1 Samuel 17
Tjukurpa Palya (PJT) vs NVT
1 Kaya wati Pilitjiyanya nguraṟa tjuṯa warmaḻarira anu tawunu ini Tjakulakutu manta panya Judah-lakutu Israelkunu tjuṯa pungkunytjikitja. Munuya ilaringkula putingka ngura tjunu ngura ini Ipitja-Tamimila ngura ini Tjakula pulala Atjikala nguṟurpa.
1 Os filisteus reuniram seu exército para a batalha e acamparam em Efes-Damim, entre Socó, em Judá, e Azeca.
2 — ausente —
2 Em resposta, Saul reuniu as tropas israelitas perto do vale de Elá.
3 — ausente —
3 Assim, os filisteus e os israelitas ficaram frente a frente, em colinas opostas, com o vale entre eles.
4 Ka wati nyara palula tjanala tjungutja wati tjangaṟa waṟa puḻka mulapa nyinangi 3 metre nguwanpa. Nyara paluṟu panya ini Kalaitjanya tawunu ini Kaatjanya nguraṟa.
4 Então Golias, um guerreiro filisteu de Gate, saiu das fileiras do exército filisteu. Ele tinha 2,90 metros de altura,
5 Paluṟu ayananguṟu palyantja mukaṯa wituwitu katangka kanyiningi munu kuuta ngapartji palu puṟunypaṯu ayananguṟu palyantja kuṉpu puḻka kanyiningi 57 kilogram.
5 usava um capacete de bronze e vestia uma couraça de escamas de bronze que pesava sessenta quilos.
6 Munu paluṟu tjaḻpangka kuḻu palu puṟunypaṯu ayana wituwitu tjunkula kanyiningi. Munu tjaṉangka kuḻaṯa waṟa karpintja kanyiningi.
6 Também usava caneleiras de bronze e carregava no ombro um dardo de bronze.
7 Ka palumpa kuḻaṯa waṟa mulapa waṯa puḻkatjara. Waṯa paluṟu ayananguṟu palyantja kuṉpu mulapa 7 kilogram. Ka wati kutjupangku Kalaitjala kuranyu ankula palumpa kuṯitji katipai.
7 A haste de sua lança era pesada e grossa, como o eixo de um tear, e a ponta de ferro da lança pesava cerca de sete quilos. Seu escudeiro caminhava à frente dele.
8 Ka tjangaṟa panya Kalaitjalu ngaṟala mirara wangkangi wati Israelkunu tjuṯangka, “Awa! Ngayuku nyura tjaṯuringanyi ngayunya pungkunytjikitja? Wiya, ngayuluṉa miriputju alatjiṯu ka nyura wiya nguwanpa Saulaku kutju waṟkaripai. Palu wati kuṉpuyanku nyuralanguṟu ngurkantaṟa ngalya-iyala ngayula pikaringkunytjaku
8 Golias parou e gritou para as tropas israelitas: “Por que saíram todos para lutar? Eu sou filisteu, e vocês são servos de Saul. Escolham um homem para vir aqui e lutar comigo!
9 Ka paluṟu ngayunya iluntankunyangkampa warmaḻa nyanga ngayuku tjuṯa nyurampariku, palu ngayulu wati palunya iluntankunyangkampa nyura nganampariku.”
9 Se ele me matar, seremos seus escravos. Mas, se eu o matar, vocês serão nossos escravos!
10 Munu tjangaṟa panya paluṟu kaṉany-kaṉanytju wangkangi, “Iii! Walangkuwi pikaṯi palunya ngalya-walatjura ngayunya pungkunytjaku kaṉa palunya wiyalku alatjiṯu.”
10 Desafio hoje os exércitos de Israel. Mandem um homem para lutar comigo!”.
11 Ka paluṟu mirara pauntjingaṟa wangkanyangka Saulanya tjana kuliṟa puḻkaṟa nguḻuringkula tjititingangi.
11 Quando Saul e os israelitas ouviram isso, ficaram aterrorizados e muito abalados.
12 Ka Davidaku mama Jesse-nya wati panya Ipaṟakunu tawunu Bethlehemanya nguraṟa manta panya Judah-la nguṟurpa nyinangi. Wati tjiḻpi paluṟu katja 8-tjara.
12 Davi era filho de Jessé, efrateu de Belém, na terra de Judá. Na época do rei Saul, Jessé já era idoso e tinha oito filhos.
13 — ausente —
13 Os três filhos mais velhos de Jessé — Eliabe, Abinadabe e Simeia — haviam se alistado no exército de Saul para lutar contra os filisteus.
14 — ausente —
14 Davi era o mais novo. Seus três irmãos mais velhos seguiam o exército de Saul,
15 Paluṟu panya palumpa mamaku tjiipi tjuṯa aṯunymankupai ngura Bethlehemala itingka munu kutjupa-aṟa ankula kuṯa tjuṯa nyakupai tjana pikakitja paṯaṟa nyinanyangka, munu nyakula maḻaku ankupai ngurakutu tjiipi panya tjuṯa kanyintjikitja.
15 enquanto Davi ia e voltava para ajudar seu pai a cuidar das ovelhas em Belém.
16 Ka wati panya Kalaitjanya mungawinki tiṯutjara mungartji tiṯutjara tjiṉṯu 40-aṟa alatjiṯu ngaṟala ngalytjurmaṟa mirara wangkangi alatji, “Wati pala nyurampa tjuṯayanku ngalya-walatjura ngayunya pitjala pungkunytjaku.”
16 Durante quarenta dias, pela manhã e à tarde, o guerreiro filisteu se apresentava diante do exército israelita e o desafiava.
17 Ka tjiṉṯu kutjupa Jesse-lu wangkangu Davidala, “Kuṯanya tjana nyara warmaḻa tjuṯangka tjungu nyinanyi patu, ka walangku wanyu mai nyanga tjanampa ma-kati. Nyangatja mai uṉinypa pauntja 10 kilogram munu mai nyuma 10-pa.
17 Um dia, Jessé disse a Davi: “Leve depressa para seus irmãos que estão no acampamento este cesto com grãos tostados e estes dez pães.
18 Munu tjiitja nyanga tjuṯa kuḻu katira nyuntumpa kuṯa tjuṯaku mayatja uwa. Munu tjanala ma-tjapila, ‘Palya nyura nyinanyi?’ Munu tjana wangkanyangka kuliṟa pitjalaṉi tjakultjura.”
18 Leve também estes dez queijos para o capitão deles. Veja como estão seus irmãos e traga notícias deles”.
19 Kaya mayatja Saulanya tjana Davidaku kuṯa tjuṯa kuḻuya wati warmaḻa winkitjara paṯaṟa nyinangi wimaṟu ngura ini Iilala Pilitjiyanya nguraṟa tjuṯa pungkunytjikitja.
19 Os irmãos de Davi estavam com Saul e o exército israelita no vale de Elá, lutando contra os filisteus.
20 Ka Davidalu palumpa mamangka wangaṉarangku kulinu munu munga-mungangka pakaṟa wati kutjupa aḻṯingu pitjala tjiipi kanyintjaku. Munu mai panya tjuṯa mantjiṟa anu warmaḻa tjuṯaku ngurakutu. Munu tjanampa ngurangka wirkaṟa ma-nyangu tjana pikakitja ma-pakannyangka. Tjanayanku kuṉpuringkunytjikitja mirara waṉingi.
20 Davi deixou as ovelhas com outro pastor e, na manhã seguinte, partiu bem cedo com os presentes, como Jessé havia ordenado. Chegou ao acampamento quando o exército israelita saía para o campo de batalha com gritos de guerra.
21 Munuya wati panya Israelkunu tjuṯangku ngura tjananku wantikatira wimaṟungka ngalya-ukalingu tjanalakutu, kaya Pilitjiyanya nguraṟa tjuṯa ngapartji ngalya-pitjangiṯu, munuya nguṟurpa ngaṟangu pikakitja, munuyanku ngaparku nyangangi.
21 Logo, filisteus e israelitas estavam frente a frente, exército contra exército.
22 Ka Davidalu mai ungkukatingu wati tjanampa mai aṯunymankupai, munu wirtjapakaṉu kuṯa tjuṯa tjapiṟa kulintjikitja, “Palya nyura?”
22 Davi deixou suas coisas com o responsável pelos suprimentos e correu até a frente de batalha para saudar seus irmãos.
23 Ka Davidanya ngaṟala kuṯa tjuṯangka wangkanyangka wati Pilitjiyanya nguraṟa wati panya Kalaitjanya ngalya-kuranyuringu tjanalakutu munu mirangu wati Israelkunu kutju ngalya-walatjunkunytjaku paluṟu pulanku pungkunytjikitjangku. Ka Davidalu miranyangka kulinu. |src="co01016b.TIF" size="col" loc="p" ref="17:23"
23 Enquanto falava com eles, Golias, o guerreiro filisteu de Gate, saiu das fileiras do exército filisteu. Davi o ouviu gritar seu desafio habitual.
24 Kaya Israelkunu tjuṯangku wati panya Kalaitjanya ngaṟala miranyangka kuliṟa nguḻu maḻaku ma-wirtjapakaṉu ngurakutu.
24 Quando os israelitas viram Golias, começaram a fugir, apavorados.
25 Munuyanku ngaparku wangkangi, “Panya paluṟu rawangku tjiṉṯu winkingku nganaṉanya nguḻutjingaṟa pikangku wangkanyi. Ka Saulalu nganaṉala wangkangu alatji, ‘Wati kutjupangku tjinguṟu ankula palunya iluntankunyangkampa ngayulu palunya wiṟu mulapalta ungkuku, munuṉa ngayuku uṉṯalpa kuri aḻṯinytjaku ungkuku. Ka paluṟu munu palumpa walytjapiti uwankarangku ngayunya tax mani rawangku ungkunytja wiyaringkuku.’ Alatji Saulalu wangkara kalkuṉu.”
25 “Vocês viram aquele homem?”, perguntavam uns aos outros. “Ele sai todos os dias para desafiar Israel. O rei ofereceu uma grande recompensa para quem o matar. Dará uma de suas filhas como esposa e isentará toda a família dele de pagar impostos!”
26 Ka Davidalu wati tjaultji kutju ila ngaṟanyangka tjapinu munu wangkangu, “Wati warmaḻa nyarangkulanya puḻkaṟa nguḻutjingaṟa kuraṉi aṉangu Israelkunu tjuṯa. Ka uti wati kutjupangku wati nyara palunya iluntankuku, ka piṟuku ngalya-ngaṟala ngalytjurmaṟa miranytja wiyaringkuku. Palu nganampa Mayatjangku nyaa ungkuku wati kutjupangku palunya iluntankunyangka?”
26 Então Davi perguntou aos soldados que estavam por perto: “O que receberá o homem que matar esse filisteu e acabar com suas provocações contra Israel? Afinal de contas, quem é esse filisteu incircunciso para desafiar os exércitos do Deus vivo?”.
27 Ka wati tjaultji paluṟu Davidala tjukurpa panya palunyaṯu wangkangu, panya mayatja Saulalu ungkunytjikitjangku kalkuntja.
27 Os soldados repetiram o que tinham dito e confirmaram: “Sim, essa será a recompensa para quem o matar”.
28 Ka Davidaku kuṯa Iliyapalu kulinu paluṟu tjaultjingka wangkanyangka munu mirpaṉarira palunya wangkangi, “Nyaakun tjaultji tjuṯangka ngaṟala wangkanyi? Nyuntu uti anama ngurakutu tjiipi panya tjuṯa kanyintjikitja. Kuran pitjangu wati Israelkunu tjuṯa tjananku pikangku pungkunyangka nyakunytjikitja wati warmaḻa Pilitjiyanya nguraṟa tjuṯangku.”
28 Quando Eliabe, irmão mais velho de Davi, o ouviu falando com os soldados, ficou furioso e perguntou: “O que você está fazendo aqui? Não devia estar tomando conta daquelas poucas ovelhas? Conheço sua arrogância e suas más intenções. Você quer apenas ver a batalha!”.
29 Ka Davidalu wangkangu, “Wiya. Ngayuluṉa kutjupa kutjupa kurantja wiyaṯu. Tjapiningi kutjuṉa.”
29 “O que eu fiz agora?”, disse Davi. “Só fiz uma pergunta!”
30 Ka Davidalu tjaultji kutjupangka piṟuku tjapinu, ka tjukurpa panya palunyaṯu wangkangu panya tjaultji kutjupangku ngaṉmanytju wangkanytjanya.
30 Então foi até outros soldados, fez a mesma pergunta e recebeu a mesma resposta.
31 Ka tjaultji panya paluṟu Davidala kulintjatjanungku ankula Saulala tjakultjunu, ka paluṟu Davidanya aḻṯinytjaku wituṉu.
31 Alguém contou ao rei Saul o que Davi tinha dito, e o rei mandou chamá-lo.
32 Ka paluṟu wirkaṟa Saulala wangkangu, “Utila wati nyara palunya nguḻu wiyangku rapangku pungama. Wanti kaṉa ngayulu palunya iluntara.” Alatji Davidalu wangkangu.
32 Davi disse a Saul: “Ninguém se preocupe por causa desse filisteu. Seu servo vai lutar contra ele”.
33 Ka Saulalu palula wangkangu, “Wiya nyuntu yangupala kuḻunypa, nyuntu puṯu palunya punganyi. Wati kuṉpu puḻka mulapa nyaratja. Paluṟu tjaultji rawa mulapa nyinanytja tjitjinguṟu alatjiṯu.”
33 Saul respondeu: “Você não conseguirá lutar contra esse filisteu e vencer! É apenas um rapaz, e ele é guerreiro desde a juventude”.
34 Ka Davidalu wangkangu Saulala, “Ngayulu ngayuku mamaku tjiipi aṯunymankupai, ka lionpangku munu bearangku pitjala tjiipi patjaṟa katipai,
34 Davi, porém insistiu: “Tomo conta das ovelhas de meu pai e, quando um leão ou um urso aparece para levar um cordeiro do rebanho,
35 — ausente —
35 vou atrás dele com meu cajado e tiro o cordeiro de sua boca. Se o animal me ataca, eu o seguro pela mandíbula e dou golpes nele com o cajado até ele morrer.
36 — ausente —
36 Fiz isso com o leão e o urso, e farei o mesmo com esse filisteu incircunciso, pois ele desafiou os exércitos do Deus vivo!”.
37 Panya ngaṉmanytjuṉi ngayunya Mayatja Godalu wankaṟunu liontu bearangku patjantjaku-tawara munuṉi palu puṟunypaṯu kuwari wankaṟunkuku wati nyara tjangaṟa paluṟu ngayunya iluntankunytjaku-tawara.”
37 E disse ainda: “O S enhor que me livrou das garras do leão e do urso também me livrará desse filisteu!”. Por fim, Saul consentiu. “Está bem, então vá”, disse. “E que o S
38 — ausente —
38 Então Saul deu a Davi sua própria armadura, incluindo uma couraça e um capacete de bronze.
39 — ausente —
39 Davi prendeu a espada sobre a armadura e tentou dar alguns passos, pois nunca tinha usado essas coisas. “Não consigo andar com tudo isso, pois não estou acostumado”, disse a Saul, e tirou a armadura.
40 Munu Davidalu tjukara munu tjangaya paluṟunku mantjiṟa ma-pakaṉu, munu karuwanu ma-itipirira puḻi wiṟuly-wiṟulypa kutjara maṉkurpa mantjiṟa yakutjangka tjarpatjunu munu wati panya palulakutu ma-ilaringu Kalaitjalakutu.
40 Pegou cinco pedras lisas de um riacho e as colocou em sua bolsa de pastor. Armado apenas com seu cajado e sua funda, foi enfrentar o filisteu.
41 Ka wati paluṟu ngapartji ngalya-ilaringuṯu, ka tjaultji panya palumpa kuṯitji katipai palula kuranyu tjunguṯu pitjalinangi.
41 Golias, com seu escudeiro à frente, caminhava em direção a Davi,
42 — ausente —
42 rindo com desprezo do belo jovem ruivo.
43 — ausente —
43 Gritou para Davi: “Por acaso sou um cão para que você venha a mim com um pedaço de pau?”. E amaldiçoou Davi em nome de seus deuses.
44 Munu Kalaitjalu mirara wangkangu Davidanya, “Walaltatju pitja kaṉanta pungkula waṉi tjuḻpungku inuṟangku ngalkuntjaku.”
44 “Venha cá, e darei sua carne às aves e aos animais selvagens!”, berrou Golias.
45 Ka Davidalu Kalaitjanya alatji wangkangu, “Munta, nyuntu-mantin tjuḻatjara kuḻaṯatjara pitjanyi ngayunya iluntankunytjikitja, palu ngayulu nyuntula pikaringkunyangka Mayatja Godalu witulya puḻkangku ngayunya alpamilaṉi, Israelkunu tjuṯaku panya mayatjangku. Ka nyuntu tjananya kuraṟampa palunya kuḻu kuraṉi.
45 Davi respondeu ao filisteu: “Você vem a mim com uma espada, uma lança e um dardo, mas eu vou enfrentá-lo em nome do S enhor dos Exércitos, o Deus dos exércitos de Israel, que você desafiou.
46 Ka kuwari paluṟu ngayunya alpamilaṉi nyuntunya wiyantjaku. Ngayulu nyuntunya atuṟa punkatjingaṟa kata kaṯalku munuṉa kutjupa pala tjuṯa kuḻu tjunguṟa wiyalku uwankara tjuḻpungku inuṟa tjuṯangku ngalkuntjaku. Kaya nyanga palulanguṟu manta winkitjangku kulilku panya Israelkunu tjuṯaku God kuṉpu puḻkanya.
46 Hoje o S enhor entregará você em minhas mãos, e eu o matarei e cortarei sua cabeça. Então darei os cadáveres de seus homens às aves e aos animais selvagens, e o mundo todo saberá que há Deus em Israel!
47 Ka aṉangu nyangantu kulilku Mayatja Godalu tjulangka kuḻaṯangka wankalpai wiya. Paluṟu tiṯutjara alatjiṯu waintaripai pikangka munulanya kuwari paluṟu alpamilalku nyuranya pungkula wiyantjaku.” Alatji Davidalu Kalaitjala wangkangu.
47 E todos que estão aqui reunidos saberão que o S enhor salva seu povo, mas não com espada nem com lança. A batalha é do S enhor , e ele entregará vocês em nossas mãos!”.
48 Ka wati panya paluṟu Davidalakutu ngalya-ilaringu, ka Davidanya mapalku palulakutu ma-wirtjapakaṉu.
48 Quando o filisteu se aproximou para atacar, Davi foi correndo enfrentá-lo.
49 Munu puḻi yakutjanguṟu mantjinu munu tjangayangka tjunkula uritjingaṟa Kalaitjanya ngalya atuṉu, ka puḻi palula tjarpangu alatjiṯu, ka yunpanguṟu mantangka punkaṉu.|src="co01026b.TIF" size="col" loc="p" ref="17:49"
49 Enfiou a mão na bolsa, pegou uma pedra e atirou-a com sua funda. A pedra acertou o filisteu na testa e ficou encravada ali. E Golias caiu com o rosto em terra.
50 Uwa nyangatja Davidalu Kalaitjanya tjangayangka kutju atuṟa iluntanu tjuḻangka wiya.
50 Assim, Davi venceu o filisteu e o matou com apenas uma funda e uma pedra, pois não tinha espada.
51 Munu paluṟu palulakutu mapalku wirtjapakaṟa tjula panya palumpa mantjinu munu kata kaṯaṉu. Kaya Pilitjiyanya nguraṟa tjuṯangku palunya kata kaṯannyangka nyakula nguḻu wirtjapakaṉu. |src="CO01028B.TIF" size="col" loc="p" ref="17:51"
51 Em seguida, correu até o filisteu, puxou da bainha a espada dele e a usou para matá-lo e cortar-lhe a cabeça. Quando os filisteus viram que seu melhor guerreiro estava morto, deram meia-volta e fugiram.
52 Kaya Israelku tjaultji tjuṯangku munu Judah-ku tjaultji tjuṯangku puḻkaṟa mirara nguḻuṟa ma-watarparaṉu warmaḻa panya tjuṯa ngura ini Kaatjalakutu munu tawunu ini Ikaṟantakutu. Munuya uwankara alatjiṯu iluntara wiyalkatingi, kaya ilunytja iwarangka ma-ngarira waṉaningi tawunu ini Tjaaṟaimalanguṟu tawunu ini Ikaṟantakutu munu Kaatjalakutu kuḻu.
52 Os soldados de Israel e de Judá soltaram um forte grito de vitória e perseguiram os filisteus até Gate e até os portões de Ecrom. E os corpos dos filisteus mortos e feridos ficaram espalhados pelo caminho de Saarim até Gate e Ecrom.
53 Munuya wiyaringkula ngapari pitjala Pilitjiyanya nguraṟa tjuṯaku ngura uḻṯungka tjarpara kutjupa kutjupa uwankara tjana wantikatinytja mantjiṟa katingu tjanampa ngurakutu.
53 Então o exército israelita voltou e saqueou o acampamento abandonado dos filisteus.
54 Ka Davidalu Kalaitjanya kata mantjiṟa katingu Jerusalemalakutu munu palumpa panya ulytja tjuṯa kuḻu paluṟu mantjinu munu palumpa tiintangkalta tjunkula wantingu.
54 (Davi levou a cabeça do filisteu para Jerusalém, mas guardou as armas dele em sua própria tenda.)
55 Ka Saulalu Davidanya pika ankunyangka nyangangi wati Kalaitjaku, munu paluṟu wati tjaultji tjuṯaku mayatjangka tjapinu wati ini Apanala. “Wati nyanga yangupalampa nganaku katja?”
55 Quando Saul viu Davi sair para lutar contra os filisteus, perguntou a Abner, o comandante de seu exército: “Abner, quem é o pai desse rapaz?”. “Não faço ideia, ó rei!”, disse Abner.
56 Ka Saulalu wituṉu, “Ankula tjapiṟa kulila.”
56 “Então descubra quem é o pai dele!”, ordenou.
57 Ka Davidanya ngurakutu maḻaku aṟuringu wati panya Kalaitjanya iluntankunytjatjanu kata winkitjara. Ka wati panya Apananya palulakutu ngaparikatingu munu palunya katingu Saulalakutu kata winkitjara.
57 Assim que Davi voltou, depois de matar Golias, Abner o levou a Saul. Ele ainda carregava a cabeça do filisteu em suas mãos.
58 Ka Saulalu tjapinu Davidanya, “Wati ngana! Wanyuṉi tjakultjura! Nganaku katjan?”
58 Saul perguntou: “Quem é seu pai, meu rapaz?”. E Davi respondeu: “Sou filho de Jessé, que vive em Belém”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.