Lucas 6
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs VC
1 Pi isikʉ lɨmo ɨlya pa Sabati, Jesu na bafundigwa baake bendaga mmigʉnda. Abafundigwa baake balɨnkwanda ʉkʉpʉlʉla ɨfisaasali nʉ kʉfigisa mmaboko nʉ kʉlya.
1 Em dia de sábado, Jesus atravessava umas plantações; seus discípulos iam colhendo espigas {de trigo}, as debulhavam na mão e comiam.
2 Po aBafalisai bamo balɨnkʉnndaalʉʉsya Jesu balɨnkʉtɨ, “Fiki mukʉpʉlʉla? Silɨ mwiko pi isikʉ ɨlya pa Sabati!”
2 Alguns dos fariseus lhes diziam: Por que fazeis o que não é permitido no sábado?
3 Jesu alɨnkʉbaamula alɨnkʉtɨ, “Bʉle, mukabalamo Kalata ʉMwikemo ɨsi aabombile ʉmalafyale Ndaabɨti na banine bo balɨ nɨ njala?
3 Jesus respondeu: Acaso não tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e os seus companheiros;
4 Aalingiile mu nyumba jaa Kyala, aalyegile ɨfisyesye ɨfiikemo ɨfi baaliitɨkɨsiigwe ʉkʉlya beene abapuuti, aaliile, aabapeele na banine aba aalɨ nabo.”
4 como entrou na casa de Deus e tomou os pães da proposição e deles comeu e deu de comer aos seus companheiros, se bem que só aos sacerdotes era permitido comê-los?
5 Jesu alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Nnyamundʉ jo Ntwa gwa Sabati.”
5 E ajuntou: O Filho do Homem é senhor também do sábado.
6 Ɨliisikʉ ɨlɨngɨ ɨlya pa Sabati, Jesu alɨnkwingɨla mu sinagogi, alɨnkʉmanyisya. Nkatɨ mula, aalimo ʉmundʉ jʉmo ʉjʉ ɨkɨboko kyake ɨkya kʉ kiilɨɨlo kyalalile.
6 Em outro dia de sábado, Jesus entrou na sinagoga e ensinava. Achava-se ali um homem que tinha a mão direita seca.
7 Abamanyisi baa ndagɨlo sya Moose na Bafalisai balɨnkʉntegelela Jesu, ʉkʉtɨ bammbone lɨnga ikʉmmbʉmbʉlʉsya ʉmundʉ pi isikʉ ɨlya pa Sabati, ʉkʉtɨ basyage simo ɨsya kʉnsitaaka.
7 Ora, os escribas e os fariseus observavam Jesus para ver se ele curaria no dia de sábado. Eles teriam então pretexto para acusá-lo.
8 Looli Jesu alɨnkʉsimanya ɨnyiinogono syabo, alɨnkʉmmbʉʉla jʉla ʉgwa kɨboko ɨkɨ kɨlalile, alɨnkʉtɨ, “Sumuka, gwɨme pakatɨ!” Alɨnkʉsumuka nʉ kwɨma.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e disse ao homem que tinha a mão seca: Levanta-te e põe-te em pé, aqui no meio. Ele se levantou e ficou em pé.
9 Po Jesu alɨnkʉbaamula alɨnkʉtɨ, “Nikʉbalaalʉʉsya ʉmwe ʉkʉtɨ, bʉle, siitɨkɨsiigwe ʉkʉbomba ɨnunu pamo ɨmbiibi pi isikʉ ɨlya pa Sabati? Ʉkʉpoka ʉbʉʉmi pamo ʉkʉboonanga?”
9 Disse-lhes Jesus: Pergunto-vos se no sábado é permitido fazer o bem ou o mal; salvar a vida, ou deixá-la perecer.
10 Jesu alɨnkʉbalʉʉsamila boosa, alɨnkʉmmbʉʉla ʉmundʉ jʉla alɨnkʉtɨ, “Golosya ɨkɨboko kyako.” Alɨnkʉkɨgolosya ɨkɨboko kyake, kɨlɨnkʉbʉmbʉlʉka, kɨlɨnkʉja kɨkafu.
10 E relanceando os olhos sobre todos, disse ao homem: Estende tua mão. Ele a estendeu, e foi-lhe restabelecida a mão.
11 Baakaleele fiijo, balɨnkʉjobesania ʉkʉtɨ bammbombele bʉleebʉle Jesu.
11 Mas eles encheram-se de furor e indagavam uns aos outros o que fariam a Jesus.
12 Ɨliisikʉ lɨmo, Jesu alɨnkʉbʉʉka kʉ kyamba kʉkwipuuta, ʉko ko alɨnkʉsʉʉma kwa Kyala ɨkɨlo kyosa.
12 Naqueles dias, Jesus retirou-se a uma montanha para rezar, e passou aí toda a noite orando a Deus.
13 Nʉlʉbʉnjʉ, alɨnkʉbakoolela abafundigwa baake. Ndɨ abo alɨnkʉbasʉngʉla kalongo na babɨlɨ, alɨnkʉbabɨɨka ʉkʉja batʉmigwa.
13 Ao amanhecer, chamou os seus discípulos e escolheu doze dentre eles que chamou de apóstolos:
14 Ɨngamu syabo baalɨ bo baa Simoni (ʉjʉ Jesu aalɨmpeele ɨngamu ɨjaa Peeteli) nʉ gwamyabo Andeleja, Jaakobo, Johani, Filipo, Balitolomai,
14 Simão, a quem deu o sobrenome de Pedro; André, seu irmão; Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Matai, Tomasi, Jaakobo ʉmwana gwa Alifai, Simoni ʉndwɨla kiisʉ kyake,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado Zelador;
16 Juuta ʉmwana gwa Jaakobo, na Juuta Isikalyoti ʉjʉ aalɨnndɨɨliile Jesu.
16 Judas, irmão de Tiago; e Judas Iscariotes, aquele que foi o traidor.
17 Jesu alɨnkʉsuluka ʉkʉfuma kʉ kyamba pamopeene na bafundigwa baake. Alɨnkwɨma pa bʉtelamu pamopeene na bafundigwa abingi nɨ kɨlʉndɨlo ɨkɨnywamu ɨkya bandʉ, aba baafumile mu Jelusalemu na moosa nkiisʉ ɨkya mu Jutai. Bamo baafumile mu Tili na mu Sitoni, ʉtwaja ʉtwa kʉmbalɨ kʉ nyanja.
17 Descendo com eles, parou numa planície. Aí se achava um grande número de seus discípulos e uma grande multidão de pessoas vindas da Judéia, de Jerusalém, da região marítima, de Tiro e Sidônia, que tinham vindo para ouvi-lo e ser curadas das suas enfermidades.
18 Baaliisile kʉkʉmpɨlɨkɨsya Jesu nʉ kʉbʉmbʉlʉsigwa ʉbʉbine bwabo. Boope aba baataamigwaga nɨ mbepo ɨnyali, baabʉmbʉlʉsigwaga.
18 E os que eram atormentados dos espíritos imundos ficavam livres.
19 Ɨkɨlʉndɨlo kyosa ɨkya babine baalondaga ʉkʉmpalamaasya Jesu, paapo amaka gaafumaga mmyake, aababʉmbʉlʉsyaga boosa.
19 Todo o povo procurava tocá-lo, pois saía dele uma força que os curava a todos.
20 Jesu alɨnkʉbakeeta abafundigwa baake, alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ,
20 Então ele ergueu os olhos para os seus discípulos e disse: Bem-aventurados vós que sois pobres, porque vosso é o Reino de Deus!
21 Musajiigwe ʉmwe mwe mulɨ nɨ njala akabalɨlo aka,
21 Bem-aventurados vós que agora tendes fome, porque sereis fartos! Bem-aventurados vós que agora chorais, porque vos alegrareis!
22 Musajiigwe ʉmwe mwe bikʉbabengaga abandʉ
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, vos expulsarem, vos ultrajarem, e quando repelirem o vosso nome como infame por causa do Filho do Homem!
23 “Boope abiisʉkʉlʉ baabo, baababombelaga abakunguluka bo lʉlʉʉlo. Bo ɨsyo sikʉbombigwa, musekelege nʉ kʉkina akabalɨlo ako, paapo Kyala ababɨɨkiile ɨfihombigwa ɨfinywamu kʉmwanya.
23 Alegrai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu. Era assim que os pais deles tratavam os profetas.
24 Looli ahɨɨli ʉmwe mwe mulɨ bakabi,
24 Mas ai de vós, ricos, porque tendes a vossa consolação!
25 Ahɨɨli ʉmwe mwe mwikwite akabalɨlo aka,
25 Ai de vós, que estais fartos, porque vireis a ter fome! Ai de vós, que agora rides, porque gemereis e chorareis!
26 Ahɨɨli ʉmwe mwe abandʉ boosa bikʉbajoba kanunu,
26 Ai de vós, quando vos louvarem os homens, porque assim faziam os pais deles aos falsos profetas!
27 “Looli nikʉbabʉʉla ʉmwe mwe mukʉpɨlɨka, mubaganege abalʉgʉ bɨɨnu. Aba bikʉbakalalɨla ʉmwe mubabombelege ɨnunu.
27 Digo-vos a vós que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Aba bikʉbaguna ʉmwe, mubasʉʉmɨlege kwa Kyala ʉkʉtɨ abasaje. Aba bikʉbabonela ʉmwe, mubasʉʉmɨlege.
28 abençoai os que vos maldizem e orai pelos que vos injuriam.
29 Lɨnga ʉmundʉ akʉkomile ʉlʉsaja ʉlwa kʉ kiilɨɨlo, ʉnsanukɨsye nʉ lwa kʉ kiimama. Lɨnga ʉmundʉ ikʉpoka ikoti lyako, ʉlɨngasiitɨlaga ɨsyatɨ.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra. E ao que te tirar a capa, não impeças de levar também a túnica.
30 Lɨnga jʉmo ikʉkʉsʉʉma fimo, ʉmpege. Ʉjʉ ikʉpoka ʉtʉndʉ twako, ʉlɨngalondaga ʉkʉkʉgomokesya.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Mubabombelege abangɨ bo muno mukʉlondela ʉkʉbombeligwa.
31 O que quereis que os homens vos façam, fazei-o também a eles.
32 “Lɨnga mukʉbagana beene aba babaganile ʉmwe, mukʉnangɨsya ɨnunu silɨkʉ? Keeta boope abatʉlanongwa, bikʉbagana aba bikʉbagana abeene.
32 Se amais os que vos amam, que recompensa mereceis? Também os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Lɨnga ʉmwe mukʉbabombela ɨnunu aba bikʉbabombela ɨnunu, mukʉnangɨsya ɨnunu silɨkʉ? Keeta boope ababomba mbiibi bikʉbomba bo ʉlo.
33 E se fazeis bem aos que vos fazem bem, que recompensa mereceis? Pois o mesmo fazem também os pecadores.
34 Lɨnga ʉmwe mukʉbakopesya aba mukʉsʉʉbɨla ʉkʉtɨ bikʉbahomba, mukʉnangɨsya ɨnunu silɨkʉ? Keeta boope ababomba mbiibi, bikʉbakopesya ababomba mbiibi biinaabo ʉkʉtɨ babahombe bo filafila.
34 Se emprestais àqueles de quem esperais receber, que recompensa mereceis? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 “Looli ʉmwe mubaganege abalʉgʉ bɨɨnu, mubabombelege ɨnunu. Mubakopesyege kɨsita kʉsʉʉbɨla ʉkʉbagomokesya. Lɨnga mukʉbomba bo ʉlo, po ɨfihombigwa fyɨnu fikʉjaga finywamu, kangɨ mukʉjaga baana baa Kyala ʉNkʉlʉmba, paapo ʉmwene nnunu na kʉlɨ aba batikʉgwa ʉlʉpi kʉmyake, na kʉ batʉlanongwa.
35 Pelo contrário, amai os vossos inimigos, fazei bem e emprestai, sem daí esperar nada. E grande será a vossa recompensa e sereis filhos do Altíssimo, porque ele é bom para com os ingratos e maus.
36 Po mujege nɨ kɨbabɨɨlɨsi bo ʉlwa Gwiseemwe ʉjʉ alɨ nɨ kɨbabɨɨlɨsi.”
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 “Mulɨngalongaga, nuumwe mutikʉlongigwaga na Kyala. Mulɨngannjobaga najʉmo kabiibi nuumwe mutikʉjobigwaga. Muhobokelege abangɨ nuumwe mukʉhobokeligwaga.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados;
38 Mubapege abandʉ nuumwe mukʉpeeligwaga, pa kɨpɨmo ɨkɨ kiiswile, kangɨ kɨkanyisiigwe nʉ kʉjʉgɨɨsigwa nʉ kʉsaata. Paapo ɨkɨpɨmo ɨkɨ mukʉbapɨmɨla abangɨ, kyo ɨkɨ Kyala ikwisa kʉbapɨmɨlaga nuumwe.”
38 dai, e dar-se-vos-á. Colocar-vos-ão no regaço medida boa, cheia, recalcada e transbordante, porque, com a mesma medida com que medirdes, sereis medidos vós também.
39 Jesu alɨnkʉbabʉʉla mfifwanikɨsyo alɨnkʉtɨ, “Kalɨ, ʉmfwa maaso abagiile ʉkʉnndongosya ʉmfwa maaso nnine? Batikʉgwɨla mbwina bobabɨɨlɨ?
39 Propôs-lhes também esta comparação: Pode acaso um cego guiar outro cego? Não cairão ambos na cova?
40 Ʉmfundigwa atikʉnkɨnda ʉmmanyisi gwake, looli ʉjʉ amalile ʉkʉmanyila ikʉfwana bo ʉmmanyisi gwake.
40 O discípulo não é superior ao mestre; mas todo discípulo perfeito será como o seu mestre.
41 “Fiki kʉkeeta akapaatʉ aka kalɨ nkɨsige ɨkya nnino, looli ʉtikʉlɨbona iitapwa ɨlɨ lɨlɨ nkɨsige kyako?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão e não reparas na trave que está no teu olho?
42 Kangɨ ʉbagiile bʉleebʉle ʉkʉmmbʉʉla ʉnnino ʉkʉtɨ, ‘Gwe nkamu gwangʉ, isaga ngʉsoosyemo akapaatʉ aka kalɨ nkɨsige kyako,’ looli ʉgwe ʉtikʉlɨbona iitapwa ɨlɨ lɨlɨ nkɨsige kyako? Gwe nsyobi ʉgwe! Soosyamo taasi iitapwa ɨlɨ lɨlɨ nkɨsige kyako, po kʉkeetaga kanunu nʉ kʉsoosyamo akapaatʉ nkɨsige ɨkya nnino!”
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Deixa-me, irmão, tirar de teu olho o argueiro, quando tu não vês a trave no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e depois enxergarás para tirar o argueiro do olho de teu irmão.
43 “Ʉmpiki ʉnnunu gʉkabagɨla ʉkʉpa ɨseke ɨmbiibi, kangɨ ʉmpiki ʉmbiibi gʉkabagɨla ʉkʉpa ɨseke ɨnunu.
43 Uma árvore boa não dá frutos maus, uma árvore má não dá bom fruto.
44 Ʉbagiile ʉkʉgʉmanya ʉmpiki muno gʉjɨɨliile kʉ seke syake, paapo abandʉ bakabagɨla ʉkʉpaata ɨseke sya nkʉjʉ pamo ɨsya maafiilʉ mmipiki ɨgya miifwa.
44 Porquanto cada árvore se conhece pelo seu fruto. Não se colhem figos dos espinheiros, nem se apanham uvas dos abrolhos.
45 Ʉmundʉ ʉnnunu ikʉsoosya ɨnunu ʉkʉfuma mu nunu ɨsi siiswile mu ndumbula jaake. Looli ʉmundʉ ʉmbiibi, ikʉsoosya ɨmbiibi ʉkʉfuma mu mbiibi ɨsi siiswile mu ndumbula jaake. Paapo ɨsi ʉmundʉ ikʉjoba, syo ɨsi siiswile nʉ kooneka ʉkʉfuma mu ndumbula jaake.”
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro do seu coração, e o homem mau tira coisas más do seu mau tesouro, porque a boca fala daquilo de que o coração está cheio.
46 “Fiki mukʉngoolela, ‘Gwe Ntwa, gwe Ntwa,’ looli mutikʉbomba ɨsi nikʉbabʉʉla?
46 Por que me chamais: Senhor, Senhor... e não fazeis o que digo?
47 Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikwisa kʉmyangʉ, nʉ kʉpɨlɨkɨsya ɨmanyisyo syangʉ nʉ kʉsikonga,
47 Todo aquele que vem a mim ouve as minhas palavras e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 afwene bo ʉlwa mundʉ ʉjʉ ajengile ɨnyumba. Bo akaalɨ ʉkʉjenga aakʉmbile paasi fiijo, aafikile pa lwalabwe, po aajengile ʉlwalo lwa nyumba jaake. Bo gʉfikile ʉmweleesyo, ʉlwɨsi lwajɨgutile kʉ maka fiijo, looli lwatoliigwe ʉkʉjɨjʉgɨɨsya, paapo jaajengiigwe kanunu.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou bem fundo e pôs os alicerces sobre a rocha. As águas transbordaram, precipitaram-se as torrentes contra aquela casa e não a puderam abalar, porque ela estava bem construída.
49 Looli ʉmundʉ gwesa ʉjʉ asipɨliike ɨmanyisyo syangʉ kɨsita kʉsibombela, afwene bo ʉlwa mundʉ ʉjʉ aajengile ɨnyumba jaake pa mfu kɨsita lwalo. Ʉlwɨsi bo lwisile lwajɨgutile kʉ maka fiijo, jɨlɨnkʉgwa nʉ kʉpangʉka joosa.”
49 Mas aquele que as ouve e não as observa é semelhante ao homem que construiu a sua casa sobre a terra movediça, sem alicerces. A torrente investiu contra ela, e ela logo ruiu; e grande foi a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.