Atos 19
Tjukurpa Palya (PJT) vs NTLH
1 Ka wati panya Apalatjanya ngura Kaṟintjala nyinanyangka Paulanya anu ngura nyara Ipitjalakutu munu wirkaṟa ngura nyara palula nyangu Jesuku walytja tjuṯa wati 12 munu minyma tjuṯa kuḻu munu paluṟu tjanala tjapinu,
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 “Nyura wanyu Kurunpa Miḻmiḻnga mantjinu Jesuku walytjaringkunytjatjanungku?”
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Ka Paulalu tjanala wangkangu, “Palu kutjupangku nyuranya wanyu nyaa wangkara uṟungka tjarpatjuṟa baptise-katingu?”
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Ka Paulalu wangkangu, “Uwa, Johntu tjananya baptise-katingi tjana kuranguṟu kuṉṯaringkula Godalakutu maḻaku aṟuringkunyangka kutju. Palu paluṟu kutjupa kuḻu tjanala tjakultjunu alatji, ‘Ngayula maḻangka wati kutjupa pitjanyi, ka nyura uti nyara palumpa mulamularingama.’ Alatji Johntu wangkangu. Ka wati nyara paluṟu panya Jesunya.”
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Kaya Paulalu alatji wangkanyangka kuliṟa mulamularingu, ka tjananya uṟungka baptise-katingu ini Mayatja Jesula.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 — ausente —
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 — ausente —
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Ka Paulanya ngura nyara palula piṟa maṉkurpa nyinangi, munu paluṟu rawa ankupai Jew tjuṯaku waḻi inmatjakutu, munu paluṟu rapangku alatjiṯu Tjukurpa Palya Godaku tjakultjunkupai aṉangu Jew tjuṯangka, paluṟu tjana kuliṟa Jesuku walytjaringkunytjaku.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Kaya aṉangu tjara mulamularingu, palu tjara kutjupangkuya kuliṟa alatjiṯu wantingu mulamularingkunytja wiyangku munuya aṉangu tjuṯangka miṟangka tungunpungkula Mayatja Jesuku tjukurpa tjanala tjakultjunkunyangka tjananya wiyanmanangi. Ka Paulalu tjananya wantikatira Jesuku panya walytjaringkunytja tjuṯa katingu munuya ankula kuulangka tjarpangu panya kuula nyara palula wati ini Taṟanatjalu nintilpai. Ka nyara palulalta Paulalu Godaku tjukurpa tjanala tjakultjunangi tjiṉṯu kutjupa tjiṉṯu kutjupa.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Munu paluṟu kuḻi kutjara ngura nyara Ipitjala nyinara waḻi puḻka nyara palula aṉangu tjuṯangka Godaku tjukurpa rawangku utiṟa wangkangi. Kaya Jew tjuṯangku, munu Jew wiya tjuṯangku kuḻu, manta Aitjala nyinanytja uwankarangku kulinu Mayatja Jesuku tjukurpa Paulalu wangkanytja.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Ka Godalu Paulalawanungku kutjupa kutjupa puḻka tjuṯa witulyangku palyaningi.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Panya aṉangu tjuṯangku angkitji munu mantara kutjupa tjuṯa kuḻu Paulalu pampuntjitja pikatjara tjuṯakutu katingi, kaya mantara pampuṟa pika wiyaringkula uwankara palyaringangi, kaya palu puṟunypaṯu mamutjara tjuṯa kuḻu palyaringangi mamungku tjananya wantikatinyangka.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Palu wati Jew kutjupa tjuṯangku ngura tjuṯangka para-pitjaliṟa mamu tjuṯa aṉangu tjuṯanguṟu pakaltjingalpai ngangkaṟi puṟunytju. Munuya paluṟu tjana Paulalu mamu tjuṯa painnyangka kulintjatjanungku palu puṟunypaṯu Jesuku ini wangkara arkaṟa mamu aṉangu tjuṯanguṟu painingi alatji wangkara, “Ngalya-pakala! Nganaṉa Jesunya ini wangkara nyuntunya paini panya nganaṉa Paulalu alatji wangkanyangka kulinu munula palu puṟunytjuṯu paini.”
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Panya wati 7-tuya nyanga alatjinganingi wati panya Kiipaku katja tjuṯangku. Kiipanya panya wati tjukurtjara kuranyitja.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Ka kunyu mamungku paluṟu tjana painnyangka kuliṟa ngapartji alatji tjanala wangkangu, “Ngayulu ninti Jesuku pulampa Paulaku, palu nyura wanyu yaalitja tjuṯa?”
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Ka wati panya mamutjara paluṟu tjanalakutu ngalya-waṟarakatingu munu tjananya kuṉpu puḻkaringkula puḻkaṟa alatjiṯu pungkula pungkula tjanampa mantara kuḻu kaṯantaṟa minya-minyaṉu, kaya wati panya Kiipaku katja tjuṯa mantara kaṯalytjara waḻinguṟu pakaṟa wirtjapakaṉu pika tjuṯatjara.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Kaya ngura nyara Ipitjala nyinanytja tjuṯangku nyangatja kuliṟa puḻkaṟa alatjiṯu nguḻuringu Jew tjuṯa munu Jew wiya tjuṯa kuḻu. Munuya palulanguṟulta Mayatja Jesunya puḻkaṟa waḻkuningi.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Munuya aṉangu tjuṯangku Jesuku mulamularingkunytjatjanungku tjuṯangka miṟangka pakaṟa tjananku tjakultjunangi panya paluṟu tjana kuḻu kura kutjupa kutjupa tjuṯa palyantjatjanungku.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Ka panya Jesuku walytja kutjupa tjarangku ngaṉmanytju mamungku witulyankunyangka aṉangu tjuṯa initjunkupai. Panya paluṟu tjana nyiri rulamapi tjuṯa kanyiningi tjukurpa initjunkupaitjara. Munuya nyiri palunya tjananya uwankara ngalya-katira uṯuḻuṉu uṟilta waṟungka kutjantjikitjangku. Panya nyanga alatjiya palyaningi piṟuku initjunkunytja wiyangku wantinytjikitjangku. Munuya nyiri uwankara uṯuḻuṟa kantamilaṟa mani nampa nyakula wangkangu, “Nyangatja mani puḻkangka payamilantja, mani panya $50,000-ta.” Munuya paluṟu tjana aṉangu tjuṯangka miṟangka tilinu ka waṟu puḻkangka kampara wiyaringu. |src="tnACT19V19.tif" size="col" loc="p" ref="19:19"
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Ka nyara palulanguṟu Mayatja Jesuku tjukurpa ngura uwankarangka lipiringu alatjiṯu, panya aṉangu ngura winkitjangkuya kulinu munuya tjuṯa mulapa Jesuku walytjaringu.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Ka nyanganpa alatjirinyangka Paulalu kuliningi Jerusalemalakutu ankunytjikitjangku manta ini Matja-tuniyala pulala Akayalawanu. Munu paluṟu maḻpa tjuṯangka alatji wangkangu, “Ngayulu Jerusalemalakutu ankula nyara palulanguṟu ankuku ngura Rome-lakutu Jesuku walytja tjuṯa nyakunytjikitja.”
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Munu paluṟu wati kutjara wiluṟara iyaṉu Timitjinya pulanya Iṟatjatjanya manta nyara Matja-tuniyalakutu, panya wati nyanga paluṟu pula palunya wiṟuṟa alpamilalpai. Ka Paulanya piṟuku unytju nyinangu ngura pala Ipitjala.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Kaya nyara palula-aṟangka aṉangu tjuṯa ngura panya Ipitjala puḻkaṟa alatjiṯu pikaringangi Jesuku walytja tjuṯaku tjana Jesuku aṟa waṉannyangka.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Ka ngura nyara palula palumpa tjanampa timpula puḻka ngaṟangi, ka palula unngu apu puḻka ngaṟangi ini Atimatjanya aṉangu tjuṯangku pitjala pupakatira palunya waḻkuntjaku. Ka wati kutjupa nyinangi ini Tumitu-ṟitjanya, munu paluṟu timpula nyara puḻka puṟunypa timpula kuḻuny-kuḻunypa tjuṯa tjiilpanguṟu palyalpai. Kaya wati kutjupa tjuṯa kuḻu palula tjungu waṟkarira timpula kuḻunypa tjuṯaṯu palyalpai. Kaya aṉangu tjuṯangku tjana palyantja tjuṯa payamilaṟa waḻi walytjangka walytjangka katira unngu tjunkupai palunya tjananya pupakatira waḻkuntjikitjangku. Kaya Tumitu-ṟitjalu tjana tjanalanguṟu mani puḻka mantjilpai.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Munu paluṟu tjiṉṯu kutjupa palumpa waṟka tjuṯa aḻṯingu munu wati panya tjiilpanguṟu palyalpai kutjupa tjuṯa kuḻu aḻṯira tjunguṉu. Munu tjanala wangkangu, “Kulilaya! Nyura panya ninti nganaṉa panya waṟka nyanganguṟu mani puḻka mantjilpai. |src="WA03986b.tif" size="col" loc="p" ref="19:25-27"
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Palu kuwari nyanga Paulalu pitjala aṉangu tjuṯangka tjakultjuṟa kuraṉu alatji wangkara, ‘Nyanganpa panya watingku palyantja god ngalypa-ngalypa mulamula wiya.’ Alatji wangkara paluṟu aṉangu ngura winkitja kuraṉu ngura nyanga Ipitjala nyinanytja tjuṯa kutju wiya, palu aḻa lipitja manta Aitjala nyinanytja tjuṯa kuḻukuḻu. Kaya alatji wangkanyangka kulintjatjanungku kuwari Tayananya waḻkulwiyangku wantingi. Ka nyura nyakunytjatjanungku nintingku kulini.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Ka tjinguṟu kuwari aṉangu tjuṯangku nganaṉa nyanga palyantja tjuṯa wantiku payamilantja wiyangku, kala palulanguṟu mani puṯu palyalku, munula yaaltjiriku mani nganampa wiyaringkunyangka? Panya manta winkitjangkuya Tayananya mirawaṉira waḻkulpai god puḻka kuliṟa. Kaya kuwari palunya uwankarangku anaṟa wantiku Paulalu wangkanyangka kulintjatjanungku. Kala nyaalku paluṟu tjana Tayananya wantinytjaku-tawara munu timpulakutu kuḻu pitjawiyangku wantinytjaku-tawara?”
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Kaya wati panya tjiilpanguṟu palyalpai tjuṯangku paluṟu wituwituṟa wangkanyangka kuliṟa puḻkaṟa mirpaṉaringu munuya puḻkaṟa alatjiṯu mirara wangkangi, “Tayananya kutju witulya puḻka mulapa nganampa nyinanyi ngura nyanga Ipitjanya nguraṟa tjuṯaku!”
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Kaya nyara palulanguṟu Ipitjanya nguraṟa uwankara puḻkaṟa alatjiṯu pikaringangi munuya wati kutjara witiṉu ini Kayatjanya pulanya Aṟi-tjakatjanya, panya wati nyanga paluṟu pula Paulala tjungu pitjangu ngura panya Matja-tuniyalanguṟu. Kaya palulanguṟu pulanya witiṟa wala puḻkangku katingu waḻi panya aṉangu tjuṯa tjunguringkupaikutu tawunungka panya nguṟurpa.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Ka Paulanya mukuringangi aṉangu panya palula tjanala ankula wangkanytjikitja, palu Jesuku walytja kutjupa tjuṯangkuya palunya markuningi.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Kaya mayatja kutjupa tjuṯa palumpa maḻpa tjuṯa nyinangi ngura nyara palunya nguraṟa tjuṯa munuya paluṟu tjana aṉangu kutjupa wituṟa iyaṉu ankula Paulanya wangkara nguḻutjunkunytjaku waḻi panya palulakutu ankunytjaku-tawara.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Kaya waḻi nyara palula aṉangu tjuṯangku puṯu kuliṟa mirara wangkara waṉingi. Tjarangku tjarangkuya wangkangi aṟa kutjupa kutjupa, munuya puṯu tjukaṟurungku kuliṟa alatji wangkangi, “Nyaakula nyangatja tjunguringu winki mulapa?”
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Kaya aṉangu Jew tjuṯangku wati kutjupa ini Alika-tjantanya wangkara wituwituṉu kuranyunguṟu ngaṟala aṉangu tjuṯangka wangkanytjaku. Ka paluṟu mulapa manyirka katuringu tjanala wangkanytjikitja.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Palu tjana nintingku palunya ngurkantanu paluṟu kuḻu panya wati Jew. Kaya nyakula wantira rawangku alatjiṯu puḻkaṟa mirara wangkangi tjungungku, “Tayananya kutju witulya puḻka mulapa nganampa nyinanyi ngura nyanga Ipitjanya nguraṟa tjuṯaku!”
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Ka paluṟu tjana rawaṯu miranyangka wati ngura nyara palumpa mayatja puḻkangku tjananya paiṟa pilunmanu munu wangkangu, “Ipitjanya nguraṟa tjuṯa kulilaya! Manta winkingkaya aṉangu winki ninti alatjiṯu nyinanyi panya Tayananya god witulya puḻka nyinanyi ngura nyanga Ipitjala. Panya paluṟu ilkaṟinguṟu punkaṉu ngura nyangangka ka panyala palunya munu palumpa timpula puḻka aṯunymankupai. |src="cn02004B.tif" size="col" loc="p" ref="19:35-40"
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Ka kutjupangku aṟa nyanga palunya puṯu wiyanmananyi. Panya mulapa paluṟu nyangangka kuwari nyinanyi. Ka nyura uti palulanguṟu pilunarima munuya aṉangu kutjupa mapalku pikaringkula pungkula iluntankunytjikitjangku kulintja wiyangku wantima.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Palu nyaaku nyura wati nyanga palunya pulanya ngalya-katingu nyangakutu, panya paluṟu pula nganampa god Tayananya anaṟa kuranmankunytja wiyaṯu, munu pula palumpa timpulanguṟu kutjupa kutjupa kutitjunkunytja wiyaṯu.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Palu uti Tumitu-ṟitjalu tjana wati nyanga pulanya wangkanytjikitja mukuringkulampa kuutpakutu katima, munu nyara palulalta wati mayatja tjuṯangka tjakultjunama palunya pulanya kura ngurkantankunytjaku, ka paluṟu tjanalta purkaṟangku nyakula kuliṟa ngurkantanama.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Munu tjinguṟu nyura tjukurpa kutjupa utingku wangkanytjikitja mukuringkulampa nguraku mayatja tjuṯakutu kati paluṟu tjana tjunguringkula purkaṟangku wangkara kulintjaku.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Panya nyura kuwari wiyanguṟu alatjiṯu pikaringkula mirara waṉingi. Kala nganaṉa uwankarangku ngurpangku puṯu kulini. Ka tjinguṟu mayatja puḻka Tjiitjalu nyara Rome-ala nyinapaingku nyangatja kulintjatjanungku ngayula tjapilku. Kaṉa nyaa palula wangkaku? Wiya, ngayulu kuḻu puṯu kulilku palula utingku tjakultjunkunytjikitjangku, panya nyura wiyanguṟu alatjiṯu ngunti pikaringkula mirara waṉingi.”
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Munu wangkara wiyaringkula aṉangu uwankara wituṉu ngurakutu ankunytjaku.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.