Gênesis 37
Tjukurpa Palya (PJT) vs NAA
1 Ka wati panya Jacobanya ngura Kainanta rawa nyinangi katja tjuṯatjara.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Ka tjukurpa nyangangku tjakultjunanyi Jacobanya tjana nyinanytja.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Ka Jacobanya katja puḻka tjuṯaku mukuringangi, palu Josephaku puḻkaṟa mulapa mukuringangi, panya paluṟunku tjiḻpingku kutju maḻatja mulapa wiyakutu utinu. Munu pukuḻarira palumpa Josephaku upukuta wiṟu palyaṉu.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Kaya kuṯa tjuṯangku nyakula kuliningi, “Ai! Mamanya tjinguṟu nganampa kuraringanyi munu palumpa kutjuku mukuringanyi.” Munuya paluṟu tjana nyaṟaringangi Josephaku munuya palumpa puṯu kalypa nyinapai.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 Ka munga kutjupangka Josephalu tjukurmanu munu mungawinki ankula palumpa kuṯa tjuṯangka tjakultjunu,
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 “Awai! Wangkakuṉa? Ngayulu mungangka tjukurmanu munuṉa alatji nyangu. |src="CO00698B.TIF" size="col" loc="p" ref="37:6-7"
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 Panya nganaṉa tjungu waṟkaringi ukiṟi mai wiitangka. Munula kaṯaṟa wiyaringkula uṯuḻuṟa karpiṟa ngaṟatjunangi. Ka palulanguṟu wiita panya ngayulu karpiṟa tjunkunytja uringu munu katuringkula tjukaṟuru ngaṟangi. Ka nyura panya karpiṟa tjunkunytja tjuṯa ankala tjaṟuringu munuya manguṟi-manguṟi para-ngaṟala waṉaṟa pupakatira waḻkuningi wiita panya ngayulu karpiṟa tjunkunytja. Nyanga alatjiṉa tjukurmanu.”
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Kaya kuṯa panya tjuṯangku tjukurpa nyangatja kuliṟa puḻkaṟa kuraringu palumpa. Munuya wangkangu palula mirpaṉ-mirpaṉṯu, “Palu nyuntun wanyu nganampa mayatja puḻka? Wiya nyuntun nganampa mayatja wiya. Nyuntun kutjutjangku ngunti wangkanyi.” Munuya paluṟu tjana puḻkaṟa kuraringkula palumpa kalyparingkunytja wiyangku wantingi panya paluṟu tjukurmaṟa wangkanytjanguṟu.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Ka ngula Josephalu munga kutjupa piṟuku tjukurmanu munu piṟuku tjakultjunu kuṯa tjuṯangka, “Kulilaya! Piṟukuṉa tjukurmanu munuṉa alatji nyangu, tjiṟirpi, piṟa, kililpi tjuṯa 11-tu tultjungaṟakatira ngayunya waḻkunnyangka.”
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 Munu paluṟu ankula palumpa mamangka kuḻu tjakultjunu. Ka paluṟu kuḻu kuliṟa mirpaṉaringu munu palula wangkangu, “Tjinguṟunkun nyuntu kulini ngunytjulu ngali munu kuṯalu tjana nyuntunya mayatja puḻka pupakatira waḻkuntjaku. Palu wiya. Nyuntu tjukaṟurungku tjukurmankunytja wiya. Nyuntu ngunti wangkanyi.”
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 Munu palulanguṟu Josephaku mamangku rawangku kuliningi panya palumpa katjangku tjukurmankunytja. Palu kuṯa tjuṯaya kuliṟa rawa kuraringangi palumpa munuya puṯu kalyparingangi Josephaku.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Ka Josephanya ngurangka nyinangi palumpa mamangka ngura ini Ipuṟanta. Ka palumpa kuṯa tjuṯa anu ngura ini Tjikimalakutu tjanampa mamaku tjiipi kanyintjikitja ukiṟi puḻkangka.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 — ausente —
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 — ausente —
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 — ausente —
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Ka wangkangu, “Ngayuku kuṯa tjuṯaṉa ngurini panya tjiipiya ngalya-katingu ngura nyanga palulakutu ukiṟi puḻkangka kanyintjikitjangku. Tjinguṟu nyuntu ninti. Tjakultjuraṉi, yaaltjingkaya nyinanyi?”
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Ka wati panya kutjupangku wangkangu, “Uwa, ngaṉmanytjuṉa nyangu tjananya nyangangka nyinanyangka. Kaya ankunytjikitjangku wangkangi ngura ini Tuutjantakutu, mununtiya anu.”
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 — ausente —
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 — ausente —
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 — ausente —
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 — ausente —
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 — ausente —
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Munuya Josephanya ilaringkunyangka wituṉu munuya palumpa upukuta panya wiṟunya mantjiṟa tjilpirpungu.|src="CO00705B.TIF" size="col" loc="p" ref="37:23"
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 Munuya palunya katira piṯi panya ngaṯingka tjarpatjunu mina wiyangka parari puṯu tatintjaku. Munuya anulta ngurakutu mai ngalkuntjikitja.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Munuya nyinara ngalkula ngalkula nyangu wati malikitja tjuṯa kamula tjuṯatjara kaṯakutjara wati-pitjanyangka. Paluṟu tjana panya Itjumailku pakaḻi tjuṯa ngura Kiliyatalanguṟu anangi Itjipaku kutjupa kutjupa tjuṯatjara aṉangu Itjipanya nguraṟa tjuṯangka tjalamilantjikitja.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Ka Josephaku kuṯa kutjungku ini Judah-lu kulinu wati-pitjanyangka nyakula, munu wangkangu tjanala, “Nyaakula nganampa maḻanypa panya wantinyi piṯingka nyinara ilunytjaku?
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Utila nyanga tjanala tjalamilanma, nyanga ananyiya kaṯakutjara. Nyangatja nganampa maḻanypa walytja mulapa, kala nyaaku iluntankuku? Tjalamilalala.”
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Ka kuṯa maḻanypa tjuṯangku kuliṟa wangkangu, “Munta-uwa, tjinguṟula nyanga alatji palyalku.” Munuya ankula Josephanya wellanguṟu mantjiṟa katira tjalamilaṉu Itjumailku pakaḻi maṉkurta. Ka tjananya ngapartji mani ungu tjiilpa tjuṯa mulapa. Munuya palulanguṟu katingulta Josephanya manta kutjupakutu ngura panya Itjipalakutu.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Palu tjana Josephanya ungkul'iyaṉu kuṯa panya puḻka Rupinnga unytju ankunyangka. Ka paluṟu maḻa kutju pitjangu Josephanya mantjintjikitja wellanguṟu. Munu wirkaṟa puṯu nyakula puḻkaṟa tjituṟu-tjituṟuringu, mununku mantara aṉangitja tjilpirpungu palumpa maḻanypa-tjiratjangku.
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 Munu paluṟu ngapariringu palumpa maḻanypa tjuṯakutu munu wangkangu tjanala, “Josephanya wiya ngaṟanyi! Kaṉa nyaa wangkaku Mamala?”
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 Kaya maḻanypa tjuṯangku nintingku kuliṟa wangkangu, “Wiya, nanikutala-puṯa puwa munula upukuta palumpa milkaḻingka nyiṯiṟa katira Mamala nintila. Ka nyakula kulilku inuṟangku patjantja-palku.” Munuya mulapaṯu nanikuta pungkula upukuta panya mantjiṟa nyiṯinu milkaḻingka.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Munuya katira nintinu mamangka watarkitjangku-palku. Munu tjana ngunti wangkangu, “Nganaṉa ngalya-pitjala nguṟurpa nyangu upukuta nyangatja mantangka ngarinyangka munula mantjinu. Tjinguṟu nyuntumpa katjaku nyangatja, mulapa?”
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Ka Jacobalu nyakula ngurkantanu munu wangkangu, “Uwa, mulapa upukuta paluṟuṯu.” Munu puḻkaṟa urulyaraṟa wangkangu, “Tjinguṟu mulapa inuṟa pikaṯingku patjaṉu ngayuku katja. Ngaḻṯutjara, ngalkulanti wiyaṉu.” |src="co00710b.tif" size="col" loc="p" ref="37:33"
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 Munu alatji kuliṟa puḻkaṟa ulara ulara palumpa ulytja aṉangitja tjilpirpungkula waṉingu munu ulytja walyku-walykungka tjarpangu, munu rawa mulapa katja-tjiratja tjituṟu-tjituṟu puḻka nyinangi.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Ka palumpa katja tjuṯangku uṉṯaltu kuḻu pitjala palunya puṯu kanmarmanangi pampuṟa, palu kanmararinytja wiyangku alatjiṯu wantingi. Munu wangkangu, “Ngayulu kuwari wiyaringkunytja wiya. Ngayulu ilura kutju watarkuriku.” Munu palulanguṟu paluṟu rawa alatjiṯu tjituṟu-tjituṟu nyinangi, tjiḻpi panya Jacobanya.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Kaya wati panya Mitiyannga nguraṟa tjuṯangku Josephanya ngura Itjipalakutu katira tjalamilaṉu wati ini Putipala. Ka wati nyanga Putipanya Itjipaku mayatja puḻkangka ini Piiṟala ititja mayatja tjukutjuku munu paluṟu kanyiningi Piiṟaku wati tjaultji tjuṯa, munuya paluṟu tjana mayatja Piiṟanya aṯunymankupai.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.