛ Yaa sɛfa diisi lɛnya nɛ. Ninfɛ abɛbɛɛ nya aayɔ aata basaateketetɛ nɔɔ alɛ basɛ bata batii nwu nɛ.
16 E, tomando os cinco pães e os dois peixes, erguendo os olhos para o céu, os abençoou, partiu e deu aos discípulos para que os distribuíssem entre o povo.
17 Bamuu lɛma baale baamiɛ, ni basaateketetɛ nwu lasiisa kɔkyɛɛ kɔkyɛɛ ko niabu ni nɛ. Kuayii lefosi nkyikyɛ nnyɔ.
17 Todos comeram e se fartaram; e dos pedaços que ainda sobejaram foram recolhidos doze cestos.
18 Dii ninwii obe wɔ di Yesu lete latɔɔpɛ ɔlaa aatɔɔta ni Yaa, basaateketetɛ nɔɔ lawa ɔkyɛ nɔɔ. Ni aakaalɛ ma alɛ, “Owe baatii kobuɛ alɛ nnle?”
18 Estando ele orando à parte, achavam-se presentes os discípulos, a quem perguntou: Quem dizem as multidões que sou eu?
19 Ninfɛ baatɔkɔ nwɔ alɛ, “Batii bawo kobuɛ alɛ Ntu Kpeesatɛ Yohane fale. Bawo kafɔɔ kobuɛ alɛ, Elia fale. Fiɛ baawo kafɔɔ kobuɛ alɛ, aaa Yaa ɔlaa buɛtɛtɛ onwii nintookple ɛɛtaka ɛɛwa ninkpa.”
19 Responderam eles: João Batista, mas outros, Elias; e ainda outros dizem que ressurgiu um dos antigos profetas.
20 Ninfɛ aakaalɛ ma alɛ, “Ni aye mɔ, owe biobuɛ bilɛ nnle?”
20 Mas vós, perguntou ele, quem dizeis que eu sou? Então, falou Pedro e disse: És o Cristo de Deus.
21 Ninfɛ di Yesu laakpee ma kufiofa osie kanya alɛ, batantɔkɔ otii kuonwii ɔlaa wɔ mmle.
21 Ele, porém, advertindo-os, mandou que a ninguém declarassem tal coisa,
22 Yesu lakple aatɔkɔ ma alɛ, “Dikpe ni, ami, Otii Obi nwu, lefe di dibuo kamɛ di okpoo banɔɔfo ku olebatatɛ banɔɔfo ku kufiofa batuotɛ nnɛɛ kamɛ, beesĩ mi, beelo mi. Kafɔɔ di dii tiɛfa kamɛ, Yaa makple ansɛnkɛsɛɛ ankyeko bakpi kamɛ anwako nkpa.”
22 dizendo: É necessário que o Filho do Homem sofra muitas coisas, seja rejeitado pelos anciãos, pelos principais sacerdotes e pelos escribas; seja morto e, no terceiro dia, ressuscite.
23 Ninfɛ di Yesu latɔkɔ bamuu lɛma alɛ, “Nse otii owo komiɛ alɛ awa abatikankoe, ni dikpe nii ansĩ suoto nɔɔ, an-yɔ aatoo nɔɔ, antikankoe dii biala.
23 Dizia a todos: Se alguém quer vir após mim, a si mesmo se negue, dia a dia tome a sua cruz e siga-me.
24 Diekye otii lele nikomiɛ alɛ ata nkpa nɔɔ, abayu mi. Kafɔɔ otii lele nieyu nkpa nɔɔ ta ami otikanko oso, nwaako, abawɛ nkpa.
24 Pois quem quiser salvar a sua vida perdê-la-á; quem perder a vida por minha causa, esse a salvará.
25 Lɛmɛntota biene di otii mawɛ nse ɛɛwɛ kayi ka mmle asa amuu eeyu nkpa nɔɔ?
25 Que aproveita ao homem ganhar o mundo inteiro, se vier a perder-se ou a causar dano a si mesmo?
26 Nse ami ku asaatuo nii ya kotuo ni amuu lɛkpɛ otii owo sinunsɔ, otii nwu kafɔɔ makpɛ, ami, Otii Obi nwu, sinunsɔ di obe wɔ mawa ni lɛɛkpa nii kamɛ ku Yaa batɔkyɛntɛ klekle bamuu lɛkpa kamɛ.
26 Porque qualquer que de mim e das minhas palavras se envergonhar, dele se envergonhará o Filho do Homem, quando vier na sua glória e na do Pai e dos santos anjos.
27 Nwaako, kɔtɔkɔ ye nlɛ batii bawo nsi kaamɛ lee ninfũ, bɔlɔɔwa ɔbakpi diɛlase di obe wɔ di Yaa lediki sɛka nɔɔ kalekɔ eetuo ma nii.”
27 Verdadeiramente, vos digo: alguns há dos que aqui se encontram que, de maneira nenhuma, passarão pela morte até que vejam o reino de Deus.
28 Fɛ nanwɔkyĩ sɛmaa di Yesu labuɛ ni sɛlaa se mmle, aakpaa Petro ku Yohane ku Yakobo aasifiko kabokotee kanwii osi alɛ, bɔɔlaapɛ ɔlaa manta Yaa.
28 Cerca de oito dias depois de proferidas estas palavras, tomando consigo a Pedro, João e Tiago, subiu ao monte com o propósito de orar.
29 Obe wɔ ɔɔpɛ ɔlaa anta ni Yaa, anu nɔɔ lakyi. Awu nɔɔ kafɔɔ lapu fututu aatoosese di anu.
29 E aconteceu que, enquanto ele orava, a aparência do seu rosto se transfigurou e suas vestes resplandeceram de brancura.
30 Nfanwu, ni baasuɔtɔ banyɔ banwii labayila baatɔɔkakatɛ ko nwɔ nɛ. Basuɔtɔ nwu niale Mose ku Elia nɛ.
30 Eis que dois varões falavam com ele: Moisés e Elias,
31 Baakyɔɔ di Yaa kafɔɔ leklekle kamɛ, ni bakakatɛko Yesu di osuku wɔ suoto abafe anyɛntɛ lɛsaa le di Yaa komiɛ ni kuukpi nɔɔ kamɛ di Yerusalem nɛ.
31 os quais apareceram em glória e falavam da sua partida, que ele estava para cumprir em Jerusalém.
32 Petro ku bawo nɔɔ labuo sɛɛkyɔsi kamɛ osie kanya, kafɔɔ baasɛnkɛ baanya leklekle le kamɛ di Yesu lasiɛ nii ku batii banyɔ ba niayila nwɔ ni di ɔlɔɔkɔ.
32 Pedro e seus companheiros achavam-se premidos de sono; mas, conservando-se acordados, viram a sua glória e os dois varões que com ele estavam.
33 Obe wɔ baatii nwu nkpo latoosifi nii, Petro latɔkɔ Yesu alɛ, “Saate, nwaako nfũ mmle loo ɔwa lɛtɛ dilɛ! Ta bupɛ akpanta atiɛ ninfũ. Anwii alefɔ, anwii Mose ale, anwii kafɔɔ Elia ale.” Atatɛ aatofo bia ɔlaa wɔ aatoobuɛ nii.
33 Ao se retirarem estes de Jesus, disse-lhe Pedro: Mestre, bom é estarmos aqui; então, façamos três tendas: uma será tua, outra, de Moisés, e outra, de Elias, não sabendo, porém, o que dizia.
34 Di obe wɔ eekple ayɛ ɔɔkakatɛ nii, dituntũ ninwii lasoo diawa, diablɛfɛ diatĩi ma suoto. Basaateketetɛ nwu nkpo layɛkɛ obe wɔ diituntũ le mmle lakyɔɔ ma ni di suoto.
34 Enquanto assim falava, veio uma nuvem e os envolveu; e encheram-se de medo ao entrarem na nuvem.
35 Ninfɛ di sɛlɔ ladie di dituntũ nwu kamɛ siabuɛ alɛ, “Nnya Obi nii ninle nnwɔ nɛ. Nnwɔ lediki nii bikyɔɔ nwɔ atoko!”
35 E dela veio uma voz, dizendo: Este é o meu Filho, o meu eleito; a ele ouvi.
36 Obe wɔ sɛɛlɔ nwu laloo ni ɔkakatɛ, baanya nii, Yesu lete nfɛ niabu aayila. Basaateketetɛ nwu layɔ asaa ya baanya ni ninfa baakookaa, batabɛ kanya baatɔkɔ otii kuonwii di obe nwu nkpo kamɛ.
36 Depois daquela voz, achou-se Jesus sozinho. Eles calaram-se e, naqueles dias, a ninguém contaram coisa alguma do que tinham visto.
37 Kaleesɛ, Yesu ku basaateketetɛ nɔɔ nwu batiɛ lasoo baakye kabokotee nwu nkpo osi baawa. Ninfɛ baatii kpinwu lawa babakyaka ko nwɔ nɛ.
37 No dia seguinte, ao descerem eles do monte, veio ao encontro de Jesus grande multidão.
38 Ninfɛ di osuɔtɔ onwii lafaa osie kanya aabuɛ alɛ, “Saatuotɛ! Kotikiti fɔ lekoto, nyu obi nii! Obi nwu onwii Pɛ!
38 E eis que, dentre a multidão, surgiu um homem, dizendo em alta voz: Mestre, suplico-te que vejas meu filho, porque é o único;
39 Ninwuna kpile ninwii nkpɛko nwɔ, ninta alɛ nfanwu, anyiisa kudu osie kanya. Ambensa suoto anfuki nwɔ anlaasa kaasɔ, afuuta ntoodie nwɔ kaanya. Nse diɔkpɛko nwɔ nkpo ninwɛ osie fiɛ niinwuna nwu ndiɛ nwɔ.
39 um espírito se apodera dele, e, de repente, o menino grita, e o espírito o atira por terra, convulsiona-o até espumar; e dificilmente o deixa, depois de o ter quebrantado.
40 Letikiti basaateketetɛ lɛfɔ lekoto nlɛ batososa ninwuna kpile nwu batɛɛ, kafɔɔ baafuo ni otososa.”
40 Roguei aos teus discípulos que o expelissem, mas eles não puderam.
41 Ninfɛ di Yesu latɔkɔ ma alɛ, “Aye, miɛ akyɛnfɔɔle, be oso biloofũ mi binu, biɔbla otokopĩ nkpo? Ɔmɛmbe okle biomiɛ bilɛ nsiɛko ye naase? Ɔmɛmbe okle kakpee otu nnanfi ye nnaase?” Ni aatɔkɔ osuɔtɔ nwu alɛ, “Kpaa obi lɛfɔ nwu fawako ninfũ.”
41 Respondeu Jesus: Ó geração incrédula e perversa! Até quando estarei convosco e vos sofrerei? Traze o teu filho.
42 Obe wɔ di ote kɔkpaa nwɔ aanwako nii, nfanwu, ninwuna kpile nwu niapɛ nwɔ diatɛ kaasɔ aakyako ɔnananfi tii. Ninfɛ di Yesu lamuɛ ninwuna nwu aadiki di obisɔ nwu nkpo kamɛ, aayɔɔsɔɔ ofiɛ, aakpaa nwɔ aata ote nɛ.
42 Quando se ia aproximando, o demônio o atirou no chão e o convulsionou; mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou a seu pai.
43 Diabla batii nwu bamuu ɔkpɛ di Yaa otumi kplɛ wɔ mmle suoto.
43 E todos ficaram maravilhados ante a majestade de Deus. Como todos se maravilhassem de quanto Jesus fazia, disse aos seus discípulos:
44 “Bitanyee lɛsaa le lakye kasɔ latɔɔtɔkɔ ye nii! Babayɔ ami, Otii Obi nwu, mankpee di batii nnɛɛ kamɛ.”
44 Fixai nos vossos ouvidos as seguintes palavras: o Filho do Homem está para ser entregue nas mãos dos homens.
45 Kafɔɔ basaateketetɛ ba mmle ditanu ɔlaa wɔ mmle kasɔ. Dile lɛsaa le baayɔ baawofasa ma nii, kafɔɔ baayɛkɛ nwɔ ɔlaa ɔkaalɛ di ɔlaa nwu suoto.
45 Eles, porém, não entendiam isto, e foi-lhes encoberto para que o não compreendessem; e temiam interrogá-lo a este respeito.
46 Kananfi kanwii labuo di basateketetɛ nwu ntɛɛ alɛ, owe niefũ kɔya kaamɛ lɛma alenke.
46 Levantou-se entre eles uma discussão sobre qual deles seria o maior.
47 Di Yesu latofo lɛsaa le disi baatoobu ni oso aayɔ obisɔ onwii aase diɛ anu lɛma di katũ nɔɔ.
47 Mas Jesus, sabendo o que se lhes passava no coração, tomou uma criança, colocou-a junto a si
48 Ninfɛ aatɔkɔ ma alɛ, “Otii wɔ niefũ obisɔ wɔ mmle leeyooto nii kamɛ, ami eefũ. Otii wɔ kafɔɔ niefũ mi nii, eefũ otii wɔ niekpee mi ni kɔtɔ. Diekye otii wɔ niɛwakosa ni suoto kasɔ nnwɔɔ niefũ kɔya alenke bamuu nɛ.”
48 e lhes disse: Quem receber esta criança em meu nome a mim me recebe; e quem receber a mim recebe aquele que me enviou; porque aquele que entre vós for o menor de todos, esse é que é grande.
49 Ninfɛ di Yohane latɔkɔ Yesu alɛ, “Ɔnɔɔfo, buanya osuɔtɔ onwii kotososa anwuna kpile baatii suoto leeyoto lɛfɔ kamɛ, ni buatɔkɔ nwɔ bulɛ adiɛ, diekye aasi wo kaamɛ.”
49 Falou João e disse: Mestre, vimos certo homem que, em teu nome, expelia demônios e lho proibimos, porque não segue conosco.
50 Ninfɛ di Yesu latɔkɔ basaateketetɛ nɔɔ alɛ, “Bitantĩi nwɔ osuku. Diekye otii wɔ ninantaka ayila wo ni di suoto, bitofo bilɛ, ni ayɛ wo kamaa.”
50 Mas Jesus lhe disse: Não proibais; pois quem não é contra vós outros é por vós.
51 Di obe ntɔɔtɛɛtɛɛ alɛ Yaa kakpaa Yesu ansifiko ni osi, aabla disibu, aadie aayefe osuku aatoofe Yerusalem.
51 E aconteceu que, ao se completarem os dias em que devia ele ser assunto ao céu, manifestou, no semblante, a intrépida resolução de ir para Jerusalém
52 Aakyesee batɔkyɛntɛ bawo alɛ balekatũ basɔ kakpayotũ kanwii kamɛ di Samaria, balaalolaa asaa batɛ bata ɔwa nɔɔ.
52 e enviou mensageiros que o antecedessem. Indo eles, entraram numa aldeia de samaritanos para lhe preparar pousada.
53 Kafɔɔ di okpoo nwu batii latofo alɛ ɔwaalɛ ɔɔwalɛ anfe ni Yerusalem oso, batatuna alɛ boofũ nwɔ.
53 Mas não o receberam, porque o aspecto dele era de quem, decisivamente, ia para Jerusalém.
54 Di obe wɔ di basaateketetɛ nɔɔ ba ninle ni Yohane ku Yakobo latofo nii, baalɛɛ Yesu alɛ, “Saate, foomiɛ falɛ bulɛɛ ɔtɔ kuookye osi kuwa kubawɔɔsa ma?”
54 Vendo isto, os discípulos Tiago e João perguntaram: Senhor, queres que mandemos descer fogo do céu para os consumir?
55 Ninfɛ di Yesu lamunikĩi aasĩ ɔlaa aata ma nɛ.
55 Jesus, porém, voltando-se os repreendeu [e disse: Vós não sabeis de que espírito sois].
56 Ninfɛ di Yesu ku basaateketetɛ nɔɔ lawaalɛ baasifi kakpayotũ bamba nɛ.
56 [Pois o Filho do Homem não veio para destruir as almas dos homens, mas para salvá-las.] E seguiram para outra aldeia.
57 Obe wɔ bakyɛ di osuku boofe nii, osuɔtɔ onwii lawa aabatɔkɔ Yesu alɛ, “Saatuotɛ, kakɔ lele fabakyɛ, matikanko fɔ.”
57 Indo eles caminho fora, alguém lhe disse: Seguir-te-ei para onde quer que fores.
58 Ninfɛ di Yesu latɔkɔ nwɔ alɛ, “Nkpikiti nkpe atuɛ ya kamɛ mansiɛ nii, bakansiɛ nkpe ayo mante nii. Kafɔɔ ami Otii Obi, nnaa lɛba katɛ ni disi.”
58 Mas Jesus lhe respondeu: As raposas têm seus covis, e as aves do céu, ninhos; mas o Filho do Homem não tem onde reclinar a cabeça.
59 Ni di Yesu latɔkɔ otii bamba alɛ, “Tikankoe.”
59 A outro disse Jesus: Segue-me! Ele, porém, respondeu: Permite-me ir primeiro sepultar meu pai.
60 Ninfɛ di Yesu latɔkɔ nwɔ alɛ “Ta batii ba ninte ni fɛ bakpi bakookaa mma bamu bakpi lɛma. Kafɔɔ afɔ yi, tɔɔkyɛ falaabuɛ Yaa sɛka kalekɔ ɔlaa nwu.”
60 Mas Jesus insistiu: Deixa aos mortos o sepultar os seus próprios mortos. Tu, porém, vai e prega o reino de Deus.
61 Otii bamba kafɔɔ latɔkɔ Yesu alɛ, “Saate, matikanko fɔ. Kafɔɔ tɛɛ osuku ninkyɛ naata batii nii bamu letofo fiɛ.”
61 Outro lhe disse: Seguir-te-ei, Senhor; mas deixa-me primeiro despedir-me dos de casa.
62 Ninfɛ di Yesu latɔkɔ nwɔ alɛ, “Otii wɔ nfɛ ninkle ni lɛnwa ayɛ ni katũ, ookple annyu ni sɛmaa, diesiɛko ata Yaa sɛka kalekɔ nwu ɔkpɛ.”
62 Mas Jesus lhe replicou: Ninguém que, tendo posto a mão no arado, olha para trás é apto para o reino de Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.