Mateus 12
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs ARA
1 Akabalɨlo kamo, Jesu na bafundigwa baake bendaga mmigʉnda pi isikʉ ɨlya pa Sabati. Abafundigwa baake baalɨ nɨ njala, balɨnkwanda ʉkʉpʉlʉla ɨfisaasali, balɨnkʉlya.
1 Por aquele tempo, em dia de sábado, passou Jesus pelas searas. Ora, estando os seus discípulos com fome, entraram a colher espigas e a comer.
2 Looli aBafalisai bo basibwene ɨsyo, balɨnkʉmmbʉʉla Jesu balɨnkʉtɨ, “Fiki, abafundigwa baako bikʉpʉlʉla? Silɨ mwiko pi isikʉ ɨlya pa Sabati!”
2 Os fariseus, porém, vendo isso, disseram-lhe: Eis que os teus discípulos fazem o que não é lícito fazer em dia de sábado.
3 Jesu alɨnkʉbaamula alɨnkʉtɨ, “Bʉle, mukabalamo Kalata ʉMwikemo ɨsi aabombile ʉmalafyale Ndaabɨti na banine bo balɨ nɨ njala?
3 Mas Jesus lhes disse: Não lestes o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Aalingiile mu nyumba jaa Kyala, aaliile ɨfisyesye ɨfiikemo ʉmwene na banine, ɨfi bakaaliitɨkɨsiigwe ʉkʉlya nɨ ndagɨlo sya Moose. Baaliitɨkɨsiigwe beene abapuuti.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não lhes era lícito comer, nem a ele nem aos que com ele estavam, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Kalɨ, mukabalamo ɨndagɨlo sya Moose ʉkʉtɨ abapuuti bikʉbomba ɨmbombo mu tempeli pi isikʉ ɨlya pa Sabati? Leelo batikʉbaligwa ʉkʉja batʉlanongwa.
5 Ou não lestes na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo violam o sábado e ficam sem culpa? Pois eu vos digo:
6 Looli nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, apa alipo ʉnkʉlʉmba ʉkʉkɨnda ɨtempeli.
6 aqui está quem é maior que o templo.
7 Lɨnga mwagaageenie amasyʉ gaa Kalata ʉMwikemo, aga gikʉtɨ, ‘Ngʉlonda ɨkɨbabɨɨlɨsi, lyomma iikemo,’ ngalɨ mukabalonga abandʉ aba bakaja nɨ nongwa najɨmo.
7 Mas, se vós soubésseis o que significa:
8 Paapo Nnyamundʉ jo Ntwa gwa Sabati.”
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Jesu alɨnkʉsookako ʉko, alɨnkwingɨla mu sinagogi jaabo.
9 Tendo Jesus partido dali, entrou na sinagoga deles.
10 Mu sinagogi mula, aalimo ʉmundʉ jʉmo ʉjʉ ɨkɨboko kyake kyalalile. Baalimo kangɨ aBafalisai aba baalondaga ʉkʉnngela Jesu ʉkʉtɨ bansitaake, po balɨnkʉnndaalʉʉsya balɨnkʉtɨ, “Bʉle, ɨndagɨlo sya Moose sikwitɨkɨsya ʉkʉmmbʉmbʉlʉsya ʉmundʉ pi isikʉ ɨlya pa Sabati?”
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida; e eles, então, com o intuito de acusá-lo, perguntaram a Jesus: É lícito curar no sábado?
11 Jesu alɨnkʉbaamula alɨnkʉtɨ, “Lɨnga ɨngʼoosi jaako jɨmo jɨsolokiile nkiina pi isikʉ ɨlya pa Sabati, kʉbomba bʉleebʉle? Bʉle, ʉtikʉjɨfyʉla?
11 Ao que lhes respondeu: Qual dentre vós será o homem que, tendo uma ovelha, e, num sábado, esta cair numa cova, não fará todo o esforço, tirando-a dali?
12 Bʉle, ʉmundʉ akaja mpala ʉkʉkɨnda ɨngʼoosi? Kʉnongwa ɨjo sikʉtwitɨkɨsya ʉkʉbomba ɨnunu pi isikʉ ɨlya pa Sabati.”
12 Ora, quanto mais vale um homem que uma ovelha? Logo, é lícito, nos sábados, fazer o bem.
13 Po Jesu alɨnkʉmmbʉʉla ʉmundʉ ʉjʉ aalalile ɨkɨboko alɨnkʉtɨ, “Golosya ɨkɨboko kyako.” Alɨnkʉkɨgolosya, nakalɨnga kɨlɨnkʉbʉmbʉlʉka, kɨlɨnkʉja kɨkafu bo ɨkɨboko kyake ɨkɨngɨ.
13 Então, disse ao homem: Estende a mão. Estendeu-a, e ela ficou sã como a outra.
14 Looli aBafalisai balɨnkʉsooka panja, balɨnkʉjobesania ɨsya kʉnngoga Jesu.
14 Retirando-se, porém, os fariseus, conspiravam contra ele, sobre como lhe tirariam a vida.
15 Jesu bo asyageenie ɨnyiinogono syabo, alɨnkʉsookapo pala. Abandʉ bingi bankongaga, aababʉmbʉlʉsyaga ababine boosa.
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 Looli aabakaanisyaga ʉkʉtɨ balɨngajobaga ʉkʉtɨ jo jwani.
16 advertindo-lhes, porém, que o não expusessem à publicidade,
17 Jesu aajobaga bo ʉlo, ʉkʉtɨ siboneke ɨsi aajobile ʉnkunguluka Jeesaja mwa Kalata ʉMwikemo ʉkʉtɨ,
17 para se cumprir o que foi dito por intermédio do profeta Isaías:
18 “Namunkeete ʉmbombeli gwangʉ ʉjʉ nʉnsʉngwile,
18 Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se compraz. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Pabʉlongi aikʉja kɨnuunu,
19 Não contenderá, nem gritará, nem alguém ouvirá nas praças a sua voz.
20 Atikwisa kʉmfulasya najʉmo ʉjʉ moonywa,
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará a torcida que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Kangɨ abandʉ abaa mfiisʉ ɨfingi bikwisa kʉnsʉʉbɨlaga.”
21 E, no seu nome, esperarão os gentios.
22 Po abandʉ bamo balɨnkʉntwala kwa Jesu ʉmundʉ jʉmo ʉjʉ aalɨ nɨ mbepo ɨnyali. Ɨmbepo ɨnyali jɨla jaalɨmpelile ʉkʉja mfwa maaso nʉ kʉsita kʉjoba. Jesu alɨnkʉmmbʉmbʉlʉsya, ʉmundʉ jʉla alɨnkʉjoba nʉ kʉkeeta.
22 Então, lhe trouxeram um endemoninhado, cego e mudo; e ele o curou, passando o mudo a falar e a ver.
23 Ɨkɨlʉndɨlo kyosa ɨkya bandʉ balɨnkʉswiga, balɨnkʉtɨ, “Bʉle, ʉjʉ akaja Mwana gwa malafyale Ndaabɨti?”
23 E toda a multidão se admirava e dizia: É este, porventura, o Filho de Davi?
24 Looli aBafalisai bo bapɨliike ɨsi abombile Jesu, balɨnkʉtɨ, “Ʉmundʉ ʉjʉ ikʉsikaga ɨmbepo ɨnyali kwene kʉ maka agaa Belisebuli, ʉnkʉlʉmba gwa mbepo ɨnyali.”
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, murmuravam: Este não expele demônios senão pelo poder de Belzebu, maioral dos demônios.
25 Jesu alɨnkʉsyagania ɨnyiinogono syabo, po alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Abandʉ abaa mbʉnyafyale bʉmo, lɨnga bikʉsambʉkana, ʉbʉnyafyale ʉbo bukʉfwa. Boope abaa nkɨkolo kɨmo, lɨnga basambʉkeene, ɨkɨkolo ɨkyo kikʉfwa.
25 Jesus, porém, conhecendo-lhes os pensamentos, disse: Todo reino dividido contra si mesmo ficará deserto, e toda cidade ou casa dividida contra si mesma não subsistirá.
26 Lɨnga Seetano ikʉnkaga Seetano, po ʉbʉlongosi bwake bʉsambʉkeene. Bukwɨmaga bʉleebʉle?
26 Se Satanás expele a Satanás, dividido está contra si mesmo; como, pois, subsistirá o seu reino?
27 Lɨnga mukʉtɨ ʉne ngʉsikaga ɨmbepo ɨnyali kʉ maka agaa Belisebuli, abafundigwa bɨɨnu bikʉsikaga kʉ maka gaani? Abafundigwa bɨɨnu bikʉjaga balamuli bɨɨnu.
27 E, se eu expulso demônios por Belzebu, por quem os expulsam vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
28 Looli lɨnga ʉne ngʉsikaga ɨmbepo ɨnyali kʉ maka agaa Mbepo gwa Kyala, po ʉBʉnyafyale bwa Kyala bʉfikile kʉmyɨnu!
28 Se, porém, eu expulso demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o reino de Deus sobre vós.
29 Akajako ʉmundʉ najʉmo ʉjʉ abagiile ʉkwingɨla nnyumba jaa ʉjʉ alɨ na maka nkʉpʉpa ɨfyʉma fyake, bo akampinya taasi jʉla ʉgwa maka. Looli lɨnga ampinyile, po abagiile ʉkʉmpʉpa ɨfyʉma fyake.
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E, então, lhe saqueará a casa.
30 “Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ akaja na niine, ikʉpɨngana na niine, na ʉjʉ atikʉbʉngaania pamopeene na niine, ikʉbalania.
30 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 Kʉnongwa ɨjo nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, abandʉ babagiile ʉkʉhobokeligwa kʉkʉtɨ bʉtʉlanongwa na maheelu. Looli ʉjʉ ikʉntʉka Mbepo Mwikemo, atikwisa kʉhobokeligwa.
31 Por isso, vos declaro: todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Kangɨ ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉntʉka Nnyamundʉ abagiile ʉkʉhobokeligwa. Looli ʉjʉ ikʉntʉka Mbepo Mwikemo, atikwisa kʉhobokeligwa, akabalɨlo aka pamo aka kikwisa.”
32 Se alguém proferir alguma palavra contra o Filho do Homem, ser-lhe-á isso perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, não lhe será isso perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 “Ʉtendekesye ʉmpiki kanunu, ɨseke syake sikʉjaga nunu. Ʉtendekesye ʉmpiki kabiibi, ɨseke syake sikʉjaga mbiibi. Ʉbagiile ʉkʉgʉmanya ʉmpiki muno gʉjɨɨliile kʉ seke syake.
33 Ou fazei a árvore boa e o seu fruto bom ou a árvore má e o seu fruto mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Mwe njoka ʉmwe! Mubagiile bʉleebʉle ʉkʉjoba ɨnunu bo ʉmwe mulɨ babiibi? Ʉmundʉ ikʉjoba ɨsi siiswile nʉ kooneka ʉkʉfuma mu ndumbula jaake.
34 Raça de víboras, como podeis falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Ʉmundʉ ʉnnunu ikʉsoosya ɨnunu ʉkʉfuma mu nunu ɨsi siiswile mu ndumbula jaake. Looli ʉmundʉ ʉmbiibi, ikʉsoosya ɨmbiibi ʉkʉfuma mu mbiibi ɨsi siiswile mu ndumbula jaake.
35 O homem bom tira do tesouro bom coisas boas; mas o homem mau do mau tesouro tira coisas más.
36 Nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, pi isikʉ lya bʉlongi, abandʉ bikwisa kʉlaalʉʉsigwa ʉkʉlɨngaania kʉkʉtɨ isyʉ ɨlya mwalo ɨlɨ baalɨjobile.
36 Digo-vos que de toda palavra frívola que proferirem os homens, dela darão conta no Dia do Juízo;
37 Po kʉ masyʉ gaako amanunu kwisa kwabʉligwa pabʉlongi, na kʉ masyʉ gaako amabiibi kwisa kʉlongigwa.”
37 porque, pelas tuas palavras, serás justificado e, pelas tuas palavras, serás condenado.
38 Po aBafalisai bamo na bamanyisi baa ndagɨlo sya Moose, balɨnkʉmmbʉʉla Jesu balɨnkʉtɨ, “Gwe Mmanyisi, tukʉlonda ʉbombe ɨkiika, ʉkʉnangɨsya ʉkʉtɨ ʉtʉmiigwe na Kyala.”
38 Então, alguns escribas e fariseus replicaram: Mestre, queremos ver de tua parte algum sinal.
39 Jesu alɨnkʉbaamula alɨnkʉtɨ, “Ʉmwe mulɨ batʉlanongwa mukiigana ʉkʉmmanya Kyala, ʉkeetege mukʉsʉʉma ɨkɨmanyilo! Mutikʉpeeligwa ɨkɨmanyilo nakɨmo, looli kyene ɨkɨmanyilo ɨkya nkunguluka Joona.
39 Ele, porém, respondeu: Uma geração má e adúltera pede um sinal; mas nenhum sinal lhe será dado, senão o do profeta Jonas.
40 Bo ʉlwa Joona aalɨ munda muuswɨ ɨnywamu amasikʉ matatʉ, pakɨlo na pamuusi, bʉbʉʉbo Nnyamundʉ aikʉtʉʉgala mwi ipʉmba amasikʉ matatʉ, pakɨlo na pamuusi.
40 Porque assim como esteve Jonas três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 Pi isikʉ lya bʉlongi, boope abandʉ abaa mu Ninibe bikwisa kwɨma ʉkʉbabʉʉla mwe bandʉ baa nkabalɨlo aka, ʉkʉtɨ mulɨ babiibi, paapo Joona bo alʉmbɨliile ɨliisyʉ lya Kyala kʉmyabo, baapɨndwike. Apa lɨɨlɨno alipo ʉnkʉlʉmba ʉkʉnkɨnda Joona!
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Pi isikʉ lya bʉlongi, ʉmalafyale ʉnkiikʉlʉ ʉgwa kwitongo ikwisa kwɨma ʉkʉbabʉʉla mwe bandʉ baa nkabalɨlo aka, ʉkʉtɨ mulɨ babiibi. Ʉmwene aafumile nkiisʉ kya kʉbʉtali, aaliisile kʉkʉpɨlɨkɨsya amasyʉ gaa mahala agaa Solomoni. Apa lɨɨlɨno alipo ʉnkʉlʉmba ʉkʉnkɨnda Solomoni!”
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui está quem é maior do que Salomão.
43 “Ɨmbepo ɨnyali bo jikʉsooka mmundʉ, jikʉbʉʉka ndʉngalangala kʉkʉlonda ʉbʉjo bwa kʉtʉʉsya, jɨtikʉbwaga.
43 Quando o espírito imundo sai do homem, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 Po jikʉjoba jikʉtɨ, ‘Ngʉgomokelako kʉla kʉ nyumba jangʉ, kʉno naaliko.’ Lɨnga jɨgomwike, jikwaga ɨnyumba jɨlɨ jeene, jɨpyagɨliigwe nʉ kʉtendekesigwa kanunu.
44 Por isso, diz: Voltarei para minha casa donde saí. E, tendo voltado, a encontra vazia, varrida e ornamentada.
45 Po jikʉbʉʉka kʉkʉsyega ɨmbepo ɨnyali ɨsingi ihaano na ibɨlɨ, ɨmbiibi ʉkʉjɨkɨndapo ɨjeene. Ɨmbepo ɨsyo syosa sikwingɨla nʉ kʉtʉʉgala mmundʉ ʉjo. Po akajɨɨlo kaa mundʉ ʉjo kikʉja kabiibi ʉkʉkɨnda ʉlʉtasi. Mo muno sikwisa kʉjɨɨlaga kʉ bandʉ ababiibi abaa nkabalɨlo aka.”
45 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e o último estado daquele homem torna-se pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Jesu bo alɨ pakʉjoba nɨ kɨlʉndɨlo ɨkya bandʉ, keeta, ʉnna na baamyabo baa Jesu baalyɨmile panja pa nyumba ɨjɨ aalimo, baalondaga ʉkʉjoba nagwe.
46 Falava ainda Jesus ao povo, e eis que sua mãe e seus irmãos estavam do lado de fora, procurando falar-lhe.
47 Po ʉmundʉ jʉmo alɨnkʉmmbʉʉla alɨnkʉtɨ, “Keeta! Ʉnyoko na bakamu baako bɨɨmile panja, bikʉlonda ʉkʉjoba na nungwe.”
47 E alguém lhe disse: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem falar-te.
48 Looli Jesu alɨnkʉmmbʉʉla ʉmundʉ jʉla alɨnkʉtɨ, “Jʉʉba jo jwani? Na bakamu bangʉ bo baani?”
48 Porém ele respondeu ao que lhe trouxera o aviso: Quem é minha mãe e quem são meus irmãos?
49 Po alɨnkʉgolosya ɨkɨboko kʉ bafundigwa baake alɨnkʉtɨ, “Keeta, aba bo baa jʉʉba na bakamu bangʉ!
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse: Eis minha mãe e meus irmãos.
50 Gwesa ʉjʉ ikʉbomba ʉbwigane bwa Taata gwangʉ ʉgwa kʉmwanya, ʉjo jo nkamu gwangʉ, jo ilʉmbʉ gwangʉ, jo jʉʉba.”
50 Porque qualquer que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, irmã e mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.