Lucas 1

Chijnie ndo Jesucristo (PPS) vs AAI

Sair da comparação
AAI TUR GEWASIN O BAIBASIT BOUBUN
1 Kueya na̱ tjaun na̱ ndako xrokjin na̱ kain ngeꞌe nduaxin konꞌen nchakon bakeꞌe ndo Jesús ngajinna
1 Are Theophilus,
2 xranchi juinchekuai̱na sen, sen xrangíxixión bikonxin ikon sen kain ngeꞌe juincheꞌe ndo Jesús ko kuaxi sen chronga sen ti nichja ndo.
2 Abisa hikikirum i sabuw iyab iti sawar matar matah yan hi’itin hio hinonowar i hikirum, naatu sabuw iyab iti tur isan hibow hibibinan i hio hinowar hikirum.
3 Janꞌan kaxon juanchangi jian kain ngeꞌe tsikonꞌen xrangíxixión bakeꞌe ndo Jesús. Ko jai xrokjinꞌannta, Teófilo, kain ngeꞌe xranchi tsikonꞌen naa ko naa,
3 Isan imih Theophilus o i gewas maiyow, ayu iti sawar himamatar isan kiruminamih anot, imih sawar no aneika anutitiy, sabuw ai babatiyih hai an abow gewas, naatu akubaitutur o isa iti a kikirum,
4 ixi tsichuxinnta jian kain ngeꞌe tsijinchekuanꞌannta sen.
4 saise o boro inaso’ob sawar iti etei o hibi’obaiyi i turobe.
5 Nchakon bakeꞌe xi Herodes baketuenꞌen xa nunte Judea, ntiꞌa bakeꞌe naa ndotaana bakinꞌin Zacarías, kuachrjenixin ndo xitaana bakinꞌin Abías. Ko janchriꞌe ndo Zacarías bakinꞌin jan Elisabet, ndotáchriꞌe jan kaxon xranchrjen ndotaana Aarón.
5 Judea wanawanan Herod bi’aiwob ana maramaim, firis wabin Zechariah i Abaijah ana kou’ay wanawanan ma firis ana bowabow bowabow, naatu aawan Elizabeth ana tufuw an i Aaron ana rara’ane na tufuw.
6 Yui sen jian kuancheꞌe sen xranchi tjaun ndo Dio ko bakitikaon sen kain ti ngeꞌe kuetuanꞌan ndo. Méxin, xroꞌan ngisen chao xrondachro ixi jeꞌe sen chónda sen ijie̱.
6 Iti orot aawan hairi God matanamaim hai yawas i gewasin, God ana ofafar naatu ana tur etei hibosiyasiyar hibi’ufunun.
7 Ko xroꞌan chjan kuachónda sen ixi jan Elisabet kuituenꞌa jan xrochónda jan chjan, ko jeꞌe sen ó tachríi sen.
7 Baise hairi natunatuh en hima hin hiregah hibabine, anayabin Elizabeth i a’arin.
8 Ko tjumeꞌe naa nchakon ndo Zacarías ko xitaana, sen ncheꞌe ixra̱ xranchi jeꞌe ndo, kuetuenꞌen sen tsajon sen juasie sen ngajin ndo Dio.
8 Veya ta Jerusalem Tafaror Bar gagamin wanawanan firis ana bowabow isan matan fufur tebowabow na’atube, Zechariah ibo ana veya na tit Tafaror Bar wanawanan ana bowabow isan run.
9 Xranchi kuancheꞌe xitaana nchakon meꞌe, ndo Zacarías kuayéꞌe ndo ixra̱ tixinꞌin ndo ngaxinꞌin nchia tjúá ndoꞌa ndo Dio ixi tsjaaka ndo tsjoxraxé.
9 Firis hai binanakwaramaim eo na’atube, gem kakafiyin tafanamaim fi’ufiu afunin isan hibi’arow Zechariah wabin tit, basit na Regah ana Tafaror Bar wanawanan run.
10 Nchakon juaaka ndo tsjoxraxé ngaxinꞌin ndoꞌa ndo Dio, kain ni ste nduja nichjeꞌe na̱ ndo Dio.
10 Naatu Tafaror Bar wanawanan fi’ufiu Zechariah ea’afun ana veya’amaim, sabuw etei i bar ufunane hibat hiyoyoyoban.
11 Ko tuinxin ndo Zacarías bikon ndo naa ndo ángel xruanꞌan ndo Dio ko siin ndo ángel nangoxin jian tjenka altar ti iche tsjoxraxé.
11 Regah ana tounamatar, gem kakafiyin tainin asukwafune fi’ufiu ea’afunimaim tit irerereb bat.
12 Hora bikon ndo Zacarías ndo ángel meꞌe, jeꞌe ndo chrinkaxrakon ndo.
12 Zechariah tounamatar tit batabat itin yan hamu iwa’an ana bir ra’at,
13 Ko ndo ángel nichja ndo ko ndachro ndo:
13 baise tounamatar eo, “Zechariah men inabir! God a yoyoban nowar. O aaw Elizabeth boro yan namatar naatu nataub kek orot nayai o wabin John iniwab.
14 Ko jaꞌa xrochónda juaxruxin ko kueya na̱ xrochéꞌe na̱ ixi tsjongíꞌe xjan meꞌe.
14 Nati kek orot natutufuw ana veya o ya wanawanan boro yasisir kawasa awan nakaratan, na’atube sabuw moumurih maiyow auman boro hiniyasisir,
15 Ko chjanꞌan ijié tsakeꞌe xjan ngajinxin ndo Dio. Ko xroꞌan vino ko ninaa xran tsiꞌa xjan, ko tsango xrochónda xjan Espíritue ndo Dio ti xrajiyá xjan ngaya tse̱ꞌe̱ janée xjan.
15 anayabin Regah matanamaim i boro orot gagamin ta. Iti kek wine o harew fokarih men natom, naatu God Anunin Kakafiyin boro niwanasum auman nama’ama natufuw.
16 Ko jeꞌe xjan sinchekuenꞌen xjan ni tjajna Israel, ko kueya na̱ xrokjan na̱ tsitikaon na̱ ndo Dio.
16 I boro Israel sabuw maumurih na’in nabow hinamatabir maiye Regah hai God isan.
17 Jeꞌe ndo Juan tsitaon ndo tsjendueꞌe ndo chaꞌo tsi̱ꞌxi̱n Ncháina, ko xrochónda ndo xrajeꞌo juachaxin xranchi kuachónda ndo profeta Elías, ko xronichjeꞌe ndo aséen ndotée ichjan tsoñaoꞌa na̱ ngajin chjenꞌen na̱, ko kain ni titikaonꞌa ndo Dio tsonoꞌe na̱ xranchi tsitikaon na̱ ndo ko jian sincheꞌe na̱ ixi tsi̱i̱ Ncháina Cristo.
17 Naatu God ana dinab orot Elijah ana fair baib na’atube boro nab Regah aunan ni’iyon nan, kek tamahinah bairi dogoroh nikitabir hinan hinita’imon maiye; sabuw baifanasairayah dogoroh nikitabir hinan mutufor ma ana not gewasin hinab, naatu Regah ana sabuw nabobunabuna’ih.”
18 Ko jeꞌe ndo Zacarías juanchangiꞌe ndo ndo ángel ko ndachro ndo:
18 Zechariah tounamatar iu, “Iti i boro mi’itube anitumatum? Anayabin ayu i ai regah, naatu aawau auman ibabine sawar.”
19 Ko jeꞌe ndo ángel juatingíexin ndo:
19 Tounamatar iya’afut eo, “Ayu i Gabriel God nanamaim abatabat, imih ayu iyafaru o airit oisan tur gewasin abai ana o a tur ao’owen,
20 Ko ixi kuitikaonꞌa ti ndachrja̱n, méxin, tsonosian ko juaꞌi xronichja xroxetjaja nchakon tsonꞌen meꞌe.
20 baise ayu au tur men itumitum, imih o boro mena nabit, inama nanan sawar mataramih ao ana veya’amaim namatar, abisa ao’omatan nan niturobe.”
21 Ko kain ni stechónꞌen nduja ndoꞌa ndo Dio ixi tsachrje ndo Zacarías, stexraxaon na̱ sonda jitonchrjenꞌen ndo ngaxinꞌin ndoꞌa ndo Dio.
21 Nati ana maramaim sabuw ufunane hima’am hai kasiy ra’at, Zechariah manin maiyow Tafaror Bar wanawanan ma’am isan.
22 Ko hora kuachrje ndo, í juaꞌi nichja ndo. Ko xraxaon na̱ ixi xrojan ngeꞌe bikon ndo Zacarías ngaxinꞌin ndoꞌa ndo Dio. Ko jeꞌe ndo ixi jeꞌo itja ndo tjakoxin ndo ngeꞌe tjaun ndo ixi nosin ndo.
22 Naatu Zechariah Tafaror Barene titit ana mar, tur oisan menan bit, sabuw nati’imaim hi’itin hiso’ob ina’inan ta isan matar, naatu tur o isan menan bit umanamaim imanuman bairi hio.
23 Ko juexin xetja nchakon juincheꞌe ndo Zacarías ixra̱ ngaxinꞌin ndoꞌa ndo Dio, sakjui ndo ndoꞌe ndo.
23 Zechariah ana bowabow Tafaror Bar wanawanan sasawar ufunamaim matabir maiye na ana bar tit.
24 Ko tjumeꞌe jan Elisabet, janchriꞌe ndo Zacarías, yaa jan chjan. Ko íkuachrjexinꞌa jan ndoꞌe jan naꞌó nchanitjao, ko jixraxaon jan:
24 Nati ufunamaim a wan Elizabeth yan matar, sumar etei umatroun na’atube baremaim nutanub ma.
25 “Jaña ndo Dio kuajon ndo juachaxin ixi xrochónda chjan ko ítsjanoaꞌina na̱ jai.”
25 Elizabeth eo, “Regah bounabo ibaisu au biya’ohow, orot babin matahimaim etei’imak bosair.”
26 Kuatsinga ikjaon nchanitjao ko ndo Dio xruanꞌan ndo ndo ángel Gabriel itsji ndo naa tjajnée tjajna Galilea ndatinꞌin Nazaret
26 Elizabeth ana sumar umatroun ta’imon ana maramaim God ana tounamatar Gabriel iyafar in Galilee wanawananamaim bar merar ta wabin Nazareth imaim tit.
27 *ixi ntiꞌa xronichjeꞌe ndo naa nchrichajan ndatinꞌin María ko jeꞌe nchrichan xrachuxinꞌa nchrichan ninaa xi. Jeꞌe nchrichan tsijateꞌe nchrichan tsuteꞌe nchrichan naa xi ndatinꞌin José, kuachrjenixin xa ndo rey David.
27 Nati’imaim babitai ta biyan numin Joseph, aiwob orot David ana agir ta i ana rum hiomatan ma’ama biyan tit, babitai wabin Mary.
28 Ko ndo ángel meꞌe kuixinꞌin ndo ndoꞌa jan María, ko ndachro ndo:
28 Tounamatar na babitai biyan tit eo, “Tufuw isa nama! Regah o isa i yan ebaib kwanekwan, naatu baigegewasin o ebit.”
29 Ko xronka jeꞌe nchrichajan ko íkuienxinꞌa nchrichan ngeꞌe juajna kuajon ndo ángel.
29 Mary iti tur nonowar ana veya biyababan na’atube bai naatu ana kasiy ra’at iti merarayow ana’an isan.
30 Ko jeꞌe ndo ángel ndachro ndo:
30 Baise tounamatar eo “Mary, men inabirumih, anayabin God o isa ebiyasisir gagamin maiyow.
31 *Ko jai tseyá naa chjan ngaya tseenta ko sinchejongíꞌenta naa xjan xi ko sinchekinꞌinnta xjan Jesús.
31 O boro ya namatar inatoub kek orot inayai, naatu wabin Jesu iniwab.
32 Ko jeꞌe xjan tsango tsetuanꞌan xjan, ko tsinꞌin xjan chjenꞌen ndo Dio jii ngajní. Ko jeꞌe Ncháina ndo Dio xrochjée xjan juachaxin tsetuanꞌan xjan xranchi baketuanꞌan ndotáchriꞌe xjan xranchrjen, ndo David.
32 I boro orot gagamin naatu God auyomtoro’ot Natun narouw nao, naatu Regah God boro aiwob nitin, marasika ana’agir David bitin na’atube.
33 Ko jeꞌe xjan tsetuanꞌan xjan tjajna Israel kain nchakon ko ti tsetuanꞌan xjan ítsjexinꞌa.
33 Naatu Jacob ana rara’ane i boro ni’aiwob wanatowan, naatu ana aiwob i boro nama wanatowan, wanatowan ana yomanin en.”
34 Ko jan María juanchangiꞌe jan ndo ángel, ndachro jan:
34 Mary tounamatar isan eo, “Ayu i biyau numin. Iti i boro mi’itube namatar?”
35 Ko juatingíexin ndo ángel, ndachro ndo:
35 Tounamatar iya’afut eo, “Anun kakafiyin boro niwani, naatu God ana fair boro natarsumi, imih iti kek Kakafiyin natutufuw i boro God Natun hinarouw hinao.
36 Ko kaxon jan kichuunta Elisabet yaa jan chjan maski ó nachríi jan. Ko jai, nchri bandachro na̱ juaꞌi xrochónda chjan, jai ó ikjaon nchanitjao yaa jan xjan.
36 Naatu o tura Elizabeth sabuw a’arin hirouw hio baise boun babine tafan yan matar ana sumar umatroun ta’imon sawar.
37 Méxin juachaxien ndo Dio, chao tsonꞌen kain ngeꞌe.
37 Anayabin God isan sawar etei’imak i men ta fokarinamih.”
38 Ko ndachro jan María:
38 Mary eo, “Ayu i Regah ana akir wairafin, abis isou kuo na’atube namatar.” Naatu tounamatar Mary itumar tit.
39 Kaxon nchakon meꞌe, jan María nteeto sakjui jan naa tjajna ngataꞌa ijna̱ nunte Judea.
39 Nati ana veya’amaim, Mary matan kabiy bobuna ra’iy yen in Judah wanawananamaim oyaw na’atune bar merar gagamin ta imaim tit,
40 Ko kuiji jan tjajna ntiꞌa kuixinꞌin jan ndoꞌa ndo Zacarías ko jan Elisabet ko kuajon jan juajna ngajin jan Elisabet.
40 Zechariah ana bar wanawanan run Elizabeth ana merar yi. Mary Elizabeth ana merar eyiy|alt="Mary greeting Elizabeth" src="CN01609b.tif" size="col" loc="Luk 1.40" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="1.40"
41 Hora kuinꞌen jan Elisabet juajna, xjan yaa jan chrinka xjan ngaya tse̱ꞌe̱ jan, ko jeꞌe jan Elisabet tsango kuayéꞌe jan juachaxien Espíritue ndo Dio.
41 Elizabeth Mary ana merarayow nonowar ana maramaim, yan wanawanan kek inu’in ia’ayob, nati’imaim Anun Kakafiyin Elizabeth iwan
42 Ko tjumeꞌe jan Elisabet séen nichja jan ko ndachro jan:
42 fanan aumetawat eo, “God ana baigegewasin o ebit baibin etei tafahimaim, naatu ya wanawanan a ub auman God ebigegewasin!
43 ¿Ngisen janꞌan ixi juiꞌa kuitsjena jaꞌa, janée Nchána?
43 Aisim sawar gagamin na’in iti na’atube isou matar, au Regah hinah na ebinanawanu?
44 Ixi hora kui̱nꞌa̱n juajnáa, chrinka chjanꞌna ngaya tse̱ꞌe̱ ixi chéꞌe xjan.
44 O a merarayow anonowar ana mar, kek yau wanawanan inu’in yasisir auman ia’ayob.
45 Ijié juaxruxin chonda ixi kuitikaoan ngeꞌe tsonꞌen, xranchi ndachro ndo Dio.
45 O a baitumatumamaim baigegewasin ibai, God eo’omatani boro nan turobe namatar!”
46 Ko tjumeꞌe jan María ndachro jan:
46 Mary eo,
47 Ko juaxruxin ritjén ixi ndo Dio kuantsjena ndo ijie̱.
47 Naatu yau wanawanan yasisir awan karatan,
48 Ndo Dio xraxaon ndo sincheꞌe ndo jian ngaji̱n,
48 Anayabin i ana akir wairafin wabin men gagamin baise nuh, imih boun ebubusuruf sabuw etei boro ayu baigegewasinayan hinarouw hinao.
49 Ndo Dio chónda ndo kain juachaxin,
49 Anayabin sawar gagamih God Fairin ayu isou sinaf.
50 Ko jeꞌe ndo kain nchakon tikonóeꞌe ndo kain ni tajon juasie ngajin jeꞌe ndo.
50 I ana kabeber i aunan etuwatuw, sabuw hitufuw tema’am,
51 Jeꞌe ndo soji ndo ixi juincheꞌe ndo kain ngeꞌe
51 God umanamaim sawar fairih sinaf,
52 Ko kuantsjeꞌe ndo kain juachaxin chónda ni tetuanꞌan
52 Aiwob fairih hai ura ma’ama’amaim bow yara’iyih,
53 Ko kuajon ndo kain ngeꞌe jian kuayéꞌe ni chóndaꞌi
53 Sabuw aa himomorob, sawar gewasihimaim ituwih,
54 Jeꞌe ndo bingijna ndo ni tjajna Israel, ni ncheꞌe xrée ndo;
54 Ana omatanen ata a’agir eo’omatanih i kaif,
55 ixi jaña ndache ndo sen tachríꞌe na̱ xranchrjen, ndo Abraham ko kain ni tsachrjenixin ndo.
55 Abraham nuh kakabibir na’atube,
56 Ko jan María kuituꞌe jan ndoꞌa jan Elisabet níi nchanitjao, ko tjumeꞌe ikjan jan ndoꞌa jan.
56 Mary sumar etei tounu na’atube Elizabeth hairi hima, imaibo matabir maiye na ana bar tit.
57 Ko kui̱i̱ nchakon sinchejongíꞌe jan Elisabet chjenꞌen jan, ko juinchejongíꞌe jan naa xjan xi.
57 Elizabeth ana toub isan veya na tit, naatu toub ana kek orot yai.
58 Méxin, ni ste tjenka ndoꞌa jan ko ni nchandoꞌa jan, ikjui na̱ kuitsjeꞌe na̱ jan ko kuintee na̱ juaxruxin ngajin jan ixi konoꞌe na̱ ixi ndo Dio tsango bikonóeꞌe ndo jan.
58 Tain tuwan naatu ana ofonah, God ana baigegewasin gagamin na’in Elizabeth bitin ana tur hinowar hina ana merar hiyi bairi hiyasisir.
59 Kuitja ijní nchakon, kui̱i̱ na̱ ixi tsayéꞌe ichjan chjiꞌe ni judío, ko tjaun na̱ xrokuinꞌin xjan Zacarías xranchi tinꞌin ndotée xjan.
59 Naatu fur ta’imon ufunamaim, kek ana’ar mo’on afuwin wabin baiwabin isan tain tuwan etei hina. Tain tuwan hikokok kek wabin i boro Zechariah, tamah wabinamaim hitiwabimih hio,
60 Ko ndachro janée xjan:
60 baise hinah eo, “En! Kek wabin i boro John taniwab.”
61 Ko jeꞌe na̱ juatingíexin na̱:
61 Sabuw hio, “O taituwa wabih men ta nati na’atube ema’ama boro kek wabin nati taniwab.”
62 Tjumeꞌe itja na̱ juanchangíexin na̱ ndotée xjan xranchi tjaun ndo tsinꞌin xjan.
62 Basit umahimaim kek tamah isan himan wabin menatan kokok baiwabin isan hibatiy.
63 Ko jeꞌe ndo juanchia ndo tuꞌo nta̱a̱ ko ikjin ndo: “Jeꞌe xjan tsinꞌin xjan Juan.” Ko kain ni ste ntiꞌa xronka na̱.
63 Zechariah eo fef hibai hina hitin imaim kirum eo, “Kek wabin i John.” Sabuw etei hifofofor men kafaita.
64 Ko tuinxin íjngo kuaxi nichja ndo Zacarías, ko kuaxi kuajon ndo juasie ndo ngajin ndo Dio.
64 Nati ana veya’amaim Zechariah menan bit ma’am menan kerer busuruf tur eo, God bora’ara’ah.
65 Kain ni ste tjenka nchandoꞌa sen xronka na̱, ko kain tjajna ngataꞌa ijna̱ Judea kuinꞌen na̱ ngeꞌe konꞌen.
65 Taintuwan etei awah hae’e hai baifofofor ra’at, baise abisa himamatar ana tur tasasar tit tafaram Judea wanawanan sabuw etei hinowar.
66 Ko kain ni kuinꞌen ngeꞌe konꞌen, xraxaon na̱ ko ndachro na̱:
66 Sabuw etei iti sawar matar ana tur hinonowar isan hai kasiy ra’at taiyuwih hibabatiyih hio, “Iti kek narara’at ana itinin i boro mi’itube?” Anayabin Regah uman i iti kek biyanamaim ma’am.
67 Ko ndotée xjan ndo Zacarías meꞌe ícha kuayéꞌe ndo juachaxien Espíritue ndo Dio ko nichja ndo chijnie ndo Dio ko ndachro ndo:
67 John tamah Zechariah Anun Kakafiyin targabuw, God ana ewamaim tabor eo.
68 Juasie Ndotáina Dio titikaon ni tjajna Israel
68 “Regah tanabora’ara’ah, Israel sabuw hai God, anayabin i ana sabuw baiyawasih isan natit,
69 Ko jeꞌe ndo xruanꞌan ndo ngisen ícha soji tsingijna tsachrjengíexin ijie̱ chónda chujni,
69 Baiyawasenayan fairin anababatun David ana rara’ane enan,
70 Jaña nichja ndo Dio nichjaxin ndo sen chronga chijnie ndo Dio ó saꞌó
70 marasika ana dinab wanawanahimaim eo’omatanih na’atube.
71 ndache ndo sen ixi tsingijna ndo tsantsjeꞌe ndo juachaxin kain ni ningakoi̱na.
71 boun it boro ata kamabiy sabuw umahine, naatu sabuw fairih tibifa’ifa’it umahine niyawasit.
72 Ko tsikonóeꞌe ndo sen tachríꞌina kuintee saꞌó,
72 Ana obaibasit kakafiyin bimatar imaim nuh ata a’agir kabeber itih,
73 Ko jiꞌi tsindache ndo Dio ndo tachríꞌina xranchrjen, ndo Abraham
73 naatu iti obaibasit i marasika God ata agir Abraham eomatan,
74 ixi tsingijnana ndo ixi tsituaꞌi xi ningakoi̱na,
74 imih boun it ata kamabiy sabuw umahine baiyawasit isan natit ebiyawasit, naatu fair ebitit God isan men erebir auman tanabow,
75 ixi ícha tjúá tsakeꞌe aséei̱na ko jian tsitikaonna chijnie ndo Dio,
75 God matanamaim tanakakaf naatu tanayasairit ata ef mutufurinamaim tanakwafir wanatowan, wanatowan.
76 Ko jaꞌa, chjanꞌna, jaꞌa xrokjan naa ngisen xronichja chijnie ndo Dio jii noi,
76 Naatu o ayu natu, o boro God auyomtoro’ot ana dinabumih inamatar, Regah aunan ini’iyon inan ana ef inayabuna,
77 ixi tsonoꞌe ni tjajnée ndo ixi sincheméꞌe ndo kain ijie̱ chónda na̱
77 ana sabuw yawas isan inakubuna hai tur ina’owen bowabow kakafih hinihamiyen God hai kakafih nanotawiyen yawas hinab.
78 Ixi jeꞌe Ndotáina Dio tsango tjaunna ndo ko tsango tikonóaꞌina ndo,
78 Anayabin ata God, i ana manaw kabeber wairafin, i wanawananamaim marakaw marane boro nakusisiar nare,
79 ko tsajon ndo xroꞌi tsingasáñaxin kain ni jii ti tsango naxixeꞌe.
79 sabuw iyab guguminamaim tema’am naatu murumurubih hai youninamaim tema’am tafatamaim namarakaw, at narumutufur nanawiyit tanatit tufuw ana efamaim tanaremor.”
80 Ko jeꞌe xjan bangi xjan ko konsoji aséen xjan. Ko bakeꞌe xjan ngataon ijngi ti xroꞌan ngisen ste, xetjaja nchakon konoxin xjan ngajin ni tjajna Israel.
80 Kek biyan naatu ayubin hairi ana fofonin ra’at yen orot matar, naatu run in arar yan imaim ma ana fair bai, imaibo tit ana bowabow Israel sabuw etei nahimaim busuruf bow.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.