Lucas 1
Tjukurpa Palya (PJT) vs ARIB
1 — ausente —
1 Visto que muitos têm empreendido fazer uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 — ausente —
2 segundo no-los transmitiram os que desde o princípio foram testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 — ausente —
3 também a mim, depois de haver investido tudo cuidadosamente desde o começo, pareceu-me bem, ó excelentíssimo Teófilo, escrever-te uma narração em ordem.
4 — ausente —
4 para que conheças plenamente a verdade das coisas em que foste instruído.
5 Nyara palula aṟangka, panya wati Iṟatanya manta Judeaku winkiku mayatja puḻka nyinanyangka, wati ini Tjakaṟayanya tjukurtjara nyinangi. Wati nyara paluṟu panya Apitjanya tjamutjara nyinangi. Ka palumpa kuri kuḻu nyinangi minyma ini Elizabethanya. Minyma nyara paluṟu panya wati Aaronta tjanalanguṟu.
5 Houve nos dias do Rei Herodes, rei da Judéia, um sacerdote chamado Zacarias, da turma de Abias; e sua mulher era descendente de Arão, e chamava-se Isabel.
6 Munu nyanga paluṟu pula tjukaṟuru mulapa nyinangi Godala miṟangka munu pula Godaku tjukurpa uwankara wangaṉarangku kulilpai.
6 Ambos eram justos diante de Deus, andando irrepreensíveis em todos os mandamentos e preceitos do Senhor.
7 Palu paluṟu pula kutjara alatjiṯu rawa nyinangi tjitji wiya munu pula tjiḻpiringkula pamparingu.
7 Mas não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e ambos avançados em idade.
8 Ka tjiṉṯu kutjupa timpulangka Apitjakunu tjuṯangku ngapartji waṟka palyantjaku ngaṟangi, ka wati panya Tjakaṟayanya tjukurtjara tjanala tjungu waṟkaringi Godala miṟangka.
8 Ora, estando ele a exercer as funções sacerdotais perante Deus, na ordem da sua turma,
9 Kaya wati nyanga palunya ngurkantanu timpulangka unngu tjarpara pitjilta nyaḻpi wiṟu tjunkula tiliṟa puyu paṉṯi wiṟu palyantjaku. Nyanga paluṟu tjana alatjinkupai tjanampa aṟangka, munuya wati kutju ngurkantankupai tjukurtjarangku puyu paṉṯi wiṟu tilintjaku.
9 segundo o costume do sacerdócio, coube-lhe por sorte entrar no santuário do Senhor, para oferecer o incenso;
10 Ka tjiṉṯu wirkanu puyu paṉṯi wiṟu tilintjaku, kaya aṉangu tjuṯa mulapaṯu timpulangka uṟilta ngaṟala Godala tjapiningi.
10 e toda a multidão do povo orava da parte de fora, à hora do incenso.
11 Ka wati panya paluṟu timpula unngu puyu paṉṯi wiṟu tilinnyangka Mayatjaku angelpa utiringu palula munu ngaṟangi pitjilpangka kampa wakungka wiṟu paṉṯipaingka itingka.
11 Apareceu-lhe, então, um anjo do Senhor, em pé à direita do altar do incenso.
12 Ka Tjakaṟayalu angelpa nyakula urulyaraṉu munu puḻkaṟa nguḻuringu.
12 E Zacarias, vendo-o, ficou turbado, e o temor o assaltou.
13 Ka angeltu palula wangkangu, “Tjakaṟaya, nguḻuringkunytja wiya. Godalunta kulinu nyuntu palula tjapinnyangka munuṉi wituṉu nyuntula tjakultjunkunytjaku panya nyuntumpa kuri Elizabethanya pakuringkuku, ka nyupali katjatjararingkuku. Ka iṯi wirkankunyangka nyuntu palunya inila Johnnga.
13 Mas o anjo lhe disse: Não temais, Zacarias; porque a tua oração foi ouvida, e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, e lhe porás o nome de João;
14 Munu nyupali puḻkaṟa pukuḻariku, kaya aṉangu kutjupa tjuṯa kuḻukuḻu nyakula pukuḻariku.
14 e terás alegria e regozijo, e muitos se alegrarão com o seu nascimento;
15 Panya paluṟu ngula puḻkaringkula Godala miṟangka wati puḻka alatjiṯu nyinaku Godaku tjukurtjara puḻka mulapa. Munu paluṟu wama tjikintja wiya nyinaku. Ka paluṟu iṯi wirkankunyangka alatjiṯu Kurunpa Miḻmiḻnga tjarpaku munu palula tjungu tiṯutjara nyinaku.
15 porque ele será grande diante do Senhor; não beberá vinho, nem bebida forte; e será cheio do Espírito Santo já desde o ventre de sua mãe;
16 Ka wati nyara paluṟu Israelkunu tjuṯangka tjukurpa wangkara maḻakungku tjananya aḻṯira Godala tjungulku piṟuku palumpa walytja nyinanytjaku.
16 converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor seu Deus;
17 Munu paluṟu kuranyurira rapangku nguḻu wiyangku wangkaku Godaku tjukurpa, panya wati panya Ilaitjalu iriti Godaku tjukurtjara puḻkangku Godaku tjukurpa wangkangi, palu puṟunytju. Kaya mama tjuṯangku palunya kuliṟa kampa kutjuparira tjananku tjitji tjuṯa tjukaṟurungku mukulyangku aṯunymankuku. Munuya aṉangu kutjupa tjuṯangku kuḻu Godala tungunpungkunytjatjanungku paluṟu wangkanyangka kulilku munuya aṟuringkula Godala tjukaṟurungku kulilku. Uwa, wati nyara paluṟu aṉangu tjuṯa alatjirinytjaku palyalku tjana kuliṟa Mayatjaku aḻa-aḻa paṯaṟa nyinanytjaku.” Nyanga palunya angeltu wangkangu wati panya Tjakaṟayala.
17 irá adiante dele no espírito e poder de Elias, para converter os corações dos pais aos filhos, e os rebeldes à prudência dos justos, a fim de preparar para o Senhor um povo apercebido.
18 Ka paluṟu angelta kuliṟa puṯu mulamularingkula palula ngapartji wangkangu, “Wiya, ngali tjiḻpiringu munu pamparingu kuḻu. Yaaltjingaṟali tjitji kanyilku? Wanyuṉi kutjupa kutjupa nintila kaṉa nyakula mulamulariwa nyuntu panya wangkanytja tjukaṟuru ngaṟanytjaku.”
18 Disse então Zacarias ao anjo: Como terei certeza disso? pois eu sou velho, e minha mulher também está avançada em idade.
19 Ka angeltu wangkangu palula, “Ngayuluṉa ini Gabrielnga panya Godala miṟangka ngaṟapainya. Kaṉi Godalu wituṉu tjukurpa nyanga palunya nyuntula tjakultjunkunytjaku.
19 Ao que lhe respondeu o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para te falar e te dar estas boas novas;
20 Palu kulila, ngayulu nyanga nyuntula wangkanytjitjaku nyuntu puṯu mulamularingkulampa nyuntu tjaa patiringkuku munun puṯu wangkaku. Ka tjukurpa nyanga ngayulu wangkanytjanya nyuntula utiringkuku alatjiṯu, kan nyakuku tjiṉṯu nyara palula, munun iṯi wirkankunyangka kutju ngula tjaa aḻaringkuku munun wangkaku.” Alatji angeltu palula wangkangu.
20 e eis que ficarás mudo, e não poderás falar até o dia em que estas coisas aconteçam; porquanto não creste nas minhas palavras, que a seu tempo hão de cumprir-se.
21 Kaya aṉangu tjuṯa uṟilta ngaṟala paṯaningi wati panya Tjakaṟayaku munuya ngaṟala puṯu kuliningi wangkara, “Nyaaku paluṟu timpulangka unngu tjarpara rawaringu?”
21 O povo estava esperando Zacarias, e se admirava da sua demora no santuário.
22 Ka Tjakaṟayanya timpulanguṟu ngalya-pakaṉu munu puṯu wangkangi. Kaya maṟa kutju urinyangka nyakula kuliningi, “Munta, tjinguṟu kutjupa kutjupa palula utiringu timpula unngu, ka nyanga palulanguṟu tjaa patiringu.” |src="MH00004.tif" size="col" loc="p" ref="1:20"
22 Quando saiu, porém, não lhes podia falar, e perceberam que tivera uma visão no santuário. E falava-lhes por acenos, mas permanecia mudo.
23 Ka tjiṉṯu maṉkurnguṟu Tjakaṟayalu timpulangka waṟka wiyaṟa ngurakutu anu.
23 E, terminados os dias do seu ministério, voltou para casa.
24 Ka nyara palula maḻangka palumpa kuri Elizabethanya pakuringu munu uṟilkutu pakantja wiya waḻi unngu kutju nyinangi tiṯutjara piṟa maṉkurpa kutjara.
24 Depois desses dias Isabel, sua mulher, concebeu, e por cinco meses se ocultou, dizendo:
25 Munu paluṟu pukuḻarira alatji wangkangu, “Ngangari, wiṟu mulapa nyangatja. Ngula-ngulaṉitju mulapaṯu Mayatjalu pukuḻmanu. Panya ngaṉmanytjuṉitjuya aṉangu tjuṯangku kuraṟa pungkupai tjitji wiya nyinanyangka, kaṉa kuṉṯaringkupai. Palu kuwari nyanga Mayatjalu ngayuku kuṉṯa wiyaṉu alatjiṯu, kaya puṯulta ngayunya piṟuku nyanga puṟunypa wangkanyi.”
25 Assim me fez o Senhor nos dias em que atentou para mim, a fim de acabar com o meu opróbrio diante dos homens.
26 — ausente —
26 Ora, no sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado por Deus a uma cidade da Galiléia, chamada Nazaré,
27 — ausente —
27 a uma virgem desposada com um varão cujo nome era José, da casa de Davi; e o nome da virgem era Maria.
28 Ka angelpa panya paluṟu wirkanu Mary-la munu pukuḻṯu tjakultjunu palula alatji, “Awa, Mayatjanyanku puḻkaṟa pukuḻarinyi, mununta ilangku kanyiṟa nyuntumpa wiṟu mulapa palyalku.”
28 E, entrando o anjo onde ela estava disse: Salve, agraciada; o Senhor é contigo.
29 Ka Mary-lu wangkanyangka kuliṟa puḻkaṟa urulyaraṉu munu kuliningi, “Nyaaṉi nyangangku wangkangu?”
29 Ela, porém, ao ouvir estas palavras, turbou-se muito e pôs-se a pensar que saudação seria essa.
30 Ka angeltu palula wangkangu, “Mary, nguḻuringkunytja wiya! Mayatjanya nyuntumpa puḻkaṟa pukuḻarinyi mununta paluṟu nyuntunya ngurkantanu.
30 Disse-lhe então o anjo: Não temas, Maria; pois achaste graça diante de Deus.
31 Kulila, nyuntu kuwari iṯitjararingkuku, munun katja kanyilku munun palunya inilku Jesunya.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, ao qual porás o nome de Jesus.
32 Ka paluṟu puḻka mulapa nyinaku Mayatja Katutja Puḻkaku katja. Ka Godalu palunya tjunkuku Mayatja puḻka nyinanytjaku wati panya palumpa tjamu Davidaku aṟangka.
32 Este será grande e será chamado filho do Altíssimo; o Senhor Deus lhe dará o trono de Davi seu pai;
33 Ka paluṟu mayatja puḻka mulapa rawa nyinaku Israelkunu tjuṯaku aṉangu kutjupa tjuṯaku kuḻu tiṯutjara alatjiṯu wiyaringkunytja wiya.” Nyanga palunya angeltu Mary-la wangkangu. |src="tnLUK01V26.tif" size="col" loc="p" ref="1:29-38"
33 e reinará eternamente sobre a casa de Jacó, e o seu reino não terá fim.
34 Ka Mary-lu palula ngapartji wangkangu, “Palu nganalanguṟuṉa iṯi nyanga palunya kanyilku? Panya ngayulu watiku ngurpa munuṉa wati kutjupangka nyinanytja wiyaṯu.”
34 Então Maria perguntou ao anjo: Como se fará isso, uma vez que não conheço varão?
35 Ka angeltu palula wangkangu, “Kulila, Kurunpa Miḻmiḻnga nyuntula tjarpaku munu Godaku witulya puḻkatjarangku nyuntunya iṯitjararingkunytjaku palyalku. Ka nyara palulanguṟu nyuntu iṯi miḻmiḻpa kanyilku ‘Godaku Katja.’
35 Respondeu-lhe o anjo: Virá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te cobrirá com a sua sombra; por isso o que há de nascer será chamado santo, Filho de Deus.
36 Munu wanyu piṟuku kulila, nyuntumpa panya walytja Elizabethanya, Tjakaṟayaku panya kuri. Paluṟu pampa mulapa nyinanyi. Palu kuwari nyanga paluṟu iṯitjara nyinanyi. Munu panya piṟa maṉkur-maṉkurnguṟu tjitji kanyilku pampa panya mulatu.
36 Eis que também Isabel, tua parenta concebeu um filho em sua velhice; e é este o sexto mês para aquela que era chamada estéril;
37 Ka nyangatja kulinma panya Godalu kutjupa kutjupa uwankara alatjiṯu paluṟu nintingku palyalpai.”
37 porque para Deus nada será impossível.
38 Ka Mary-lu nyangatja kuliṟa wangkangu, “Uwa palya, ngayuluṉatju mulapa Mayatjaku walytja nyinanyi paluṟu wangkanytja wangaṉarangku kuliṟa palyantjikitja. Ka nyanga nyuntu wangkanytja palya ngayula utiringkuku.” Ka nyanga palulanguṟu angeltu palunya wantikatira anu.
38 Disse então Maria. Eis aqui a serva do Senhor; cumpra-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo ausentou-se dela.
39 Ka palula maḻangka Mary-lu mapalku ulytja karpiṟa ma-pakaṉu uḻpaṟira palumpa walytja Elizabethanya nyakunytjikitja. Panya paluṟu pula kuriṟara nyinangi Jerusalemala uḻpaṟira tawunu tjukutjukungka apu murpu tjuṯangka nguṟurpa.
39 Naqueles dias levantou-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Palu Mary-nya wala puḻka nguwanpa ankula ankula tjiṉṯu maṉkurnguṟu ngura panya palula wirkanu munu pulampa waḻingka tjarpara Elizabethanya nyakula wangkara ampuṟa pukuḻaringu.
40 entrou em casa de Zacarias e saudou a Isabel.
41 Ka Mary-lu wangkanyangka Elizabethalu kulinu palula tjuningka unngu iṯi puḻkaṟa urinyangka. Ka nyara palula aṟangka Kurunpa Miḻmiḻnga Elizabethala tjarpangu munu tjukaṟurungku nintinu wangkanytjaku,
41 Ao ouvir Isabel a saudação de Maria, saltou a criancinha no seu ventre, e Isabel ficou cheia do Espírito Santo,
42 ka puḻkaṟa pukuḻarira mirara wangkangu alatji, “Mama God, wiṟungkun minyma nyanga Mary-nya ngurkantanu munun pukuḻmanu minyma kutjupa uwankarangka waintaṟa, munun iṯi panya Mary-lu ngula kanyintjanya nyuntu pukuḻmaṟa kanyilku.
42 e exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito é o fruto do teu ventre!
43 Ngayuluṉa minyma puḻka wiya, tjukutjuku nyinanyi, ka nyangatja nyaaku Mayatjaku ngunytju ngayulakutu pitjangu puḻkakutu-palku? Palu palya, puḻkaṟaṉa pukuḻarinyi palumpa.
43 E donde me provém isto, que venha visitar-me a mãe do meu Senhor?
44 Ka nyuntu panya kuwari wirkaṟa wangkanyangka ngayulu kulinu ngayula unngu iṯi pukuḻarira urinyangka.
44 Pois logo que me soou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criancinha saltou de alegria dentro de mim.
45 Ka palan nyuntu kuḻu pukuḻpa ngaṟanyi panya nyuntu Mayatjalu wangkanyangka kuliṟa mulamularingu munu palan paṯaṉi paluṟu wangkanytja utiringkunytjaku.” Alatji Elizabethalu Mary-la wangkara pukuḻaringi.
45 Bem-aventurada aquela que creu que se hão de cumprir as coisas que da parte do Senhor lhe foram ditas.
46 Ka Mary-lu alatji wangkangu,
46 Disse então Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Munuṉatju palumpa puḻkaṟa pukuḻarinyi, nganampa God panya Wankaṟunkupaiku.
47 e o meu espírito exulta em Deus meu Salvador;
48 Panya paluṟuṉitju ngurkantanu tjukutjuku nyinanyangka
48 porque atentou na condição humilde de sua serva. Desde agora, pois, todas as gerações me chamarão bem-aventurada,
49 Panya Godalu witulya puḻkangku ngayuku puḻka mulapa palyaṉu.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas; e santo é o seu nome.
50 Munu aṉangu tjuṯangku palunya rawangku kulinnyangka paluṟu tiṯutjarangku alatjiṯu ngaḻṯunytjungku kanyilpai aṉangu uwankara, munu aṉangu kutjupa palula tjanala maḻatja tjuṯa kuḻukuḻu.
50 E a sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Munu paluṟu kaṉany-kaṉanyaripai tjuṯa wililytjingalpai witulya puḻkangku tjananku walytjangku kuliṟa palyannyangka.
51 Com o seu braço manifestou poder; dissipou os que eram soberbos nos pensamentos de seus corações;
52 Munu paluṟu alatjiṯu mayatja puḻka tjuṯa pauntjingaṟa tjaṟulpai,
52 depôs dos tronos os poderosos, e elevou os humildes.
53 Munu paluṟu paḻtjatjiratja tjuṯa paḻtjalpai wiṟu tjuṯa ungkula,
53 Aos famintos encheu de bens, e vazios despediu os ricos.
54 — ausente —
54 Auxiliou a Isabel, seu servo, lembrando-se de misericórdia
55 — ausente —
55 {como falou a nossos pais} para com Abraão e a sua descendência para sempre.
56 Munu paluṟu palumpa walytjangka Elizabethala piṟa maṉkurpa nyinangi, munu nyinara wiyaringkula palulanguṟu maḻakulta anu alinytjara ngura walytjakutu.
56 E Maria ficou com ela cerca de três meses; e depois voltou para sua casa.
57 — ausente —
57 Ora, completou-se para Isabel o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 — ausente —
58 Ouviram seus vizinhos e parentes que o Senhor lhe multiplicara a sua misericórdia, e se alegravam com ela.
59 Munuya palulanguṟu tjiṉṯu 7 ngaṟala wiyaringkunyangka maḻangka aṉangu tjuṯa piṟuku tjunguringu wati tjukurtjarangku iṯi palunya watintjaku. Munuya palunya kuliningi mamangka iningka tjunkunytjikitjangku, Tjakaṟayala.
59 Sucedeu, pois, no oitavo dia, que vieram circuncidar o menino; e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Palu palumpa ngunytjungku wangkangu, “Wiya alatjiṯu, tjitji nyanga paluṟu ini Johnnga.”
60 Respondeu, porém, sua mãe: De modo nenhum, mas será chamado João.
61 Kaya aṉangu tjuṯangku wangkangu palula, “Palu nyuntumpa walytja kutjupa ini nyanga paluṟu nyinanytja wiyaṯu.”
61 Ao que lhe disseram: Ninguém há na tua parentela que se chame por este nome.
62 Munuya palumpa mamangka maṟangku tjapiningi, “Tjitji nyangatjan ini ngananya tjunkuku? Tjakultjuralanya kala kulila.”
62 E perguntaram por acenos ao pai como queria que se chamasse.
63 Ka Tjakaṟayalu maṟangku wangkangu nyiri ungkunytjaku. Kaya mantjiṟa palunya ungu. Ka paluṟu walkatjunu nyiri nyara palula alatji, “Paluṟu ini Johnnga.” Kaya uwankarangku nyakula urulyaraṉu. |src="CN01612b.tif" size="col" loc="p" ref="1:63-64"
63 E pedindo ele uma tabuinha, escreveu: Seu nome é João. E todos se admiraram.
64 Ka palulanguṟu Tjakaṟayanya tjaa mapalku aḻaringu munu wangkapairingu, munu paluṟu Godanya puḻkaṟa mirawaṉingi.
64 Imediatamente a boca se lhe abriu, e a língua se lhe soltou; louvando a Deus.
65 Kaya palumpa maḻpa tjuṯangku palunya nyakula urulyaraṉu. Ka tjukurpa nyanga paluṟu manta Judeala ngura winkingka lipiringu.
65 Então veio temor sobre todos os seus vizinhos; e em toda a região montanhosa da Judéia foram divulgadas todas estas coisas.
66 Kaya ngura uwankarangka aṉangu tjuṯangku tjukurpa nyanga palunya kulinu munuya rawangku kuliningi, “Mulapa Godalu tjitji nyara palunya maṟangku kanyini. Ka yaaltji-yaaltji paluṟu nyinaku ngula puḻkaringkula?” Alatji tjana wangkara kuliningi.
66 E todos os que delas souberam as guardavam no coração, dizendo: Que virá a ser, então, este menino? Pois a mão do Senhor estava com ele.
67 Ka Kurunpa Miḻmiḻnga tjarpangu wati panya Tjakaṟayala, iṯi panya Johnku mamangka munu palunya kuranyukutungku nintinu, ka paluṟu pukuḻarira wangkangu alatji, |src="Praise symbol MB.tif" size="col" loc="p" ref="1:67"
67 Zacarias, seu pai, ficou cheio do Espírito Santo e profetizou, dizendo:
68 “Waḻkunmala Godanya, Israelkunu tjuṯa kanyilpainya,
68 Bendito, seja o Senhor Deus de Israel, porque visitou e remiu o seu povo,
69 Godalulampa iyaṉu wankaṟunkupainya witulya puḻkatjara.
69 e para nós fez surgir uma salvação poderosa na casa de Davi, seu servo;
70 — ausente —
70 assim como desde os tempos antigos tem anunciado pela boca dos seus santos profetas;
71 — ausente —
71 para nos livrar dos nossos inimigos e da mão de todos os que nos odeiam;
72 Munu panya wangkangu nganampa tjamu irititja tjuṯangka Aipuṟamala tjanala palunya tjananya ngaḻṯunytjungku kanyintjikitjangku
72 para usar de misericórdia com nossos pais, e lembrar-se do seu santo pacto
73 — ausente —
73 e do juramento que fez a Abrão, nosso pai,
74 — ausente —
74 de conceder-nos que, libertados da mão de nossos inimigos, o servíssemos sem temor,
75 — ausente —
75 em santidade e justiça perante ele, todos os dias da nossa vida.
76 Munu Tjakaṟayalu piṟuku katjaku tjukurpa ngapartji wangkangu alatji,
76 E tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque irás ante a face do Senhor, a preparar os seus caminhos;
77 Nyuntu tjanala ngaṉmanytju tjakultjunkuku alatji, ‘Godalu nyuranya kura tjuṯa palyantjitjanguṟu pungkuwiyangku kalypangku wantiku munu palulanguṟu nyuranya wankaṟunkuku.’
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, na remissão dos seus pecados,
78 Uwa, mulapa Godanya nganampa ngaḻṯunytju mukulya puḻka mulapa nyinanyi.
78 graças à entranhável misericórdia do nosso Deus, pela qual nos há de visitar a aurora lá do alto,
79 Panya nganaṉa mungawaḻuṟungka nyinanyi munula iwara palyangka ankunytjikitjangku puṯu kuliṟa ilunytjikitja kutju ngaṟanyi.
79 para alumiar aos que jazem nas trevas e na sombra da morte, a fim de dirigir os nossos pés no caminho da paz.
80 Ka palumpa katja Johnnga tjitji puḻkaringu, munu Godanya kurunpa winkingku kuliningi. Munu paluṟu ngula puḻkaringkula anu ilytjikutu munu ilytjingka nyinangi kumpilpa, munu ngula utiringu Godaku tjukurpa wangkanytjikitja Israelkunu tjuṯangka.
80 Ora, o menino crescia, e se robustecia em espírito; e habitava nos desertos até o dia da sua manifestação a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.