Mateus 5
Tjukurpa Palya (PJT) vs NVT
1 Ka palulanguṟu Jesulu aṉangu tjuṯa mulapa nyakula puḻi paṉṯangka ma-tatiṟa nyinakatingu, kaya palumpa nintintja tjuṯangku waṉaṟa palula tjunguringu. |src="tnMAT05V01.tif" size="col" loc="p" ref="5:2"
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Ka Jesulu palula tjanala tjukurpa wangkara nintiningi alatji,
2 e ele começou a ensiná-los.
3 “Kutjupa tjuṯangkuya Godala miṟangka ngaṟala walytjangku unngu kuliṟa kuṉṯaringkupai.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 Kutjupa tjuṯaya tjituṟu-tjituṟu puḻka nyinanyi.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 Kutjupa tjuṯaya purkaṟanytju nyinanyi kaṉany-kaṉanypa wiya.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 Kutjupa tjuṯaya Godala wangaṉarangku kuliṟa tjukaṟuru nyinanytjikitja puḻkaṟa mukuringkupai kurunpa winki.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 Kutjupa tjuṯaya ngaḻṯunytju puḻka nyinanyi aṉangu tjuṯaku kurunpa ngaḻṯuringkupai.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 Kutjupa tjuṯaya kurunpa winki mukuringkupai Godanya kutju pukuḻmankunytjikitja.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 Kutjupa tjuṯangkuya pikaringkunyangka kalypaṟa pilunmankupai munuya kanyilpai.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Kutjupa tjuṯangkuya Godala wangaṉarangku kuliṟa tjukaṟuru nyinapai, kaya mirpaṉtju tjuṯangku tjananya tjukaṟuru nyinanyangka nyakula kuralpai munu pungkupai.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 “Panya nyura ngayuku walytja nyinanyangka aṉangu kutjupa tjuṯangku nyuranya warkira kuralku munu pungkuku munuya nyuranya ngunti kuranmankuku tjukurpa ngunti tjuṯa tjunguṟa wangkara. Palu tjana alatjingannyangka nyura wantima munu nyara palulanguṟu nyura pukuḻpa mulapa nyinaku.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Uwa, puḻkaṟa pukuḻarima Godanya kuliṟa panya paluṟu nyurampa wiṟu mulapa ungkunytjikitjangku paṯaṟa kanyini ngura nyara ilkaṟingka. Panya nyurala kuwaripangkaya iriti aṉangu tjuṯangku palu puṟunypaṯu kuraningi wati panya wangkatjara ngaṉmanyitja tjuṯa, ka panyaya tungunpungkula wantingi.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 “Panya kutjupangku tjaltu tjunkupai kukangka mayu palya ngaṟanytjaku, kaya aṉangu tjuṯa puḻkaṟa mukuringkupai. Ka palu puṟunypa nyura Godala wangaṉarangku kuliṟa palyannyangkampa aṉangu tjuṯangku nyuranya nyakula puḻkaṟa mukuringkuku tjana kuḻu Godaku walytjaringkula wangaṉarangku kuliṟa palyantjikitja. Palu tjinguṟu tjaltu kuraringkuku, ka kukangka tjunkunyangka mayu kura ngaṟanyi, ka mayu kura arkaṟa wantinyi. Ka tjaltu palunya mantangka waṉinyi aṉangu tjuṯangku paḻtjuṟa tjinangku kantuṟa kurantjaku. Ka palu puṟunypa nyura tungunpungkula Godalanguṟu paṯuringkunyangka aṉangu tjuṯangku nyuranya nyakula Godanya wantiku palula tjunguringkunytjikitja mukuringkunytja wiyangku. Palulanguṟu nyura ngayuku waṟka puṯu wiṟuṟa palyalku.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 “Panya nyura tili puṟunypa nyinanyi aṉangu tjuṯaku. Panya mungangka tilingku iwara irnyaṟa utilpai, kaya nyakula tjukaṟuru ankupai, palu puṟunytju nyura aṉangu manta winkitja iwara nintilpai Godalakutu wirkankunytjaku. Panya tawunu puḻka apungka katu palyantja uti ngaṟala irnyalpai aṉangu tjuṯangku nyakunytjaku.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Ka palu puṟunypa aṉangungku waḻi unngu lampa tiliṟa piti anga-pupatjunkupai wiya uti tjunkupai katu tili paluṟu irnyaṟa utintjaku aṉangu tjuṯangku uti nyakunytjaku.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Ka palu puṟunypa nyura palyanyku nyinama tjukaṟuru munu mukulyangku wiṟu tjuṯa palyanma aṉangu tjuṯaku, ka palulanguṟulta aṉangu tjuṯangku nyuranya utingku palyannyangka nyakuku tili puṟunypa irnyannyangka, munuya nyurampa Mama Ilkaṟitjanya waintaṟa kuliṟa palunya mirawaṉira waḻkulku.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 “Tjinguṟu nyura ngayunya alatji kulini, ‘Nyangatja-manti pitjangu tjukurpa panya Mosenya ungkunytja munu wati wangkatjara tjuṯa kuḻu ungkunytjanya wiyantjikitjampa.’ Palu wiya, ngayulu tjukurpa palunya tjananya wiyantjikitja pitjanytja wiya, palu panya tjana iriti wangkanytjitja palyantjikitjaṉa pitjangu.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Mulamulangkuṉa nyurala wangkanyi, panya manta ilkaṟi ngaṟanyangka, tjukurpa paluṟu tjana uwankaraṯu tiṯutjara ngaṟaku, nyura rawangku wangaṉarangku kulintjaku, tjukurpa puḻka tjuṯa, munu tjukutjuku tjuṯa kuḻu. Palu tjukurpa panya paluṟu tjana wangkanytja uwankara utiringkunyangka kutju, tjukurpa paluṟu tjana wiyaringkuku tjiṉṯu maḻatjangka.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Palulanguṟu tjukurpa palunya tjananya uwankara wangaṉarangku kulintjaku ngaṟanyi, ka tjinguṟu kutjupangku tjukurpa puḻka tjuṯa, munu tjukutjuku tjuṯa kuḻu kulilwiyangku wantinyi, munu aṉangu kutjupa tjuṯa kuḻu nintini palu puṟunytjuṯu wantinytjaku, ka palunya Godalu nyakula pukuḻarinytja wiyangku tjaṟulku, Godaku walytja uwankarangka maḻarku nyinanytjaku. Ka tjinguṟu kutjupangku tjukurpa nyanga palunya tjananya wangaṉarangku kuliṟa palyaṉi munu paluṟu aṉangu kutjupa tjuṯa nintini palu puṟunytjuṯu palyantjaku, ka aṉangu nyara palunya Godalu nyakula pukuḻarira palunya kuranyu tjunkuku Godaku walytja kutjupa tjuṯangka waintaṟa.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Palu kulilaya! Nyura Godaku walytja nyinanytjikitja mukuringkulampa, wati nyara Moseku tjukurpa nintilpai tjuṯa, munu Paṟatji tjuṯa kuḻu arkantja wiyangku wantima. Panya paluṟu tjana Moseku tjukurpa kanyiṟa kaṉany-kaṉanyaripai, tjukurpa nyara palulawanu kutju. Palu utiya kurunpa winki Godaku mukuringkula, palula wangaṉarangku kuliṟa, tjukurpa nyara palunya tjananya palyanma, kaṉany-kaṉanyarinytja wiyangku. Ka nyura Godaku walytja nyinanytjikitja mukuringkula palu puṟunypaṯu palyanma kurunpa winki Godaku mukuringkula ka nyara palulanguṟu kutju Godalu nyuranya walytjanmankuku nyura palula tjunguringkula tiṯutjara nyinanytjaku.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 “Panyatjaya kulila, panya Godalu nyurampa tjamu tjuṯangka iriṯi wangkanytja alatji,
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Palu kuwariṉa ngayulu nyurala wangkanyi alatji, nyuntu tjinguṟu maḻanypaku unngu kuraringkula mirpaṉarinyangka Godalu nyuntunya kura ngurkantankuku. Munu piṟuku tjinguṟu nyuntu maḻanypa ngunti kuranmankunyangkampa nyuntunya kuutpa puḻkakutu katiku Jewku kantjulpa tjuṯangku ngurkantankunytjaku. Munta nyuntu tjinguṟu maḻanypa anaṟa ngurpanmankunyangkampa Godalu palu puṟunypaṯu nyuntunya kura ngurkantankuku munu nyuntunya waṟu panya tiṯutjara kampapaingka waṉiku.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 — ausente —
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 — ausente —
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 “Tjinguṟu nyuntu aṉangu kutjupa kurannyangka paluṟu nyuntunya mirpaṉarira kuutpakutu katiku. Ka katinyangka nyuntu uti palunya wiṟuṟa purkaṟangku wangkakatima palumpa kalyparingkunytjikitjangku kuutpangka wirkankunytja kuwaripangka, kanta paluṟu tjinguṟu kalypangku wantiku kuutpangka tjunkunytja wiyangku. Palu tjinguṟu nyuntu wangkara palumpa kalyparingkunytja wiyangku wantinyangkampa paluṟu nyuntunya katiku alatjiṯu wati ngurkantankupaikutu, kanta paluṟu nyuntunya kura ngurkantaṟa wangkaku maningka payamilantjaku munu paluṟu wati pulitjamunu aḻṯiku kanta pitjala nyuntunya witiṟa katira tjailangka tjarpatjunkuku.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Mununta nyara palula rawangku kanyilku nyuntu mani uwankara payamilaṟa wiyantjaku paṯaṟa. Nyangatjaṉa mulamulangku wangkanyi.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 “Munuya nyangatja kuḻu kulila, panya Godalu nyurala iriti wangkangu nyanga alatji,
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Palu kuwariṉa ngayulu nyurala wangkanyi alatji, tjinguṟu watingku kungkawaṟa kutjupa nyakula unngu alatji kulini, ‘Kuwariṉatju kungkawaṟa nyara wiṟungka ngarinyi.’ Ka nyura tjinguṟu kulini paluṟu kungkawaṟa pala palula ngarinyangka kutju Godalu palunya kuranmankunytja-palku. Palu wiya, nyara paluṟu nyakula ngarinytjikitja unngu mukuringkunyangka kuḻu Godalu palunya kuranmankuku.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 “Uwa, uti nyura kura tjuṯa wantinytjikitjangku puḻkaṟa kulinma munu wantima alatjiṯu kuraku piṟuku mukuringkunytja wiyangku. Tjinguṟu nyuntu kuṟungku kutjupa kutjupa nyakula kura palyalku. Palu uti nyuntu kuṟu warpuṟa waṉima kura rawangku palyantjaku-tawara munu palya kuṟutjara nyinama, panya nyuntu tjinguṟu kuṟu winkingku kura rawangku palyannyangkampa Godalu nyuntunya ngura kurangka waṉiku waṟu puḻkangka.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 “Munu palu puṟunypa tjinguṟu nyuntu maṟangku kura kutjupa kutjupa palyalku. Palu uti nyuntu maṟa kaṯaṟa waṉima kura rawangku palyantjaku-tawara, munu palya maṟa wiya nyinama, panya nyuntu tjinguṟu maṟa winkingku kura rawangku palyannyangka Godalu nyuntunya ngura kurangka waṉiku waṟu puḻkangka.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 “Munuya nyangatja kuḻu kulila, panya nyiringka iriti walkatjunkunytja ngaṟanyi Godalu wangkanytja nyanga alatji,
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Uwa, nyura ninti tjukurpa nyara palumpa, palu kuwariṉa nyurala alatji wangkanyi tjinguṟu watingku minyma kuri nyiri unganyi wantinytjikitjangku paluṟu mukuringkula, ka tjinguṟu minyma palunya wati kutjupangku ngula aḻṯinyi, ka nyara palulanguṟu wati panya kuri ngaṉmanyitjangku minyma palunya wantira Godala tungunpungkunytjaku palyaṉi, panya Godalu wangkangu kuri walytjangka kutju ngarinytjaku. Ka wati panya kuri maḻa aḻṯinytjanya kuḻu Godala tungunpunganyi minyma panya palula tjunguringkula. Palulanguṟu nyura uti minyma kuri kanyinma alatjiṯu wantinytja wiyangku, palu wati kutjupangka kampangkaṯu ngarinyangka nyakula kutju palya mukuringkula wantima.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 “Munuya nyangatja kuḻu kulinma, panya Godalu nyurampa tjamu tjuṯangka iriti wangkangu nyanga alatji,
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 — ausente —
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 — ausente —
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 — ausente —
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 — ausente —
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 “Munuya nyangatja kuḻu kulila! Panya Moselu iriti walkatjunu alatji,
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Palu kuwariṉa ngayulu nyurala alatji wangkanyi, aṉangu kutjupangku nyuntunya kurannyangkampa ngapartji kuralwiyangku wantima. Tjinguṟu kutjupangku nyuntunya mitamita kampa waku pungkunyangkampa mitamita kampa kutjupa nintinma piṟuku pungkunytjaku.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Ka tjinguṟu aṉangu kutjupangku nyuntunya kuutpakutu katiku nyuntu palula ngaṉmanytju ngatjintjatjanungku palunya maḻakungku ungkunytja wiyangka. Ka wati panya ngurkantankupaingku tjinguṟu nyuntunya wangkaku tjata araltjaṟa aṉangu panya palunya ungkunytjaku, ka nyuntu uti palunya tjata kutju ungkunytja wiyangku nyuntumpa upukuta kuḻu ungama panya mani puḻkatja.|src="DN00421b.tif" size="col" loc="p" ref="5:40"
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Ka tjinguṟu tjaultjingku nyuntunya pauntjingaṟa wangkaku palumpa yakutja tjaḻiṟa katira palula tjungu ankunytjaku. Ka nyuntu uti wangaṉarangku tjaḻiṟa katima munu ngula maḻakungku ungkunytjaku wangkanyangka palula wangka, ‘Wiya, palyaṉa piṟuku katinyi.’ Munu nyuntu muṉkara nguwanpa palula tjungu anama palumpa yakutja katira.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Ka tjinguṟu aṉangu kutjupangku nyuntunya kutjupa kutjupaku ngatjilku, ka palunya wantinytja wiyangku ngatjinnyangkampa ungama alatjiṯu.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 “Nyura ninti panya kutjupangku iriti wangkangu alatji,
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Palu kuwariṉa ngayulu nyurala nintini tjukurpa kutjupa alatji,
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Ka nyura alatji palyannyangka Mama God ilkaṟitjangku nyuranya nyakula alatji kulilku, ‘Munta mulapa nyanganpa ngayuku walytja mulapa nyinanyi ngayunya arkaṟa.’ Uwa, nyura mirpaṉtju tjuṯaku Godala tjapinnyangka paluṟu tjananya ngaḻṯunytjungku kulilku, panya paluṟu tjiṉṯu pakaltjingalpai aṉangu palya tjuṯa munu kura tjuṯa kuḻu irnyantjaku. Munu panya mina wiṟu iyalpai aṉangu wiṟu palyalpai tjuṯaku munu aṉangu ngunti palyalpai tjuṯaku kuḻu.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Tjinguṟu nyura aṉangu kutjupaku mukulyangku wiṟuṟa palyalku paluṟu nyurampa wiṟuṟa palyannyangka kutju. Ka Godanya wanyu nyakula puḻkaṟa pukuḻariku nyurampa? Wiya, panya wati kamantaku mani mantjilpai tjuṯa palu puṟunypaṯu nyinanyi munuya ngapartji wiṟuṟa palyannyangka kutju aṉangu kutjupaku mukulyangku wiṟuṟa palyalpai. Ka nyura uti kutjarakuṯu mukulya nyinama walytja tjuṯaku munu nyuranya kuralpai tjuṯaku kuḻu.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Ka nyura walytja tjuṯangka kutju wirkaṟa pukuḻṯu wangkanyangka nyakula wanyu Godanya nyurampa pukuḻariku? Wiya, aṉangu Godaku ngurpa tjuṯangku kuḻuya walytja kutjupa tjuṯangka wiṟuṟa wangkapai. Ka nyura uti kutjarakuṯu nyakula pukuḻarima walytja tjuṯaku munu walytja wiya tjuṯaku kuḻu.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Uwa, nyura uti palya mulapa nyinama, panya nyurampa Mama Ilkaṟitjanya palya mulapa nyinanyi, palu puṟunypa.”
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.