Atos 19
Tjukurpa Palya (PJT) vs NAA
1 Ka wati panya Apalatjanya ngura Kaṟintjala nyinanyangka Paulanya anu ngura nyara Ipitjalakutu munu wirkaṟa ngura nyara palula nyangu Jesuku walytja tjuṯa wati 12 munu minyma tjuṯa kuḻu munu paluṟu tjanala tjapinu,
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 “Nyura wanyu Kurunpa Miḻmiḻnga mantjinu Jesuku walytjaringkunytjatjanungku?”
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Ka Paulalu tjanala wangkangu, “Palu kutjupangku nyuranya wanyu nyaa wangkara uṟungka tjarpatjuṟa baptise-katingu?”
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Ka Paulalu wangkangu, “Uwa, Johntu tjananya baptise-katingi tjana kuranguṟu kuṉṯaringkula Godalakutu maḻaku aṟuringkunyangka kutju. Palu paluṟu kutjupa kuḻu tjanala tjakultjunu alatji, ‘Ngayula maḻangka wati kutjupa pitjanyi, ka nyura uti nyara palumpa mulamularingama.’ Alatji Johntu wangkangu. Ka wati nyara paluṟu panya Jesunya.”
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Kaya Paulalu alatji wangkanyangka kuliṟa mulamularingu, ka tjananya uṟungka baptise-katingu ini Mayatja Jesula.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 — ausente —
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 — ausente —
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Ka Paulanya ngura nyara palula piṟa maṉkurpa nyinangi, munu paluṟu rawa ankupai Jew tjuṯaku waḻi inmatjakutu, munu paluṟu rapangku alatjiṯu Tjukurpa Palya Godaku tjakultjunkupai aṉangu Jew tjuṯangka, paluṟu tjana kuliṟa Jesuku walytjaringkunytjaku.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Kaya aṉangu tjara mulamularingu, palu tjara kutjupangkuya kuliṟa alatjiṯu wantingu mulamularingkunytja wiyangku munuya aṉangu tjuṯangka miṟangka tungunpungkula Mayatja Jesuku tjukurpa tjanala tjakultjunkunyangka tjananya wiyanmanangi. Ka Paulalu tjananya wantikatira Jesuku panya walytjaringkunytja tjuṯa katingu munuya ankula kuulangka tjarpangu panya kuula nyara palula wati ini Taṟanatjalu nintilpai. Ka nyara palulalta Paulalu Godaku tjukurpa tjanala tjakultjunangi tjiṉṯu kutjupa tjiṉṯu kutjupa.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Munu paluṟu kuḻi kutjara ngura nyara Ipitjala nyinara waḻi puḻka nyara palula aṉangu tjuṯangka Godaku tjukurpa rawangku utiṟa wangkangi. Kaya Jew tjuṯangku, munu Jew wiya tjuṯangku kuḻu, manta Aitjala nyinanytja uwankarangku kulinu Mayatja Jesuku tjukurpa Paulalu wangkanytja.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Ka Godalu Paulalawanungku kutjupa kutjupa puḻka tjuṯa witulyangku palyaningi.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Panya aṉangu tjuṯangku angkitji munu mantara kutjupa tjuṯa kuḻu Paulalu pampuntjitja pikatjara tjuṯakutu katingi, kaya mantara pampuṟa pika wiyaringkula uwankara palyaringangi, kaya palu puṟunypaṯu mamutjara tjuṯa kuḻu palyaringangi mamungku tjananya wantikatinyangka.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Palu wati Jew kutjupa tjuṯangku ngura tjuṯangka para-pitjaliṟa mamu tjuṯa aṉangu tjuṯanguṟu pakaltjingalpai ngangkaṟi puṟunytju. Munuya paluṟu tjana Paulalu mamu tjuṯa painnyangka kulintjatjanungku palu puṟunypaṯu Jesuku ini wangkara arkaṟa mamu aṉangu tjuṯanguṟu painingi alatji wangkara, “Ngalya-pakala! Nganaṉa Jesunya ini wangkara nyuntunya paini panya nganaṉa Paulalu alatji wangkanyangka kulinu munula palu puṟunytjuṯu paini.”
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Panya wati 7-tuya nyanga alatjinganingi wati panya Kiipaku katja tjuṯangku. Kiipanya panya wati tjukurtjara kuranyitja.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Ka kunyu mamungku paluṟu tjana painnyangka kuliṟa ngapartji alatji tjanala wangkangu, “Ngayulu ninti Jesuku pulampa Paulaku, palu nyura wanyu yaalitja tjuṯa?”
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Ka wati panya mamutjara paluṟu tjanalakutu ngalya-waṟarakatingu munu tjananya kuṉpu puḻkaringkula puḻkaṟa alatjiṯu pungkula pungkula tjanampa mantara kuḻu kaṯantaṟa minya-minyaṉu, kaya wati panya Kiipaku katja tjuṯa mantara kaṯalytjara waḻinguṟu pakaṟa wirtjapakaṉu pika tjuṯatjara.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Kaya ngura nyara Ipitjala nyinanytja tjuṯangku nyangatja kuliṟa puḻkaṟa alatjiṯu nguḻuringu Jew tjuṯa munu Jew wiya tjuṯa kuḻu. Munuya palulanguṟulta Mayatja Jesunya puḻkaṟa waḻkuningi.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Munuya aṉangu tjuṯangku Jesuku mulamularingkunytjatjanungku tjuṯangka miṟangka pakaṟa tjananku tjakultjunangi panya paluṟu tjana kuḻu kura kutjupa kutjupa tjuṯa palyantjatjanungku.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Ka panya Jesuku walytja kutjupa tjarangku ngaṉmanytju mamungku witulyankunyangka aṉangu tjuṯa initjunkupai. Panya paluṟu tjana nyiri rulamapi tjuṯa kanyiningi tjukurpa initjunkupaitjara. Munuya nyiri palunya tjananya uwankara ngalya-katira uṯuḻuṉu uṟilta waṟungka kutjantjikitjangku. Panya nyanga alatjiya palyaningi piṟuku initjunkunytja wiyangku wantinytjikitjangku. Munuya nyiri uwankara uṯuḻuṟa kantamilaṟa mani nampa nyakula wangkangu, “Nyangatja mani puḻkangka payamilantja, mani panya $50,000-ta.” Munuya paluṟu tjana aṉangu tjuṯangka miṟangka tilinu ka waṟu puḻkangka kampara wiyaringu. |src="tnACT19V19.tif" size="col" loc="p" ref="19:19"
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Ka nyara palulanguṟu Mayatja Jesuku tjukurpa ngura uwankarangka lipiringu alatjiṯu, panya aṉangu ngura winkitjangkuya kulinu munuya tjuṯa mulapa Jesuku walytjaringu.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Ka nyanganpa alatjirinyangka Paulalu kuliningi Jerusalemalakutu ankunytjikitjangku manta ini Matja-tuniyala pulala Akayalawanu. Munu paluṟu maḻpa tjuṯangka alatji wangkangu, “Ngayulu Jerusalemalakutu ankula nyara palulanguṟu ankuku ngura Rome-lakutu Jesuku walytja tjuṯa nyakunytjikitja.”
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Munu paluṟu wati kutjara wiluṟara iyaṉu Timitjinya pulanya Iṟatjatjanya manta nyara Matja-tuniyalakutu, panya wati nyanga paluṟu pula palunya wiṟuṟa alpamilalpai. Ka Paulanya piṟuku unytju nyinangu ngura pala Ipitjala.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Kaya nyara palula-aṟangka aṉangu tjuṯa ngura panya Ipitjala puḻkaṟa alatjiṯu pikaringangi Jesuku walytja tjuṯaku tjana Jesuku aṟa waṉannyangka.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Ka ngura nyara palula palumpa tjanampa timpula puḻka ngaṟangi, ka palula unngu apu puḻka ngaṟangi ini Atimatjanya aṉangu tjuṯangku pitjala pupakatira palunya waḻkuntjaku. Ka wati kutjupa nyinangi ini Tumitu-ṟitjanya, munu paluṟu timpula nyara puḻka puṟunypa timpula kuḻuny-kuḻunypa tjuṯa tjiilpanguṟu palyalpai. Kaya wati kutjupa tjuṯa kuḻu palula tjungu waṟkarira timpula kuḻunypa tjuṯaṯu palyalpai. Kaya aṉangu tjuṯangku tjana palyantja tjuṯa payamilaṟa waḻi walytjangka walytjangka katira unngu tjunkupai palunya tjananya pupakatira waḻkuntjikitjangku. Kaya Tumitu-ṟitjalu tjana tjanalanguṟu mani puḻka mantjilpai.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Munu paluṟu tjiṉṯu kutjupa palumpa waṟka tjuṯa aḻṯingu munu wati panya tjiilpanguṟu palyalpai kutjupa tjuṯa kuḻu aḻṯira tjunguṉu. Munu tjanala wangkangu, “Kulilaya! Nyura panya ninti nganaṉa panya waṟka nyanganguṟu mani puḻka mantjilpai. |src="WA03986b.tif" size="col" loc="p" ref="19:25-27"
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Palu kuwari nyanga Paulalu pitjala aṉangu tjuṯangka tjakultjuṟa kuraṉu alatji wangkara, ‘Nyanganpa panya watingku palyantja god ngalypa-ngalypa mulamula wiya.’ Alatji wangkara paluṟu aṉangu ngura winkitja kuraṉu ngura nyanga Ipitjala nyinanytja tjuṯa kutju wiya, palu aḻa lipitja manta Aitjala nyinanytja tjuṯa kuḻukuḻu. Kaya alatji wangkanyangka kulintjatjanungku kuwari Tayananya waḻkulwiyangku wantingi. Ka nyura nyakunytjatjanungku nintingku kulini.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Ka tjinguṟu kuwari aṉangu tjuṯangku nganaṉa nyanga palyantja tjuṯa wantiku payamilantja wiyangku, kala palulanguṟu mani puṯu palyalku, munula yaaltjiriku mani nganampa wiyaringkunyangka? Panya manta winkitjangkuya Tayananya mirawaṉira waḻkulpai god puḻka kuliṟa. Kaya kuwari palunya uwankarangku anaṟa wantiku Paulalu wangkanyangka kulintjatjanungku. Kala nyaalku paluṟu tjana Tayananya wantinytjaku-tawara munu timpulakutu kuḻu pitjawiyangku wantinytjaku-tawara?”
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Kaya wati panya tjiilpanguṟu palyalpai tjuṯangku paluṟu wituwituṟa wangkanyangka kuliṟa puḻkaṟa mirpaṉaringu munuya puḻkaṟa alatjiṯu mirara wangkangi, “Tayananya kutju witulya puḻka mulapa nganampa nyinanyi ngura nyanga Ipitjanya nguraṟa tjuṯaku!”
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Kaya nyara palulanguṟu Ipitjanya nguraṟa uwankara puḻkaṟa alatjiṯu pikaringangi munuya wati kutjara witiṉu ini Kayatjanya pulanya Aṟi-tjakatjanya, panya wati nyanga paluṟu pula Paulala tjungu pitjangu ngura panya Matja-tuniyalanguṟu. Kaya palulanguṟu pulanya witiṟa wala puḻkangku katingu waḻi panya aṉangu tjuṯa tjunguringkupaikutu tawunungka panya nguṟurpa.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Ka Paulanya mukuringangi aṉangu panya palula tjanala ankula wangkanytjikitja, palu Jesuku walytja kutjupa tjuṯangkuya palunya markuningi.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Kaya mayatja kutjupa tjuṯa palumpa maḻpa tjuṯa nyinangi ngura nyara palunya nguraṟa tjuṯa munuya paluṟu tjana aṉangu kutjupa wituṟa iyaṉu ankula Paulanya wangkara nguḻutjunkunytjaku waḻi panya palulakutu ankunytjaku-tawara.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Kaya waḻi nyara palula aṉangu tjuṯangku puṯu kuliṟa mirara wangkara waṉingi. Tjarangku tjarangkuya wangkangi aṟa kutjupa kutjupa, munuya puṯu tjukaṟurungku kuliṟa alatji wangkangi, “Nyaakula nyangatja tjunguringu winki mulapa?”
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Kaya aṉangu Jew tjuṯangku wati kutjupa ini Alika-tjantanya wangkara wituwituṉu kuranyunguṟu ngaṟala aṉangu tjuṯangka wangkanytjaku. Ka paluṟu mulapa manyirka katuringu tjanala wangkanytjikitja.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Palu tjana nintingku palunya ngurkantanu paluṟu kuḻu panya wati Jew. Kaya nyakula wantira rawangku alatjiṯu puḻkaṟa mirara wangkangi tjungungku, “Tayananya kutju witulya puḻka mulapa nganampa nyinanyi ngura nyanga Ipitjanya nguraṟa tjuṯaku!”
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Ka paluṟu tjana rawaṯu miranyangka wati ngura nyara palumpa mayatja puḻkangku tjananya paiṟa pilunmanu munu wangkangu, “Ipitjanya nguraṟa tjuṯa kulilaya! Manta winkingkaya aṉangu winki ninti alatjiṯu nyinanyi panya Tayananya god witulya puḻka nyinanyi ngura nyanga Ipitjala. Panya paluṟu ilkaṟinguṟu punkaṉu ngura nyangangka ka panyala palunya munu palumpa timpula puḻka aṯunymankupai. |src="cn02004B.tif" size="col" loc="p" ref="19:35-40"
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Ka kutjupangku aṟa nyanga palunya puṯu wiyanmananyi. Panya mulapa paluṟu nyangangka kuwari nyinanyi. Ka nyura uti palulanguṟu pilunarima munuya aṉangu kutjupa mapalku pikaringkula pungkula iluntankunytjikitjangku kulintja wiyangku wantima.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Palu nyaaku nyura wati nyanga palunya pulanya ngalya-katingu nyangakutu, panya paluṟu pula nganampa god Tayananya anaṟa kuranmankunytja wiyaṯu, munu pula palumpa timpulanguṟu kutjupa kutjupa kutitjunkunytja wiyaṯu.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Palu uti Tumitu-ṟitjalu tjana wati nyanga pulanya wangkanytjikitja mukuringkulampa kuutpakutu katima, munu nyara palulalta wati mayatja tjuṯangka tjakultjunama palunya pulanya kura ngurkantankunytjaku, ka paluṟu tjanalta purkaṟangku nyakula kuliṟa ngurkantanama.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Munu tjinguṟu nyura tjukurpa kutjupa utingku wangkanytjikitja mukuringkulampa nguraku mayatja tjuṯakutu kati paluṟu tjana tjunguringkula purkaṟangku wangkara kulintjaku.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Panya nyura kuwari wiyanguṟu alatjiṯu pikaringkula mirara waṉingi. Kala nganaṉa uwankarangku ngurpangku puṯu kulini. Ka tjinguṟu mayatja puḻka Tjiitjalu nyara Rome-ala nyinapaingku nyangatja kulintjatjanungku ngayula tjapilku. Kaṉa nyaa palula wangkaku? Wiya, ngayulu kuḻu puṯu kulilku palula utingku tjakultjunkunytjikitjangku, panya nyura wiyanguṟu alatjiṯu ngunti pikaringkula mirara waṉingi.”
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Munu wangkara wiyaringkula aṉangu uwankara wituṉu ngurakutu ankunytjaku.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.