Lucas 6

Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Pi isikʉ lɨmo ɨlya pa Sabati, Jesu na bafundigwa baake bendaga mmigʉnda. Abafundigwa baake balɨnkwanda ʉkʉpʉlʉla ɨfisaasali nʉ kʉfigisa mmaboko nʉ kʉlya.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Po aBafalisai bamo balɨnkʉnndaalʉʉsya Jesu balɨnkʉtɨ, “Fiki mukʉpʉlʉla? Silɨ mwiko pi isikʉ ɨlya pa Sabati!”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Jesu alɨnkʉbaamula alɨnkʉtɨ, “Bʉle, mukabalamo Kalata ʉMwikemo ɨsi aabombile ʉmalafyale Ndaabɨti na banine bo balɨ nɨ njala?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Aalingiile mu nyumba jaa Kyala, aalyegile ɨfisyesye ɨfiikemo ɨfi baaliitɨkɨsiigwe ʉkʉlya beene abapuuti, aaliile, aabapeele na banine aba aalɨ nabo.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Jesu alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Nnyamundʉ jo Ntwa gwa Sabati.”
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Ɨliisikʉ ɨlɨngɨ ɨlya pa Sabati, Jesu alɨnkwingɨla mu sinagogi, alɨnkʉmanyisya. Nkatɨ mula, aalimo ʉmundʉ jʉmo ʉjʉ ɨkɨboko kyake ɨkya kʉ kiilɨɨlo kyalalile.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Abamanyisi baa ndagɨlo sya Moose na Bafalisai balɨnkʉntegelela Jesu, ʉkʉtɨ bammbone lɨnga ikʉmmbʉmbʉlʉsya ʉmundʉ pi isikʉ ɨlya pa Sabati, ʉkʉtɨ basyage simo ɨsya kʉnsitaaka.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Looli Jesu alɨnkʉsimanya ɨnyiinogono syabo, alɨnkʉmmbʉʉla jʉla ʉgwa kɨboko ɨkɨ kɨlalile, alɨnkʉtɨ, “Sumuka, gwɨme pakatɨ!” Alɨnkʉsumuka nʉ kwɨma.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Po Jesu alɨnkʉbaamula alɨnkʉtɨ, “Nikʉbalaalʉʉsya ʉmwe ʉkʉtɨ, bʉle, siitɨkɨsiigwe ʉkʉbomba ɨnunu pamo ɨmbiibi pi isikʉ ɨlya pa Sabati? Ʉkʉpoka ʉbʉʉmi pamo ʉkʉboonanga?”
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Jesu alɨnkʉbalʉʉsamila boosa, alɨnkʉmmbʉʉla ʉmundʉ jʉla alɨnkʉtɨ, “Golosya ɨkɨboko kyako.” Alɨnkʉkɨgolosya ɨkɨboko kyake, kɨlɨnkʉbʉmbʉlʉka, kɨlɨnkʉja kɨkafu.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Baakaleele fiijo, balɨnkʉjobesania ʉkʉtɨ bammbombele bʉleebʉle Jesu.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Ɨliisikʉ lɨmo, Jesu alɨnkʉbʉʉka kʉ kyamba kʉkwipuuta, ʉko ko alɨnkʉsʉʉma kwa Kyala ɨkɨlo kyosa.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Nʉlʉbʉnjʉ, alɨnkʉbakoolela abafundigwa baake. Ndɨ abo alɨnkʉbasʉngʉla kalongo na babɨlɨ, alɨnkʉbabɨɨka ʉkʉja batʉmigwa.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Ɨngamu syabo baalɨ bo baa Simoni (ʉjʉ Jesu aalɨmpeele ɨngamu ɨjaa Peeteli) nʉ gwamyabo Andeleja, Jaakobo, Johani, Filipo, Balitolomai,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matai, Tomasi, Jaakobo ʉmwana gwa Alifai, Simoni ʉndwɨla kiisʉ kyake,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Juuta ʉmwana gwa Jaakobo, na Juuta Isikalyoti ʉjʉ aalɨnndɨɨliile Jesu.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Jesu alɨnkʉsuluka ʉkʉfuma kʉ kyamba pamopeene na bafundigwa baake. Alɨnkwɨma pa bʉtelamu pamopeene na bafundigwa abingi nɨ kɨlʉndɨlo ɨkɨnywamu ɨkya bandʉ, aba baafumile mu Jelusalemu na moosa nkiisʉ ɨkya mu Jutai. Bamo baafumile mu Tili na mu Sitoni, ʉtwaja ʉtwa kʉmbalɨ kʉ nyanja.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Baaliisile kʉkʉmpɨlɨkɨsya Jesu nʉ kʉbʉmbʉlʉsigwa ʉbʉbine bwabo. Boope aba baataamigwaga nɨ mbepo ɨnyali, baabʉmbʉlʉsigwaga.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Ɨkɨlʉndɨlo kyosa ɨkya babine baalondaga ʉkʉmpalamaasya Jesu, paapo amaka gaafumaga mmyake, aababʉmbʉlʉsyaga boosa.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Jesu alɨnkʉbakeeta abafundigwa baake, alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ,
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Musajiigwe ʉmwe mwe mulɨ nɨ njala akabalɨlo aka,
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Musajiigwe ʉmwe mwe bikʉbabengaga abandʉ
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 “Boope abiisʉkʉlʉ baabo, baababombelaga abakunguluka bo lʉlʉʉlo. Bo ɨsyo sikʉbombigwa, musekelege nʉ kʉkina akabalɨlo ako, paapo Kyala ababɨɨkiile ɨfihombigwa ɨfinywamu kʉmwanya.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Looli ahɨɨli ʉmwe mwe mulɨ bakabi,
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Ahɨɨli ʉmwe mwe mwikwite akabalɨlo aka,
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Ahɨɨli ʉmwe mwe abandʉ boosa bikʉbajoba kanunu,
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 “Looli nikʉbabʉʉla ʉmwe mwe mukʉpɨlɨka, mubaganege abalʉgʉ bɨɨnu. Aba bikʉbakalalɨla ʉmwe mubabombelege ɨnunu.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Aba bikʉbaguna ʉmwe, mubasʉʉmɨlege kwa Kyala ʉkʉtɨ abasaje. Aba bikʉbabonela ʉmwe, mubasʉʉmɨlege.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Lɨnga ʉmundʉ akʉkomile ʉlʉsaja ʉlwa kʉ kiilɨɨlo, ʉnsanukɨsye nʉ lwa kʉ kiimama. Lɨnga ʉmundʉ ikʉpoka ikoti lyako, ʉlɨngasiitɨlaga ɨsyatɨ.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Lɨnga jʉmo ikʉkʉsʉʉma fimo, ʉmpege. Ʉjʉ ikʉpoka ʉtʉndʉ twako, ʉlɨngalondaga ʉkʉkʉgomokesya.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Mubabombelege abangɨ bo muno mukʉlondela ʉkʉbombeligwa.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 “Lɨnga mukʉbagana beene aba babaganile ʉmwe, mukʉnangɨsya ɨnunu silɨkʉ? Keeta boope abatʉlanongwa, bikʉbagana aba bikʉbagana abeene.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Lɨnga ʉmwe mukʉbabombela ɨnunu aba bikʉbabombela ɨnunu, mukʉnangɨsya ɨnunu silɨkʉ? Keeta boope ababomba mbiibi bikʉbomba bo ʉlo.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Lɨnga ʉmwe mukʉbakopesya aba mukʉsʉʉbɨla ʉkʉtɨ bikʉbahomba, mukʉnangɨsya ɨnunu silɨkʉ? Keeta boope ababomba mbiibi, bikʉbakopesya ababomba mbiibi biinaabo ʉkʉtɨ babahombe bo filafila.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 “Looli ʉmwe mubaganege abalʉgʉ bɨɨnu, mubabombelege ɨnunu. Mubakopesyege kɨsita kʉsʉʉbɨla ʉkʉbagomokesya. Lɨnga mukʉbomba bo ʉlo, po ɨfihombigwa fyɨnu fikʉjaga finywamu, kangɨ mukʉjaga baana baa Kyala ʉNkʉlʉmba, paapo ʉmwene nnunu na kʉlɨ aba batikʉgwa ʉlʉpi kʉmyake, na kʉ batʉlanongwa.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Po mujege nɨ kɨbabɨɨlɨsi bo ʉlwa Gwiseemwe ʉjʉ alɨ nɨ kɨbabɨɨlɨsi.”
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 “Mulɨngalongaga, nuumwe mutikʉlongigwaga na Kyala. Mulɨngannjobaga najʉmo kabiibi nuumwe mutikʉjobigwaga. Muhobokelege abangɨ nuumwe mukʉhobokeligwaga.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Mubapege abandʉ nuumwe mukʉpeeligwaga, pa kɨpɨmo ɨkɨ kiiswile, kangɨ kɨkanyisiigwe nʉ kʉjʉgɨɨsigwa nʉ kʉsaata. Paapo ɨkɨpɨmo ɨkɨ mukʉbapɨmɨla abangɨ, kyo ɨkɨ Kyala ikwisa kʉbapɨmɨlaga nuumwe.”
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Jesu alɨnkʉbabʉʉla mfifwanikɨsyo alɨnkʉtɨ, “Kalɨ, ʉmfwa maaso abagiile ʉkʉnndongosya ʉmfwa maaso nnine? Batikʉgwɨla mbwina bobabɨɨlɨ?
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Ʉmfundigwa atikʉnkɨnda ʉmmanyisi gwake, looli ʉjʉ amalile ʉkʉmanyila ikʉfwana bo ʉmmanyisi gwake.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Fiki kʉkeeta akapaatʉ aka kalɨ nkɨsige ɨkya nnino, looli ʉtikʉlɨbona iitapwa ɨlɨ lɨlɨ nkɨsige kyako?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Kangɨ ʉbagiile bʉleebʉle ʉkʉmmbʉʉla ʉnnino ʉkʉtɨ, ‘Gwe nkamu gwangʉ, isaga ngʉsoosyemo akapaatʉ aka kalɨ nkɨsige kyako,’ looli ʉgwe ʉtikʉlɨbona iitapwa ɨlɨ lɨlɨ nkɨsige kyako? Gwe nsyobi ʉgwe! Soosyamo taasi iitapwa ɨlɨ lɨlɨ nkɨsige kyako, po kʉkeetaga kanunu nʉ kʉsoosyamo akapaatʉ nkɨsige ɨkya nnino!”
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 “Ʉmpiki ʉnnunu gʉkabagɨla ʉkʉpa ɨseke ɨmbiibi, kangɨ ʉmpiki ʉmbiibi gʉkabagɨla ʉkʉpa ɨseke ɨnunu.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Ʉbagiile ʉkʉgʉmanya ʉmpiki muno gʉjɨɨliile kʉ seke syake, paapo abandʉ bakabagɨla ʉkʉpaata ɨseke sya nkʉjʉ pamo ɨsya maafiilʉ mmipiki ɨgya miifwa.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Ʉmundʉ ʉnnunu ikʉsoosya ɨnunu ʉkʉfuma mu nunu ɨsi siiswile mu ndumbula jaake. Looli ʉmundʉ ʉmbiibi, ikʉsoosya ɨmbiibi ʉkʉfuma mu mbiibi ɨsi siiswile mu ndumbula jaake. Paapo ɨsi ʉmundʉ ikʉjoba, syo ɨsi siiswile nʉ kooneka ʉkʉfuma mu ndumbula jaake.”
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 “Fiki mukʉngoolela, ‘Gwe Ntwa, gwe Ntwa,’ looli mutikʉbomba ɨsi nikʉbabʉʉla?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikwisa kʉmyangʉ, nʉ kʉpɨlɨkɨsya ɨmanyisyo syangʉ nʉ kʉsikonga,
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 afwene bo ʉlwa mundʉ ʉjʉ ajengile ɨnyumba. Bo akaalɨ ʉkʉjenga aakʉmbile paasi fiijo, aafikile pa lwalabwe, po aajengile ʉlwalo lwa nyumba jaake. Bo gʉfikile ʉmweleesyo, ʉlwɨsi lwajɨgutile kʉ maka fiijo, looli lwatoliigwe ʉkʉjɨjʉgɨɨsya, paapo jaajengiigwe kanunu.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Looli ʉmundʉ gwesa ʉjʉ asipɨliike ɨmanyisyo syangʉ kɨsita kʉsibombela, afwene bo ʉlwa mundʉ ʉjʉ aajengile ɨnyumba jaake pa mfu kɨsita lwalo. Ʉlwɨsi bo lwisile lwajɨgutile kʉ maka fiijo, jɨlɨnkʉgwa nʉ kʉpangʉka joosa.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.