Mateus 5
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs AAI
1 Jesu bo akɨbwene ɨkɨlʉndɨlo ɨkya bandʉ, alɨnkʉfyʉka pa kyamba. Po bo atʉʉgeele, abafundigwa baake balɨnkʉnkonga,
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 alɨnkwanda ʉkʉbamanyisya, alɨnkʉtɨ,
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 “Basajiigwe aba bikʉnndonda fiijo Kyala
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Basajiigwe aba basulumeenie,
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Basajiigwe abooloolo,
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Basajiigwe aba balɨ nɨ njala nɨ kyʉmɨlwa ɨkya bʉgolofu,
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Basajiigwe aba bikʉbapaakɨsya abangɨ,
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Basajiigwe aba balɨ nɨ ndumbula ɨnyeelu,
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Basajiigwe aba bikʉbafwania abandʉ,
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Basajiigwe aba bikʉtaamigwa kʉnongwa jaa kʉbomba ɨsya bwigane bwa Kyala,
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 “Musajiigwe ʉmwe mwe abandʉ bikʉbatʉka, bikʉbataamya nʉ kʉbajobela ɨmbiibi nyingi ɨsya bʉtʉngʉlʉ, kʉnongwa jangʉ.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Boope abiisʉkʉlʉ baabo, baababombelaga abakunguluka aba baaliko ijolo bo lʉlʉʉlo. Po musekelege fiijo, paapo Kyala ababɨɨkiile ɨfihombigwa ɨfinywamu kʉmwanya.”
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 “Ʉmwe mulɨ bo ʉmuunyu kʉ bandʉ boosa. Looli ʉmuunyu lɨnga gʉsʉʉkile, ʉbagiile bʉleebʉle ʉkʉgomokesyamo ʉbʉnunu? Gʉkaja na mbombo najɨmo, looli ʉkʉtaagigwa panja nʉ kʉkanyigwa na bandʉ.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 “Ʉmwe mulɨ bo ʉlʉmuli kʉ bandʉ boosa. Akaaja aka kajengiigwe pa kyamba, kakabagɨla ʉkwifisa.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Kangɨ abandʉ batikwasya ɨnyaale nʉ kʉjɨkupɨkɨla nɨ kiibo, looli bikʉjɨbɨɨka pa kɨkolela nyaale, ʉkʉtɨ jɨbamulɨkɨlege boosa aba balimo nnyumba.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Bʉbʉʉbo ʉlʉmuli lwɨnu lʉmulɨkege nkyeni mmbandʉ ʉkʉtɨ basibonege ɨmbombo syɨnu ɨnunu, bantuufyege ʉGwiseemwe ʉgwa kʉmwanya.”
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 “Mulɨngiinogonaga ʉkʉtɨ naaliisile kʉkʉsyomola ɨndagɨlo sya Moose, pamo ɨsi baajobile abakunguluka. Mma, ngaaliisile kʉkʉsyomola, looli naaliisile ʉkʉtɨ syosa ɨsi aajobile Kyala siboneke.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Nalooli nikʉbabʉʉla, kʉpepe ʉkoomoka ʉmpaalanga nɨ kiisʉ, ʉkʉkɨnda ʉkoomoka akasyʉ kamo akanandɨ akaa mu ndagɨlo sya Moose, mpaka syosa ɨsi silimo siboneke.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Mu ndagɨlo ɨsyo, gwesa ʉjʉ ikʉkilania ʉlʉlagɨlo lʉmo ʉlʉnandɨ, nʉ kʉbamanyisya abangɨ ʉkʉtɨ boope bakilanie, ʉjo jo ikwisa kʉjobigwaga ʉkʉja nnandɨ mBʉnyafyale bwa kʉmwanya. Looli gwesa ʉjʉ ikʉsikonga nʉ kʉbamanyisya abangɨ, ʉkʉtɨ boope basikonge, ʉjo jo ikwisa kʉjobigwaga ʉkʉja nkʉlʉmba mBʉnyafyale bwa kʉmwanya.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, Kyala atikwisa kʉbambɨlɨla ʉmwe mBʉnyafyale bwake, lɨnga ʉbʉgolofu bwɨnu bʉkabʉkɨnda ʉbʉgolofu bwa Bafalisai, nʉ bwa bamanyisi baa ndagɨlo sya Moose.”
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 “Mupɨliike ʉkʉtɨ abandʉ abaa ijolo baabʉʉliigwe ʉkʉtɨ, ‘Ʉlɨngagogaga, nʉ kʉtɨ ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉnngoga ʉnnine, gwa kʉlongigwa.’
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Looli ʉne nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉnkalalɨla ʉnnine, gwa kʉlongigwa. Kangɨ ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉntʉka ʉmwitɨki ʉnnine amaheelu, gwa kʉlongigwa pa lʉkomaano. Kangɨ ʉjʉ ikʉntʉka ʉmwitɨki ʉnnine ikʉtɨ, ‘Ʉgwe ʉlɨ nkonyofu,’ ʉjo gwa kʉtaagigwa ndʉpanga lwa mooto!
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 “Po lɨnga kʉsoosya iikemo lyako pa kɨgemo, leelo ʉkʉmbwike ʉkʉtɨ ʉntʉlile ɨnongwa ʉnnino,
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 ʉlɨleke iikemo lyako pa kɨgemo, bʉʉka taasi ʉkamanyane nʉ nnino jʉla. Po gwisege kʉkʉsoosya iikemo lyako ɨlyo.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 “Kangɨ lɨnga ʉmundʉ jʉmo ikʉkʉtwala kʉ ndongi, nakalɨnga ʉnsʉʉme ʉkʉtɨ mupɨlɨkɨsanie. Kɨsita kʉbomba bo ʉlo, ikʉkʉfikɨsya kʉ ndongi, joope ʉndongi ikʉkʉtwala kʉ nsikali, ʉnsikali ikʉkʉsopa mu nnyololo.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Nalooli nikʉkʉbʉʉla, ʉtikwisa kʉsooka nkatɨ mula mpaka ʉhombe fyosa, ɨfi kʉmeleligwa!”
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 “Mupɨliike ʉlʉlagɨlo ʉlʉ lukʉtɨ, ‘Ʉlɨngalogwaga.’
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Looli ʉne nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉnkeeta ʉnkiikʉlʉ nʉ kʉnnyonywa, bo alogilwe nagwe mu ndumbula jaake.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 Lɨnga ɨkɨsige kyako kikʉkʉsofya, kɨfyʉle nʉ kʉkɨtaaga pabʉtali na nungwe! Kʉnunu ʉkʉsobesya akambakaasya kamo akaa mbɨlɨ gwako, ʉkʉkɨnda ʉmbɨlɨ gwako goosa ʉkʉtaagigwa ndʉpanga lwa mooto.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Kangɨ lɨnga ɨkɨboko kyako kikʉkʉsofya, ʉkɨbuute nʉ kʉkɨtaaga pabʉtali na nungwe! Kʉnunu ʉkʉsobesya akambakaasya kamo akaa mbɨlɨ gwako, ʉkʉkɨnda ʉmbɨlɨ gwako goosa ʉkwingɨla ndʉpanga lwa mooto.”
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 “Kangɨ mupɨliike ʉlʉlagɨlo ʉlʉ lukʉtɨ, ‘Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉnndeka ʉnkasi, ampege kalata ʉgwa kʉnsoosya.’
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Looli ʉne nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, gwesa ʉjʉ anndekile ʉnkasi, bo akankola mbʉlogwe, ʉnkiikʉlʉ jʉla lɨnga ikʉbʉʉka kʉkwegigwa kangɨ, ʉjo abapelile abandʉ abo babɨlɨ ʉkʉja balogwe, ʉnkiikʉlʉ jʉla nʉ ndʉme.”
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 “Mupɨliike ʉkʉtɨ abandʉ abaa ijolo baabʉʉliigwe ʉkʉtɨ, ‘Lɨnga mukʉlapa kʉ Ntwa, mulɨngoonangaga. Looli mubombege syosa ɨsi mulapile kʉ Ntwa Kyala.’
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Looli ʉne nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, mulɨngalapaga sikʉ, nalɨnga ko kʉlapɨla kʉmwanya, paapo kyo kɨkota kya Kyala,
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 pamo kʉkiisʉ, paapo kyo kɨkota kya Kyala ɨkya kʉbɨɨkapo amalʉndɨ gaake, pamo kʉ Jelusalemu, paapo ko kaaja kaa Malafyale ʉNkʉlʉmba.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Kangɨ mulɨngalapaga kʉ mitʉ gyɨnu, paapo mukabagɨla ʉkwandʉla nʉ lʉnywili lʉmo ʉlwa nywili syɨnu ʉkʉja lwelu pamo lʉtiitʉ.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Looli mujobege lyene ɨlya kʉtɨ, ‘Eena,’ lɨnga mukwitɨka, nɨ lyakʉtɨ, ‘Mma,’ lɨnga mukʉkaana, paapo ɨsya kongelapo palɨ ɨsyo, sikʉfuma kʉ mbiibi jʉla Seetano.”
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 “Mupɨliike ʉlʉlagɨlo ʉlʉ lukʉtɨ, ‘Ɨkɨsige kʉ kɨsige nɨ liino kʉ liino.’
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Looli ʉne nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, mulɨngagomokesyaga ʉbʉbiibi kʉ mundʉ ʉjʉ ababombiile ʉbʉbiibi. Lɨnga ʉmundʉ akʉkomile ʉlʉsaja ʉlwa kʉ kiilɨɨlo, ʉnsanukɨsye nʉ lwa kʉ kiimama.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Kangɨ lɨnga ʉmundʉ akʉsitaakile ʉkʉtɨ eege ɨsyatɨ jaako, nndekele ni ikoti.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Kangɨ lɨnga ʉmundʉ ikʉkʉfimbɨlɨsya ʉkwitwɨka ɨkɨtwalo kyake ʉkwenda ɨkilomita jɨmo, bʉʉkaga nagwe ɨkilomita ibɨlɨ.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Kangɨ lɨnga jʉmo ikʉkʉsʉʉma fimo, ʉmpege. Kangɨ lɨnga ʉmundʉ ikʉlonda ʉkʉkopa fimo, ʉlɨngammwimaga.”
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 “Mupɨliike Kyala ikʉtɨ, ‘Ʉbaganege abanino,’ abandʉ bikʉtɨ, ‘Ʉbabengege abalʉgʉ baako.’
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Looli ʉne nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, mubaganege abalʉgʉ bɨɨnu. Kangɨ mubasʉʉmɨlege kwa Kyala boosa aba bikʉbataamya.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Po mukʉjaga baana baa Gwiseemwe ʉgwa kʉmwanya, paapo ʉmwene iisʉba lyake likʉbamulɨkɨla abandʉ abanunu na babiibi, nɨ fula jaake jikʉbatimɨla abandʉ abagolofu pamopeene na aba bakaja bagolofu.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Lɨnga mukʉbagana beene aba babaganile ʉmwe, mukʉsʉʉbɨla ʉkʉkaba ɨfihombigwa filɨkʉ? Bʉle, abasongesya songo boope batikʉbagana beene aba babaganile?
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Kangɨ lɨnga mukʉbaponia beene abiinɨɨnu, bo mubombile ɨsya fiki ʉkʉbakɨndapo abangɨ? Keeta boope aba batikʉmmwitɨka Kyala boope bikʉbaponia abiinaabo.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Po mujege bagolofu bo ʉlwa Gwiseemwe ʉgwa kʉmwanya ʉngolofu.”
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.