Lucas 12
San Juan Atzingo Popoloca NT (POE_TBL) vs VC
1 A̱ ntá nchónhya mil chojni kójnkotsé sín ntá tinkákꞌíntate kíchó sín. Ntá chꞌín Jesús sa̱oxín kjuankíxin chénka chꞌán tí sín kꞌuájiko chꞌán ntáchro chꞌán kíxin: ―Chrókuítekákonhyará tí nkehe ntoáhya tjenka̱yáxin tí sín fariseo chꞌia sín, na mé éxí yóhe̱ tí xro̱a̱n nchekꞌánkí nio̱tja̱ tí nkehe tjako sín.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Kohya nkehe mó jie chrókónoxínhya chrꞌéxi̱n la ko kohya nkehe tjemá jie chrókónoahya chojni chrꞌéxi̱n.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 A̱ ntá kaín nkehe ntáchrorá tí sítié la chrꞌéxi̱n tsinhin chojni tí ncha̱kotjin; la ko kaín nkehe mó ntáchrorá kꞌuikjéhérá nchia la chrꞌéxi̱n tsꞌèya sín chrítaón nchia tsinhin kaín xín chojni.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 ’Jahará chojni chóxin kíchó ni mé tjo̱nka̱rá kíxin chróchrakuenhyará tí chojni tꞌóyán tí cuerpo, a̱ ntá chrꞌéxi̱n la kohya nkehe tsjacha sín chrókjuichꞌe sín.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Kjánchó tjo̱nka̱rá kíxin nkexro chróchrakonhénrá. Chróchrakonhénrá Dios mé tí nkexro tsakitsje kjuachón ntá chónta kjuachaxin tsochrꞌán chojni tí siín xrohi tsjasótexín sín. Tí nkexro a mé chróchrakonhénrá chꞌán má.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 ’¿Á chrókóxi̱xi̱nhya inꞌó koxroxe yaá chichaon ntsíntsí? Kjánchó Dios la tsꞌitjáyenhya chꞌán nijnko tí jehe va.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Kjónté tí ka̱xi̱hi̱ chónta ikjárá la nohe chꞌán nkekja̱ín ka chontará. Méxra̱ chrakonhyará tí jahará kíxin a̱ntsí má tjete sínkí tí jahará. A̱ ntá kjónté nchónhya koxroxe la kánhyó sínkí tíha.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 ’Ntáxrja̱n kaín tíhi kíxin tí nkexro tsochrónka kíxin tinkáchónkina sín nkayakon chojni la kja̱xin tí Xje̱en Dios Kꞌóna Chojni tsochrónka kíxin chóxin chꞌán tí jehe sín nkayakon tí sín ángel kuènte Dios.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 A̱ ntá tí sín sinchemá sín kíxin chónhyana sín nkayakon chojni la ntá kja̱xian janhan si̱ntamá kíxin chonhya tí jehe sín nkayakon tí sín ángel kuènte Dios.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’A̱ ntá jnkojín nkexro tsꞌántaxínhi̱n sín tí Xje̱en Dios Kꞌóna Chojni na̱xa̱ jína tsꞌitjáyan tí jie̱ kꞌuántaxínhi̱n sín. A̱ ntá tí nkexro tsꞌántaxínhi̱n tí Ncha̱kuen Dios la xitjahya tsjìin tí jie̱ tí xi̱kaha tsixro sín.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 ’Tió tsjikoará sín nkaxenhen ni̱nko Israel la ko tí tjejó tí sín tꞌe̱to̱an la ko tí tjejó tí síxre̱é la tóxakuanhyará nkehe tsjate̱herá la ko tóxakuanhyará nkehe tsixrorá
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 kíxin tió tsonixjará la tí Ncha̱kuen Dios sinchexraxinkaonrá nkehe tsixrorá ―ichro chꞌán.
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Ijnko nkexro tjenkákjan tí sin tsíkójnkotsé ntáche chꞌán tí chꞌín Jesús kíxin: ―Maestro, ntáche tí kíchó ni a kíxin tsjanjon chꞌán tí nkehe tónhenni tocar tsíkito̱he itꞌéni tsakjani ―ichro chꞌán.
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ntá kjuáte̱he chꞌín Jesús ntáchro chꞌán kíxin: ―Lo̱ntia jaha. ¿Nkekuènte chrókjui̱chꞌénará juez tí janhan chrókꞌoxika̱ya̱ha̱ tí nkehe chrókuakjará jahará? ―ichro chꞌán.
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Kja̱xin ntáchro chꞌán kíxin: ―Tóxakonhanrá tí chróchontará itsjé nkehe. Jehya tí nchónhya nkehe chróchontará ntá náxrjón chrókꞌuejorá ―ichro chꞌán.
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Ntá kjuíncheyóe̱xin chꞌán ntáchro chꞌán kíxin: ―Kjuákꞌe ijnko chojni rico, a̱ ntá tí no̱nte̱e chꞌán na mé imá kꞌóna.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 A̱ ntá tí chꞌín rico kjuenka̱yáxin chꞌán ntáchro chꞌán kíxin: “¿Nkexrí chrókjui̱tꞌa jie kíxin chontahya nketí tsꞌínka̱chjina tí noa kꞌónana?” ichro chꞌán.
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Ntá kjuenka̱yáxin chꞌán ntáchro chꞌán kíxin: “Ó nòna nkehe si̱tꞌa jie. Tsꞌoxíka tí tꞌinkachjinayá noa chonta ntá si̱tꞌána ijnko a̱ntsí jié tsꞌinkachjinayá kaín nkehe kꞌónana jie chonta.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Ntá tsontátjan a̱senná kíxin: A̱sénni, nchónhya nkehe chonta jaha tsíchjina tsjacha nchónhya nánó. Ntá jie tꞌo̱kꞌáha la inte la itsꞌia la tócháha,” ichro chꞌán.
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Kjánchó ntáche Dios tí jehe chꞌán kíxin: “Lo̱ntia xi̱kaha ichrua la, kíxin ijie tie itsi nkexro tsjanchia a̱sán. A̱ ntá tí nkehe kjuásichjina la, ¿xá nkexro kuènte tíha?” ichro chꞌán.
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Mé xi̱kaha tso̱nhen tí nkexro chónta nchónhya nkehe chjasintajni ntihi, a̱ ntá na̱xa̱ kjueyáhya chꞌán nkehe kuènte nkaya nka̱jní ―mé ichro chꞌín Jesús.
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Ntá chrꞌéxi̱n ntáche chꞌín Jesús tí sín kꞌuájiko chꞌán kíxin: ―Tjo̱nka̱rá kíxin chrókóxakuanhyará tí nkehe chrókjónterá la ko tí ka chrókꞌuítsa̱rá.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 A̱ntsí sínkí tí kjuachón, a̱ ntá tí nkehe chrókjónterá la kánhyó sínkí. La ko a̱ntsí sínkí tí cuerpo kuèntárá, a̱ ntá kánhyó sínkí tí ka chrókꞌuítsa̱rá.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Xráxinkáonrá nkexrí siín tí kontálo. Tꞌe̱nka̱hya va la ko tjáhya va la ko chóntahya va nketí tsꞌi̱nka̱chjinayá va tí noa. Kjánchó Dios la tjanjon nkehe sine va. A̱ ntá jahará la a̱ntsí tjetoan, a̱ ntá tí ko xritjaka la kénhyó.
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 ¿Á tjejó jnkojínrá tjenka̱yáxinrá kíxin tí chrókóxakonhanrá má ntá na̱xa̱ chrókꞌuankírá itꞌo̱ metro nte̱toxinrá ínaá?
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 A̱ ntá xitjahya chrókjui̱chꞌerá tíha kjónté ijnko nkehe ntsí, ¿a̱ ntá nkehe tso̱nhen tóxakonhanrá í so nkehe siín?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 ’Xráxinkáonrá nkexrí sítꞌánkí tí catsjo lirio chꞌehya xra̱ la ko tjo̱nhya. Ntá kjónté ntáxrja̱n kíxin tí chꞌín rey Salomón kaín ka náxrjón kꞌuékꞌinkáya chꞌán na̱xa̱ kjuíncheyóe̱hya chꞌán kíxin a̱ntsí náxrjón tí tsjo a.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 A̱ ntá xi̱kaha Dios mé nchekꞌitsa chꞌán kaín kayoa kjónté ijie síchón la ntóye tsoche, la mé xi̱kaha tsjanjon chꞌán tí nkehe chrokꞌuítsa̱rá jahará. ¿Ntá nkekuènte kíxin na̱xa̱ titekákonhyará chꞌán?
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 ¿Ntá nkekuènte ixrírá tóxakonhanrá xrítjéyárá nkehe sinterá la ko nkehe itsꞌirá?
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 A̱ ntá tí chojni chjasintajni xritjeyá sín kaín tí nkehe a. Kjánchó Itꞌárá ó nohe chꞌán kíxin tꞌichjánxi̱nhanrá kaín tí nkehe a.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Senó chrókjuéyárá tí kjuachaxin kuènte Dios, a̱ ntá jehe chꞌán mé tsjanjon chꞌán kaín nkehe tꞌichjánxi̱nhanrá.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 ’Chrakonhyará jahará kolélo kuènta̱na. Kjónté tsjéhyará la Itꞌárá tóxrjínhi̱n chꞌán tsotjáhará chꞌán tí kjuachaxin kuènte chꞌán.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Nchekjirá kaín nkehe chontará la ntá chje̱herá tí chichaon tí sín chóntahya. A̱ ntá xi̱kaha si̱chꞌerá la tí tjo̱a̱ tꞌinka chi̱cha̱ko̱anrá tso̱ntaxinhya kíxin tí nkehe tjete siín nkaya nka̱jní tsjeje̱hya la ko ntaha kohya xíche̱e la ko tsꞌínhya kué la ko tsꞌitjáyanhya.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 A̱ ntá tí nkaya nka̱jní tsochontará nkehe tjete la ntá tí nkehe tjenka̱yáxinrá la kja̱xin ntaha tjen.
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 ’Tꞌichjánxi̱n listo tsꞌejochonhénrá la ko tsjakꞌekoará xrohi tjeche.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Listo chrókꞌuejorá éxí chojni chꞌe xra̱ tjejóchónhen sín tsokja̱nxi̱n tí lámo̱e sín tí tsíkóte̱he chojni kíxin tió tsi chꞌán la tsꞌèya chꞌán, la ntá tsakitje̱he̱ sín tí puerta tjoka.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Náxrjón tí nkexro chꞌe xra̱ tió chrókjan tí lámo̱e sín chrókꞌuikon chꞌán kíxin na̱xa̱ tjejótsjehe sín. Ntá chaxín ntáxrja̱n kíxin tí chꞌín lamo tsꞌe̱to̱an chꞌán kíxin tsꞌejótja̱xi̱n sín tí tjen mesa ntiha ntá tsjanjon chꞌán nkehe sine sín.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Kjónté chrókui chꞌán kꞌáxrótjen o̱ chrókui chꞌán nantóye mé xi̱kaha chrókꞌuikon chꞌán kíxin tjejótsjehe sín la náxrjón tí sín chꞌehe chꞌán xra̱.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Chrókónohará tíhi kíxin tí chrókónohe tí ìnché nchia nke hora chrókui tí xíche̱e ntá chrókjuakꞌetsjehe chꞌán chrókuíto̱ehya chꞌán chrókꞌuixenhen xíche̱e tí nto̱e chꞌán chrókueé.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Ntá jahará kja̱xinrá xi̱kaha chrókꞌuejotsjehérá kíxin titàya̱ tsi tí Xje̱en Dios Kꞌóna Chojni.
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 A̱ ntá chꞌín Pedro kjuanchankí chꞌán kíxin: ―Ìnchéni, ¿á jehóni kaín ni kjui̱ncheyóéxian nkehe ntáchrua o̱ kaín chojni? ―ichro chꞌán.
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Ntá ntáchro Ìnchéni kíxin: ―¿Nkexro tí tꞌe̱to̱an tí xra̱ jína, a̱ ntá tí lámo̱e tsꞌe̱tue̱nhen kíxin tsꞌayakonhen chꞌán tí chojni siín tí nchia ntiha kíxin tsjanjon chꞌán nkehe sine sín xintii tí hora a?
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Náxrjón tjen tí nkexro a tió tsi tí lámo̱e tsꞌikon chꞌán kíxin na̱xa̱ tjechꞌe tí xra̱.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Tíhi mé chaxín tsontáxrja̱n kíxin tí chꞌín lamo tsochjéhe chꞌán kaín xra̱ chónta chꞌán tsꞌe̱to̱an tí chꞌín a.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 A̱ ntá tí chꞌín tꞌe̱to̱an sítónhen xra̱ tsjenka̱yáxin kíxin tjokahya tsokjan tí lámo̱e chꞌán, a̱ ntá tsjankíxin chꞌán tso̱nínkakonhen chꞌán tsjanjo̱nko chꞌán tí í so chojni chꞌé xra̱, tí chojni ntoa la ko tí chojni chjin, a̱ ntá jehe chꞌán sine chꞌán la itsꞌi chꞌán la tso̱koan chꞌán.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 A̱ ntá tí lamo tsokjan tí ya̱on tjenka̱yáxinhya tí chꞌín chꞌe xra̱, na mé ijnko hora noehya chꞌán. A̱ ntá imá sinchekjasóte chꞌán tí chꞌín kuíto̱hehe xra̱ la ntá tsjasóteko chꞌán tí sín titekakonhya.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 ’A̱ ntá tí nkexro nohe chꞌán nkehe tí xra̱ tjinkaon tí lámo̱e chꞌán la tóxakuenhya chꞌán la titekakonhya chꞌán la mé tí chꞌín a imá tsjasóte chꞌán tsꞌekon chꞌán.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 A̱ ntá tí nkexro noehya nkehe tí xra̱ tjinkaon tí lámo̱e chꞌán ntá chꞌe chꞌán nkehe chrókjuasótexín chꞌán la kjónté kánhyó tsjasóte chꞌán tsꞌekon chꞌán. A̱ ntá tí nkexro kꞌuáyéhe̱ nchónhya nkehe la a̱ntsí tsjé xra̱ tsꞌáyéhe̱ chꞌán sichꞌe chꞌán; la ko a̱ntsí tsjé xra̱ tsoxranchehe tí nkexro kꞌuáyéhe̱ itsjé nkehe.
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 ’Janhan kꞌuinka kíxin si̱ntakꞌákjen xrohi chjasintajni. Áchꞌe ntáxrja̱n kíxin ó tjechrꞌákjen tí xrohi a ntá na̱xa̱ náhí.
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Tꞌichjánxi̱n nchónhya tso̱na tsjasótena. Tóxakonna tsoxiteyájia kaín tíha.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 ¿Á tjenka̱yáxinrá kíxin kꞌuinkakian kjuaxróxin tí chjasintajni ní? Méxra̱ ntáxrja̱n náhí. Jnkoko̱áhya tsjenka̱yáxin chojni xi̱kaha.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Kíxin ijie xrankíxixín inꞌó chojni na̱xa̱ kjéhya jnkoko̱áhya tsjenka̱yáxin sín. Tí iní tso̱nínkakonhen tí yaá. Tí yaá tso̱nínkakonhen tí iní.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 A̱ ntá tí itꞌé tso̱nínkakonhen tí xje̱en ntoa, la ko tí xje̱en ntoa tso̱nínkakonhen tí itꞌé. A̱ ntá tí ìné tso̱nínkakonhen tí xje̱en chjin, la ko tí xje̱en chjin tso̱nínkakonhen tí ìné. Tí ichꞌe̱e tso̱nínkakonhen tí tíkínte̱e la ko tí tíkínte̱e tso̱nínkakonhen tí ichꞌe̱e tjan.
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Chꞌín Jesús kja̱xin ntáche chꞌán tí chojni siín kíxin: ―A̱ ntá tsꞌikonrá tsꞌàya tjui̱ tí tjia̱tóxin ya̱on, a̱ ntá ntáchrorá kíxin tsꞌaniá chrin, a̱ ntá xi̱kaha chaxín tso̱nhen tsꞌaniá chrin.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 A̱ ntá tí chjéhe xri̱nto̱ nó sur ntá ntáchrorá kíxin tso̱sóa, a̱ ntá xi̱kaha chaxín tso̱sóa.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Jahará ntoáhya tjenka̱yáxinrá. Ó nohará tjenka̱yáxinrá nkexrí tso̱nhen nka̱jní la ko chjasintajni. ¿Ntá nkexrí na̱xa̱ tiénxinhyará nkehe sítónhen tí tjejorá jie?
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 ’¿Nkekuènte tjéyáhyará jahará nkehe tí jína?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Tí jnkojín nkexro tsjanchia jie̱ sátjikoará chꞌán nkayakon tí sín tꞌe̱to̱an na tí nti̱a ó chrónkakjórá chꞌán kíxin tso̱yóxin tsꞌixinhya kjuanínkaon kíxin sátsjikoahyará nkayakon tí chꞌín juez, kíxin tí chꞌín juez chrókꞌue̱to̱an chꞌán kíxin sátsjikoará tí sín comandante. A̱ ntá tí chꞌín comandante chróchrꞌáxanhanrá chꞌán nto̱echiso.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Ntáxrja̱n kjá ni chrókꞌuaxrjéxinhyará ntiha tsjenka̱jiará kaín xín chichaon chonta.
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.