Atos 13
Tjukurpa Palya (PJT) vs NTLH
1 Ka ngura nyara Antiyakala Jesuku walytja tjuṯangka tjungu wangkatjara maṉkurpa munu nintilpai maṉkurpa kuḻu nyinangi ini nyanganpa wati panya Paanapatjanya, munu Tjimiyannga ini kutjupa Maṟunya, munu wati ini Lutjiyanya ngura Tjaaṟininya nguraṟa, munu wati kutjupa ini Manayinnga mayatja panya Iṟataku ngalungku, munu wati panya Saulanyalta.
1 Na igreja de Antioquia havia os seguintes profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado “o Negro”; Lúcio, de Cirene; Manaém, que havia sido criado junto com o governador Herodes ; e Saulo.
2 Wati nyanga paluṟu tjanaya tjunguringkula Godanya waḻkuṟa tjapiningi mai wantira, ka Kurunpa Miḻmiḻṯu tjanala wangkangu, “Ngayulu Paanapatjanya pulanya Saulanya ngurkantanu ngayuku waṟkarinytjaku, ka nyura nyanga palunya pulanya tjura waṟka nyanga palunya palyantjaku.”
2 Certa vez, quando eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem para mim Barnabé e Saulo a fim de fazerem o trabalho para o qual eu os tenho chamado.
3 Kaya palulanguṟu kuwaripangkuṯu nyinara Godala tjapiningi mai wantira, munuya tjapiṟa wiyaringkula pulala katangka maṟa tjunkula pulampa ngapartji tjapinu munu pulanya rapaṟa iyaṉu ankula waṟka panya palunya palyantjaku.
3 Então eles jejuaram, e oraram, e puseram as mãos sobre Barnabé e Saulo. E os enviaram na sua missão.
4 Ka Kurunpa Miḻmiḻṯu witunnyangka Paanapatjanya pula Saulanya anu ngura ini Tjalutjiyalakutu, panya pauta tjuṯa pitjala ngaṟapai ngura nyara palula uṟu puḻkangka kantilytja. Ka pula ngura nyara palulanguṟulta pautangka tatiṟa ma-pakaṉu uṟungka munu pula ankula manta tjukutjukungka wirkanu manta ini Tjaipuṟitjala.
4 Barnabé e Saulo, tendo sido enviados pelo Espírito Santo, foram até a cidade de Selêucia e dali embarcaram para a ilha de Chipre.
5 Munu pula tawunu ngura ini Tjalamitjala wirkaṟa pautanguṟu ukalingkula nyinangi munuya ngura nyara palula Jew tjuṯaku waḻi inmatja tjuṯangka tjarpara Godaku tjukurpa wangkangi aṉangu tjuṯangka. Ka wati panya John Markanya pulala tjunguṯu pitjalinangi pulanya alpamilantjikitja.
5 Quando chegaram à cidade de Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas . E eles tinham João Marcos para ajudá-los no trabalho missionário.
6 — ausente —
6 Eles atravessaram toda a ilha, chegando até a cidade de Pafos. Ali encontraram um judeu que era mágico e falso
7 — ausente —
7 Ele era amigo de Sérgio Paulo, o governador da ilha, que era um homem muito inteligente. O Governador mandou chamar Barnabé e Saulo, pois queria ouvir a palavra de Deus.
8 — ausente —
8 Mas o mágico Elimas (este é o nome dele em grego ) era contra os apóstolos . Ele não queria que o Governador aceitasse a fé cristã.
9 Ka Saulalu, ini kutjupa Paulalu, Kurunpa Miḻmiḻṯu witulyankunyangka wati panya palunya tjukaṟurungku kuṟu nyakula wangkangu,
9 Então Saulo, também conhecido como Paulo , cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para Elimas
10 “Nyuntun mamuku walytjangku tjukurpa kuraṉi! Nyuntun aṉangu tjukaṟuru tjuṯaku mirpaṉtju munun aṉangu tjuṯangka Godaku tjukurpa kampa kutjupaṟa kuraṟa wangkapai tjukurpa palya-palku. Yaalaṟan kampa kutjupariku munun wantiku Godaku tjukurpa kuralwiyangku?
10 e disse: — Filho do Diabo! Inimigo de tudo o que é bom! Homem mau e mentiroso! Por que é que você não para de torcer o verdadeiro ensinamento do Senhor?
11 Nyuntu rawa alatjirinyangkanta nyuntunya ngapartji Godalu kuwari mirpaṉarira kuṟu patini, kan puṯu alatjiṯu nyakuku munun ngula kutju aḻaringkula nyakuku.” |src="tnACT13V10.tif" size="col" loc="p" ref="13:11"
11 Agora escute! O Senhor vai castigá-lo. Você ficará cego e não verá a luz do sol por algum tempo. No mesmo instante Elimas sentiu uma nuvem escura cobrir os seus olhos e ele começou a se virar para todos os lados, procurando alguém que o guiasse pela mão.
12 Ka mayatja panyangku wati panya palumpa maḻpa kuṟu patiringkunyangka nyakula Godaku puḻkaṟa mulamularingu. Panya paluṟu tjukurpa Godaku nintinnyangka kulintjatjanungku kulinu, “Awari! Tjukurpa wiṟuṉatju kuwari kutju kulinu.”
12 Quando o Governador viu isso, creu e ficou muito admirado com os ensinamentos a respeito do Senhor Jesus.
13 Munuya palulanguṟu Paulanya tjana pautangka tatiṟa uṟungka ma-pakaṉu ngura Paipatjanya wantikatira, munuya ankula ngura ini Puukala wirkanu manta puḻkangka ini Pampiliyala. Ka nyara palula John Markalu tjananya wantikatira maḻaku anu Jerusalemalakutu.
13 Paulo e os seus companheiros navegaram da cidade de Pafos até Perge, uma cidade da província da Panfília. Porém João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Ka Paulanya pula ngura Puukalanguṟu tjina anu munu pula ankula ngura Antiyaka kutjupangka wirkanu manta panya Pitjitiyala nguṟurpa. Munu pula Saturday-ngka tjiṉṯu panya pakuwiyaringkupaingka aṉangu tjuṯangka tjunguringkula waḻi inmatjangka tjarpara nyinangi.
14 Eles continuaram a viagem, indo de Perge até a cidade de Antioquia, no distrito da Pisídia. No sábado entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Ka kutjupangku nyiringuṟu nyakula wangkangi tjukurpa panya Moseku munu wangkatjara tjuṯaku aṟa kuḻu. Ka nyakula wangkara wiyaringkunyangka waḻi inmatjaku mayatja tjuṯangku wati kutju wituṉu Paulala pulala tjapintjaku, ka ankula wangkangu, “Walytja wiṟu kutjara! Tjinguṟu nyupali tjukurpa wiṟu kanyini nganaṉanya wangkara kuṉpuntjikitjangku. Ka nyangatja kuwari nyupali wangkanytjaku ngaṟanyi.”
15 Depois da leitura da Lei de Moisés e dos livros dos Profetas , os chefes da sinagoga mandaram dizer a eles: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra para animar o povo, podem falar agora.
16 Ka Paulalu pakaṟa maṟangku tjananya pilunmanu munu wangkangu alatji, |src="Preach symbol GT.tif" size="col" loc="p" ref="13:16" “Uwa, aṉangu Israelkunu tjuṯa munu Jew wiya tjuṯa kuḻu, nyura uwankarangku Godanya waḻkulpai. Wanyuṉiya kulila kaṉa nyurala wangkaku!
16 Então Paulo se levantou, fez um sinal com a mão, pedindo silêncio, e começou a dizer: — Homens de Israel e todos vocês não judeus que
17 Godalu panya Israelkunu tjuṯa kanyilpaingku nganampa panya tjamupiti iriti ngurkantanu munu tjananya pukuḻmanu walytjapiti tjuṯatjararingkunytjaku ngura panya malikitjangka nyinanyangka manta Itjipala. Munu panya tjananya ngura nyara palulanguṟu pakaltjingaṟa katingu witulya puḻkangku.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos antepassados quando moravam na terra do Egito e fez deles um grande povo. Ele os tirou de lá com grande poder
18 Munu paluṟu tjananya rawangkuṯu katiṟinangi ilytjingka kuḻi 40.
18 e, no deserto, aguentou aquela gente durante quarenta anos.
19 Munu tjananya witulyanangi aṉangu ngura 7-itja pungkula wiyantjaku manta panya Kainanta nyinanytja tjuṯa. Munu tjanampa manta palumpa walytja tjuṯa ungu nguraṟitjaringkula nyinanytjaku.
19 Ele destruiu sete povos na terra de Canaã, e o povo de Israel se tornou dono das terras deles.
20 Kaya pala palula rawa nyinangi kuḻi 450.
20 Tudo isso levou uns quatrocentos e cinquenta anos. — Depois disso Deus lhes deu juízes, até o tempo de Samuel.
21 Kaya nyara palula aṟa aṉangu tjuṯangku tjapiningi Godala tjanampa mayatja mulapa ngurkantaṟa tjunkunytjaku, ka Godalu mulapaṯu ngurkantanu wati panya ini Saulanya tjanampa mayatja puḻka nyinanytjaku. Wati panya paluṟu tjamu Pintjimantanguṟu palumpa pakaḻi maḻatja mulapa wati ini Kiitjaku katja. Munu wati panya Saulanya Israelkunu tjuṯaku mayatjarira nyinangi kuḻi 40.
21 Quando o povo pediu um rei, ele lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, para ser rei deles durante quarenta anos.
22 Ka nyara palula maḻangka Godalu palunya mayatja wiyaṉu munu Davidanya ngapartji ngurkantaṟa tjunu Israelkunu tjuṯaku mayatja nyinanytjaku. Nyanga alatji Godalu wangkangu, ‘Ngayuluṉa Davidanya ngurkantanu wati ini Tjiitjiku katja, panya nyara palumpaṉa puḻkaṟa pukuḻarinyi. Nyara paluṟu ngayuku waṟka wangaṉarangku kuliṟa palyalku.’
22 Depois que tirou Saul, Deus pôs Davi como rei e disse isto a respeito dele: “Encontrei em Davi, filho de Jessé, o tipo de pessoa que eu quero e que vai fazer tudo o que eu desejo.”
23 “Munu Godalu ngaṉmanytju kalkuntjatjanungku Davidaku walytjapiti maḻatjanguṟu Jesunyalta iyaṉu aṉangu Israelkunu tjuṯa wankaṟunkunytjaku.
23 Um dos descendentes de Davi foi Jesus, a quem Deus pôs como Salvador de Israel, como havia prometido.
24 Ka panya Jesunya pitjanytja kuwaripangka Johntu palunyatjara tjanala tjakultjunangi aṉangu panya Israelkunu tjuṯangka paluṟu tjana kuliṟa kuranguṟu kuṉṯaringkula Godalakutu aṟuringkunytjaku munu uṟungka baptise-arinytjaku.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou a sua mensagem a todo o povo de Israel, dizendo que eles deviam se arrepender e ser batizados.
25 Munu paluṟu Godaku waṟka palyaṟa wiyantjikitjangku wangkangu alatji, ‘Tjinguṟu nyura ngayunya kulini wati panya Godalu kalkuntjanya-palku. Palu wiya, wati nyara paluṟu ngayula maḻangka pitjanyi. Nyara paluṟu mayatja puḻka mulapa nyinaku ngayula waintaṟa alatjiṯu, kaṉa palula miṟangka ngaṟala puḻkaṟa kuṉṯaringanyi.’” Alatji Johntu wangkara paluṟunku tjukutjukunmanangi munu Jesunya puḻkanmanangi.
25 Mas, quando João estava terminando a sua missão, disse ao povo: “Quem é que vocês pensam que eu sou? Eu não sou aquele que vocês estão esperando. Mas escutem! Ele vem depois de mim, porém eu não mereço a honra de tirar as sandálias dos pés dele.”
26 “Walytja wiṟu tjuṯa! Kulilaṉiya Aipuṟamaku walytjapiti maḻatja maḻatjangku! Munuṉiya Jew wiya tjuṯangku kuḻu kulila nyura Godanya waḻkulpai nyinara! Panya Godalu tjukurpa wankaṟunkupainya nganaṉala utinu nyuntu nganaṉa kuliṟa wankaringkunytjaku.
26 Paulo continuou: — Meus irmãos, descendentes de Abraão, e também vocês não judeus que temem a Deus, escutem! Essa mensagem de salvação foi mandada para todos nós.
27 Ka panya Jew tjuṯa nyara Jerusalemala nyinapai tjuṯangku munu tjanampa mayatja tjuṯangku kuḻu Jesunya ngurkantankuwiyangku wantingi nganampa panya wankaṟunkupainya Godalu kalkuntjitja. Munuya paluṟu tjana tjukurpa panya wangkatjara tjuṯangku iriti walkatjunkunytja puṯu kuliṟa nintiringangi. Panya tjukurpa nyara palunya tjananyaya rawangku nyakula wangkapai inmangka tjunguringkula Saturday kutjupa Saturday kutjupa. Palu tjana tjukurpa palumpa mulamularingkuwiyangku wantira Jesunya puḻkaṟa anaṟa kuranmanangi, panya alatjirinytjakuya wangkatjara tjuṯangku iriti nyiringka walkatjunu.
27 De fato, os moradores de Jerusalém e os seus líderes não entenderam que Jesus é o Salvador. E também não compreenderam as palavras dos livros dos Profetas, que são lidos todos os sábados. Mesmo assim, ao condenarem Jesus, eles estavam cumprindo essas profecias .
28 — ausente —
28 E, embora não encontrassem nenhuma razão para condená-lo à morte, pediram a Pilatos que mandasse matá-lo.
29 — ausente —
29 Depois de fazerem tudo o que as Escrituras Sagradas falam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o puseram num túmulo.
30 Palu Godalu palunya wankaṟa pakaltjingaṉu.
30 Mas Deus o ressuscitou,
31 Ka nyara palula maḻangka aṉangu panya Jesula tjungu para-ngaṟapai tjuṯangku Jesunya nyangangi tjuṯa-aṟa tjanala utiringkunyangka. Aṉangu nyara paluṟu tjana panya ngaṉmanypa Galileelanguṟu Jerusalemaku Jesula tjungu anangi. Munuya paluṟu tjana kuwari tjukurpa palunyatjara tjakultjunanyi aṉangu Israelkunu tjuṯangka.
31 e durante muitos dias ele apareceu às pessoas que o tinham acompanhado da Galileia até Jerusalém. Agora essas pessoas são testemunhas que falam a respeito de Jesus ao povo de Israel.
32 — ausente —
32 — E nós estamos aqui para trazer o evangelho a vocês.
33 — ausente —
33 Deus fez agora para nós o que havia prometido aos nossos antepassados: ele ressuscitou Jesus, como está escrito no Salmo número dois: “Você é o meu Filho; hoje eu me tornei o seu Pai.”
34 “Godalu alatjiṯu panya Jesunya ilunyangka wankaṟa pakaltjingaṉu, ka paluṟu puṯu ananyi maḻaku kuḻpikutu piṟuku ngarira mantaringkunytjikitja. Panya Godalu katjangka wangkanytja alatji ngaṟanyi,
34 — E foi isto o que Deus disse a respeito da ressurreição de Jesus, afirmando que ele nunca seria destruído pela morte: “Eu vou dar a vocês as bênçãos sagradas e certas que prometi a Davi.”
35 “Palu nyiri kutjupangka Davidalu Godala wangkanytja ngaṟanyi nyanga alatji,
35 E em outra parte das Escrituras lemos também: “Tu não deixarás que o teu dedicado servo apodreça na sepultura.”
36 Panya Davidalu Godaku waṟka palyaṟa wiyantjatjanu ilungu, kaya katira palumpa mamaku kuḻpingka tjunu, ka ngarira piḻṯiringkula mantaringu.
36 E Paulo disse ainda: — Na verdade, Davi, no seu tempo, cumpriu os planos de Deus. Depois morreu, foi sepultado ao lado dos seus antepassados e apodreceu na sepultura.
37 Palu wati panya Godalu wankaṟa pakaltjingantjanya piḻṯiringkunytja wiyaṯu.
37 Mas isso não aconteceu com aquele que Deus ressuscitou. Meus irmãos, todos vocês precisam saber com certeza que é por meio de Jesus que a mensagem do perdão de pecados é anunciada a vocês. Precisam saber também que quem crê é libertado de todos os pecados dos quais a Lei de Moisés não pode livrar.
40 Wanyuya kulila, panya Godaku wangkatjara tjuṯangku nyiringka iriti walkatjunu Godalu Israelkunu tjuṯangka wangkanytja alatji,
40 Portanto, tenham cuidado para que não aconteça o que os profetas disseram:
41 ‘Nyura tjukaṟurungku wangkanyangka ngayunya anaṟa kuraṟa pungkupai.
41 “Prestem atenção, vocês que zombam de Deus! Fiquem espantados e morram. Pois o que vou fazer agora é uma coisa em que vocês não acreditariam, mesmo que alguém explicasse.”
42 Munu palulanguṟu wangkara wiyaringkula Paulanya pula Paanapatjanya waḻi inmatjanguṟu pakantjikitja tuwakutu ma-pitjangi, kaya aṉangu tjuṯangku pulanya wangkangi ngula piṟuku pitjala tjanala tjukurpa tjakultjunkunytjaku tjiṉṯu Saturday kutjupangka.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da reunião, as pessoas pediram com insistência que eles voltassem no sábado seguinte a fim de falarem sobre o mesmo assunto.
43 Ka inma wiyaringkunyangka aṉangu tjuṯa pakaṉu munuya tjarangku pulanya waṉaṉu aṉangu Jew tjuṯangku munu Jew wiya tjuṯangku kuḻu, panya Jew wiya tjuṯa ngaṉmanypa kampa kutjuparingu munuya Jew tjuṯa puṟunytju Godanya waḻkulpai nyinangi. Ka Paulalu pula Paanapatjalu tjanala tjukurpa rawangku wangkangi munu tjanala alatji wangkangi, “Panya Godalu nganaṉanya pukuḻtju puḻkangku kanyini, kaya watarkurinytja wiyangku rawangku kulinma.” |src="tnACT13V46.tif" size="col" loc="p" ref="13:43-46"
43 Depois da reunião, muitos judeus e outras pessoas convertidas ao Judaísmo acompanharam Paulo e Barnabé, que falavam com eles e animavam todos para que continuassem firmes na graça de Deus.
44 Ka ngula Saturday kutjupangka tjiṉṯu panya pakuwiyaringkupaingka aṉangu winki mulapa ngura nyara palunya nguraṟa tjuṯa tjunguringu Tjukurpa Palya Mayatja Jesunyatjara kulintjikitja.
44 No sábado seguinte quase todos os moradores da cidade foram ouvir a palavra do Senhor.
45 Kaya wati Jew kuranyitja tjuṯangku nyangu aṉangu mungilyi mulapa kapuṯurira ngaṟanyangka, munuya nyakula nyaṟaringangi munuya Paulalu wangkanyangka anaṟa palunya kuranmanangi.
45 Quando os judeus viram aquela multidão, ficaram com muita inveja. Então começaram a dizer o contrário do que Paulo dizia e o insultaram.
46 Palu pula kurunpa rapangku alatjiṯu tjanala wangkangi Jew panya kuranyitja tjuṯangka. Alatji pula wangkangi, “Panya Godalu ngalinya wituṉu palumpa tjukurpa Jesunyatjara nyurala-waraṟa wangkanytjaku. Palu nyura tjukurpa nyanga palunya kuliṟa wantingu rawa wanka nyinanytjikitja mukuringkunytja wiyangku. Ka ngali nyura wantinyangka Jew wiya tjuṯakutu ankuku tjukurpa nyanga palunyaṯu tjanala wangkanytjikitja.
46 Porém Paulo e Barnabé falaram com mais coragem ainda. Eles disseram: — Era necessário que a palavra de Deus fosse anunciada primeiro a vocês que são judeus. Mas, como vocês não querem aceitá-la e acham que não merecem receber a vida eterna, então agora nós vamos anunciar a palavra aos não judeus.
47 Ngali kulini Godalu panya wangkanytja alatji,
47 Pois esta é a ordem que o Senhor Deus deu a nós, o seu povo: “Eu coloquei você como luz para os outros povos, a fim de que você leve a salvação ao mundo inteiro.”
48 Kaya Jew wiya tjuṯangku Paulalu alatji wangkanyangka kuliṟa pukuḻaringu munuya mirawaṉira wangkangi, “Mayatja God! Nyuntumpa tjukurpa Jesunyatjara wiṟu mulapa ngaṟanyi. Kala nyuntunya puḻkaṟa alatjiṯu mirawaṉira waḻkuṉi.” Kaya aṉangu panya Godalu ngurkantankunytja tjuṯa Jesuku mulamularingu, panya tjananya ngurkantanu palula tjungu wanka tiṯutjara nyinanytjaku.
48 Quando os não judeus ouviram isso, ficaram muito alegres e começaram a dizer que a palavra do Senhor era boa. E creram todos os que tinham sido escolhidos para ter a vida eterna.
49 Ka tjukurpa Jesunyatjara lipiringu ngura winkingka manta nyara palula.
49 A palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Palu ngura nyara Antiyaka kutjupangkaya Jew kuranyitja tjuṯangku Paulaku pulampa Paanapatjaku kuraringkula mayatja ngura nyara palunya nguraṟa tjuṯa wituwituningi, minyma kuranyitja tjuṯa kuḻu, tjanala tjunguringkula Paulanya pulanya pikaringkula paiṟa iyantjaku. (Minyma nyara paluṟu tjanaya Jew wiya tjuṯa munuya Jew tjuṯa puṟunypa Godanya waḻkulpai nyinangi.) Kaya mulapaṯu pulampa kuraringkula pulanya paiṟa iyaṉu palumpa tjanampa mantanguṟu ngura kutjupakutu.
50 Mas os judeus atiçaram as mulheres não judias da alta sociedade convertidas ao Judaísmo e também os homens mais importantes da cidade. E começaram a perseguir Paulo e Barnabé e os expulsaram daquela região.
51 Ka pula tjinatja araltjaṟa ulpuru patapataṟa tjanala wangkangu, “Nyanga alatjili palyaṉi nyura tjukurpa nyanga Jesunyatjara wantinyangka nyura nyakula kulintjaku, panya nyura Godaku ngurpa tjuṯangku puṟunytju ngalinya paiṟa iyaṉu.” Munu pula tjinatjangka tjarpara anu ngura kutjupakutu ngura ini Akani-yamalakutu. |src="tnACT13V51.tif" size="col" loc="p" ref="13:51"
51 Então os apóstolos sacudiram a poeira das suas sandálias, em sinal de protesto contra eles, e foram para a cidade de Icônio.
52 Palu ngura nyara Antiyakalaya Jesuku walytja tjuṯa pukuḻpa alatjiṯu nyinangi munuya Kurunpa Miḻmiḻṯu nintinnyangka wangaṉarangku kulilpai.
52 E os cristãos de Antioquia continuaram muito alegres e cheios do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.