Mateus 5
Tjukurpa Palya (PJT) vs ARA
1 Ka palulanguṟu Jesulu aṉangu tjuṯa mulapa nyakula puḻi paṉṯangka ma-tatiṟa nyinakatingu, kaya palumpa nintintja tjuṯangku waṉaṟa palula tjunguringu. |src="tnMAT05V01.tif" size="col" loc="p" ref="5:2"
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Ka Jesulu palula tjanala tjukurpa wangkara nintiningi alatji,
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Kutjupa tjuṯangkuya Godala miṟangka ngaṟala walytjangku unngu kuliṟa kuṉṯaringkupai.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Kutjupa tjuṯaya tjituṟu-tjituṟu puḻka nyinanyi.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Kutjupa tjuṯaya purkaṟanytju nyinanyi kaṉany-kaṉanypa wiya.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Kutjupa tjuṯaya Godala wangaṉarangku kuliṟa tjukaṟuru nyinanytjikitja puḻkaṟa mukuringkupai kurunpa winki.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Kutjupa tjuṯaya ngaḻṯunytju puḻka nyinanyi aṉangu tjuṯaku kurunpa ngaḻṯuringkupai.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Kutjupa tjuṯaya kurunpa winki mukuringkupai Godanya kutju pukuḻmankunytjikitja.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Kutjupa tjuṯangkuya pikaringkunyangka kalypaṟa pilunmankupai munuya kanyilpai.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Kutjupa tjuṯangkuya Godala wangaṉarangku kuliṟa tjukaṟuru nyinapai, kaya mirpaṉtju tjuṯangku tjananya tjukaṟuru nyinanyangka nyakula kuralpai munu pungkupai.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Panya nyura ngayuku walytja nyinanyangka aṉangu kutjupa tjuṯangku nyuranya warkira kuralku munu pungkuku munuya nyuranya ngunti kuranmankuku tjukurpa ngunti tjuṯa tjunguṟa wangkara. Palu tjana alatjingannyangka nyura wantima munu nyara palulanguṟu nyura pukuḻpa mulapa nyinaku.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Uwa, puḻkaṟa pukuḻarima Godanya kuliṟa panya paluṟu nyurampa wiṟu mulapa ungkunytjikitjangku paṯaṟa kanyini ngura nyara ilkaṟingka. Panya nyurala kuwaripangkaya iriti aṉangu tjuṯangku palu puṟunypaṯu kuraningi wati panya wangkatjara ngaṉmanyitja tjuṯa, ka panyaya tungunpungkula wantingi.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 “Panya kutjupangku tjaltu tjunkupai kukangka mayu palya ngaṟanytjaku, kaya aṉangu tjuṯa puḻkaṟa mukuringkupai. Ka palu puṟunypa nyura Godala wangaṉarangku kuliṟa palyannyangkampa aṉangu tjuṯangku nyuranya nyakula puḻkaṟa mukuringkuku tjana kuḻu Godaku walytjaringkula wangaṉarangku kuliṟa palyantjikitja. Palu tjinguṟu tjaltu kuraringkuku, ka kukangka tjunkunyangka mayu kura ngaṟanyi, ka mayu kura arkaṟa wantinyi. Ka tjaltu palunya mantangka waṉinyi aṉangu tjuṯangku paḻtjuṟa tjinangku kantuṟa kurantjaku. Ka palu puṟunypa nyura tungunpungkula Godalanguṟu paṯuringkunyangka aṉangu tjuṯangku nyuranya nyakula Godanya wantiku palula tjunguringkunytjikitja mukuringkunytja wiyangku. Palulanguṟu nyura ngayuku waṟka puṯu wiṟuṟa palyalku.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Panya nyura tili puṟunypa nyinanyi aṉangu tjuṯaku. Panya mungangka tilingku iwara irnyaṟa utilpai, kaya nyakula tjukaṟuru ankupai, palu puṟunytju nyura aṉangu manta winkitja iwara nintilpai Godalakutu wirkankunytjaku. Panya tawunu puḻka apungka katu palyantja uti ngaṟala irnyalpai aṉangu tjuṯangku nyakunytjaku.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Ka palu puṟunypa aṉangungku waḻi unngu lampa tiliṟa piti anga-pupatjunkupai wiya uti tjunkupai katu tili paluṟu irnyaṟa utintjaku aṉangu tjuṯangku uti nyakunytjaku.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Ka palu puṟunypa nyura palyanyku nyinama tjukaṟuru munu mukulyangku wiṟu tjuṯa palyanma aṉangu tjuṯaku, ka palulanguṟulta aṉangu tjuṯangku nyuranya utingku palyannyangka nyakuku tili puṟunypa irnyannyangka, munuya nyurampa Mama Ilkaṟitjanya waintaṟa kuliṟa palunya mirawaṉira waḻkulku.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Tjinguṟu nyura ngayunya alatji kulini, ‘Nyangatja-manti pitjangu tjukurpa panya Mosenya ungkunytja munu wati wangkatjara tjuṯa kuḻu ungkunytjanya wiyantjikitjampa.’ Palu wiya, ngayulu tjukurpa palunya tjananya wiyantjikitja pitjanytja wiya, palu panya tjana iriti wangkanytjitja palyantjikitjaṉa pitjangu.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Mulamulangkuṉa nyurala wangkanyi, panya manta ilkaṟi ngaṟanyangka, tjukurpa paluṟu tjana uwankaraṯu tiṯutjara ngaṟaku, nyura rawangku wangaṉarangku kulintjaku, tjukurpa puḻka tjuṯa, munu tjukutjuku tjuṯa kuḻu. Palu tjukurpa panya paluṟu tjana wangkanytja uwankara utiringkunyangka kutju, tjukurpa paluṟu tjana wiyaringkuku tjiṉṯu maḻatjangka.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Palulanguṟu tjukurpa palunya tjananya uwankara wangaṉarangku kulintjaku ngaṟanyi, ka tjinguṟu kutjupangku tjukurpa puḻka tjuṯa, munu tjukutjuku tjuṯa kuḻu kulilwiyangku wantinyi, munu aṉangu kutjupa tjuṯa kuḻu nintini palu puṟunytjuṯu wantinytjaku, ka palunya Godalu nyakula pukuḻarinytja wiyangku tjaṟulku, Godaku walytja uwankarangka maḻarku nyinanytjaku. Ka tjinguṟu kutjupangku tjukurpa nyanga palunya tjananya wangaṉarangku kuliṟa palyaṉi munu paluṟu aṉangu kutjupa tjuṯa nintini palu puṟunytjuṯu palyantjaku, ka aṉangu nyara palunya Godalu nyakula pukuḻarira palunya kuranyu tjunkuku Godaku walytja kutjupa tjuṯangka waintaṟa.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Palu kulilaya! Nyura Godaku walytja nyinanytjikitja mukuringkulampa, wati nyara Moseku tjukurpa nintilpai tjuṯa, munu Paṟatji tjuṯa kuḻu arkantja wiyangku wantima. Panya paluṟu tjana Moseku tjukurpa kanyiṟa kaṉany-kaṉanyaripai, tjukurpa nyara palulawanu kutju. Palu utiya kurunpa winki Godaku mukuringkula, palula wangaṉarangku kuliṟa, tjukurpa nyara palunya tjananya palyanma, kaṉany-kaṉanyarinytja wiyangku. Ka nyura Godaku walytja nyinanytjikitja mukuringkula palu puṟunypaṯu palyanma kurunpa winki Godaku mukuringkula ka nyara palulanguṟu kutju Godalu nyuranya walytjanmankuku nyura palula tjunguringkula tiṯutjara nyinanytjaku.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “Panyatjaya kulila, panya Godalu nyurampa tjamu tjuṯangka iriṯi wangkanytja alatji,
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Palu kuwariṉa ngayulu nyurala wangkanyi alatji, nyuntu tjinguṟu maḻanypaku unngu kuraringkula mirpaṉarinyangka Godalu nyuntunya kura ngurkantankuku. Munu piṟuku tjinguṟu nyuntu maḻanypa ngunti kuranmankunyangkampa nyuntunya kuutpa puḻkakutu katiku Jewku kantjulpa tjuṯangku ngurkantankunytjaku. Munta nyuntu tjinguṟu maḻanypa anaṟa ngurpanmankunyangkampa Godalu palu puṟunypaṯu nyuntunya kura ngurkantankuku munu nyuntunya waṟu panya tiṯutjara kampapaingka waṉiku.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 — ausente —
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 — ausente —
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 “Tjinguṟu nyuntu aṉangu kutjupa kurannyangka paluṟu nyuntunya mirpaṉarira kuutpakutu katiku. Ka katinyangka nyuntu uti palunya wiṟuṟa purkaṟangku wangkakatima palumpa kalyparingkunytjikitjangku kuutpangka wirkankunytja kuwaripangka, kanta paluṟu tjinguṟu kalypangku wantiku kuutpangka tjunkunytja wiyangku. Palu tjinguṟu nyuntu wangkara palumpa kalyparingkunytja wiyangku wantinyangkampa paluṟu nyuntunya katiku alatjiṯu wati ngurkantankupaikutu, kanta paluṟu nyuntunya kura ngurkantaṟa wangkaku maningka payamilantjaku munu paluṟu wati pulitjamunu aḻṯiku kanta pitjala nyuntunya witiṟa katira tjailangka tjarpatjunkuku.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Mununta nyara palula rawangku kanyilku nyuntu mani uwankara payamilaṟa wiyantjaku paṯaṟa. Nyangatjaṉa mulamulangku wangkanyi.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “Munuya nyangatja kuḻu kulila, panya Godalu nyurala iriti wangkangu nyanga alatji,
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Palu kuwariṉa ngayulu nyurala wangkanyi alatji, tjinguṟu watingku kungkawaṟa kutjupa nyakula unngu alatji kulini, ‘Kuwariṉatju kungkawaṟa nyara wiṟungka ngarinyi.’ Ka nyura tjinguṟu kulini paluṟu kungkawaṟa pala palula ngarinyangka kutju Godalu palunya kuranmankunytja-palku. Palu wiya, nyara paluṟu nyakula ngarinytjikitja unngu mukuringkunyangka kuḻu Godalu palunya kuranmankuku.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 “Uwa, uti nyura kura tjuṯa wantinytjikitjangku puḻkaṟa kulinma munu wantima alatjiṯu kuraku piṟuku mukuringkunytja wiyangku. Tjinguṟu nyuntu kuṟungku kutjupa kutjupa nyakula kura palyalku. Palu uti nyuntu kuṟu warpuṟa waṉima kura rawangku palyantjaku-tawara munu palya kuṟutjara nyinama, panya nyuntu tjinguṟu kuṟu winkingku kura rawangku palyannyangkampa Godalu nyuntunya ngura kurangka waṉiku waṟu puḻkangka.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 “Munu palu puṟunypa tjinguṟu nyuntu maṟangku kura kutjupa kutjupa palyalku. Palu uti nyuntu maṟa kaṯaṟa waṉima kura rawangku palyantjaku-tawara, munu palya maṟa wiya nyinama, panya nyuntu tjinguṟu maṟa winkingku kura rawangku palyannyangka Godalu nyuntunya ngura kurangka waṉiku waṟu puḻkangka.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Munuya nyangatja kuḻu kulila, panya nyiringka iriti walkatjunkunytja ngaṟanyi Godalu wangkanytja nyanga alatji,
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Uwa, nyura ninti tjukurpa nyara palumpa, palu kuwariṉa nyurala alatji wangkanyi tjinguṟu watingku minyma kuri nyiri unganyi wantinytjikitjangku paluṟu mukuringkula, ka tjinguṟu minyma palunya wati kutjupangku ngula aḻṯinyi, ka nyara palulanguṟu wati panya kuri ngaṉmanyitjangku minyma palunya wantira Godala tungunpungkunytjaku palyaṉi, panya Godalu wangkangu kuri walytjangka kutju ngarinytjaku. Ka wati panya kuri maḻa aḻṯinytjanya kuḻu Godala tungunpunganyi minyma panya palula tjunguringkula. Palulanguṟu nyura uti minyma kuri kanyinma alatjiṯu wantinytja wiyangku, palu wati kutjupangka kampangkaṯu ngarinyangka nyakula kutju palya mukuringkula wantima.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 “Munuya nyangatja kuḻu kulinma, panya Godalu nyurampa tjamu tjuṯangka iriti wangkangu nyanga alatji,
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 — ausente —
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 — ausente —
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 — ausente —
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 — ausente —
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Munuya nyangatja kuḻu kulila! Panya Moselu iriti walkatjunu alatji,
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Palu kuwariṉa ngayulu nyurala alatji wangkanyi, aṉangu kutjupangku nyuntunya kurannyangkampa ngapartji kuralwiyangku wantima. Tjinguṟu kutjupangku nyuntunya mitamita kampa waku pungkunyangkampa mitamita kampa kutjupa nintinma piṟuku pungkunytjaku.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Ka tjinguṟu aṉangu kutjupangku nyuntunya kuutpakutu katiku nyuntu palula ngaṉmanytju ngatjintjatjanungku palunya maḻakungku ungkunytja wiyangka. Ka wati panya ngurkantankupaingku tjinguṟu nyuntunya wangkaku tjata araltjaṟa aṉangu panya palunya ungkunytjaku, ka nyuntu uti palunya tjata kutju ungkunytja wiyangku nyuntumpa upukuta kuḻu ungama panya mani puḻkatja.|src="DN00421b.tif" size="col" loc="p" ref="5:40"
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Ka tjinguṟu tjaultjingku nyuntunya pauntjingaṟa wangkaku palumpa yakutja tjaḻiṟa katira palula tjungu ankunytjaku. Ka nyuntu uti wangaṉarangku tjaḻiṟa katima munu ngula maḻakungku ungkunytjaku wangkanyangka palula wangka, ‘Wiya, palyaṉa piṟuku katinyi.’ Munu nyuntu muṉkara nguwanpa palula tjungu anama palumpa yakutja katira.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Ka tjinguṟu aṉangu kutjupangku nyuntunya kutjupa kutjupaku ngatjilku, ka palunya wantinytja wiyangku ngatjinnyangkampa ungama alatjiṯu.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Nyura ninti panya kutjupangku iriti wangkangu alatji,
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Palu kuwariṉa ngayulu nyurala nintini tjukurpa kutjupa alatji,
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Ka nyura alatji palyannyangka Mama God ilkaṟitjangku nyuranya nyakula alatji kulilku, ‘Munta mulapa nyanganpa ngayuku walytja mulapa nyinanyi ngayunya arkaṟa.’ Uwa, nyura mirpaṉtju tjuṯaku Godala tjapinnyangka paluṟu tjananya ngaḻṯunytjungku kulilku, panya paluṟu tjiṉṯu pakaltjingalpai aṉangu palya tjuṯa munu kura tjuṯa kuḻu irnyantjaku. Munu panya mina wiṟu iyalpai aṉangu wiṟu palyalpai tjuṯaku munu aṉangu ngunti palyalpai tjuṯaku kuḻu.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Tjinguṟu nyura aṉangu kutjupaku mukulyangku wiṟuṟa palyalku paluṟu nyurampa wiṟuṟa palyannyangka kutju. Ka Godanya wanyu nyakula puḻkaṟa pukuḻariku nyurampa? Wiya, panya wati kamantaku mani mantjilpai tjuṯa palu puṟunypaṯu nyinanyi munuya ngapartji wiṟuṟa palyannyangka kutju aṉangu kutjupaku mukulyangku wiṟuṟa palyalpai. Ka nyura uti kutjarakuṯu mukulya nyinama walytja tjuṯaku munu nyuranya kuralpai tjuṯaku kuḻu.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Ka nyura walytja tjuṯangka kutju wirkaṟa pukuḻṯu wangkanyangka nyakula wanyu Godanya nyurampa pukuḻariku? Wiya, aṉangu Godaku ngurpa tjuṯangku kuḻuya walytja kutjupa tjuṯangka wiṟuṟa wangkapai. Ka nyura uti kutjarakuṯu nyakula pukuḻarima walytja tjuṯaku munu walytja wiya tjuṯaku kuḻu.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Uwa, nyura uti palya mulapa nyinama, panya nyurampa Mama Ilkaṟitjanya palya mulapa nyinanyi, palu puṟunypa.”
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.