Atos 19
Tjukurpa Palya (PJT) vs NVI
1 Ka wati panya Apalatjanya ngura Kaṟintjala nyinanyangka Paulanya anu ngura nyara Ipitjalakutu munu wirkaṟa ngura nyara palula nyangu Jesuku walytja tjuṯa wati 12 munu minyma tjuṯa kuḻu munu paluṟu tjanala tjapinu,
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, atravessando as regiões altas, chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns discípulos
2 “Nyura wanyu Kurunpa Miḻmiḻnga mantjinu Jesuku walytjaringkunytjatjanungku?”
2 e lhes perguntou: "Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? " Eles responderam: "Não, nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo".
3 Ka Paulalu tjanala wangkangu, “Palu kutjupangku nyuranya wanyu nyaa wangkara uṟungka tjarpatjuṟa baptise-katingu?”
3 "Então, que batismo vocês receberam? ", perguntou Paulo. "O batismo de João", responderam eles.
4 Ka Paulalu wangkangu, “Uwa, Johntu tjananya baptise-katingi tjana kuranguṟu kuṉṯaringkula Godalakutu maḻaku aṟuringkunyangka kutju. Palu paluṟu kutjupa kuḻu tjanala tjakultjunu alatji, ‘Ngayula maḻangka wati kutjupa pitjanyi, ka nyura uti nyara palumpa mulamularingama.’ Alatji Johntu wangkangu. Ka wati nyara paluṟu panya Jesunya.”
4 Disse Paulo: "O batismo de João foi um batismo de arrependimento. Ele dizia ao povo que cresse naquele que viria depois dele, isto é, em Jesus".
5 Kaya Paulalu alatji wangkanyangka kuliṟa mulamularingu, ka tjananya uṟungka baptise-katingu ini Mayatja Jesula.
5 Ouvindo isso, eles foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 — ausente —
6 Quando Paulo lhes impôs as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e começaram a falar em línguas e a profetizar.
7 — ausente —
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Ka Paulanya ngura nyara palula piṟa maṉkurpa nyinangi, munu paluṟu rawa ankupai Jew tjuṯaku waḻi inmatjakutu, munu paluṟu rapangku alatjiṯu Tjukurpa Palya Godaku tjakultjunkupai aṉangu Jew tjuṯangka, paluṟu tjana kuliṟa Jesuku walytjaringkunytjaku.
8 Paulo entrou na sinagoga e ali falou com liberdade durante três meses, argumentando convincentemente acerca do Reino de Deus.
9 Kaya aṉangu tjara mulamularingu, palu tjara kutjupangkuya kuliṟa alatjiṯu wantingu mulamularingkunytja wiyangku munuya aṉangu tjuṯangka miṟangka tungunpungkula Mayatja Jesuku tjukurpa tjanala tjakultjunkunyangka tjananya wiyanmanangi. Ka Paulalu tjananya wantikatira Jesuku panya walytjaringkunytja tjuṯa katingu munuya ankula kuulangka tjarpangu panya kuula nyara palula wati ini Taṟanatjalu nintilpai. Ka nyara palulalta Paulalu Godaku tjukurpa tjanala tjakultjunangi tjiṉṯu kutjupa tjiṉṯu kutjupa.
9 Mas alguns deles se endureceram e se recusaram a crer, e começaram a falar mal do Caminho diante da multidão. Paulo, então, afastou-se deles. Tomando consigo os discípulos, passou a ensinar diariamente na escola de Tirano.
10 Munu paluṟu kuḻi kutjara ngura nyara Ipitjala nyinara waḻi puḻka nyara palula aṉangu tjuṯangka Godaku tjukurpa rawangku utiṟa wangkangi. Kaya Jew tjuṯangku, munu Jew wiya tjuṯangku kuḻu, manta Aitjala nyinanytja uwankarangku kulinu Mayatja Jesuku tjukurpa Paulalu wangkanytja.
10 Isso continuou por dois anos, de forma que todos os judeus e os gregos que viviam na província da Ásia ouviram a palavra do Senhor.
11 Ka Godalu Paulalawanungku kutjupa kutjupa puḻka tjuṯa witulyangku palyaningi.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Panya aṉangu tjuṯangku angkitji munu mantara kutjupa tjuṯa kuḻu Paulalu pampuntjitja pikatjara tjuṯakutu katingi, kaya mantara pampuṟa pika wiyaringkula uwankara palyaringangi, kaya palu puṟunypaṯu mamutjara tjuṯa kuḻu palyaringangi mamungku tjananya wantikatinyangka.
12 de modo que até lenços e aventais que Paulo usava eram levados e colocados sobre os enfermos. Estes eram curados de suas doenças, e os espíritos malignos saíam deles.
13 Palu wati Jew kutjupa tjuṯangku ngura tjuṯangka para-pitjaliṟa mamu tjuṯa aṉangu tjuṯanguṟu pakaltjingalpai ngangkaṟi puṟunytju. Munuya paluṟu tjana Paulalu mamu tjuṯa painnyangka kulintjatjanungku palu puṟunypaṯu Jesuku ini wangkara arkaṟa mamu aṉangu tjuṯanguṟu painingi alatji wangkara, “Ngalya-pakala! Nganaṉa Jesunya ini wangkara nyuntunya paini panya nganaṉa Paulalu alatji wangkanyangka kulinu munula palu puṟunytjuṯu paini.”
13 Alguns judeus que andavam expulsando espíritos malignos tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre os endemoninhados, dizendo: "Em nome de Jesus, a quem Paulo prega, eu lhes ordeno que saiam! "
14 Panya wati 7-tuya nyanga alatjinganingi wati panya Kiipaku katja tjuṯangku. Kiipanya panya wati tjukurtjara kuranyitja.
14 Os que estavam fazendo isso eram os sete filhos de Ceva, um dos chefes dos sacerdotes dos judeus.
15 Ka kunyu mamungku paluṟu tjana painnyangka kuliṟa ngapartji alatji tjanala wangkangu, “Ngayulu ninti Jesuku pulampa Paulaku, palu nyura wanyu yaalitja tjuṯa?”
15 Um dia, o espírito maligno lhes respondeu: "Jesus, eu conheço, Paulo, eu sei quem é; mas vocês, quem são? "
16 Ka wati panya mamutjara paluṟu tjanalakutu ngalya-waṟarakatingu munu tjananya kuṉpu puḻkaringkula puḻkaṟa alatjiṯu pungkula pungkula tjanampa mantara kuḻu kaṯantaṟa minya-minyaṉu, kaya wati panya Kiipaku katja tjuṯa mantara kaṯalytjara waḻinguṟu pakaṟa wirtjapakaṉu pika tjuṯatjara.
16 Então o endemoninhado saltou sobre eles e os dominou, espancando-os com tamanha violência que eles fugiram da casa nus e feridos.
17 Kaya ngura nyara Ipitjala nyinanytja tjuṯangku nyangatja kuliṟa puḻkaṟa alatjiṯu nguḻuringu Jew tjuṯa munu Jew wiya tjuṯa kuḻu. Munuya palulanguṟulta Mayatja Jesunya puḻkaṟa waḻkuningi.
17 Quando isso se tornou conhecido de todos os judeus e os gregos que viviam em Éfeso, todos eles foram tomados de temor; e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Munuya aṉangu tjuṯangku Jesuku mulamularingkunytjatjanungku tjuṯangka miṟangka pakaṟa tjananku tjakultjunangi panya paluṟu tjana kuḻu kura kutjupa kutjupa tjuṯa palyantjatjanungku.
18 Muitos dos que creram vinham, e confessavam e declaravam abertamente suas más obras.
19 Ka panya Jesuku walytja kutjupa tjarangku ngaṉmanytju mamungku witulyankunyangka aṉangu tjuṯa initjunkupai. Panya paluṟu tjana nyiri rulamapi tjuṯa kanyiningi tjukurpa initjunkupaitjara. Munuya nyiri palunya tjananya uwankara ngalya-katira uṯuḻuṉu uṟilta waṟungka kutjantjikitjangku. Panya nyanga alatjiya palyaningi piṟuku initjunkunytja wiyangku wantinytjikitjangku. Munuya nyiri uwankara uṯuḻuṟa kantamilaṟa mani nampa nyakula wangkangu, “Nyangatja mani puḻkangka payamilantja, mani panya $50,000-ta.” Munuya paluṟu tjana aṉangu tjuṯangka miṟangka tilinu ka waṟu puḻkangka kampara wiyaringu. |src="tnACT19V19.tif" size="col" loc="p" ref="19:19"
19 Grande número dos que tinham praticado ocultismo reuniram seus livros e os queimaram publicamente. Calculado o valor total, este chegou a cinqüenta mil dracmas.
20 Ka nyara palulanguṟu Mayatja Jesuku tjukurpa ngura uwankarangka lipiringu alatjiṯu, panya aṉangu ngura winkitjangkuya kulinu munuya tjuṯa mulapa Jesuku walytjaringu.
20 Dessa maneira a palavra do Senhor muito se difundia e se fortalecia.
21 Ka nyanganpa alatjirinyangka Paulalu kuliningi Jerusalemalakutu ankunytjikitjangku manta ini Matja-tuniyala pulala Akayalawanu. Munu paluṟu maḻpa tjuṯangka alatji wangkangu, “Ngayulu Jerusalemalakutu ankula nyara palulanguṟu ankuku ngura Rome-lakutu Jesuku walytja tjuṯa nyakunytjikitja.”
21 Depois dessas coisas, Paulo decidiu no espírito ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia. Ele dizia: "Depois de haver estado ali, é necessário também que eu vá visitar Roma".
22 Munu paluṟu wati kutjara wiluṟara iyaṉu Timitjinya pulanya Iṟatjatjanya manta nyara Matja-tuniyalakutu, panya wati nyanga paluṟu pula palunya wiṟuṟa alpamilalpai. Ka Paulanya piṟuku unytju nyinangu ngura pala Ipitjala.
22 Então enviou à Macedônia dois dos seus auxiliares, Timóteo e Erasto, e permaneceu mais um pouco na província da Ásia.
23 Kaya nyara palula-aṟangka aṉangu tjuṯa ngura panya Ipitjala puḻkaṟa alatjiṯu pikaringangi Jesuku walytja tjuṯaku tjana Jesuku aṟa waṉannyangka.
23 Naquele tempo houve um grande tumulto por causa do Caminho.
24 Ka ngura nyara palula palumpa tjanampa timpula puḻka ngaṟangi, ka palula unngu apu puḻka ngaṟangi ini Atimatjanya aṉangu tjuṯangku pitjala pupakatira palunya waḻkuntjaku. Ka wati kutjupa nyinangi ini Tumitu-ṟitjanya, munu paluṟu timpula nyara puḻka puṟunypa timpula kuḻuny-kuḻunypa tjuṯa tjiilpanguṟu palyalpai. Kaya wati kutjupa tjuṯa kuḻu palula tjungu waṟkarira timpula kuḻunypa tjuṯaṯu palyalpai. Kaya aṉangu tjuṯangku tjana palyantja tjuṯa payamilaṟa waḻi walytjangka walytjangka katira unngu tjunkupai palunya tjananya pupakatira waḻkuntjikitjangku. Kaya Tumitu-ṟitjalu tjana tjanalanguṟu mani puḻka mantjilpai.
24 Um ourives chamado Demétrio, que fazia miniaturas de prata do templo de Ártemis e que dava muito lucro aos artífices,
25 Munu paluṟu tjiṉṯu kutjupa palumpa waṟka tjuṯa aḻṯingu munu wati panya tjiilpanguṟu palyalpai kutjupa tjuṯa kuḻu aḻṯira tjunguṉu. Munu tjanala wangkangu, “Kulilaya! Nyura panya ninti nganaṉa panya waṟka nyanganguṟu mani puḻka mantjilpai. |src="WA03986b.tif" size="col" loc="p" ref="19:25-27"
25 reuniu-os juntamente com os trabalhadores dessa profissão e disse: "Senhores, vocês sabem que temos uma boa fonte de lucro nesta atividade
26 Palu kuwari nyanga Paulalu pitjala aṉangu tjuṯangka tjakultjuṟa kuraṉu alatji wangkara, ‘Nyanganpa panya watingku palyantja god ngalypa-ngalypa mulamula wiya.’ Alatji wangkara paluṟu aṉangu ngura winkitja kuraṉu ngura nyanga Ipitjala nyinanytja tjuṯa kutju wiya, palu aḻa lipitja manta Aitjala nyinanytja tjuṯa kuḻukuḻu. Kaya alatji wangkanyangka kulintjatjanungku kuwari Tayananya waḻkulwiyangku wantingi. Ka nyura nyakunytjatjanungku nintingku kulini.
26 e estão vendo e ouvindo como este indivíduo, Paulo, está convencendo e desviando grande número de pessoas aqui em Éfeso e em quase toda a província da Ásia. Diz ele que deuses feitos por mãos humanas não são deuses.
27 Ka tjinguṟu kuwari aṉangu tjuṯangku nganaṉa nyanga palyantja tjuṯa wantiku payamilantja wiyangku, kala palulanguṟu mani puṯu palyalku, munula yaaltjiriku mani nganampa wiyaringkunyangka? Panya manta winkitjangkuya Tayananya mirawaṉira waḻkulpai god puḻka kuliṟa. Kaya kuwari palunya uwankarangku anaṟa wantiku Paulalu wangkanyangka kulintjatjanungku. Kala nyaalku paluṟu tjana Tayananya wantinytjaku-tawara munu timpulakutu kuḻu pitjawiyangku wantinytjaku-tawara?”
27 Não somente há o perigo de nossa profissão perder sua reputação, mas também de o templo da grande deusa Ártemis cair em descrédito e de a própria deusa, adorada em toda a província da Ásia e em todo o mundo, ser destituída de sua majestade divina".
28 Kaya wati panya tjiilpanguṟu palyalpai tjuṯangku paluṟu wituwituṟa wangkanyangka kuliṟa puḻkaṟa mirpaṉaringu munuya puḻkaṟa alatjiṯu mirara wangkangi, “Tayananya kutju witulya puḻka mulapa nganampa nyinanyi ngura nyanga Ipitjanya nguraṟa tjuṯaku!”
28 Ao ouvirem isso, eles ficaram furiosos e começaram a gritar: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
29 Kaya nyara palulanguṟu Ipitjanya nguraṟa uwankara puḻkaṟa alatjiṯu pikaringangi munuya wati kutjara witiṉu ini Kayatjanya pulanya Aṟi-tjakatjanya, panya wati nyanga paluṟu pula Paulala tjungu pitjangu ngura panya Matja-tuniyalanguṟu. Kaya palulanguṟu pulanya witiṟa wala puḻkangku katingu waḻi panya aṉangu tjuṯa tjunguringkupaikutu tawunungka panya nguṟurpa.
29 Em pouco tempo a cidade toda estava em tumulto. O povo foi às pressas para o teatro, arrastando os companheiros de viagem de Paulo, os macedônios Gaio e Aristarco.
30 Ka Paulanya mukuringangi aṉangu panya palula tjanala ankula wangkanytjikitja, palu Jesuku walytja kutjupa tjuṯangkuya palunya markuningi.
30 Paulo queria apresentar-se à multidão, mas os discípulos não o permitiram.
31 Kaya mayatja kutjupa tjuṯa palumpa maḻpa tjuṯa nyinangi ngura nyara palunya nguraṟa tjuṯa munuya paluṟu tjana aṉangu kutjupa wituṟa iyaṉu ankula Paulanya wangkara nguḻutjunkunytjaku waḻi panya palulakutu ankunytjaku-tawara.
31 Alguns amigos de Paulo dentre as autoridades da província chegaram a mandar-lhe um recado, pedindo-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 Kaya waḻi nyara palula aṉangu tjuṯangku puṯu kuliṟa mirara wangkara waṉingi. Tjarangku tjarangkuya wangkangi aṟa kutjupa kutjupa, munuya puṯu tjukaṟurungku kuliṟa alatji wangkangi, “Nyaakula nyangatja tjunguringu winki mulapa?”
32 A assembléia estava em confusão: uns gritavam uma coisa, outros gritavam outra. A maior parte do povo nem sabia por que estava ali.
33 Kaya aṉangu Jew tjuṯangku wati kutjupa ini Alika-tjantanya wangkara wituwituṉu kuranyunguṟu ngaṟala aṉangu tjuṯangka wangkanytjaku. Ka paluṟu mulapa manyirka katuringu tjanala wangkanytjikitja.
33 Alguns da multidão julgaram que Alexandre era a causa do tumulto, quando os judeus o empurraram para frente. Ele fez sinal pedindo silêncio, com a intenção de fazer sua defesa diante do povo.
34 Palu tjana nintingku palunya ngurkantanu paluṟu kuḻu panya wati Jew. Kaya nyakula wantira rawangku alatjiṯu puḻkaṟa mirara wangkangi tjungungku, “Tayananya kutju witulya puḻka mulapa nganampa nyinanyi ngura nyanga Ipitjanya nguraṟa tjuṯaku!”
34 Mas quando ficaram sabendo que ele era judeu, todos gritaram a uma só voz durante cerca de duas horas: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
35 Ka paluṟu tjana rawaṯu miranyangka wati ngura nyara palumpa mayatja puḻkangku tjananya paiṟa pilunmanu munu wangkangu, “Ipitjanya nguraṟa tjuṯa kulilaya! Manta winkingkaya aṉangu winki ninti alatjiṯu nyinanyi panya Tayananya god witulya puḻka nyinanyi ngura nyanga Ipitjala. Panya paluṟu ilkaṟinguṟu punkaṉu ngura nyangangka ka panyala palunya munu palumpa timpula puḻka aṯunymankupai. |src="cn02004B.tif" size="col" loc="p" ref="19:35-40"
35 O escrivão da cidade acalmou a multidão e disse: "Efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis e da sua imagem que caiu do céu?
36 Ka kutjupangku aṟa nyanga palunya puṯu wiyanmananyi. Panya mulapa paluṟu nyangangka kuwari nyinanyi. Ka nyura uti palulanguṟu pilunarima munuya aṉangu kutjupa mapalku pikaringkula pungkula iluntankunytjikitjangku kulintja wiyangku wantima.
36 Portanto, visto que estes fatos são inegáveis, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Palu nyaaku nyura wati nyanga palunya pulanya ngalya-katingu nyangakutu, panya paluṟu pula nganampa god Tayananya anaṟa kuranmankunytja wiyaṯu, munu pula palumpa timpulanguṟu kutjupa kutjupa kutitjunkunytja wiyaṯu.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, embora eles não tenham roubado templos nem blasfemado contra a nossa deusa.
38 Palu uti Tumitu-ṟitjalu tjana wati nyanga pulanya wangkanytjikitja mukuringkulampa kuutpakutu katima, munu nyara palulalta wati mayatja tjuṯangka tjakultjunama palunya pulanya kura ngurkantankunytjaku, ka paluṟu tjanalta purkaṟangku nyakula kuliṟa ngurkantanama.
38 Se Demétrio e seus companheiros de profissão têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos, e há procônsules. Eles que apresentem suas queixas ali.
39 Munu tjinguṟu nyura tjukurpa kutjupa utingku wangkanytjikitja mukuringkulampa nguraku mayatja tjuṯakutu kati paluṟu tjana tjunguringkula purkaṟangku wangkara kulintjaku.
39 Se há mais alguma coisa que vocês desejam apresentar, isso será decidido em assembléia, conforme a lei.
40 Panya nyura kuwari wiyanguṟu alatjiṯu pikaringkula mirara waṉingi. Kala nganaṉa uwankarangku ngurpangku puṯu kulini. Ka tjinguṟu mayatja puḻka Tjiitjalu nyara Rome-ala nyinapaingku nyangatja kulintjatjanungku ngayula tjapilku. Kaṉa nyaa palula wangkaku? Wiya, ngayulu kuḻu puṯu kulilku palula utingku tjakultjunkunytjikitjangku, panya nyura wiyanguṟu alatjiṯu ngunti pikaringkula mirara waṉingi.”
40 Da maneira como está, corremos o perigo de sermos acusados de perturbar a ordem pública por causa dos acontecimentos de hoje. Nesse caso, não seríamos capazes de justificar este tumulto, visto que não há razão para tal".
41 Munu wangkara wiyaringkula aṉangu uwankara wituṉu ngurakutu ankunytjaku.
41 E, tendo dito isso, encerrou a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.