Atos 19
Tjukurpa Palya (PJT) vs ARIB
1 Ka wati panya Apalatjanya ngura Kaṟintjala nyinanyangka Paulanya anu ngura nyara Ipitjalakutu munu wirkaṟa ngura nyara palula nyangu Jesuku walytja tjuṯa wati 12 munu minyma tjuṯa kuḻu munu paluṟu tjanala tjapinu,
1 E sucedeu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo tendo atravessado as regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 “Nyura wanyu Kurunpa Miḻmiḻnga mantjinu Jesuku walytjaringkunytjatjanungku?”
2 perguntou-lhes: Recebestes vós o Espírito Santo quando crestes? Responderam-lhe eles: Não, nem sequer ouvimos que haja Espírito Santo.
3 Ka Paulalu tjanala wangkangu, “Palu kutjupangku nyuranya wanyu nyaa wangkara uṟungka tjarpatjuṟa baptise-katingu?”
3 Tornou-lhes ele: Em que fostes batizados então? E eles disseram: No batismo de João.
4 Ka Paulalu wangkangu, “Uwa, Johntu tjananya baptise-katingi tjana kuranguṟu kuṉṯaringkula Godalakutu maḻaku aṟuringkunyangka kutju. Palu paluṟu kutjupa kuḻu tjanala tjakultjunu alatji, ‘Ngayula maḻangka wati kutjupa pitjanyi, ka nyura uti nyara palumpa mulamularingama.’ Alatji Johntu wangkangu. Ka wati nyara paluṟu panya Jesunya.”
4 Mas Paulo respondeu: João administrou o batismo do arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que após ele havia de vir, isto é, em Jesus.
5 Kaya Paulalu alatji wangkanyangka kuliṟa mulamularingu, ka tjananya uṟungka baptise-katingu ini Mayatja Jesula.
5 Quando ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 — ausente —
6 Havendo-lhes Paulo imposto as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e falavam em línguas e profetizavam.
7 — ausente —
7 E eram ao todo uns doze homens.
8 Ka Paulanya ngura nyara palula piṟa maṉkurpa nyinangi, munu paluṟu rawa ankupai Jew tjuṯaku waḻi inmatjakutu, munu paluṟu rapangku alatjiṯu Tjukurpa Palya Godaku tjakultjunkupai aṉangu Jew tjuṯangka, paluṟu tjana kuliṟa Jesuku walytjaringkunytjaku.
8 Paulo, entrando na sinagoga, falou ousadamente por espaço de três meses, discutindo e persuadindo acerca do reino de Deus.
9 Kaya aṉangu tjara mulamularingu, palu tjara kutjupangkuya kuliṟa alatjiṯu wantingu mulamularingkunytja wiyangku munuya aṉangu tjuṯangka miṟangka tungunpungkula Mayatja Jesuku tjukurpa tjanala tjakultjunkunyangka tjananya wiyanmanangi. Ka Paulalu tjananya wantikatira Jesuku panya walytjaringkunytja tjuṯa katingu munuya ankula kuulangka tjarpangu panya kuula nyara palula wati ini Taṟanatjalu nintilpai. Ka nyara palulalta Paulalu Godaku tjukurpa tjanala tjakultjunangi tjiṉṯu kutjupa tjiṉṯu kutjupa.
9 Mas, como alguns deles se endurecessem e não obedecessem, falando mal do Caminho diante da multidão, apartou-se deles e separou os discípulos, discutindo diariamente na escola de Tirano.
10 Munu paluṟu kuḻi kutjara ngura nyara Ipitjala nyinara waḻi puḻka nyara palula aṉangu tjuṯangka Godaku tjukurpa rawangku utiṟa wangkangi. Kaya Jew tjuṯangku, munu Jew wiya tjuṯangku kuḻu, manta Aitjala nyinanytja uwankarangku kulinu Mayatja Jesuku tjukurpa Paulalu wangkanytja.
10 Durou isto por dois anos; de maneira que todos os que habitavam na Ásia, tanto judeus como gregos, ouviram a palavra do Senhor.
11 Ka Godalu Paulalawanungku kutjupa kutjupa puḻka tjuṯa witulyangku palyaningi.
11 E Deus pelas mãos de Paulo fazia milagres extraordinários,
12 Panya aṉangu tjuṯangku angkitji munu mantara kutjupa tjuṯa kuḻu Paulalu pampuntjitja pikatjara tjuṯakutu katingi, kaya mantara pampuṟa pika wiyaringkula uwankara palyaringangi, kaya palu puṟunypaṯu mamutjara tjuṯa kuḻu palyaringangi mamungku tjananya wantikatinyangka.
12 de sorte que lenços e aventais eram levados do seu corpo aos enfermos, e as doenças os deixavam e saíam deles os espíritos malignos.
13 Palu wati Jew kutjupa tjuṯangku ngura tjuṯangka para-pitjaliṟa mamu tjuṯa aṉangu tjuṯanguṟu pakaltjingalpai ngangkaṟi puṟunytju. Munuya paluṟu tjana Paulalu mamu tjuṯa painnyangka kulintjatjanungku palu puṟunypaṯu Jesuku ini wangkara arkaṟa mamu aṉangu tjuṯanguṟu painingi alatji wangkara, “Ngalya-pakala! Nganaṉa Jesunya ini wangkara nyuntunya paini panya nganaṉa Paulalu alatji wangkanyangka kulinu munula palu puṟunytjuṯu paini.”
13 Ora, também alguns dos exorcistas judeus, ambulantes, tentavam invocar o nome de Jesus sobre os que tinham espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus a quem Paulo prega.
14 Panya wati 7-tuya nyanga alatjinganingi wati panya Kiipaku katja tjuṯangku. Kiipanya panya wati tjukurtjara kuranyitja.
14 E os que faziam isto eram sete filhos de Ceva, judeu, um dos principais sacerdotes.
15 Ka kunyu mamungku paluṟu tjana painnyangka kuliṟa ngapartji alatji tjanala wangkangu, “Ngayulu ninti Jesuku pulampa Paulaku, palu nyura wanyu yaalitja tjuṯa?”
15 Respondendo, porém, o espírito maligno, disse: A Jesus conheço, e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Ka wati panya mamutjara paluṟu tjanalakutu ngalya-waṟarakatingu munu tjananya kuṉpu puḻkaringkula puḻkaṟa alatjiṯu pungkula pungkula tjanampa mantara kuḻu kaṯantaṟa minya-minyaṉu, kaya wati panya Kiipaku katja tjuṯa mantara kaṯalytjara waḻinguṟu pakaṟa wirtjapakaṉu pika tjuṯatjara.
16 Então o homem, no qual estava o espírito maligno, saltando sobre eles, apoderou-se de dois e prevaleceu contra eles, de modo que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Kaya ngura nyara Ipitjala nyinanytja tjuṯangku nyangatja kuliṟa puḻkaṟa alatjiṯu nguḻuringu Jew tjuṯa munu Jew wiya tjuṯa kuḻu. Munuya palulanguṟulta Mayatja Jesunya puḻkaṟa waḻkuningi.
17 E isto tornou-se conhecido de todos os que moravam em Éfeso, tanto judeus como gregos; e veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Munuya aṉangu tjuṯangku Jesuku mulamularingkunytjatjanungku tjuṯangka miṟangka pakaṟa tjananku tjakultjunangi panya paluṟu tjana kuḻu kura kutjupa kutjupa tjuṯa palyantjatjanungku.
18 E muitos dos que haviam crido vinham, confessando e revelando os seus feitos.
19 Ka panya Jesuku walytja kutjupa tjarangku ngaṉmanytju mamungku witulyankunyangka aṉangu tjuṯa initjunkupai. Panya paluṟu tjana nyiri rulamapi tjuṯa kanyiningi tjukurpa initjunkupaitjara. Munuya nyiri palunya tjananya uwankara ngalya-katira uṯuḻuṉu uṟilta waṟungka kutjantjikitjangku. Panya nyanga alatjiya palyaningi piṟuku initjunkunytja wiyangku wantinytjikitjangku. Munuya nyiri uwankara uṯuḻuṟa kantamilaṟa mani nampa nyakula wangkangu, “Nyangatja mani puḻkangka payamilantja, mani panya $50,000-ta.” Munuya paluṟu tjana aṉangu tjuṯangka miṟangka tilinu ka waṟu puḻkangka kampara wiyaringu. |src="tnACT19V19.tif" size="col" loc="p" ref="19:19"
19 Muitos também dos que tinham praticado artes mágicas ajuntaram os seus livros e os queimaram na presença de todos; e, calculando o valor deles, acharam que montava a cinqüenta mil moedas de prata.
20 Ka nyara palulanguṟu Mayatja Jesuku tjukurpa ngura uwankarangka lipiringu alatjiṯu, panya aṉangu ngura winkitjangkuya kulinu munuya tjuṯa mulapa Jesuku walytjaringu.
20 Assim a palavra do Senhor crescia poderosamente e prevalecia.
21 Ka nyanganpa alatjirinyangka Paulalu kuliningi Jerusalemalakutu ankunytjikitjangku manta ini Matja-tuniyala pulala Akayalawanu. Munu paluṟu maḻpa tjuṯangka alatji wangkangu, “Ngayulu Jerusalemalakutu ankula nyara palulanguṟu ankuku ngura Rome-lakutu Jesuku walytja tjuṯa nyakunytjikitja.”
21 Cumpridas estas coisas, Paulo propôs, em seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia, porque dizia: Depois de haver estado ali, é-me necessário ver também Roma.
22 Munu paluṟu wati kutjara wiluṟara iyaṉu Timitjinya pulanya Iṟatjatjanya manta nyara Matja-tuniyalakutu, panya wati nyanga paluṟu pula palunya wiṟuṟa alpamilalpai. Ka Paulanya piṟuku unytju nyinangu ngura pala Ipitjala.
22 E, enviando à Macedônia dois dos que o auxiliavam, Timóteo e Erasto, ficou ele por algum tempo na Ásia.
23 Kaya nyara palula-aṟangka aṉangu tjuṯa ngura panya Ipitjala puḻkaṟa alatjiṯu pikaringangi Jesuku walytja tjuṯaku tjana Jesuku aṟa waṉannyangka.
23 Por esse tempo houve um não pequeno alvoroço acerca do Caminho.
24 Ka ngura nyara palula palumpa tjanampa timpula puḻka ngaṟangi, ka palula unngu apu puḻka ngaṟangi ini Atimatjanya aṉangu tjuṯangku pitjala pupakatira palunya waḻkuntjaku. Ka wati kutjupa nyinangi ini Tumitu-ṟitjanya, munu paluṟu timpula nyara puḻka puṟunypa timpula kuḻuny-kuḻunypa tjuṯa tjiilpanguṟu palyalpai. Kaya wati kutjupa tjuṯa kuḻu palula tjungu waṟkarira timpula kuḻunypa tjuṯaṯu palyalpai. Kaya aṉangu tjuṯangku tjana palyantja tjuṯa payamilaṟa waḻi walytjangka walytjangka katira unngu tjunkupai palunya tjananya pupakatira waḻkuntjikitjangku. Kaya Tumitu-ṟitjalu tjana tjanalanguṟu mani puḻka mantjilpai.
24 Porque certo ourives, por nome Demétrio, que fazia da prata miniaturas do templo de Diana, proporcionava não pequeno negócio aos artífices,
25 Munu paluṟu tjiṉṯu kutjupa palumpa waṟka tjuṯa aḻṯingu munu wati panya tjiilpanguṟu palyalpai kutjupa tjuṯa kuḻu aḻṯira tjunguṉu. Munu tjanala wangkangu, “Kulilaya! Nyura panya ninti nganaṉa panya waṟka nyanganguṟu mani puḻka mantjilpai. |src="WA03986b.tif" size="col" loc="p" ref="19:25-27"
25 os quais ele ajuntou, bem como os oficiais de obras semelhantes, e disse: Senhores, vós bem sabeis que desta indústria nos vem a prosperidade,
26 Palu kuwari nyanga Paulalu pitjala aṉangu tjuṯangka tjakultjuṟa kuraṉu alatji wangkara, ‘Nyanganpa panya watingku palyantja god ngalypa-ngalypa mulamula wiya.’ Alatji wangkara paluṟu aṉangu ngura winkitja kuraṉu ngura nyanga Ipitjala nyinanytja tjuṯa kutju wiya, palu aḻa lipitja manta Aitjala nyinanytja tjuṯa kuḻukuḻu. Kaya alatji wangkanyangka kulintjatjanungku kuwari Tayananya waḻkulwiyangku wantingi. Ka nyura nyakunytjatjanungku nintingku kulini.
26 e estais vendo e ouvindo que não é só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desviado muita gente, dizendo não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 Ka tjinguṟu kuwari aṉangu tjuṯangku nganaṉa nyanga palyantja tjuṯa wantiku payamilantja wiyangku, kala palulanguṟu mani puṯu palyalku, munula yaaltjiriku mani nganampa wiyaringkunyangka? Panya manta winkitjangkuya Tayananya mirawaṉira waḻkulpai god puḻka kuliṟa. Kaya kuwari palunya uwankarangku anaṟa wantiku Paulalu wangkanyangka kulintjatjanungku. Kala nyaalku paluṟu tjana Tayananya wantinytjaku-tawara munu timpulakutu kuḻu pitjawiyangku wantinytjaku-tawara?”
27 E não somente há perigo de que esta nossa profissão caia em descrédito, mas também que o templo da grande deusa Diana seja estimado em nada, vindo mesmo a ser destituída da sua majestade aquela a quem toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Kaya wati panya tjiilpanguṟu palyalpai tjuṯangku paluṟu wituwituṟa wangkanyangka kuliṟa puḻkaṟa mirpaṉaringu munuya puḻkaṟa alatjiṯu mirara wangkangi, “Tayananya kutju witulya puḻka mulapa nganampa nyinanyi ngura nyanga Ipitjanya nguraṟa tjuṯaku!”
28 Ao ouvirem isso, encheram-se de ira, e clamavam, dizendo: Grande é a Diana dos efésios!
29 Kaya nyara palulanguṟu Ipitjanya nguraṟa uwankara puḻkaṟa alatjiṯu pikaringangi munuya wati kutjara witiṉu ini Kayatjanya pulanya Aṟi-tjakatjanya, panya wati nyanga paluṟu pula Paulala tjungu pitjangu ngura panya Matja-tuniyalanguṟu. Kaya palulanguṟu pulanya witiṟa wala puḻkangku katingu waḻi panya aṉangu tjuṯa tjunguringkupaikutu tawunungka panya nguṟurpa.
29 A cidade encheu-se de confusão, e todos à uma correram ao teatro, arrebatando a Gaio e a Aristarco, macedônios, companheiros de Paulo na viagem.
30 Ka Paulanya mukuringangi aṉangu panya palula tjanala ankula wangkanytjikitja, palu Jesuku walytja kutjupa tjuṯangkuya palunya markuningi.
30 Querendo Paulo apresentar-se ao povo, os discípulos não lho permitiram.
31 Kaya mayatja kutjupa tjuṯa palumpa maḻpa tjuṯa nyinangi ngura nyara palunya nguraṟa tjuṯa munuya paluṟu tjana aṉangu kutjupa wituṟa iyaṉu ankula Paulanya wangkara nguḻutjunkunytjaku waḻi panya palulakutu ankunytjaku-tawara.
31 Também alguns dos asiarcas, sendo amigos dele, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 Kaya waḻi nyara palula aṉangu tjuṯangku puṯu kuliṟa mirara wangkara waṉingi. Tjarangku tjarangkuya wangkangi aṟa kutjupa kutjupa, munuya puṯu tjukaṟurungku kuliṟa alatji wangkangi, “Nyaakula nyangatja tjunguringu winki mulapa?”
32 Uns, pois, gritavam de um modo, outros de outro; porque a assembléia estava em confusão, e a maior parte deles nem sabia por que causa se tinham ajuntado.
33 Kaya aṉangu Jew tjuṯangku wati kutjupa ini Alika-tjantanya wangkara wituwituṉu kuranyunguṟu ngaṟala aṉangu tjuṯangka wangkanytjaku. Ka paluṟu mulapa manyirka katuringu tjanala wangkanytjikitja.
33 Então tiraram dentre a turba a Alexandre, a quem os judeus impeliram para a frente; e Alexandre, acenando com a mão, queria apresentar uma defesa ao povo.
34 Palu tjana nintingku palunya ngurkantanu paluṟu kuḻu panya wati Jew. Kaya nyakula wantira rawangku alatjiṯu puḻkaṟa mirara wangkangi tjungungku, “Tayananya kutju witulya puḻka mulapa nganampa nyinanyi ngura nyanga Ipitjanya nguraṟa tjuṯaku!”
34 Mas quando perceberam que ele era judeu, todos a uma voz gritaram por quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Ka paluṟu tjana rawaṯu miranyangka wati ngura nyara palumpa mayatja puḻkangku tjananya paiṟa pilunmanu munu wangkangu, “Ipitjanya nguraṟa tjuṯa kulilaya! Manta winkingkaya aṉangu winki ninti alatjiṯu nyinanyi panya Tayananya god witulya puḻka nyinanyi ngura nyanga Ipitjala. Panya paluṟu ilkaṟinguṟu punkaṉu ngura nyangangka ka panyala palunya munu palumpa timpula puḻka aṯunymankupai. |src="cn02004B.tif" size="col" loc="p" ref="19:35-40"
35 Havendo o escrivão conseguido apaziguar a turba, disse: Varões efésios, que homem há que não saiba que a cidade dos efésios é a guardadora do templo da grande deusa Diana, e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Ka kutjupangku aṟa nyanga palunya puṯu wiyanmananyi. Panya mulapa paluṟu nyangangka kuwari nyinanyi. Ka nyura uti palulanguṟu pilunarima munuya aṉangu kutjupa mapalku pikaringkula pungkula iluntankunytjikitjangku kulintja wiyangku wantima.
36 Ora, visto que estas coisas não podem ser contestadas, convém que vos aquieteis e nada façais precipitadamente.
37 Palu nyaaku nyura wati nyanga palunya pulanya ngalya-katingu nyangakutu, panya paluṟu pula nganampa god Tayananya anaṟa kuranmankunytja wiyaṯu, munu pula palumpa timpulanguṟu kutjupa kutjupa kutitjunkunytja wiyaṯu.
37 Porque estes homens que aqui trouxestes, nem são sacrílegos nem blasfemadores da nossa deusa.
38 Palu uti Tumitu-ṟitjalu tjana wati nyanga pulanya wangkanytjikitja mukuringkulampa kuutpakutu katima, munu nyara palulalta wati mayatja tjuṯangka tjakultjunama palunya pulanya kura ngurkantankunytjaku, ka paluṟu tjanalta purkaṟangku nyakula kuliṟa ngurkantanama.
38 Todavia, se Demétrio e os artífices que estão com ele têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos e há procônsules: que se acusem uns aos outros.
39 Munu tjinguṟu nyura tjukurpa kutjupa utingku wangkanytjikitja mukuringkulampa nguraku mayatja tjuṯakutu kati paluṟu tjana tjunguringkula purkaṟangku wangkara kulintjaku.
39 E se demandais alguma outra coisa, averiguar-se-á em legítima assembléia.
40 Panya nyura kuwari wiyanguṟu alatjiṯu pikaringkula mirara waṉingi. Kala nganaṉa uwankarangku ngurpangku puṯu kulini. Ka tjinguṟu mayatja puḻka Tjiitjalu nyara Rome-ala nyinapaingku nyangatja kulintjatjanungku ngayula tjapilku. Kaṉa nyaa palula wangkaku? Wiya, ngayulu kuḻu puṯu kulilku palula utingku tjakultjunkunytjikitjangku, panya nyura wiyanguṟu alatjiṯu ngunti pikaringkula mirara waṉingi.”
40 Pois até corremos perigo de sermos acusados de sedição pelos acontecimentos de hoje, não havendo motivo algum com que possamos justificar este ajuntamento.
41 Munu wangkara wiyaringkula aṉangu uwankara wituṉu ngurakutu ankunytjaku.
41 E, tendo dito isto, despediu a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.