Atos 27
Rote Rikou Alkitab (RGU) vs NVT
1 Basa ria boe ma, gubernor Festus naꞌetuꞌ, de fee Paulus neu nataa Mane Bauina Kaisar nai Roma, fo raꞌetuꞌ ria dedea na nai naa. Ana nahohomuꞌ Paulus noo lahenda mana-huku fekeꞌ hida reuꞌ malaka soldadu esa, nade Yulius, fo elaꞌ ana noo sii leo propensi Italia reu. Yulius nana, malaka neme soldadu fo rina ranea Kaisar.
1 Quando chegou a hora, zarpamos para a Itália. Paulo e muitos outros prisioneiros foram colocados sob a guarda de um oficial romano chamado Júlio, capitão do Regimento Imperial.
2 Tepoꞌ ria, au (Lukas) tuka uu afuli Paulus boe, ma noo toranooꞌ esa, nade Aristarkus, lahenda Makedonia neme kota Tesalonika. Ami basa saꞌe ofaꞌ esa neme nusa Adramitrium. Tuka sira hihii na soo na ofaꞌ ria, neuꞌ ko tuli lalaꞌo basa mamanaꞌ fo nai propensi Asia.
2 Aristarco, um macedônio de Tessalônica, nos acompanhou. Partimos num navio que tinha vindo do porto de Adramítio, no litoral noroeste da província da Ásia. Estavam previstas diversas paradas em portos ao longo da costa.
3 Ami saꞌe ofaꞌ foa elaꞌ Kaisarea, malua boe ma, ami losa kota Sidon. Malaka Yulius tao malole-malole mesan noo Paulus, ma nafada ni nae, ana bole neu dama tia nara nai madaꞌ lain fo elaꞌ ara fee Paulus neni sudi hata ubeaꞌ a fo riiꞌ parluu neni leo ofaꞌ lain neu.
3 No dia seguinte, quando ancoramos em Sidom, Júlio demonstrou bondade a Paulo permitindo-lhe que desembarcasse para visitar amigos e receber ajuda material deles.
4 Boe ma, ami basa ae seluꞌ ofaꞌ lain meu, de hela laa, tehuu ani tatadaꞌ nasaꞌ a, losaꞌ ofaꞌ ria kura baiꞌ ta mata neu fa. Basa boe ma, ara pale ra ofaꞌ ria, fo ami tuturuꞌ tuka pulu Siprus noo Siria talada na, fo elaꞌ ami mahapaꞌ meme ani ria mai.
4 Quando partimos de lá, fomos costeando a ilha de Chipre, devido aos ventos contrários que tornavam difícil manter o rumo.
5 Basa neme naaꞌ mai, ami tepa tuka tasiꞌ fo nai propensi Kilikia noo propensi Pamfilia mata na. Ami maroo leo kota Mira, nai Likia. Losa naa boe ma, ami basa onda ela ofaꞌ ria,
5 Prosseguindo por mar aberto, passamos pelo litoral da Cilícia e da Panfília, chegando a Mirra, na província de Lícia.
6 de malaka Yulius saka ofa fekeꞌ, de ami saꞌe leo propensi Italia meu. Ana hapu ofaꞌ esa, neme kota Aleksandria, sakaꞌ leo Italia neu, de nadenu ami basa fo ae leo ofaꞌ ria lain meu.
6 Ali, o oficial no comando encontrou um navio egípcio de Alexandria que estava de partida para a Itália e nos fez embarcar.
7 Ami nai tasiꞌ lain faiꞌ hida naaꞌ soo, ma ofaꞌ ria kura baiꞌ ta nau laꞌo fa, nana huu ani a neme mata mai nasa na selin. Ami puse ma keoꞌ ara, losa ami hihiiꞌ maneneaꞌ mo kota Knidus, tehuu ani fufuu na, bai nasaꞌ naroo, de ami tepa mesiꞌ pulu Kreta, fo elaꞌ hapaꞌ ani a. Basa ria besaꞌ ko, ami mesiꞌ oꞌoaꞌ esa, nade Salmone.
7 Navegamos vagarosamente por vários dias e, depois de muita dificuldade, nos aproximamos de Cnido. Por causa dos ventos contrários, atravessamos para Creta, acompanhando o litoral menos exposto da ilha, defronte ao cabo de Salmona.
8 Ami maeroꞌ doaꞌ mesiꞌ oꞌoaꞌ ria, tuka-tuka pulu Kreta a namo na suu na, besaꞌ ko ami bisa losa mamanaꞌ esa, nade Namo Malole. Mamanaꞌ ria naneneaꞌ noo kota Lasea.
8 Costeamos a ilha com grande esforço, até que chegamos a Bons Portos, perto da cidade de Laseia.
9 Nai naa, ofa-isi ara hahae ao nara baiꞌ, huu no ami dooꞌ a nai tasiꞌ lain, tehuu bei ta losa nai propensi Italia fa. Tepoꞌ ria lahenda Yahudi ra Faiꞌ Bauinaꞌ Sae-safe Sala-sikoꞌ a boe basan soo. Ria sosoa na nae, ani noo nafa inaꞌ faiꞌ fofoan na. Boe ma, ofa-isi ara ratatane aoꞌ rae, nau laꞌo raroo do taꞌa. Paulus namanene boe ma, ana dedea nae,
9 Havíamos perdido muito tempo. As condições climáticas estavam se tornando perigosas para a navegação, pois se aproximava o fim do outono, e Paulo tratou dessa questão com os oficiais do navio.
10 “Basa toranoo kara. Au hule fo dedea bai-anaꞌ. Au ae bate ita taroo soo na, ita bisa hapu susa dodouꞌ. Nae tao soo na ofaꞌ ia bolo, hata ra mopo sii, ma ita boe bisa mate katemaꞌ kata.”
10 Disse ele: “Senhores, se prosseguirmos, vejo que teremos problemas adiante. Haverá grande prejuízo para o navio e para a carga, e perigo para nossa vida”.
11 Tehuu malaka soldadu ria ta nau namanene neuꞌ Paulus. Ana namahere kadodou na neuꞌ mana-homu uli a, noo manuu ofaꞌ a, nana daleꞌ nau laꞌo ela mamanaꞌ ria.
11 Mas o oficial encarregado dos prisioneiros deu mais ouvidos ao capitão e ao proprietário do navio que a Paulo.
12 Nai namo-seseeꞌ Namo Malole ria, kalu ofaꞌ ara nafu rai naa, laꞌe faiꞌ nafa ani soo na, ta malole a fa, de kadodou na nau ami maroo, leo kota Feniks a meu. Ara ramahehenaꞌ kalu bisa na ami basa mahaniꞌ naa, nai fai nafa ani ia. Kota Feniks ria pulu Kreta namo-sesee na, malole na seliꞌ, ana nahapaꞌ neme ani fa lole onas noo lole ii sa, ma nafa inaꞌ ara ta laꞌen fa.
12 E, uma vez que Bons Portos era uma enseada aberta, um péssimo lugar para passar o inverno, a maioria da tripulação desejava ir a Fenice, que ficava mais adiante na costa de Creta, e passar o inverno ali. Fenice era um bom porto, com abertura apenas para o sudoeste e o noroeste.
13 Tepoꞌ fo ani ona-sa fufuu ana boe ma, ara rando-buko, bisa pake ani ria fo laꞌo leo kota Feniks reu rae, “Ani ia malole a. Mai ita hela laa a leo!” De ara hela naꞌa, ma raꞌaeꞌ laa a, basa boe ma, ami tuturu tuka-tuka tasi a suu na.
13 Quando um vento leve começou a soprar do sul, os marinheiros pensaram que conseguiriam chegar lá a salvo. Por isso, levantaram âncora e foram costeando Creta.
14 — ausente —
14 Mas o tempo mudou de repente, e um vento com força de furacão, chamado Nordeste, soprou sobre a ilha e nos empurrou para o mar aberto.
15 — ausente —
15 Como os marinheiros não conseguiam manobrar o navio para ficar de frente para o vento, desistiram e deixaram que fosse levado pela tempestade.
16 Ami moi bonuꞌ leo naaꞌ, losa ami maneneaꞌ mo pulu anaꞌ esa, nade Kauda. Faiꞌ ria ofa anaꞌ a boe bei mana-hekeꞌ nai ofa buiꞌ. Basa boe ma, ami maꞌaeꞌ ana leo ofa inaꞌ lain meu boe ami maeroꞌ-doaꞌ.
16 Navegamos pelo lado menos exposto de uma pequena ilha chamada Cauda, onde, com muito custo, conseguimos içar para bordo o barco salva-vidas que viajava rebocado.
17 Ofa anaꞌ a bei losa ofa inaꞌ lain boe ma, ara feo tali neuꞌ basa ofaꞌ a ao naa, fo ranea bosoꞌ losa ofaꞌ a papa nara huꞌa henis, boe ma bolo. Ara bii bosoꞌ losa nafa ra toꞌo ofaꞌ a, fo hara nai Sirtis meti na nai Afrika ele, de ara raꞌonda naꞌa fo elaꞌ rakuraꞌ ofaꞌ a lai na.
17 Então os marinheiros amarraram cordas em volta do casco do navio para reforçá-lo. Temiam ser arrastados para os bancos de areia de Sirte, diante do litoral africano, por isso baixaram a âncora flutuante para desacelerar o navio e deixaram que fosse levado pelo vento.
18 Ani ria nasa na seliꞌ tao na ami ofa ma, naeroꞌ ii-ona narooꞌ a. De malua boe ma, ofa-isi a tuꞌu heni basa hata rai ofaꞌ lain, leo tasi daleꞌ reu.
18 No dia seguinte, como ventos com força de vendaval continuavam a castigar o navio, a tripulação começou a lançar a carga ao mar.
19 Malua seluꞌ bali, ani ina a bei tataaꞌ esa a, de ara boe-boe bii bali. Ela ofa a namakafa, ara tuꞌu tamba seluꞌ hata ra bali, ma ofaꞌ a manara nara, roo-raꞌ ma tali-laa lenaꞌ boe.
19 No terceiro dia, removeram até mesmo parte do equipamento do navio e o jogaram fora.
20 Hatu-leledon, ani ria ta namate bai anaꞌ boe, losa faiꞌ hida, ma nasaꞌoꞌoa ate na seli, losaꞌ ami ta bisa mita ledo a noo ruuꞌ ara. Ami basa mopo namahena mara soo, ma ami dale mara mae ami ta masoda soꞌ.
20 A tempestade terrível prosseguiu por muitos dias, escondendo o sol e as estrelas, até que perdemos todas as esperanças.
21 Faiꞌ hida nana, ami ta mia-minu hata-hata esa boeꞌ. Boe ma, Paulus naloo na basa sii, de ana dedea noo sii nae, “Basa toranoo kara! Soba kalu emi tuka au nafada ka, fo ta laꞌo elaꞌ Namo Malole a soo na, besaꞌ ia ita ta hapu susa dodouꞌ leoꞌ ia fa, ma ta tuda hata-hata esa boeꞌ.
21 Fazia tempo que ninguém comia. Por fim, Paulo reuniu a tripulação e disse: “Os senhores deveriam ter me dado ouvidos no princípio e não ter deixado Bons Portos. Teriam evitado todo este prejuízo e esta perda.
22 Tehuu besaꞌ ia, au hule neuꞌ emi basa fo matetea dale mara dei. Neuꞌ ko ita ofan ia nalulutuꞌ henin. Tehuu bosoꞌ bii, te ta mate lahenda esa boeꞌ.
22 Mas tenham bom ânimo! O navio afundará, mas nenhum de vocês perderá a vida.
23 Au ahiiꞌ emi basa bubuluꞌ mae au ia nana Amaꞌ Manetualain lahenda Na, ma au hopu nonoi-lakaꞌ neme Ria mai. Leodaeꞌ a Ana fee Ria ei-laꞌo lima-lopen esa neme nusa sodaꞌ a mai, napadei nai au boboa ka, ana nafada au nae,
23 Pois, ontem à noite, um anjo do Deus a quem pertenço e sirvo se pôs ao meu lado
24 ‘Paulus! O bosoꞌ biiꞌ, te neuꞌ ko Mane Bauina Kaisar parisaꞌ o dedea ma, nai Roma. Huu fo Manetualain dale Na malole a noo o, huu ria naa basa lahenda fo rai ofaꞌ ia lain, nana Ana fee sii rasoda katemaꞌ.’
24 e disse: ‘Não tenha medo, Paulo! É preciso que você compareça diante de César. E Deus, em sua bondade, concedeu proteção a todos que navegam com você’.
25 De basa toranoo kara. Bosoꞌ etu namahehena mara. Au amahere matetuꞌ neuꞌ Amaꞌ Manetualain ae, leodaeꞌ a Ana nafada au hata ria, nana neuꞌ ko dadi sama leoꞌ naa.
25 Portanto, tenham bom ânimo! Creio em Deus; tudo ocorrerá exatamente como ele disse.
26 Tehuu ofaꞌ ia, neuꞌ ko hara nai pulu esa.”
26 É necessário, porém, que sejamos impulsionados para uma ilha”.
27 Tepoꞌ ria, nafa-ani toꞌo ramiminaꞌ, ma tao ra ami moi bonuꞌ a faiꞌ sanahulu haa, nai Tasi Adria. Ma fatilada boe ma, ofa-isi ara rameda nonooꞌ leo nae ami maneneaꞌ mo dae-inaꞌ a.
27 Por volta da meia-noite, na décima quarta noite de tempestade, enquanto éramos levados de um lado para o outro no mar Adriático, os marinheiros perceberam que estávamos perto de terra firme.
28 Basa de ara uku raneni oe a, fo elaꞌ bubuluꞌ dedema na, de hapu rea dua hulu. Ofa a mata neu seluꞌ baiꞌ boe ma, ara uku bali, hapu rea sanahulu lima.
28 Lançaram a sonda e verificaram que a água tinha 37 metros de profundidade. Um pouco depois, lançaram a sonda novamente e encontraram apenas 27 metros.
29 Basa sii bii, rae bosoꞌ losa ofaꞌ ria hara, de ara tuꞌu naꞌa haa nai ofa buiꞌ. Ami basa mamahehena, hiiꞌ mae doo bea fo malua.
29 Temiam que, se continuássemos assim, seríamos atirados contra as rochas na praia. Por isso, lançaram quatro âncoras da parte de trás do navio e ansiavam para que o dia chegasse logo.
30 Tehuu ofa-isi ara rala-haraꞌ fo roi loiꞌ a foa ela ofaꞌ ria, de ara raꞌonda ofa anaꞌ a, tao uni ara reu raꞌonda naꞌa nai mata.
30 Dando a entender que iriam lançar as âncoras da parte da frente, os marinheiros baixaram o barco salva-vidas, na tentativa de abandonar o navio.
31 Tehuu Paulus nala isiꞌ sira duduꞌa-aꞌafi tadalun sira, de nafada neuꞌ malaka a noo soldadu nara nae, “Kalu ana ofa-isiꞌ sira, ta rahaniꞌ ofaꞌ lain fa soo na, neuꞌ ko mate basa emi!”
31 Paulo, então, disse ao oficial no comando e aos soldados: “Se os marinheiros não permanecerem a bordo, vocês não conseguirão se salvar”.
32 Ramanene Paulus dedea nae leoꞌ naa, boe ma soldadu sira teteꞌ etu ofa anaꞌ a tali naa, fo rataaꞌ ofa anaꞌ ria bonu henin, de ofa-isiꞌ sira ta dadi ralai soꞌ.
32 Então os soldados cortaram as cordas do barco salva-vidas e o deixaram à deriva.
33 Bei sakaꞌ makaledo boe ma, Paulus leleꞌo lahenda sira fo basa sii raa-rinu nae, “Mamasoꞌ dua ian, nana ita toi tatuu hihiiꞌ a, fo toi tamahehenaꞌ a, ma ita ta tao hata esa neuꞌ ita tein na boeꞌ.
33 Enquanto amanhecia, Paulo insistiu que todos comessem. “De tão preocupados, vocês não se alimentam há duas semanas”, disse ele.
34 De au hule fo ita taa-tinu baiꞌ dei, fo elaꞌ ita bisa hapu mapii baraꞌaiꞌ. Au amahere ae neme ita basa ia, esa ta maten boeꞌ. Mae tao leoꞌ bea oo, ita basa sodaꞌ!”
34 “Por favor, comam alguma coisa agora, para seu próprio bem. Pois nem um fio de cabelo de sua cabeça se perderá.”
35 Dedea basa leoꞌ naa boe ma, Paulus hai na roti, de ana hule makasi neuꞌ Manetualain nai sira basa matan, boe ma ana hai na bibiaꞌ esa de naa.
35 Em seguida, tomou um pão, deu graças a Deus na presença de todos, partiu-o em pedaços e comeu.
36 — ausente —
36 Todos se animaram e começaram a comer.
37 — ausente —
37 Havia um total de 276 pessoas a bordo.
38 Ami mia mabete, boe ma ara mulai tapa heni karong fo hade gandum nai daleꞌ a leo tasi daleꞌ reu, fo elaꞌ ofaꞌ a boe namakafa.
38 Depois de se alimentar, a tripulação aliviou o peso do navio mais um pouco, atirando ao mar toda a carga de trigo.
39 Makaledo boe ma, ofa-isiꞌ a rita dae-inaꞌ a soo, tehuu ara ta bubuluꞌ rae, pulu bea ria fa. Sira boe rita namo-suu esa. Ara ramahehenaꞌ kalu bisa ara nau reni ofaꞌ a seli batu kusi rai tasiꞌ daleꞌ, fo leo namo-seseeꞌ ria reu,
39 Ao amanhecer, não reconheceram a terra, mas viram uma enseada com uma praia e cogitaram se seria possível chegar ali e atracar o navio.
40 de ara roi teteꞌ naꞌa ra, foa ela sii adaꞌ tasiꞌ daleꞌ. Ara raonda uli a leo tasiꞌ daleꞌ neu, fo ela rauli reniꞌ ofaꞌ ria, basa boe ma, ara raꞌaeꞌ laa anaꞌ a, nai mata fo ela ani a fufuu neni ofaꞌ ria leo namo-suu a neu.
40 Então cortaram as âncoras e as deixaram no mar. Depois, afrouxaram as cordas que controlavam os lemes, levantaram a vela da frente e foram rumo à praia,
41 Tehuu ofaꞌ ria raka nala soroꞌaeꞌ pupukuꞌ lain, nai tasiꞌ daleꞌ, boe ma ana hara neuꞌ naa leo, de ta nababale soꞌ, de nafa mapepenaꞌ ara totoꞌo ra ofaꞌ a bui na sopu-sopu.
41 mas o navio foi apanhado entre duas correntezas contrárias e encalhou antes do esperado. A parte da frente se encravou e ficou imóvel, enquanto a parte de trás, atingida pela força das ondas, começou a se partir.
42 Soldadu ra bei rita leoꞌ naa, boe ma ara ranuu daleꞌ esa nau pau raꞌisa lahenda mana-hukuꞌ ara katemaꞌ, nana ara bii, bosoꞌ losa lahenda sira ane leo madaꞌ lain reu fo ralai heni ao nara.
42 Os soldados queriam matar os prisioneiros para que não nadassem até a praia e depois fugissem.
43 Tehuu malaka Yulius horo ria soldadu nara, nana huu ana noi fee Paulus nasoda. Boe ma ana pareta basa lahenda mana-ane malelaꞌ ara bokuꞌ leo tasiꞌ daleꞌ, fo ane leo madaꞌ lain reu.
43 O oficial no comando, porém, desejava poupar a vida de Paulo e não permitiu que executassem seu plano. Ordenou aos que sabiam nadar que saltassem ao mar primeiro e fossem em direção a terra.
44 Boe ma, soa neuꞌ bea rina ane ta ralelaꞌ fa soo na, ana nadenu ara tai papaꞌ doo sudi laꞌe ubeaꞌ, elaꞌ bonu tuka nafa a leo madaꞌ lain reu. De ami basa losa madaꞌ lain noo soda-moleꞌ.
44 Os outros se agarraram a tábuas ou pedaços do navio destruído. Assim, todos chegaram à praia em segurança.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.