Atos 16
Tjukurpa Palya (PJT) vs NVT
1 Munu nyara palulanguṟu Paulanya pula Tjaalatjanya anu maḻaku ngura panya Tuupilakutu munu pula pala palulanguṟu Litjuṟalakutu anu. Ka wati ini Timitjinya ngura nyara palula nyinangi. Nyara paluṟu panya Jesuku walytja nyinangi, ka palumpa ngunytju minyma Jew munu paluṟu kuḻu Jesuku walytja nyinangi. Palu palumpa mama wati Jew wiya manta ini Kuṟitjanya nguraṟa munu nyara paluṟu wangka Kuṟiki wangkapai.
1 Paulo foi primeiro a Derbe e depois a Listra, onde havia um jovem discípulo chamado Timóteo. A mãe dele era uma judia convertida, e o pai era grego.
2 Kaya ngura nyara Litjuṟala pulala Akani-yamala Jesuku walytja tjuṯangku Timitjinya pukuḻarira wiṟunmankupai.
2 Os irmãos em Listra e em Icônio o tinham em alta consideração,
3 Ka Paulanya wati nyara palunya katinytjikitja mukuringangi, palu Jew nyara palunya nguraṟa tjuṯaya palumpa mamaku ninti panya paluṟu Jew wiya wati Kuṟiki munu panya palumpa katja Timitjinya iṯi ngarinyangkalpi Moseku aṟawanungku watintja wiyaṯu. Ka Paulalu tjukurpa nyanga palunya kulintjatjanungku Timitjinya watiringkunytjaku palyaṉu, panya Jew tjuṯa pukuḻaripai wiya wati wiya tjuṯaku, palu panya watiringkula kutjuya Jew tjuṯangka tjunguringkupai. Ka palulanguṟulta watiringkunytjatjanu paluṟu Paulala tjanala tjunguringu.
3 de modo que Paulo pediu que ele os acompanhasse em sua viagem. Em respeito aos judeus da região, providenciou que Timóteo fosse circuncidado antes de partirem, pois todos sabiam que o pai dele era grego.
4 Munuya palulanguṟu ma-pakaṉu ngura tjuṯakutu munu ngura pala palula tjanala wirkaṟa Jesuku walytja tjuṯangka tjukurpa panyatja tjakultjunangi, tjukurpa panya Jerusalemala wati Jesulu iyantja tjuṯangku munu aṯunymankupai tjuṯangku kuḻu litangka walkatjunkunytja Jew wiya tjuṯaku.
4 Em toda cidade por onde passavam, instruíam os irmãos a seguirem as decisões tomadas pelos apóstolos e presbíteros em Jerusalém.
5 Kaya Jew wiya tjuṯa Jesuku walytjaringkunytja tjuṯangku tjukurpa nyangatja kuliṟa pukuḻarira kuṉpuringangi Jesunya rawangku tungun-tunguntu waṉantjikitja, ka tjiṉṯu kutjupa tjiṉṯu kutjupa aṉangu kutjupa tjuṯa kuḻu Jesuku walytjaringangi tjuṯa mulapa.
5 Assim, as igrejas eram fortalecidas na fé e cresciam em número a cada dia.
6 Ka Paulalu tjana manta ini Puṟikiyala pulala Kalaitjiyalawanungku para-ngaṟala tjukurpa wangkangi. Tjinguṟuya manta Aitjala kuḻu wirkaṟa tjukurpa wangkama aṉangu tjuṯangka, palu Kurunpa Miḻmiḻṯu palunya tjananya markuṉu manta nyara palula tjukurpa wangkanytja wiyangku wantinytjaku.
6 Em seguida, Paulo e Silas viajaram pela região da Frígia e da Galácia, pois o Espírito Santo os impediu de pregar a palavra na província da Ásia.
7 Kaya manta pala palula itiwanu waintaṟa ankula ngura kutjupangka wirkanu manta ini Matjiyala munuya palulanguṟu mukuringangi manta ini Patjiniyala wirkankunytjikitja, palu Kurunpa Miḻmiḻṯu tjananya piṟukuṯu unngu nintiningi manta nyara palulakutu tjarpanytja wiyangku wantinytjaku.
7 Então, chegando à fronteira da Mísia, tentaram ir para o norte, em direção à Bitínia, mas o Espírito de Jesus não permitiu.
8 Kaya waintaṟa anu Matjiyala itiwanu munuya wirkanu ngura ini Tuṟuwatjala uṟu puḻkangka kantilytja.
8 Assim, seguiram viagem pela Mísia até o porto de Trôade.
9 Ka ngura nyara palula mungangka kunkunarira Paulalu tjukurmanu wati Matja-tuniyanya nguraṟangku ngaṟala palula tjapinnyangka. Alatji paluṟu wangkangi, “Pitja ngura nyanga Matja-tuniyalakutu munulanya alpamilala!”
9 Naquela noite, Paulo teve uma visão, na qual um homem da Macedônia em pé lhe suplicava: “Venha para a Macedônia e ajude-nos!”.
10 Ka nyara palula maḻangka Paulalu tjukurmankunytjitjanguṟu nganaṉa mapalku ritiringu ngura nyara palumpa ankunytjikitja, panya nganaṉa kuliṟa wangkangu, “Mulapa nyangatja kuwari Godalu nintinu ankula ngura nyara palula tjukurpa tjakultjunkunytjaku aṉangu tjuṯangka.”
10 Então decidimos partir de imediato para a Macedônia, concluindo que Deus nos havia chamado para anunciar ali as boas-novas.
11 Kala Tuṟuwatjalanguṟu pautangka tatiṟa anu uṟungka manta tjukutjuku ini Tjamatja-ṟaitjalakutu, munula nyara palula ngarira mungawinki piṟuku tatiṟa ma-pakaṉu munula ngura nyara Niya-palitjala wirkanu. |src="tnACT16V11.tif" size="col" loc="p" ref="16:11"
11 Embarcamos em Trôade e navegamos diretamente para a ilha de Samotrácia e, no dia seguinte, chegamos a Neápolis.
12 Munula nyara palulanguṟu piṟuku anu ngura Pilipailakutu. Ka ngura Pilipainya panya manta puḻkangka Matja-tuniyala unngu ngaṟangi. Ngura nyanga palunya panya Rome-anya nguraṟa tjuṯangku ngaṉmanytju pitjala ngura palyaṉu. Kala ngura nyara palula tjiṉṯu maṉkurpa nguwanpa nyinangi.
12 Dali, alcançamos Filipos, cidade importante dessa região da Macedônia e colônia romana, e ali permanecemos vários dias.
13 Munula Saturday-ngka tjiṉṯu panya pakuwiyaringkupaingka nganaṉa nguranguṟu unytju anu karu uṟutjarakutu panya ngura nyara palulaya Jew tjuṯa tjaka Saturday-ngka pitjala tjunguringkupai Godala tjapintjikitja. Kala wirkaṟa nyangu minyma tjuṯa nyinara waṉinyangka munula palula tjanala tjunguringkula nyinakatingu munula tjanala wangkangi Godaku tjukurpa.
13 No sábado, saímos da cidade e fomos à margem do rio, onde esperávamos encontrar um lugar de oração. Sentamo-nos e começamos a conversar com algumas mulheres ali reunidas.
14 Ka minyma kutjupa ngura ini Tjayatiṟanya nguraṟa nyinangi nyara palula minyma ini Litiyanya. Minyma nyara paluṟu mantara purple tjuṯa payamilalpai munu aṉangu tjuṯangka tjalamilalpai. Munu paluṟu Godanya kuliṟa waḻkulpai. Ka Paulalu tjukurpa wangkanyangka Mayatja Jesulu minyma palunya kurunpa pampuṉu paluṟu tjukaṟurungku kulintjaku, ka paluṟu kuliṟa mulamularingu Paulalu wangkanyangka.
14 Uma delas era uma mulher temente a Deus chamada Lídia, da cidade de Tiatira, comerciante de tecido de púrpura. Enquanto ela nos ouvia, o Senhor lhe abriu o coração, e ela aceitou aquilo que Paulo estava dizendo.
15 Ka palulanguṟu palunya uṟungka tjarpatjuṟa baptise-katingu palumpa walytja tjuṯa kuḻukuḻu, panya paluṟu tjana kuḻu mulamularingu paluṟu wangkanyangka. Ka minyma panya paluṟu nganaṉanya aḻṯingu nganaṉa ankula palumpa waḻingka nyinanytjaku. Alatji paluṟu wangkangi, “Nyura panya kuwari nyangu ngayunya Jesuku mulamularingkunyangka munu palumpa walytjaringkunyangka. Kaya kuwari pitja ngayuku ngurakutu munuya nyara palula nyinama ngayuku waḻingka.” Alatji nyanga paluṟu nganaṉanya wangkara aḻṯingi, kala mulapaṯu anu palumpa waḻikutu munula nyara palula nyinangi.
15 Foi batizada, junto com sua família, e pediu que nos hospedássemos em sua casa. “Se concordam que creio de fato no Senhor, venham ficar em minha casa”, disse ela, e insistiu até que aceitamos.
16 Kala karu panya palulakutu rawa anangi Godala tjapintjikitja. Ka tjiṉṯu kutjupa kungkawaṟa kutjupa ngalya-ngaparikatingu nganaṉalakutu panya paluṟu wati mayatja maṉkurku unytju waṟkaripai. Kungkawaṟa nyara paluṟu mamutjara nyinangi, ka mamu nyara paluṟu palunya kuranyukutungku nyakula wangkanytjaku nintilpai. Kaya aṉangu tjuṯa alatji wangkanyangka kuliṟa nintiringkunytjikitja mukuringangi munuya kungkawaṟa palunya mani ungkupai paluṟu kuranyukutungku nyakula tjanala tjakultjunkunytjaku. Ka palumpa mayatja tjuṯangku mani panya palunya mantjilpai. Munuya mani puḻkatjararingu kungkawaṟa nyanga palulanguṟu.
16 Certo dia, enquanto íamos ao lugar de oração, veio ao nosso encontro uma escrava possuída por um espírito pelo qual ela predizia o futuro. Com suas adivinhações, ganhava muito dinheiro para seus senhores.
17 Ka kungkawaṟa nyanga paluṟu Paulanya nganaṉanya waṉaṉu munu mirara wangkangi, “Wati nyanganpaya Mayatja God Puḻkaku walytja tjuṯa munu paluṟu tjana nyuranya tjakultjunanyi Godalu nyuranya wankaṟunkunytjaku.”
17 Ela seguia Paulo e a nós, gritando: “Estes homens são servos do Deus Altíssimo e vieram anunciar como vocês podem ser salvos!”.
18 Munu paluṟu tjiṉṯu tjuṯangka rawangku alatji wangkakatingi. Ka Paulanya kungkawaṟa panya paluṟu rawangku wangkanyangka kuliṟa kuliṟa kaar-kaararingu munu maḻakukutuṟa mamu panya palunya wangkara painu, “Jesulu ngayunya witulyankunyangkaṉanta nyuntunya wituṉi kungkawaṟa pala palulanguṟu ngalya-pakala munu palunya wantikati!” Ka mapalku mamu paluṟu kungkawaṟa panya palulanguṟu pakaṉu munu palunya wantikatira anu.
18 Isso continuou por vários dias, até que Paulo, indignado, se voltou e disse ao espírito dentro da jovem: “Eu ordeno em nome de Jesus Cristo que saia dela”. E, no mesmo instante, o espírito a deixou.
19 Ka kungkawaṟa panya palumpa mayatja tjuṯangku palunya nyakula alatji kulinu, “Ai! Nganampa mani palyantjaku wiyaringu.” Munuya palulanguṟu Paulanya pulanya Tjaalatjanya witiṟa katingu ngura nyara palumpa mayatja tjuṯakutu tawunungka nguṟurpa. Panya nguṟurpa nyara palula aṉangu tjuṯangku kutjupa kutjupa tjuṯa tjalamilalpai ngaṟangi, kaya palunya pulanya nyara palulakutu katingu mayatja tjuṯangku ngurkantaṟa paintjaku.
19 Quando os senhores da escrava viram que suas expectativas de lucro haviam sido frustradas, agarraram Paulo e Silas e os arrastaram à presença das autoridades, na praça do mercado.
20 Munuya mayatja tjuṯangka wirkaṟa wangkangu, “Wati wiṟu tjuṯa! Wati nyanga pula Jew kutjara munu pula aṉangu ngura nyangatja nguraṟa tjuṯa kuraṉi.
20 “Estes judeus estão tumultuando a cidade!”, gritaram para os magistrados.
21 Panya nganampa mayatja Tjiitjanya nyara Rome-ala nyinapainya, kala nganampa tjamupitiku aṟangka rawa nyinanytjikitja mukuringanyi. Ka nyanga pula nganaṉanya wituwituṉi nganampa aṟa tjuṯa wantira paluṟu pula puṟunytju palyantjaku.”
21 “Eles ensinam costumes que nós, romanos, não podemos seguir, pois contrariam nossas leis!”
22 Kaya palulanguṟu aṉangu winki mulapa tjunguringkula palumpa pulampa pikaringkula ngalytjurmaṟa waṉingi. Ka tawunu nyara palumpa mayatja tjuṯangku tjaultji tjuṯa wituṉu, palumpa pulampa mantara aṉangitja tjilpirpungkula waṉira pulanya katira puḻkaṟa pungkunytjaku, munu palula maḻangka tjailangka tjarpatjunkunytjaku.
22 Logo, uma multidão revoltada se juntou contra Paulo e Silas, e os magistrados ordenaram que os dois fossem despidos e açoitados com varas.
23 Kaya mulapaṯu palunya pulanya puṉu urtjanpa puṟunytja puḻkaṟa alatjiṯu alkaṉu milkaḻi pakantjaku. Munuya palulanguṟu palunya pulanya katira tjailangka tjarpatjunu munuya wati tjaila kanyilpai piṟuku wangkangu pulanya ilangku anga-ngaṟala aṯunymankunytjaku.
23 Depois de serem severamente açoitados, foram lançados na prisão. O carcereiro recebeu ordens para não os deixar escapar,
24 Ka mulapaṯu wati panya tjaila kanyilpaingku wangaṉarangku kulinu tjana wangkanyangka munu Paulanya pulanya Tjaalatjanya ruuma unngutjangka tjarpatjunu, munu pulanya puṉu puḻkangka aḻatjarangka tjina tjarpatjuṟa tjunguṟa tjiinangka karpinu pakantjaku-tawara. |src="tnACT16V24.tif" size="col" loc="p" ref="16:24"
24 por isso os colocou no cárcere interno, prendendo-lhes os pés no tronco.
25 Ka munga kultungka Paulalu pula Tjaalatjalu Godala tjapiningi munu pula inma inkara Godanya waḻkuningi pukuḻṯu alatjiṯu, kaya pulala itingka nyinanytja tjuṯangku kuliningi pula inma inkanyangka.
25 Por volta da meia-noite, Paulo e Silas oravam e cantavam hinos a Deus, e os outros presos ouviam.
26 Ka nyara palula aṟa manta puḻkaṟa uringu munu waḻi panya tjaila puḻkaṟa uritjingaṉu, ka mapalku tuwa uwankara aḻaringu. Ka tjiina uwankara aṉangu tjuṯanguṟu mapalku araltjarira punkaṉu.
26 De repente, houve um forte terremoto, e até os alicerces da prisão foram sacudidos. No mesmo instante, todas as portas se abriram e as correntes de todos os presos se soltaram.
27 Ka wati panya tjaila kanyilpai kunkuntjanu wankaringu munu nyangu tuwa uwankara aḻa ngaṟanyangka munu ngunti kulinu karpintja panya uwankara kumpiṟa ma-wirtjapakannyangka-palku mununku tjuḻa waṟa mantjiṟa paluṟunku walytjangku iluntankunytjikitjangku wakuṉu.
27 Quando o carcereiro acordou, viu as portas da prisão escancaradas. Imaginando que os prisioneiros haviam escapado, puxou a espada para se matar.
28 Ka Paulalu nyangu paluṟu alatjirinyangka, munu mirara palunya painu, “Wantimanku walytjangku ngunti iluntankunytja wiyangku! Nyangatjala uwankaraṯu nyinanyi.”
28 Paulo, porém, gritou: “Não se mate! Estamos todos aqui!”.
29 Ka wati panya tjaila kanyilpaingku wati kutjupangka mirara wangkangu warpungkula tili ngalya-katinytjaku. Munu katira ungkunyangka paluṟu tilitjara ruuma unngu tjarpangu munu puḻkaṟa nguḻuringkula puntu winki tjititingkula Paulala pulala tjinangka itingka punkaṟa waṯungaṟakatingu. |src="tnACT16V29.tif" size="col" loc="p" ref="16:29"
29 O carcereiro mandou que trouxessem luz e correu até o cárcere, onde se prostrou, tremendo de medo, diante de Paulo e Silas.
30 Munu pakaṟa palunya pulanya uṟilkutu katira tjapinu, “Wati wiṟu kutjara! Nyaaringkukuṉa Godalu ngayunya wankaṟunkunytjaku?”
30 Então ele os levou para fora e perguntou: “Senhores, que devo fazer para ser salvo?”.
31 Ka pula wangkangu, “Mayatja Jesuku Christaku mulamulariwa, kanta Godalu wankaṟunkuku nyuntumpa walytja tjuṯa kuḻukuḻu.”
31 Eles responderam: “Creia no Senhor Jesus, e você e sua família serão salvos”.
32 Munu palulanguṟu Paulalu pula Tjukurpa Palya Jesunyatjara palula tjakultjunangi palumpa walytja tjuṯangka kuḻu.
32 Então pregaram a palavra do Senhor a ele e a toda a sua família.
33 Ka wati panya paluṟu pulanya katira pika panya pungkunytjitja uwankara minangka paltjiṟa kilinanu. Ka nyara palula maḻangka Paulalu pula palunya munu palumpa walytja uwankara kuḻu uṟungka baptise-katingu.
33 Mesmo sendo tarde da noite, o carcereiro cuidou deles e lavou suas feridas. Em seguida, ele e todos os seus foram batizados.
34 Ka palulanguṟu wati panya tjaila kanyilpaingku pulanya aḻṯira katingu palumpa waḻikutu munu pulanya mai ungu ngalkuntjaku. Munuya paluṟu tjana uwankara puḻkaṟa alatjiṯu pukuḻaringu Godaku mulamularingkunytjatjanu.
34 Depois, levou-os para sua casa e lhes serviu uma refeição, e ele e toda a sua família se alegraram porque creram em Deus.
35 Ka mungawinki tawunu nyara palumpa mayatja tjuṯangku tjaultji tjuṯa iyaṉu wati panya tjaila kanyilpaikutu, kaya wirkaṟa palula wangkangu wati panya kutjara palya walatjunkunytjaku.
35 Na manhã seguinte, os magistrados mandaram os guardas ordenarem ao carcereiro: “Solte estes homens!”.
36 Ka wati panya paluṟu kuliṟa mulapaṯu Paulala pulala Tjaalatjala wangkangu, “Wati panya mayatja tjuṯangku nyupalinya wangkangu walatjunkunytjaku. Ka pula palyalta ara ngurakutu.”
36 Então o carcereiro mandou dizer a Paulo: “Os magistrados disseram que você e Silas estão livres. Vão em paz”.
37 Palu Paulalu wangkangu wati panya tjaultji tjuṯangka, “Ngali wati miriputju wiya, ka panya tjana ngalinya tjuṯa miṟangka pungangi kuutpakutu katira ngurkantankunytja wiyangku, munu panyalinya tjailangka tjarpatjunu. Munuya kuwari mukuringanyi ngalinya kampangkaṯu pakaltjingaṟa iyantjikitja. Palu wiya, panya ngalimpa mayatja Tjiitjanya nyara Rome-ala nyinapainya, kaya nyaaku mukuringanyi ngalinya kampangkaṯu iyantjikitja wati malikitja-palku? Wiya, utiya wati panya mayatja tjuṯa nyangakutu pitjama munuya paluṟu tjana ngalinya aṉangu tjuṯangka miṟangka wangkara walatjunama.”
37 Paulo, no entanto, respondeu: “Eles nos açoitaram publicamente sem julgamento e nos colocaram na prisão, e nós somos cidadãos romanos. Agora querem que vamos embora às escondidas? De maneira nenhuma! Que venham eles mesmos e nos soltem”.
38 Ka wati panya tjaultji tjuṯangku ankula wati panya mayatja tjuṯangka tjakultjunu Paulalu panya wangkanytja. Kaya Paulalu pula Tjiitjanya mayatjanmankunyangka kuliṟa puḻkaṟa nguḻuringu.
38 Os guardas relataram isso aos magistrados, que ficaram assustados por saber que Paulo e Silas eram cidadãos romanos.
39 Kaya mulapaṯu paluṟu tjana pitjala palula pulala kuṉṯaringkula wangkangu, “Kurangkula nyupalinya pungkula tjailangka tjarpatjunu.” Munuya palunya pulanya tjailanguṟu pakaltjingaṟa walatjunu munu pulala wangkangu, “Palya pula ara nganampa ngura wantikatira.”
39 Foram até a prisão e lhes pediram desculpas. Então os trouxeram para fora e suplicaram que deixassem a cidade.
40 Ka Paulanya pula Tjaalatjanya tjailanguṟu pakaṟa Litiyaku waḻikutu anu, munu pula waḻi nyara palula tjarpara aṉangu Jesuku walytja tjuṯangka tjunguringu munu pula palunya tjananya wangkara kuṉpuningi Jesunya rawangku tungun-tunguntu waṉantjaku. Munu pula nyara palulanguṟu anu.
40 Quando Paulo e Silas saíram da prisão, voltaram à casa de Lídia. Ali se encontraram com os irmãos e os encorajaram mais uma vez. Depois, partiram.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.