Gênesis 37
Tjukurpa Palya (PJT) vs ARA
1 Ka wati panya Jacobanya ngura Kainanta rawa nyinangi katja tjuṯatjara.
1 Habitou Jacó na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Ka tjukurpa nyangangku tjakultjunanyi Jacobanya tjana nyinanytja.
2 Esta é a história de Jacó. Tendo José dezessete anos, apascentava os rebanhos com seus irmãos; sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Ka Jacobanya katja puḻka tjuṯaku mukuringangi, palu Josephaku puḻkaṟa mulapa mukuringangi, panya paluṟunku tjiḻpingku kutju maḻatja mulapa wiyakutu utinu. Munu pukuḻarira palumpa Josephaku upukuta wiṟu palyaṉu.
3 Ora, Israel amava mais a José que a todos os seus filhos, porque era filho da sua velhice; e fez-lhe uma túnica talar de mangas compridas.
4 Kaya kuṯa tjuṯangku nyakula kuliningi, “Ai! Mamanya tjinguṟu nganampa kuraringanyi munu palumpa kutjuku mukuringanyi.” Munuya paluṟu tjana nyaṟaringangi Josephaku munuya palumpa puṯu kalypa nyinapai.
4 Vendo, pois, seus irmãos que o pai o amava mais que a todos os outros filhos, odiaram-no e já não lhe podiam falar pacificamente.
5 Ka munga kutjupangka Josephalu tjukurmanu munu mungawinki ankula palumpa kuṯa tjuṯangka tjakultjunu,
5 Teve José um sonho e o relatou a seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 “Awai! Wangkakuṉa? Ngayulu mungangka tjukurmanu munuṉa alatji nyangu. |src="CO00698B.TIF" size="col" loc="p" ref="37:6-7"
6 Pois lhes disse: Rogo-vos, ouvi este sonho que tive:
7 Panya nganaṉa tjungu waṟkaringi ukiṟi mai wiitangka. Munula kaṯaṟa wiyaringkula uṯuḻuṟa karpiṟa ngaṟatjunangi. Ka palulanguṟu wiita panya ngayulu karpiṟa tjunkunytja uringu munu katuringkula tjukaṟuru ngaṟangi. Ka nyura panya karpiṟa tjunkunytja tjuṯa ankala tjaṟuringu munuya manguṟi-manguṟi para-ngaṟala waṉaṟa pupakatira waḻkuningi wiita panya ngayulu karpiṟa tjunkunytja. Nyanga alatjiṉa tjukurmanu.”
7 Atávamos feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé; e os vossos feixes o rodeavam e se inclinavam perante o meu.
8 Kaya kuṯa panya tjuṯangku tjukurpa nyangatja kuliṟa puḻkaṟa kuraringu palumpa. Munuya wangkangu palula mirpaṉ-mirpaṉṯu, “Palu nyuntun wanyu nganampa mayatja puḻka? Wiya nyuntun nganampa mayatja wiya. Nyuntun kutjutjangku ngunti wangkanyi.” Munuya paluṟu tjana puḻkaṟa kuraringkula palumpa kalyparingkunytja wiyangku wantingi panya paluṟu tjukurmaṟa wangkanytjanguṟu.
8 Então, lhe disseram seus irmãos: Reinarás, com efeito, sobre nós? E sobre nós dominarás realmente? E com isso tanto mais o odiavam, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Ka ngula Josephalu munga kutjupa piṟuku tjukurmanu munu piṟuku tjakultjunu kuṯa tjuṯangka, “Kulilaya! Piṟukuṉa tjukurmanu munuṉa alatji nyangu, tjiṟirpi, piṟa, kililpi tjuṯa 11-tu tultjungaṟakatira ngayunya waḻkunnyangka.”
9 Teve ainda outro sonho e o referiu a seus irmãos, dizendo: Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam perante mim.
10 Munu paluṟu ankula palumpa mamangka kuḻu tjakultjunu. Ka paluṟu kuḻu kuliṟa mirpaṉaringu munu palula wangkangu, “Tjinguṟunkun nyuntu kulini ngunytjulu ngali munu kuṯalu tjana nyuntunya mayatja puḻka pupakatira waḻkuntjaku. Palu wiya. Nyuntu tjukaṟurungku tjukurmankunytja wiya. Nyuntu ngunti wangkanyi.”
10 Contando-o a seu pai e a seus irmãos, repreendeu-o o pai e lhe disse: Que sonho é esse que tiveste? Acaso, viremos, eu e tua mãe e teus irmãos, a inclinar-nos perante ti em terra?
11 Munu palulanguṟu Josephaku mamangku rawangku kuliningi panya palumpa katjangku tjukurmankunytja. Palu kuṯa tjuṯaya kuliṟa rawa kuraringangi palumpa munuya puṯu kalyparingangi Josephaku.
11 Seus irmãos lhe tinham ciúmes; o pai, no entanto, considerava o caso consigo mesmo.
12 Ka Josephanya ngurangka nyinangi palumpa mamangka ngura ini Ipuṟanta. Ka palumpa kuṯa tjuṯa anu ngura ini Tjikimalakutu tjanampa mamaku tjiipi kanyintjikitja ukiṟi puḻkangka.
12 E, como foram os irmãos apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 — ausente —
13 perguntou Israel a José: Não apascentam teus irmãos o rebanho em Siquém? Vem, enviar-te-ei a eles. Respondeu-lhe José: Eis-me aqui.
14 — ausente —
14 Disse-lhe Israel: Vai, agora, e vê se vão bem teus irmãos e o rebanho; e traze-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 — ausente —
15 E um homem encontrou a José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: Que procuras?
16 Ka wangkangu, “Ngayuku kuṯa tjuṯaṉa ngurini panya tjiipiya ngalya-katingu ngura nyanga palulakutu ukiṟi puḻkangka kanyintjikitjangku. Tjinguṟu nyuntu ninti. Tjakultjuraṉi, yaaltjingkaya nyinanyi?”
16 Respondeu: Procuro meus irmãos; dize-me: Onde apascentam eles o rebanho?
17 Ka wati panya kutjupangku wangkangu, “Uwa, ngaṉmanytjuṉa nyangu tjananya nyangangka nyinanyangka. Kaya ankunytjikitjangku wangkangi ngura ini Tuutjantakutu, mununtiya anu.”
17 Disse-lhe o homem: Foram-se daqui, pois ouvi-os dizer: Vamos a Dotã. Então, seguiu José atrás dos irmãos e os achou em Dotã.
18 — ausente —
18 De longe o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 — ausente —
19 E dizia um ao outro: Vem lá o tal sonhador!
20 — ausente —
20 Vinde, pois, agora, matemo-lo e lancemo-lo numa destas cisternas; e diremos: Um animal selvagem o comeu; e vejamos em que lhe darão os sonhos.
21 — ausente —
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: Não lhe tiremos a vida.
22 — ausente —
22 Também lhes disse Rúben: Não derrameis sangue; lançai-o nesta cisterna que está no deserto, e não ponhais mão sobre ele; isto disse para o livrar deles, a fim de o restituir ao pai.
23 Munuya Josephanya ilaringkunyangka wituṉu munuya palumpa upukuta panya wiṟunya mantjiṟa tjilpirpungu.|src="CO00705B.TIF" size="col" loc="p" ref="37:23"
23 Mas, logo que chegou José a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia.
24 Munuya palunya katira piṯi panya ngaṯingka tjarpatjunu mina wiyangka parari puṯu tatintjaku. Munuya anulta ngurakutu mai ngalkuntjikitja.
24 E, tomando-o, o lançaram na cisterna, vazia, sem água.
25 Munuya nyinara ngalkula ngalkula nyangu wati malikitja tjuṯa kamula tjuṯatjara kaṯakutjara wati-pitjanyangka. Paluṟu tjana panya Itjumailku pakaḻi tjuṯa ngura Kiliyatalanguṟu anangi Itjipaku kutjupa kutjupa tjuṯatjara aṉangu Itjipanya nguraṟa tjuṯangka tjalamilantjikitja.
25 Ora, sentando-se para comer pão, olharam e viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade; seus camelos traziam arômatas, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Ka Josephaku kuṯa kutjungku ini Judah-lu kulinu wati-pitjanyangka nyakula, munu wangkangu tjanala, “Nyaakula nganampa maḻanypa panya wantinyi piṯingka nyinara ilunytjaku?
26 Então, disse Judá a seus irmãos: De que nos aproveita matar o nosso irmão e esconder-lhe o sangue?
27 Utila nyanga tjanala tjalamilanma, nyanga ananyiya kaṯakutjara. Nyangatja nganampa maḻanypa walytja mulapa, kala nyaaku iluntankuku? Tjalamilalala.”
27 Vinde, vendamo-lo aos ismaelitas; não ponhamos sobre ele a mão, pois é nosso irmão e nossa carne. Seus irmãos concordaram.
28 Ka kuṯa maḻanypa tjuṯangku kuliṟa wangkangu, “Munta-uwa, tjinguṟula nyanga alatji palyalku.” Munuya ankula Josephanya wellanguṟu mantjiṟa katira tjalamilaṉu Itjumailku pakaḻi maṉkurta. Ka tjananya ngapartji mani ungu tjiilpa tjuṯa mulapa. Munuya palulanguṟu katingulta Josephanya manta kutjupakutu ngura panya Itjipalakutu.
28 E, passando os mercadores midianitas, os irmãos de José o alçaram, e o tiraram da cisterna, e o venderam por vinte siclos de prata aos ismaelitas; estes levaram José ao Egito.
29 Palu tjana Josephanya ungkul'iyaṉu kuṯa panya puḻka Rupinnga unytju ankunyangka. Ka paluṟu maḻa kutju pitjangu Josephanya mantjintjikitja wellanguṟu. Munu wirkaṟa puṯu nyakula puḻkaṟa tjituṟu-tjituṟuringu, mununku mantara aṉangitja tjilpirpungu palumpa maḻanypa-tjiratjangku.
29 Tendo Rúben voltado à cisterna, eis que José não estava nela; então, rasgou as suas vestes.
30 Munu paluṟu ngapariringu palumpa maḻanypa tjuṯakutu munu wangkangu tjanala, “Josephanya wiya ngaṟanyi! Kaṉa nyaa wangkaku Mamala?”
30 E, voltando a seus irmãos, disse: Não está lá o menino; e, eu, para onde irei?
31 Kaya maḻanypa tjuṯangku nintingku kuliṟa wangkangu, “Wiya, nanikutala-puṯa puwa munula upukuta palumpa milkaḻingka nyiṯiṟa katira Mamala nintila. Ka nyakula kulilku inuṟangku patjantja-palku.” Munuya mulapaṯu nanikuta pungkula upukuta panya mantjiṟa nyiṯinu milkaḻingka.
31 Então, tomaram a túnica de José, mataram um bode e a molharam no sangue.
32 Munuya katira nintinu mamangka watarkitjangku-palku. Munu tjana ngunti wangkangu, “Nganaṉa ngalya-pitjala nguṟurpa nyangu upukuta nyangatja mantangka ngarinyangka munula mantjinu. Tjinguṟu nyuntumpa katjaku nyangatja, mulapa?”
32 E enviaram a túnica talar de mangas compridas, fizeram-na levar a seu pai e lhe disseram: Achamos isto; vê se é ou não a túnica de teu filho.
33 Ka Jacobalu nyakula ngurkantanu munu wangkangu, “Uwa, mulapa upukuta paluṟuṯu.” Munu puḻkaṟa urulyaraṟa wangkangu, “Tjinguṟu mulapa inuṟa pikaṯingku patjaṉu ngayuku katja. Ngaḻṯutjara, ngalkulanti wiyaṉu.” |src="co00710b.tif" size="col" loc="p" ref="37:33"
33 Ele a reconheceu e disse: É a túnica de meu filho; um animal selvagem o terá comido, certamente José foi despedaçado.
34 Munu alatji kuliṟa puḻkaṟa ulara ulara palumpa ulytja aṉangitja tjilpirpungkula waṉingu munu ulytja walyku-walykungka tjarpangu, munu rawa mulapa katja-tjiratja tjituṟu-tjituṟu puḻka nyinangi.
34 Então, Jacó rasgou as suas vestes, e se cingiu de pano de saco, e lamentou o filho por muitos dias.
35 Ka palumpa katja tjuṯangku uṉṯaltu kuḻu pitjala palunya puṯu kanmarmanangi pampuṟa, palu kanmararinytja wiyangku alatjiṯu wantingi. Munu wangkangu, “Ngayulu kuwari wiyaringkunytja wiya. Ngayulu ilura kutju watarkuriku.” Munu palulanguṟu paluṟu rawa alatjiṯu tjituṟu-tjituṟu nyinangi, tjiḻpi panya Jacobanya.
35 Levantaram-se todos os seus filhos e todas as suas filhas, para o consolarem; ele, porém, recusou ser consolado e disse: Chorando, descerei a meu filho até à sepultura. E de fato o chorou seu pai.
36 Kaya wati panya Mitiyannga nguraṟa tjuṯangku Josephanya ngura Itjipalakutu katira tjalamilaṉu wati ini Putipala. Ka wati nyanga Putipanya Itjipaku mayatja puḻkangka ini Piiṟala ititja mayatja tjukutjuku munu paluṟu kanyiningi Piiṟaku wati tjaultji tjuṯa, munuya paluṟu tjana mayatja Piiṟanya aṯunymankupai.
36 Entrementes, os midianitas venderam José no Egito a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.