Lucas 6
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs ACF
1 Pi isikʉ lɨmo ɨlya pa Sabati, Jesu na bafundigwa baake bendaga mmigʉnda. Abafundigwa baake balɨnkwanda ʉkʉpʉlʉla ɨfisaasali nʉ kʉfigisa mmaboko nʉ kʉlya.
1 E aconteceu que, no segundo sábado após o primeiro, passou pelas searas, e os seus discípulos iam arrancando espigas e, esfregando-as com as mãos, as comiam.
2 Po aBafalisai bamo balɨnkʉnndaalʉʉsya Jesu balɨnkʉtɨ, “Fiki mukʉpʉlʉla? Silɨ mwiko pi isikʉ ɨlya pa Sabati!”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Jesu alɨnkʉbaamula alɨnkʉtɨ, “Bʉle, mukabalamo Kalata ʉMwikemo ɨsi aabombile ʉmalafyale Ndaabɨti na banine bo balɨ nɨ njala?
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nunca lestes o que fez Davi quando teve fome, ele e os que com ele estavam?
4 Aalingiile mu nyumba jaa Kyala, aalyegile ɨfisyesye ɨfiikemo ɨfi baaliitɨkɨsiigwe ʉkʉlya beene abapuuti, aaliile, aabapeele na banine aba aalɨ nabo.”
4 Como entrou na casa de Deus, e tomou os pães da proposição, e os comeu, e deu também aos que estavam com ele, os quais não é lícito comer senão só aos sacerdotes?
5 Jesu alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Nnyamundʉ jo Ntwa gwa Sabati.”
5 E dizia-lhes: O Filho do homem é Senhor até do sábado.
6 Ɨliisikʉ ɨlɨngɨ ɨlya pa Sabati, Jesu alɨnkwingɨla mu sinagogi, alɨnkʉmanyisya. Nkatɨ mula, aalimo ʉmundʉ jʉmo ʉjʉ ɨkɨboko kyake ɨkya kʉ kiilɨɨlo kyalalile.
6 E aconteceu também noutro sábado, que entrou na sinagoga, e estava ensinando; e havia ali um homem que tinha a mão direita mirrada.
7 Abamanyisi baa ndagɨlo sya Moose na Bafalisai balɨnkʉntegelela Jesu, ʉkʉtɨ bammbone lɨnga ikʉmmbʉmbʉlʉsya ʉmundʉ pi isikʉ ɨlya pa Sabati, ʉkʉtɨ basyage simo ɨsya kʉnsitaaka.
7 E os escribas e fariseus observavam-no, se o curaria no sábado, para acharem de que o acusar.
8 Looli Jesu alɨnkʉsimanya ɨnyiinogono syabo, alɨnkʉmmbʉʉla jʉla ʉgwa kɨboko ɨkɨ kɨlalile, alɨnkʉtɨ, “Sumuka, gwɨme pakatɨ!” Alɨnkʉsumuka nʉ kwɨma.
8 Mas ele bem conhecia os seus pensamentos; e disse ao homem que tinha a mão mirrada: Levanta-te, e fica em pé no meio. E, levantando-se ele, ficou em pé.
9 Po Jesu alɨnkʉbaamula alɨnkʉtɨ, “Nikʉbalaalʉʉsya ʉmwe ʉkʉtɨ, bʉle, siitɨkɨsiigwe ʉkʉbomba ɨnunu pamo ɨmbiibi pi isikʉ ɨlya pa Sabati? Ʉkʉpoka ʉbʉʉmi pamo ʉkʉboonanga?”
9 Então Jesus lhes disse: Uma coisa vos hei de perguntar: É lícito nos sábados fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou matar?
10 Jesu alɨnkʉbalʉʉsamila boosa, alɨnkʉmmbʉʉla ʉmundʉ jʉla alɨnkʉtɨ, “Golosya ɨkɨboko kyako.” Alɨnkʉkɨgolosya ɨkɨboko kyake, kɨlɨnkʉbʉmbʉlʉka, kɨlɨnkʉja kɨkafu.
10 E, olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. E ele assim o fez, e a mão lhe foi restituída sã como a outra.
11 Baakaleele fiijo, balɨnkʉjobesania ʉkʉtɨ bammbombele bʉleebʉle Jesu.
11 E ficaram cheios de furor, e uns com os outros conferenciavam sobre o que fariam a Jesus.
12 Ɨliisikʉ lɨmo, Jesu alɨnkʉbʉʉka kʉ kyamba kʉkwipuuta, ʉko ko alɨnkʉsʉʉma kwa Kyala ɨkɨlo kyosa.
12 E aconteceu que naqueles dias subiu ao monte a orar, e passou a noite em oração a Deus.
13 Nʉlʉbʉnjʉ, alɨnkʉbakoolela abafundigwa baake. Ndɨ abo alɨnkʉbasʉngʉla kalongo na babɨlɨ, alɨnkʉbabɨɨka ʉkʉja batʉmigwa.
13 E, quando já era dia, chamou a si os seus discípulos, e escolheu doze deles, a quem também deu o nome de apóstolos:
14 Ɨngamu syabo baalɨ bo baa Simoni (ʉjʉ Jesu aalɨmpeele ɨngamu ɨjaa Peeteli) nʉ gwamyabo Andeleja, Jaakobo, Johani, Filipo, Balitolomai,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matai, Tomasi, Jaakobo ʉmwana gwa Alifai, Simoni ʉndwɨla kiisʉ kyake,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Juuta ʉmwana gwa Jaakobo, na Juuta Isikalyoti ʉjʉ aalɨnndɨɨliile Jesu.
16 E Judas, irmão de Tiago, e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 Jesu alɨnkʉsuluka ʉkʉfuma kʉ kyamba pamopeene na bafundigwa baake. Alɨnkwɨma pa bʉtelamu pamopeene na bafundigwa abingi nɨ kɨlʉndɨlo ɨkɨnywamu ɨkya bandʉ, aba baafumile mu Jelusalemu na moosa nkiisʉ ɨkya mu Jutai. Bamo baafumile mu Tili na mu Sitoni, ʉtwaja ʉtwa kʉmbalɨ kʉ nyanja.
17 E, descendo com eles, parou num lugar plano, e também um grande número de seus discípulos, e grande multidão de povo de toda a Judéia, e de Jerusalém, e da costa marítima de Tiro e de Sidom; os quais tinham vindo para o ouvir, e serem curados das suas enfermidades,
18 Baaliisile kʉkʉmpɨlɨkɨsya Jesu nʉ kʉbʉmbʉlʉsigwa ʉbʉbine bwabo. Boope aba baataamigwaga nɨ mbepo ɨnyali, baabʉmbʉlʉsigwaga.
18 Como também os atormentados dos espíritos imundos; e eram curados.
19 Ɨkɨlʉndɨlo kyosa ɨkya babine baalondaga ʉkʉmpalamaasya Jesu, paapo amaka gaafumaga mmyake, aababʉmbʉlʉsyaga boosa.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe, porque saía dele virtude, e curava a todos.
20 Jesu alɨnkʉbakeeta abafundigwa baake, alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ,
20 E, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 Musajiigwe ʉmwe mwe mulɨ nɨ njala akabalɨlo aka,
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 Musajiigwe ʉmwe mwe bikʉbabengaga abandʉ
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem e quando vos separarem, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como mau, por causa do Filho do homem.
23 “Boope abiisʉkʉlʉ baabo, baababombelaga abakunguluka bo lʉlʉʉlo. Bo ɨsyo sikʉbombigwa, musekelege nʉ kʉkina akabalɨlo ako, paapo Kyala ababɨɨkiile ɨfihombigwa ɨfinywamu kʉmwanya.
23 Folgai nesse dia, exultai; porque eis que é grande o vosso galardão no céu, pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 Looli ahɨɨli ʉmwe mwe mulɨ bakabi,
24 Mas ai de vós, ricos! porque já tendes a vossa consolação.
25 Ahɨɨli ʉmwe mwe mwikwite akabalɨlo aka,
25 Ai de vós, os que estais fartos, porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides, porque vos lamentareis e chorareis.
26 Ahɨɨli ʉmwe mwe abandʉ boosa bikʉbajoba kanunu,
26 Ai de vós quando todos os homens de vós disserem bem, porque assim faziam seus pais aos falsos profetas.
27 “Looli nikʉbabʉʉla ʉmwe mwe mukʉpɨlɨka, mubaganege abalʉgʉ bɨɨnu. Aba bikʉbakalalɨla ʉmwe mubabombelege ɨnunu.
27 Mas a vós, que isto ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam;
28 Aba bikʉbaguna ʉmwe, mubasʉʉmɨlege kwa Kyala ʉkʉtɨ abasaje. Aba bikʉbabonela ʉmwe, mubasʉʉmɨlege.
28 Bendizei os que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Lɨnga ʉmundʉ akʉkomile ʉlʉsaja ʉlwa kʉ kiilɨɨlo, ʉnsanukɨsye nʉ lwa kʉ kiimama. Lɨnga ʉmundʉ ikʉpoka ikoti lyako, ʉlɨngasiitɨlaga ɨsyatɨ.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, nem a túnica recuses;
30 Lɨnga jʉmo ikʉkʉsʉʉma fimo, ʉmpege. Ʉjʉ ikʉpoka ʉtʉndʉ twako, ʉlɨngalondaga ʉkʉkʉgomokesya.
30 E dá a qualquer que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho tornes a pedir.
31 Mubabombelege abangɨ bo muno mukʉlondela ʉkʉbombeligwa.
31 E como vós quereis que os homens vos façam, da mesma maneira lhes fazei vós, também.
32 “Lɨnga mukʉbagana beene aba babaganile ʉmwe, mukʉnangɨsya ɨnunu silɨkʉ? Keeta boope abatʉlanongwa, bikʉbagana aba bikʉbagana abeene.
32 E se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? Também os pecadores amam aos que os amam.
33 Lɨnga ʉmwe mukʉbabombela ɨnunu aba bikʉbabombela ɨnunu, mukʉnangɨsya ɨnunu silɨkʉ? Keeta boope ababomba mbiibi bikʉbomba bo ʉlo.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que recompensa tereis? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Lɨnga ʉmwe mukʉbakopesya aba mukʉsʉʉbɨla ʉkʉtɨ bikʉbahomba, mukʉnangɨsya ɨnunu silɨkʉ? Keeta boope ababomba mbiibi, bikʉbakopesya ababomba mbiibi biinaabo ʉkʉtɨ babahombe bo filafila.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais tornar a receber, que recompensa tereis? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para tornarem a receber outro tanto.
35 “Looli ʉmwe mubaganege abalʉgʉ bɨɨnu, mubabombelege ɨnunu. Mubakopesyege kɨsita kʉsʉʉbɨla ʉkʉbagomokesya. Lɨnga mukʉbomba bo ʉlo, po ɨfihombigwa fyɨnu fikʉjaga finywamu, kangɨ mukʉjaga baana baa Kyala ʉNkʉlʉmba, paapo ʉmwene nnunu na kʉlɨ aba batikʉgwa ʉlʉpi kʉmyake, na kʉ batʉlanongwa.
35 Amai, pois, a vossos inimigos, e fazei bem, e emprestai, sem nada esperardes, e será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Po mujege nɨ kɨbabɨɨlɨsi bo ʉlwa Gwiseemwe ʉjʉ alɨ nɨ kɨbabɨɨlɨsi.”
36 Sede, pois, misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 “Mulɨngalongaga, nuumwe mutikʉlongigwaga na Kyala. Mulɨngannjobaga najʉmo kabiibi nuumwe mutikʉjobigwaga. Muhobokelege abangɨ nuumwe mukʉhobokeligwaga.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; soltai, e soltar-vos-ão.
38 Mubapege abandʉ nuumwe mukʉpeeligwaga, pa kɨpɨmo ɨkɨ kiiswile, kangɨ kɨkanyisiigwe nʉ kʉjʉgɨɨsigwa nʉ kʉsaata. Paapo ɨkɨpɨmo ɨkɨ mukʉbapɨmɨla abangɨ, kyo ɨkɨ Kyala ikwisa kʉbapɨmɨlaga nuumwe.”
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando, vos deitarão no vosso regaço; porque com a mesma medida com que medirdes também vos medirão de novo.
39 Jesu alɨnkʉbabʉʉla mfifwanikɨsyo alɨnkʉtɨ, “Kalɨ, ʉmfwa maaso abagiile ʉkʉnndongosya ʉmfwa maaso nnine? Batikʉgwɨla mbwina bobabɨɨlɨ?
39 E dizia-lhes uma parábola: Pode porventura o cego guiar o cego? Não cairão ambos na cova?
40 Ʉmfundigwa atikʉnkɨnda ʉmmanyisi gwake, looli ʉjʉ amalile ʉkʉmanyila ikʉfwana bo ʉmmanyisi gwake.
40 O discípulo não é superior a seu mestre, mas todo o que for perfeito será como o seu mestre.
41 “Fiki kʉkeeta akapaatʉ aka kalɨ nkɨsige ɨkya nnino, looli ʉtikʉlɨbona iitapwa ɨlɨ lɨlɨ nkɨsige kyako?
41 E por que atentas tu no argueiro que está no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Kangɨ ʉbagiile bʉleebʉle ʉkʉmmbʉʉla ʉnnino ʉkʉtɨ, ‘Gwe nkamu gwangʉ, isaga ngʉsoosyemo akapaatʉ aka kalɨ nkɨsige kyako,’ looli ʉgwe ʉtikʉlɨbona iitapwa ɨlɨ lɨlɨ nkɨsige kyako? Gwe nsyobi ʉgwe! Soosyamo taasi iitapwa ɨlɨ lɨlɨ nkɨsige kyako, po kʉkeetaga kanunu nʉ kʉsoosyamo akapaatʉ nkɨsige ɨkya nnino!”
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não atentando tu mesmo na trave que está no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho, e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 “Ʉmpiki ʉnnunu gʉkabagɨla ʉkʉpa ɨseke ɨmbiibi, kangɨ ʉmpiki ʉmbiibi gʉkabagɨla ʉkʉpa ɨseke ɨnunu.
43 Porque não há boa árvore que dê mau fruto, nem má árvore que dê bom fruto.
44 Ʉbagiile ʉkʉgʉmanya ʉmpiki muno gʉjɨɨliile kʉ seke syake, paapo abandʉ bakabagɨla ʉkʉpaata ɨseke sya nkʉjʉ pamo ɨsya maafiilʉ mmipiki ɨgya miifwa.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois não se colhem figos dos espinheiros, nem se vindimam uvas dos abrolhos.
45 Ʉmundʉ ʉnnunu ikʉsoosya ɨnunu ʉkʉfuma mu nunu ɨsi siiswile mu ndumbula jaake. Looli ʉmundʉ ʉmbiibi, ikʉsoosya ɨmbiibi ʉkʉfuma mu mbiibi ɨsi siiswile mu ndumbula jaake. Paapo ɨsi ʉmundʉ ikʉjoba, syo ɨsi siiswile nʉ kooneka ʉkʉfuma mu ndumbula jaake.”
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem, e o homem mau, do mau tesouro do seu coração tira o mal, porque da abundância do seu coração fala a boca.
46 “Fiki mukʉngoolela, ‘Gwe Ntwa, gwe Ntwa,’ looli mutikʉbomba ɨsi nikʉbabʉʉla?
46 E por que me chamais, Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu digo?
47 Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikwisa kʉmyangʉ, nʉ kʉpɨlɨkɨsya ɨmanyisyo syangʉ nʉ kʉsikonga,
47 Qualquer que vem a mim e ouve as minhas palavras, e as observa, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 afwene bo ʉlwa mundʉ ʉjʉ ajengile ɨnyumba. Bo akaalɨ ʉkʉjenga aakʉmbile paasi fiijo, aafikile pa lwalabwe, po aajengile ʉlwalo lwa nyumba jaake. Bo gʉfikile ʉmweleesyo, ʉlwɨsi lwajɨgutile kʉ maka fiijo, looli lwatoliigwe ʉkʉjɨjʉgɨɨsya, paapo jaajengiigwe kanunu.
48 É semelhante ao homem que edificou uma casa, e cavou, e abriu bem fundo, e pôs os alicerces sobre a rocha; e, vindo a enchente, bateu com ímpeto a corrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque estava fundada sobre a rocha.
49 Looli ʉmundʉ gwesa ʉjʉ asipɨliike ɨmanyisyo syangʉ kɨsita kʉsibombela, afwene bo ʉlwa mundʉ ʉjʉ aajengile ɨnyumba jaake pa mfu kɨsita lwalo. Ʉlwɨsi bo lwisile lwajɨgutile kʉ maka fiijo, jɨlɨnkʉgwa nʉ kʉpangʉka joosa.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante ao homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a corrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.