Gênesis 31

Ndagaanu Gihyaka (RUB) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Yakobbo yeegwi̱ri̱ batabani̱ ba Labbani̱ nibakubaza nibakoba yati, “Yakobbo agu̱daheeri̱ yaatyo hab̯wa itungu lya bbaabba li̱yaatweri̱.”
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Kindi Yakobbo yeetegeri̱i̱ze Labbani̱ nka kwataalinayo mukagu nka b̯u̱di̱.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Kasi Mukama yaaweera Yakobbo naakoba yati, “Weemuka mu nsi gya kwamwenyu̱, mu banyaruganda baamu nyeicalanga hamwei̱ nawe.”
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Nahaahwo, Yakobbo yaatu̱mi̱ri̱ bamwetere Lakeeri̱ na Leeya, aleke barombere mwi̱li̱si̱i̱ryo hali magana gaamwe gaali.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Kasi yaakoba yati, “Nkuwona bbaaweenyu̱ takyakangiira maku̱ni̱ nka b̯u̱di̱, bei̱tu̱ Ruhanga wa bbaabba tandu̱gi̱ri̱ho.
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Kandi mu̱kyegi̱ri̱ nka ku̱nkoleeri̱ bbaaweenyu̱ na maani gange gensei̱.
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Bbaaweenyu̱ anzi̱bi̱ri̱ mirundi minene. Mpeera gyange yaakagihindula mirundi i̱ku̱mi̱. Bei̱tu̱ Ruhanga atakamwikirize kumputaaza.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Labbani̱ b̯u̱yaakakobanga yati, ‘Ndikusasula na magana ga rangi̱ zikwahukana ha mibiri.’ Magana gensei̱ gaabyalengi̱ b̯wana wa rangi̱ zikwahukana ha mibiri. B̯undi yaakakobanga yati, ‘Ndikusasula na zi̱byali̱i̱rwe nizili kitanga.’ Magana gensei̱ nigabyala b̯wana nib̯uli kitanga.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Kwokwo yatyo Ruhanga yaatoori̱ho bbaaweenyu̱ magana gaamwe, yaaganzi̱ri̱i̱rya.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 I̱jolo li̱mwei̱ nyaalooti̱ri̱. B̯wali b̯u̱su̱mi̱ b̯wa magana kwema. Mu kilooto, nyaaweeni̱ mbu̱li̱ zidulu nizili kitanga na za marangi̱ gakwahukana.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Nahaahwo, malayika wa Ruhanga yambwereeri̱ na mu kilooto naakoba yati, ‘Yakobbo,’ nyei̱ramwo ninkoba yati, ‘Ndi haha!’
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Malayika yaakoba yati, ‘Byokya mei̱so gaamu owone mbu̱li̱ zidulu zi̱kwemya, zili kitanga na za marangi̱ gakwahukana. Nkukusagika hab̯wakubba mbweni̱ bibiibi bya Labbani̱ aku̱koori̱.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 Gyagya Ruhanga wa Bbeseeri̱, cali waabbwomeri̱ nkondo gyei̱hi̱ga gya kwi̱zu̱kya maku̱ta kandi wandahirira. Nahab̯waki̱kyo byoka oruge mu gigi nsi, weemuke kwamwenyu̱.’ ”
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Kasi Lakeeri̱ na Leeya baaweera Yakobbo nibakoba yati, “Bbaaweetu̱ tali na kyalituha ku̱dooosya b̯wali̱kwa
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Hataati̱ akutuwona nka banyamahanga. Waamu̱kooleeri̱ na maani aleke otutunge nka bakalwo. Yaatwi̱bi̱ri̱ nawe yaakwi̱ba.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Bintu byensei̱ Ruhanga bi̱yaatoori̱ho bbaaweetu̱, bi̱i̱ri̱ri̱ byetu̱ hamwei̱ na baana beetu̱, kyensei̱ kya Ruhanga ki̱yaaku̱ragi̱i̱ri̱ oki̱kole.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 Nahaahwo, Yakobbo yaateeri̱ mu̱kalwe na baana baamwe ha ngamira, baasetuka.
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 Yaatweri̱ igana lyamwei̱ neitungo lyamwe lyensei̱ liyaali nalyo mu Padanaramu, yaagyenda mu nsi gya Kanani̱ b̯u bbaawe I̱saka.
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Batakasetu̱ki̱ri̱ Labbani̱ yaagyendi̱ri̱ kusala byoza bya ntaama zaamwe. B̯uyaali ataloho Lakeeri̱ yeebi̱ri̱ baruhanga ba Labbani̱ yaaramyengi̱.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Yakobbo yaagobeerye Labbani̱, Mu̱raami̱i̱ni̱ atakamuhwetulire nka kwalimwo kwemuka.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Yei̱ru̱ka na bintu byamwe byensei̱ biyaali nabyo, yambu̱ki̱ri̱ mugira Efu̱raati̱, yaagyenda ali̱ngi̱ri̱i̱ri̱ mu nsi za mu nsahu za Gi̱ryadi̱.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Kiro kyakasatu Labbani̱ b̯u̱baamu̱weereeri̱ Yakobbo nka kwagyendi̱ri̱,
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Yaatweri̱ banyaruganda baamwe, baamuhondera hab̯wa biro musanju, batakamu̱kweti̱ mu nsi gya nsahu za Gi̱ryadi̱.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 Bei̱tu̱ mu b̯wi̱re b̯wei̱jolo, Ruhanga yeezolokeerye hali Labbani̱ Mu̱raami̱i̱ni̱ mu kilooto, yaamuweera naakoba yati, “Weerinda hoi̱ otaweera Yakobbo kintu kindi kyensei̱ kibiibi rundi kirungi.”
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Labbani̱ yaadwerereeri̱ Yakobbo. Mu kasu̱mi̱ kakwo, Yakobbo yaali abi̱mbi̱ri̱ heema mu nsi gya nsahu, Labbani̱ na banyaruganda baamwe na yo yaabi̱mbi̱ri̱ gyab̯u mu nsi gya nsahu za Gi̱ryadi̱.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Kasi Labbani̱ yaab̯u̱u̱lya Yakobbo naakoba yati, “Hab̯waki waakoori̱ ki̱kyo? Ongobeerye waatwala bahara bange nka bantu bawanyagi̱ri̱ mu b̯ulemu?
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Kyani kinyaakukuha kwezi̱ba, nyaku̱bbeeri̱ ntaku̱ragi̱ri̱ na byembu na kusemererwa, na ndi̱ngi̱di̱ na ndongo?
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Hab̯waki otanzi̱ki̱ri̱i̱ze nkaraga bahara bange na beizukulu bange? Okoori̱ ki̱tadoori̱.
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Ndi na b̯u̱sobozi̱ kukukoraho kabii, bei̱tu̱ Ruhanga wa bbaawu yambwereeri̱ naakoba yati, ‘Weerinda hoi̱ otaweera Yakobbo kintu kindi kyensei̱ kibiibi rundi kirungi.’
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Hataati̱ kandi ondu̱gi̱ri̱ho waagyenda, oi̱ceeri̱ niwendyanga hoi̱ kwemuka kwamwenyu̱, bei̱tu̱ hab̯waki wei̱bi̱ri̱ baruhanga bange?”
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Yakobbo yei̱ri̱ri̱mwo Labbani̱ naakoba yati, “Nyati̱i̱nengi̱, nintekerezanga nti osobora ku̱ndwani̱sya ontooleho bahara baamu byampaka.
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Kakubba waagya muntu wondi yensei̱ ali na baruhanga baamu, yogwo muntu akwi̱za ku̱kwa b̯u̱kwi̱. Mu mei̱so ga batabani̱ beetu̱, nahab̯waki̱kyo, weewonira b̯uli kikweteb̯wa kyamu, ki̱wagi̱i̱rye mu bintu byetu̱ osenge otwale.” Bei̱tu̱ Yakobbo yaali ateegi̱ri̱ Lakeeri̱ nka kwei̱bi̱ri̱ baruhanga ba bbaawe.
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Nahab̯waki̱yo, Labbani̱ yaagyendi̱ri̱ yaatolereerya mu heema gya Yakobbo, gya Leeya, na mu heema gya bazaana babiri, bei̱tu̱ atakazaagye. Kasi yaaruga mu heema gya Leeya yeingira mu gya Lakeeri̱.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Lakeeri̱ yaali amaari̱ ku̱bi̱sa bi̱si̱sani̱ bya baruhanga ba kwamwab̯u, ku musagu gwa ngamira, abi̱i̱cali̱i̱ri̱, Labbani̱ yaatolerereerye bei̱tu̱ atakabaagye.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Lakeeri̱ yaaweereeri̱ bbaawe naakoba yati, “Bbaabba otankwatirwa ki̱ni̱ga, b̯utemeera mu mei̱so gaamu, hab̯wakubba ndi mu nsonga.” Bei̱tu̱ Labbani̱ yaatoleerye baruhanga baamwe ataku̱baagya.
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Nahaahwo, Yakobbo yaakwati̱i̱rwe ki̱ni̱ga, yaajumbutukira Labbani̱ naakoba yati, “Ki̱nyasobeerye kyokyo kilahi, nyagu̱mi̱ri̱ musangu ki, oleke ompondere?
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Otoolereerye b̯uli ki̱mwei̱, mu bintu byange byensei̱, bi̱kyani̱ bi̱wagi̱i̱ryemwo bya mu nnyu̱mba gyamu, bite hasyanu̱ mu mei̱so ga baluganda beetu̱ aleke baturamure?
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 Mmaari̱ nawe myaka maku̱mi̱ gabiri, tihakabbangaho ntaama, rundi mbu̱li̱ gyamu gyensei̱ ginyaakutorooga, kandi tinkadyanga mpaya gya ntaama mwigana lyamu.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 B̯uli ntaama, rundi mbu̱li̱ gyensei̱ gi̱nyakwi̱twa kisolo, rundi gi̱bei̱bi̱ri̱, habbe mwinsi rundi i̱jolo nyaagi̱ku̱saswi̱ri̱.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Kwokwo yatyo nyei̱ceeri̱ mu kingeere ni̱ki̱nzokya kandi ni̱nsu̱u̱twa mpehu gyei̱jolo, b̯ulo ni̱b̯u̱nsyerekeera mu mei̱so.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Mu myaka maku̱mi̱ gabiri, ganyaamaari̱ mu nnyu̱mba gyamu, nyaaku̱koleeri̱ milimo kumala myaka i̱ku̱mi̱ na minei, kwokwo ntunge bahara baamu babiri, kandi myaka mukaaga, nyami̱maari̱ ni̱nku̱li̱i̱sya magana gaamu, mu kasu̱mi̱ kakwo kensei̱, mpeera gyange waagi̱hi̱ngi̱si̱i̱rye mirundi i̱ku̱mi̱
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Kabbenge Ruhanga wa bbaabba I̱bbu̱rahi̱mu̱, Ruhanga wʼI̱saka, atambereeri̱ho, mananu kwo waaku̱bbeeri̱ ombi̱ngi̱ri̱ ntali na kantu kensei̱, Ruhanga yaaweeni̱ mutima gwange, na milimo mi̱nyakoori̱, kyokyo yaaku̱hani̱ri̱ i̱jolo.”
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Labbani̱ yei̱ri̱ri̱mwo Yakobbo naakoba yati, “Bahala bab̯wo bahara bange, baana bab̯wo bange, gagwo magana ga ntaama na mbu̱li̱ gensei̱ gange, na byensei̱ bi̱byo byokuwona byange, hataati̱ bahara bange rundi baana baab̯u banyakubabyala mbakoore kyani?
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Hataati̱ gya nawe, leka tukore ndagaanu, gibbe b̯u̱kei̱so hakati̱ gyetu̱.”
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Yakobbo yaakweti̱ i̱hi̱ga, yaalisimba aleke libbe kyakwi̱zu̱ki̱raho.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Yakobbo yaaweereeri̱ banyaruganda baamwe naakoba yati, “Mu̱soorooze mahi̱ga.” Bu̱bagasooroozi̱ri̱, gaatu̱u̱ma, baadi̱i̱ri̱ bidyo bei̱cali̱i̱ri̱ ku gi̱gyo ntuumo.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Gi̱gyo ntuumo gya mahi̱ga, Labbani̱ yaagyeti̱ri̱ ibara Yegera-sahadu̱sa, bei̱tu̱ kandi yo Yakobbo yaagyeta Galeedi̱.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Labbani̱ yaakobi̱ri̱ yati, “Kuruga na hataati̱, ntuumo gya mahi̱ga gi̱gyo, gyogyo gyabbanga b̯u̱kei̱so b̯wetu̱.” Nahahwo yaagyeti̱ri̱ ibara Galeedi̱,
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 kandi i̱hi̱ga yaalyeta Mizipa, hab̯wakubba yaakobi̱ri̱ yati, “Mukama atulinde b̯utwakahukana haha.
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 B̯woli̱wonawonesya bahara bange, rundi okabagerekaho bakali̱ bandi, nab̯uhakabba hataloho muntu wondi yensei̱, oi̱zu̱ke Ruhanga yooyo mu̱kei̱so weetu̱.”
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Kasi Labbani̱ yaaweera Yakobbo naakoba yati, “Wona gi̱gyo ntuumo gya mahi̱ga, gi̱nteeri̱ hakati̱ waagya nawe nka ki̱zu̱kyo.
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 Gi̱gyo ntuumo gya mahi̱ga b̯uli b̯u̱kei̱so kwolokya tindigyakaalya nkei̱za rubaju lwamu kukuhuutaaza. Nawe otaligyakaalya okei̱za rubaju lwange kumputaaza.
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Ruhanga wʼI̱bbu̱rahi̱mu̱, Ruhanga wa Nahoori̱ kandi Ruhanga wa bahaaha baab̯u, tu̱ramu̱re.” Nahaahwo, Yakobbo yaarahi̱i̱ri̱ mwibara lya Ruhanga wa bbaawe I̱saka yaaramyengi̱.
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Yakobbo yeeti̱ri̱ kisolo, yaakihonga ha lu̱lwo lusahu, yeeta banyaruganda baamwe kwi̱za kudya hamwei̱ nayo, baadi̱i̱ri̱ kandi baalaalayoona.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 B̯wi̱re b̯u̱b̯wakeeri̱, Labbani̱ yaabyoki̱ri̱ yanywegera bahara na beizukulu baamwe yaabaha mu̱gi̱sa yeemuka.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.