Gênesis 37
Tjukurpa Palya (PJT) vs NTLH
1 Ka wati panya Jacobanya ngura Kainanta rawa nyinangi katja tjuṯatjara.
1 Jacó ficou morando na terra de Canaã, onde o seu pai tinha vivido.
2 Ka tjukurpa nyangangku tjakultjunanyi Jacobanya tjana nyinanytja.
2 Esta é a história da família de Jacó. Quando José era um jovem de dezessete anos, cuidava das ovelhas e das cabras, junto com os seus irmãos, os filhos de Bila e de Zilpa, que eram mulheres do seu pai. E José contava ao pai as coisas erradas que os seus irmãos faziam.
3 Ka Jacobanya katja puḻka tjuṯaku mukuringangi, palu Josephaku puḻkaṟa mulapa mukuringangi, panya paluṟunku tjiḻpingku kutju maḻatja mulapa wiyakutu utinu. Munu pukuḻarira palumpa Josephaku upukuta wiṟu palyaṉu.
3 Jacó já era velho quando José nasceu e por isso ele o amava mais do que a todos os seus outros filhos. Jacó mandou fazer para José uma túnica longa, de mangas compridas.
4 Kaya kuṯa tjuṯangku nyakula kuliningi, “Ai! Mamanya tjinguṟu nganampa kuraringanyi munu palumpa kutjuku mukuringanyi.” Munuya paluṟu tjana nyaṟaringangi Josephaku munuya palumpa puṯu kalypa nyinapai.
4 Os irmãos viam que o pai amava mais a José do que a eles e por isso tinham ódio dele e eram grosseiros quando falavam com ele.
5 Ka munga kutjupangka Josephalu tjukurmanu munu mungawinki ankula palumpa kuṯa tjuṯangka tjakultjunu,
5 Certa vez José teve um sonho e o contou aos seus irmãos. Aí é que ficaram com mais raiva dele
6 “Awai! Wangkakuṉa? Ngayulu mungangka tjukurmanu munuṉa alatji nyangu. |src="CO00698B.TIF" size="col" loc="p" ref="37:6-7"
6 porque ele disse assim: — Escutem, que eu vou contar o sonho que tive.
7 Panya nganaṉa tjungu waṟkaringi ukiṟi mai wiitangka. Munula kaṯaṟa wiyaringkula uṯuḻuṟa karpiṟa ngaṟatjunangi. Ka palulanguṟu wiita panya ngayulu karpiṟa tjunkunytja uringu munu katuringkula tjukaṟuru ngaṟangi. Ka nyura panya karpiṟa tjunkunytja tjuṯa ankala tjaṟuringu munuya manguṟi-manguṟi para-ngaṟala waṉaṟa pupakatira waḻkuningi wiita panya ngayulu karpiṟa tjunkunytja. Nyanga alatjiṉa tjukurmanu.”
7 Sonhei que estávamos no campo amarrando feixes de trigo. De repente, o meu feixe ficou de pé, e os feixes de vocês se colocaram em volta do meu e se curvavam diante dele.
8 Kaya kuṯa panya tjuṯangku tjukurpa nyangatja kuliṟa puḻkaṟa kuraringu palumpa. Munuya wangkangu palula mirpaṉ-mirpaṉṯu, “Palu nyuntun wanyu nganampa mayatja puḻka? Wiya nyuntun nganampa mayatja wiya. Nyuntun kutjutjangku ngunti wangkanyi.” Munuya paluṟu tjana puḻkaṟa kuraringkula palumpa kalyparingkunytja wiyangku wantingi panya paluṟu tjukurmaṟa wangkanytjanguṟu.
8 Então os irmãos perguntaram: — Quer dizer que você vai ser nosso rei e que vai mandar em nós? E ficaram com mais ódio dele ainda por causa dos seus sonhos e do jeito que ele os contava.
9 Ka ngula Josephalu munga kutjupa piṟuku tjukurmanu munu piṟuku tjakultjunu kuṯa tjuṯangka, “Kulilaya! Piṟukuṉa tjukurmanu munuṉa alatji nyangu, tjiṟirpi, piṟa, kililpi tjuṯa 11-tu tultjungaṟakatira ngayunya waḻkunnyangka.”
9 Depois José sonhou outra vez e contou também esse sonho aos seus irmãos. Ele disse assim: — Eu tive outro sonho. Desta vez o sol, a lua e onze estrelas se curvaram diante de mim.
10 Munu paluṟu ankula palumpa mamangka kuḻu tjakultjunu. Ka paluṟu kuḻu kuliṟa mirpaṉaringu munu palula wangkangu, “Tjinguṟunkun nyuntu kulini ngunytjulu ngali munu kuṯalu tjana nyuntunya mayatja puḻka pupakatira waḻkuntjaku. Palu wiya. Nyuntu tjukaṟurungku tjukurmankunytja wiya. Nyuntu ngunti wangkanyi.”
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos irmãos, o pai o repreendeu e disse: — O que quer dizer esse sonho que você teve? Por acaso a sua mãe, os seus irmãos e eu vamos nos ajoelhar diante de você e encostar o rosto no chão?
11 Munu palulanguṟu Josephaku mamangku rawangku kuliningi panya palumpa katjangku tjukurmankunytja. Palu kuṯa tjuṯaya kuliṟa rawa kuraringangi palumpa munuya puṯu kalyparingangi Josephaku.
11 Os irmãos de José tinham inveja dele, mas o seu pai ficou pensando no caso.
12 Ka Josephanya ngurangka nyinangi palumpa mamangka ngura ini Ipuṟanta. Ka palumpa kuṯa tjuṯa anu ngura ini Tjikimalakutu tjanampa mamaku tjiipi kanyintjikitja ukiṟi puḻkangka.
12 Um dia os irmãos de José levaram as ovelhas e as cabras do seu pai até os pastos que ficavam perto da cidade de Siquém.
13 — ausente —
13 Então Jacó disse a José: — Venha cá. Vou mandar você até Siquém, onde os seus irmãos estão cuidando das ovelhas e das cabras. — Estou pronto para ir — respondeu José.
14 — ausente —
14 Jacó disse: — Vá lá e veja se os seus irmãos e os animais vão bem e me traga notícias. Então dali, do vale de Hebrom, Jacó mandou que José fosse até Siquém, e ele foi. Quando chegou lá,
15 — ausente —
15 ele foi andando pelo campo. Aí um homem o viu e perguntou: — O que você está procurando?
16 Ka wangkangu, “Ngayuku kuṯa tjuṯaṉa ngurini panya tjiipiya ngalya-katingu ngura nyanga palulakutu ukiṟi puḻkangka kanyintjikitjangku. Tjinguṟu nyuntu ninti. Tjakultjuraṉi, yaaltjingkaya nyinanyi?”
16 — Estou procurando os meus irmãos — respondeu José. — Eles estão por aí, em algum pasto, cuidando das ovelhas e das cabras. O senhor sabe aonde foram?
17 Ka wati panya kutjupangku wangkangu, “Uwa, ngaṉmanytjuṉa nyangu tjananya nyangangka nyinanyangka. Kaya ankunytjikitjangku wangkangi ngura ini Tuutjantakutu, mununtiya anu.”
17 O homem respondeu: — Eles já foram embora daqui. Eu ouvi quando disseram que iam para Dotã. Aí José foi procurar os seus irmãos e os achou em Dotã.
18 — ausente —
18 Eles viram José de longe e, antes que chegasse perto, começaram a fazer planos para matá-lo.
19 — ausente —
19 Eles disseram: — Lá vem o sonhador!
20 — ausente —
20 Venham, vamos matá-lo agora. Depois jogaremos o corpo num poço seco e diremos que um animal selvagem o devorou. Assim, veremos no que vão dar os sonhos dele.
21 — ausente —
21 Quando Rúben ouviu isso, quis salvá-lo dos seus irmãos e disse: — Não vamos matá-lo.
22 — ausente —
22 Não derramem sangue. Vocês podem jogá-lo neste poço, aqui no deserto, mas não o machuquem. Rúben disse isso porque planejava salvá-lo dos irmãos e mandá-lo de volta ao pai.
23 Munuya Josephanya ilaringkunyangka wituṉu munuya palumpa upukuta panya wiṟunya mantjiṟa tjilpirpungu.|src="CO00705B.TIF" size="col" loc="p" ref="37:23"
23 Quando José chegou ao lugar onde os seus irmãos estavam, eles arrancaram dele a túnica longa, de mangas compridas, que ele estava vestindo.
24 Munuya palunya katira piṯi panya ngaṯingka tjarpatjunu mina wiyangka parari puṯu tatintjaku. Munuya anulta ngurakutu mai ngalkuntjikitja.
24 Depois o pegaram e o jogaram no poço, que estava vazio e seco.
25 Munuya nyinara ngalkula ngalkula nyangu wati malikitja tjuṯa kamula tjuṯatjara kaṯakutjara wati-pitjanyangka. Paluṟu tjana panya Itjumailku pakaḻi tjuṯa ngura Kiliyatalanguṟu anangi Itjipaku kutjupa kutjupa tjuṯatjara aṉangu Itjipanya nguraṟa tjuṯangka tjalamilantjikitja.
25 E sentaram-se para comer. De repente, viram que ia passando uma caravana de ismaelitas que vinha de Gileade e ia para o Egito. Os seus camelos estavam carregados de perfumes e de especiarias .
26 Ka Josephaku kuṯa kutjungku ini Judah-lu kulinu wati-pitjanyangka nyakula, munu wangkangu tjanala, “Nyaakula nganampa maḻanypa panya wantinyi piṯingka nyinara ilunytjaku?
26 Aí Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Utila nyanga tjanala tjalamilanma, nyanga ananyiya kaṯakutjara. Nyangatja nganampa maḻanypa walytja mulapa, kala nyaaku iluntankuku? Tjalamilalala.”
27 Em vez de o matarmos, vamos vendê-lo a esses ismaelitas. Afinal de contas ele é nosso irmão, é do nosso sangue. Os irmãos concordaram.
28 Ka kuṯa maḻanypa tjuṯangku kuliṟa wangkangu, “Munta-uwa, tjinguṟula nyanga alatji palyalku.” Munuya ankula Josephanya wellanguṟu mantjiṟa katira tjalamilaṉu Itjumailku pakaḻi maṉkurta. Ka tjananya ngapartji mani ungu tjiilpa tjuṯa mulapa. Munuya palulanguṟu katingulta Josephanya manta kutjupakutu ngura panya Itjipalakutu.
28 Quando alguns negociantes midianitas passaram por ali, os irmãos de José o tiraram do poço e o venderam aos ismaelitas por vinte barras de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Palu tjana Josephanya ungkul'iyaṉu kuṯa panya puḻka Rupinnga unytju ankunyangka. Ka paluṟu maḻa kutju pitjangu Josephanya mantjintjikitja wellanguṟu. Munu wirkaṟa puṯu nyakula puḻkaṟa tjituṟu-tjituṟuringu, mununku mantara aṉangitja tjilpirpungu palumpa maḻanypa-tjiratjangku.
29 Quando Rúben voltou ao poço e viu que José não estava lá dentro, rasgou as suas roupas em sinal de tristeza.
30 Munu paluṟu ngapariringu palumpa maḻanypa tjuṯakutu munu wangkangu tjanala, “Josephanya wiya ngaṟanyi! Kaṉa nyaa wangkaku Mamala?”
30 Ele voltou para o lugar onde os seus irmãos estavam e disse: — O rapaz não está mais lá! E agora o que é que eu vou fazer?
31 Kaya maḻanypa tjuṯangku nintingku kuliṟa wangkangu, “Wiya, nanikutala-puṯa puwa munula upukuta palumpa milkaḻingka nyiṯiṟa katira Mamala nintila. Ka nyakula kulilku inuṟangku patjantja-palku.” Munuya mulapaṯu nanikuta pungkula upukuta panya mantjiṟa nyiṯinu milkaḻingka.
31 Então os irmãos mataram um cabrito e com o sangue mancharam a túnica de José.
32 Munuya katira nintinu mamangka watarkitjangku-palku. Munu tjana ngunti wangkangu, “Nganaṉa ngalya-pitjala nguṟurpa nyangu upukuta nyangatja mantangka ngarinyangka munula mantjinu. Tjinguṟu nyuntumpa katjaku nyangatja, mulapa?”
32 Depois levaram a túnica ao pai e disseram: — Achamos isso aí. Será que é a túnica do seu filho?
33 Ka Jacobalu nyakula ngurkantanu munu wangkangu, “Uwa, mulapa upukuta paluṟuṯu.” Munu puḻkaṟa urulyaraṟa wangkangu, “Tjinguṟu mulapa inuṟa pikaṯingku patjaṉu ngayuku katja. Ngaḻṯutjara, ngalkulanti wiyaṉu.” |src="co00710b.tif" size="col" loc="p" ref="37:33"
33 Jacó a reconheceu e disse: — Sim, é a túnica do meu filho! Certamente algum animal selvagem o despedaçou e devorou.
34 Munu alatji kuliṟa puḻkaṟa ulara ulara palumpa ulytja aṉangitja tjilpirpungkula waṉingu munu ulytja walyku-walykungka tjarpangu, munu rawa mulapa katja-tjiratja tjituṟu-tjituṟu puḻka nyinangi.
34 Então, em sinal de tristeza, Jacó rasgou as suas roupas e vestiu roupa de luto. E durante muito tempo ficou de luto pelo seu filho.
35 Ka palumpa katja tjuṯangku uṉṯaltu kuḻu pitjala palunya puṯu kanmarmanangi pampuṟa, palu kanmararinytja wiyangku alatjiṯu wantingi. Munu wangkangu, “Ngayulu kuwari wiyaringkunytja wiya. Ngayulu ilura kutju watarkuriku.” Munu palulanguṟu paluṟu rawa alatjiṯu tjituṟu-tjituṟu nyinangi, tjiḻpi panya Jacobanya.
35 Todos os seus filhos e filhas tentaram consolá-lo, mas ele não quis ser consolado e disse: — Vou ficar de luto por meu filho até que vá me encontrar com ele no E continuou de luto por seu filho José.
36 Kaya wati panya Mitiyannga nguraṟa tjuṯangku Josephanya ngura Itjipalakutu katira tjalamilaṉu wati ini Putipala. Ka wati nyanga Putipanya Itjipaku mayatja puḻkangka ini Piiṟala ititja mayatja tjukutjuku munu paluṟu kanyiningi Piiṟaku wati tjaultji tjuṯa, munuya paluṟu tjana mayatja Piiṟanya aṯunymankupai.
36 Enquanto isso, os midianitas venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do rei do Egito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.