Mateus 5
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs NVI
1 Jesu bo akɨbwene ɨkɨlʉndɨlo ɨkya bandʉ, alɨnkʉfyʉka pa kyamba. Po bo atʉʉgeele, abafundigwa baake balɨnkʉnkonga,
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 alɨnkwanda ʉkʉbamanyisya, alɨnkʉtɨ,
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 “Basajiigwe aba bikʉnndonda fiijo Kyala
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 Basajiigwe aba basulumeenie,
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 Basajiigwe abooloolo,
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 Basajiigwe aba balɨ nɨ njala nɨ kyʉmɨlwa ɨkya bʉgolofu,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 Basajiigwe aba bikʉbapaakɨsya abangɨ,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 Basajiigwe aba balɨ nɨ ndumbula ɨnyeelu,
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 Basajiigwe aba bikʉbafwania abandʉ,
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Basajiigwe aba bikʉtaamigwa kʉnongwa jaa kʉbomba ɨsya bwigane bwa Kyala,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 “Musajiigwe ʉmwe mwe abandʉ bikʉbatʉka, bikʉbataamya nʉ kʉbajobela ɨmbiibi nyingi ɨsya bʉtʉngʉlʉ, kʉnongwa jangʉ.
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 Boope abiisʉkʉlʉ baabo, baababombelaga abakunguluka aba baaliko ijolo bo lʉlʉʉlo. Po musekelege fiijo, paapo Kyala ababɨɨkiile ɨfihombigwa ɨfinywamu kʉmwanya.”
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 “Ʉmwe mulɨ bo ʉmuunyu kʉ bandʉ boosa. Looli ʉmuunyu lɨnga gʉsʉʉkile, ʉbagiile bʉleebʉle ʉkʉgomokesyamo ʉbʉnunu? Gʉkaja na mbombo najɨmo, looli ʉkʉtaagigwa panja nʉ kʉkanyigwa na bandʉ.
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 “Ʉmwe mulɨ bo ʉlʉmuli kʉ bandʉ boosa. Akaaja aka kajengiigwe pa kyamba, kakabagɨla ʉkwifisa.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Kangɨ abandʉ batikwasya ɨnyaale nʉ kʉjɨkupɨkɨla nɨ kiibo, looli bikʉjɨbɨɨka pa kɨkolela nyaale, ʉkʉtɨ jɨbamulɨkɨlege boosa aba balimo nnyumba.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Bʉbʉʉbo ʉlʉmuli lwɨnu lʉmulɨkege nkyeni mmbandʉ ʉkʉtɨ basibonege ɨmbombo syɨnu ɨnunu, bantuufyege ʉGwiseemwe ʉgwa kʉmwanya.”
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 “Mulɨngiinogonaga ʉkʉtɨ naaliisile kʉkʉsyomola ɨndagɨlo sya Moose, pamo ɨsi baajobile abakunguluka. Mma, ngaaliisile kʉkʉsyomola, looli naaliisile ʉkʉtɨ syosa ɨsi aajobile Kyala siboneke.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Nalooli nikʉbabʉʉla, kʉpepe ʉkoomoka ʉmpaalanga nɨ kiisʉ, ʉkʉkɨnda ʉkoomoka akasyʉ kamo akanandɨ akaa mu ndagɨlo sya Moose, mpaka syosa ɨsi silimo siboneke.
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 Mu ndagɨlo ɨsyo, gwesa ʉjʉ ikʉkilania ʉlʉlagɨlo lʉmo ʉlʉnandɨ, nʉ kʉbamanyisya abangɨ ʉkʉtɨ boope bakilanie, ʉjo jo ikwisa kʉjobigwaga ʉkʉja nnandɨ mBʉnyafyale bwa kʉmwanya. Looli gwesa ʉjʉ ikʉsikonga nʉ kʉbamanyisya abangɨ, ʉkʉtɨ boope basikonge, ʉjo jo ikwisa kʉjobigwaga ʉkʉja nkʉlʉmba mBʉnyafyale bwa kʉmwanya.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, Kyala atikwisa kʉbambɨlɨla ʉmwe mBʉnyafyale bwake, lɨnga ʉbʉgolofu bwɨnu bʉkabʉkɨnda ʉbʉgolofu bwa Bafalisai, nʉ bwa bamanyisi baa ndagɨlo sya Moose.”
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 “Mupɨliike ʉkʉtɨ abandʉ abaa ijolo baabʉʉliigwe ʉkʉtɨ, ‘Ʉlɨngagogaga, nʉ kʉtɨ ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉnngoga ʉnnine, gwa kʉlongigwa.’
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Looli ʉne nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉnkalalɨla ʉnnine, gwa kʉlongigwa. Kangɨ ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉntʉka ʉmwitɨki ʉnnine amaheelu, gwa kʉlongigwa pa lʉkomaano. Kangɨ ʉjʉ ikʉntʉka ʉmwitɨki ʉnnine ikʉtɨ, ‘Ʉgwe ʉlɨ nkonyofu,’ ʉjo gwa kʉtaagigwa ndʉpanga lwa mooto!
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 “Po lɨnga kʉsoosya iikemo lyako pa kɨgemo, leelo ʉkʉmbwike ʉkʉtɨ ʉntʉlile ɨnongwa ʉnnino,
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 ʉlɨleke iikemo lyako pa kɨgemo, bʉʉka taasi ʉkamanyane nʉ nnino jʉla. Po gwisege kʉkʉsoosya iikemo lyako ɨlyo.
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 “Kangɨ lɨnga ʉmundʉ jʉmo ikʉkʉtwala kʉ ndongi, nakalɨnga ʉnsʉʉme ʉkʉtɨ mupɨlɨkɨsanie. Kɨsita kʉbomba bo ʉlo, ikʉkʉfikɨsya kʉ ndongi, joope ʉndongi ikʉkʉtwala kʉ nsikali, ʉnsikali ikʉkʉsopa mu nnyololo.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Nalooli nikʉkʉbʉʉla, ʉtikwisa kʉsooka nkatɨ mula mpaka ʉhombe fyosa, ɨfi kʉmeleligwa!”
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 “Mupɨliike ʉlʉlagɨlo ʉlʉ lukʉtɨ, ‘Ʉlɨngalogwaga.’
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Looli ʉne nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉnkeeta ʉnkiikʉlʉ nʉ kʉnnyonywa, bo alogilwe nagwe mu ndumbula jaake.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Lɨnga ɨkɨsige kyako kikʉkʉsofya, kɨfyʉle nʉ kʉkɨtaaga pabʉtali na nungwe! Kʉnunu ʉkʉsobesya akambakaasya kamo akaa mbɨlɨ gwako, ʉkʉkɨnda ʉmbɨlɨ gwako goosa ʉkʉtaagigwa ndʉpanga lwa mooto.
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Kangɨ lɨnga ɨkɨboko kyako kikʉkʉsofya, ʉkɨbuute nʉ kʉkɨtaaga pabʉtali na nungwe! Kʉnunu ʉkʉsobesya akambakaasya kamo akaa mbɨlɨ gwako, ʉkʉkɨnda ʉmbɨlɨ gwako goosa ʉkwingɨla ndʉpanga lwa mooto.”
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 “Kangɨ mupɨliike ʉlʉlagɨlo ʉlʉ lukʉtɨ, ‘Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉnndeka ʉnkasi, ampege kalata ʉgwa kʉnsoosya.’
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Looli ʉne nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, gwesa ʉjʉ anndekile ʉnkasi, bo akankola mbʉlogwe, ʉnkiikʉlʉ jʉla lɨnga ikʉbʉʉka kʉkwegigwa kangɨ, ʉjo abapelile abandʉ abo babɨlɨ ʉkʉja balogwe, ʉnkiikʉlʉ jʉla nʉ ndʉme.”
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 “Mupɨliike ʉkʉtɨ abandʉ abaa ijolo baabʉʉliigwe ʉkʉtɨ, ‘Lɨnga mukʉlapa kʉ Ntwa, mulɨngoonangaga. Looli mubombege syosa ɨsi mulapile kʉ Ntwa Kyala.’
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 Looli ʉne nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, mulɨngalapaga sikʉ, nalɨnga ko kʉlapɨla kʉmwanya, paapo kyo kɨkota kya Kyala,
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 pamo kʉkiisʉ, paapo kyo kɨkota kya Kyala ɨkya kʉbɨɨkapo amalʉndɨ gaake, pamo kʉ Jelusalemu, paapo ko kaaja kaa Malafyale ʉNkʉlʉmba.
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Kangɨ mulɨngalapaga kʉ mitʉ gyɨnu, paapo mukabagɨla ʉkwandʉla nʉ lʉnywili lʉmo ʉlwa nywili syɨnu ʉkʉja lwelu pamo lʉtiitʉ.
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 Looli mujobege lyene ɨlya kʉtɨ, ‘Eena,’ lɨnga mukwitɨka, nɨ lyakʉtɨ, ‘Mma,’ lɨnga mukʉkaana, paapo ɨsya kongelapo palɨ ɨsyo, sikʉfuma kʉ mbiibi jʉla Seetano.”
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 “Mupɨliike ʉlʉlagɨlo ʉlʉ lukʉtɨ, ‘Ɨkɨsige kʉ kɨsige nɨ liino kʉ liino.’
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Looli ʉne nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, mulɨngagomokesyaga ʉbʉbiibi kʉ mundʉ ʉjʉ ababombiile ʉbʉbiibi. Lɨnga ʉmundʉ akʉkomile ʉlʉsaja ʉlwa kʉ kiilɨɨlo, ʉnsanukɨsye nʉ lwa kʉ kiimama.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 Kangɨ lɨnga ʉmundʉ akʉsitaakile ʉkʉtɨ eege ɨsyatɨ jaako, nndekele ni ikoti.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Kangɨ lɨnga ʉmundʉ ikʉkʉfimbɨlɨsya ʉkwitwɨka ɨkɨtwalo kyake ʉkwenda ɨkilomita jɨmo, bʉʉkaga nagwe ɨkilomita ibɨlɨ.
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Kangɨ lɨnga jʉmo ikʉkʉsʉʉma fimo, ʉmpege. Kangɨ lɨnga ʉmundʉ ikʉlonda ʉkʉkopa fimo, ʉlɨngammwimaga.”
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 “Mupɨliike Kyala ikʉtɨ, ‘Ʉbaganege abanino,’ abandʉ bikʉtɨ, ‘Ʉbabengege abalʉgʉ baako.’
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Looli ʉne nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, mubaganege abalʉgʉ bɨɨnu. Kangɨ mubasʉʉmɨlege kwa Kyala boosa aba bikʉbataamya.
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 Po mukʉjaga baana baa Gwiseemwe ʉgwa kʉmwanya, paapo ʉmwene iisʉba lyake likʉbamulɨkɨla abandʉ abanunu na babiibi, nɨ fula jaake jikʉbatimɨla abandʉ abagolofu pamopeene na aba bakaja bagolofu.
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 Lɨnga mukʉbagana beene aba babaganile ʉmwe, mukʉsʉʉbɨla ʉkʉkaba ɨfihombigwa filɨkʉ? Bʉle, abasongesya songo boope batikʉbagana beene aba babaganile?
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 Kangɨ lɨnga mukʉbaponia beene abiinɨɨnu, bo mubombile ɨsya fiki ʉkʉbakɨndapo abangɨ? Keeta boope aba batikʉmmwitɨka Kyala boope bikʉbaponia abiinaabo.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Po mujege bagolofu bo ʉlwa Gwiseemwe ʉgwa kʉmwanya ʉngolofu.”
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.