Lucas 12
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs VC
1 Akabalɨlo ako baabʉngeene abandʉ baelʉfu na baelʉfu, baakanyanaga. Jesu alɨnkwanda ʉkʉbabʉʉla taasi abafundigwa baake alɨnkʉtɨ, “Mujege maaso nʉ bʉsyobi ʉbwa Bafalisai, paapo bukʉbomba ɨmbombo ngatɨ nkese.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Syosa ɨsi sifisiigwe sikwisa kʉbɨɨkigwa pabwelu, na ɨsi silɨ mbʉtiitʉ sikwisa kʉmanyigwa.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Po ɨsi mujobile mu ngiisi, sikʉpɨlɨkigwaga pabwelu. Kangɨ ɨsi mukʉsipɨlɨka mbʉtiitʉ, sikʉfumusigwaga nkyeni mmbandʉ boosa.”
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 “Mwe bamanyaani bangʉ, nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, mungabatiilaga aba bikʉgʉgoga ʉmbɨlɨ, bo bagʉgogile bakabagɨla ʉkʉbomba ɨsingi.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Looli nikʉbanangɨsya ʉjʉ mukʉlondigwa ʉkʉntiila, muntiilege ʉjʉ bo agogile ʉmundʉ, alɨ na maka agaa kʉntaaga ndʉpanga lwa mooto. Nalooli nikʉbabʉʉla, ʉjo jo muntiilege!
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 “Bʉle, baatʉndʉlʉ bahaano batikʉʉlɨsigwa kʉ senti ibɨlɨ? Poope Kyala atikʉmmwibwamo najʉmo.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Syope nɨ nywili syosa ɨsya mmitʉ gyɨnu asibalile. Bʉle, ʉmwe kwa Kyala, mukaja bapala ʉkʉbakɨnda baatʉndʉlʉ? Po mulɨngatiilaga!”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 “Nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉjoba nkyeni mmbandʉ ʉkʉtɨ aanyiitiike ʉne, ne Nnyamundʉ ngwisa kʉmmwitɨkɨla nkyeni mbandʉmi baa Kyala.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Looli ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉngaana nkyeni mmbandʉ, ʉjo ngwisa kʉnkaana nkyeni mbandʉmi baa Kyala.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉntʉka Nnyamundʉ abagiile ʉkʉhobokeligwa. Looli ʉjʉ ikʉntʉka Mbepo Mwikemo, atikwisa kʉhobokeligwa.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 “Bo bikʉbatwala mu sinagogi, kʉ bakʉlʉmba na kʉ balagɨli, mulɨngiipaakɨsyaga ɨsya kwamula pamo ɨsya kʉjoba,
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 paapo Mbepo Mwikemo ikʉbamanyisyaga akabalɨlo kalakala ɨsya kʉjoba.”
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Ʉmundʉ jʉmo ʉgwa nkɨlʉndɨlo kɨla, alɨnkʉmmbʉʉla Jesu alɨnkʉtɨ, “Gwe Mmanyisi, mmbʉʉle ʉgwamyɨtʉ ʉkʉtɨ aanjabɨle ɨfya pa kɨlɨngo kyɨtʉ.”
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jesu alɨnkʉmmwamula alɨnkʉtɨ, “Jo jwani ʉjʉ aambɨɨkile ʉne ʉkʉja ndamuli pamo ʉkʉja njabi gwɨnu?”
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Po alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Mujege maaso, mungajaga bapafu, paapo ʉbʉʉmi bwa mundʉ bʉtikʉfuma mbwingi bwa tʉndʉ twake.”
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Po alɨnkʉbabʉʉla ɨkɨfwanikɨsyo ɨkɨ alɨnkʉtɨ, “Aalipo ʉnkabi jʉmo, ʉjʉ ʉngʉnda gwake gwalyelile.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Alɨnkwinogona mu ndumbula jaake alɨnkʉtɨ, ‘Kalɨ, mbombe ɨfiki? Apa ngaja nʉ bʉjo ʉbwa kʉbɨɨkamo ɨfi ngʉtondolaga.’
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Po alɨnkʉtɨ, ‘Ngʉbomba bo ʉlʉ, ngʉpangʉla ɨndamba syangʉ nʉ kʉjenga ɨndamba ɨsingi ɨnywamu ʉkʉkɨndapo. Ʉmo mo muno ngʉbɨɨka ʉntondolo gwangʉ goosa nʉ tʉndʉ twangʉ.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Po ngwibʉʉlaga jʉjʉʉne ngʉtɨgɨ, “Ʉlɨ nʉ tʉndʉ twingi ʉtʉnunu ʉtʉ gwibɨɨkiile, ʉtwa kʉkʉtʉʉla ɨfyɨnja fingi. Tengaanaga, ʉlyege nʉ kʉnwa, ʉsaalege.” ’
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Looli Kyala alɨnkʉmmbʉʉla alɨnkʉtɨ, ‘Gwe nkonyofu ʉgwe! Kʉfwa ɨkɨlo ɨkɨ! Po ʉtʉndʉ ʉtʉ gwibɨɨkiile, tukʉjaga twani?’
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 “Bo sikʉjaga bo ʉlo kʉ mundʉ gwesa ʉjʉ ikwilʉndɨkɨla ɨkyʉma, kɨsita kʉbomba ɨsi ikʉlonda Kyala.”
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Po Jesu alɨnkʉbabʉʉla abafundigwa baake alɨnkʉtɨ, “Kʉnongwa ɨjo nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, mulɨngapaasyaga ɨsya bʉʉmi bwɨnu, ʉkʉtɨ mukʉlyaga ɨfiki, pamo ɨmibɨlɨ gyɨnu, ʉkʉtɨ mukʉfwalaga ɨfiki.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Paapo ʉbʉʉmi bʉkʉlʉmba ʉkʉkɨnda ɨfindʉ, nʉ mbɨlɨ nkʉlʉmba ʉkʉkɨnda ɨmyenda.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Amwinogone amakʉngʉʉlʉ. Gatikʉbyala nʉ kʉtondola, gakaja nɨ ndamba pamo ʉbʉjo ʉbwa kʉbɨɨkamo, leelo Kyala ikʉgaswɨla. Bʉle, ʉmwe mukaja bapala ʉkʉsikɨnda ɨnjʉni ɨsyo?
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 “Akajako najʉmo pakatɨ pamyɨnu ʉjʉ abagiile ʉkongelapo ʉbʉʉmi bwake nalɨnga isikʉ lɨmo, kʉ njɨla jaa kʉpaasya ɨsya bʉʉmi bwake.
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Lɨnga mukabagɨla ʉkʉbomba akandʉ akanandɨ bo ako, fiki mukwipaakɨsya kʉ singi?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 “Mukeete ʉbʉlenge muno bukʉkʉlɨla. Bʉtikʉbomba ɨmbombo pamo ʉkwisonela ɨmyenda. Looli nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, joope ʉmalafyale Solomoni mbʉsisya bwake boosa, akaafwelemo kanunu bo ʉbʉlenge ʉbo!
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Po lɨnga Kyala ikʉbʉfwɨka kanunu bo ʉlʉ ʉbʉlenge bwa ndiisʉ, ʉbʉ bʉlipo ʉmwisyʉgʉ, looli kɨlaabo bukʉsopigwa mmooto, bʉle atikʉkɨndapo ʉkʉbafwɨka, mwe baa lwitɨko ʉlʉnandɨ ʉmwe?
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 “Po mulɨngapaasyaga ʉkʉtɨ mukʉlyaga ɨfiki, pamo mukʉnwaga ɨfiki, kangɨ mulɨngajaga nʉ lʉtende kʉnongwa jaa ɨsyo.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Paapo abandʉ aba bakammanya Kyala, bikwijʉʉla ʉkʉtʉlonda ʉtʉndʉ ʉto toosa, looli ʉGwiseemwe ʉgwa kʉmwanya ameenye ʉkʉtɨ ʉmwe mukʉlonda ʉto!
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Looli ʉmwe mubʉlondege ʉBʉnyafyale bwa Kyala, po nɨ singi syosa ikʉbongelapo.”
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 “Mulɨngatiilaga, mwe baa nkatiimo akanandɨ, paapo ʉGwiseemwe iikyeliile ʉkʉbapa ʉBʉnyafyale bwake.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Mʉʉlɨsye ɨfi mulɨ nafyo, mubapepo abalondo. Ʉko ko kʉbɨɨka ɨndalama mfinyambɨ ɨfi fitikʉkʉʉlʉpa, ko kwibɨɨkɨla ɨkyʉma kʉmwanya ɨkɨ kɨtikʉmalɨka, kʉno ʉnhɨɨji atikʉsegelelako, na majenje gatikoonanga.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Kʉno mukʉbɨɨka ɨkyʉma kyɨnu, ko kʉno nɨ ndumbula syɨnu sikʉjaga.”
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 “Mwitendekesye ngaani akabalɨlo koosa kʉlɨ syosa ɨsi sikʉboneka, nɨ nyaale syɨnu syakege.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Mujege bo ababombeli aba bikʉnnguulɨla ʉntwa gwabo ʉkʉgomoka ʉkʉfuma kʉ lʉsekelo. Bo afikile nʉ kʉkungʼunda kʉ lwigi, biise bammwigʉlɨle nakalɨnga.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Aasikʉja kanunu kʉ babombeli aba ʉntwa gwabo bo iisile, ikʉbaaga balɨ maaso. Nalooli nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, ʉmwene ikwitendekesya nʉ kʉbakoolela ʉkʉtɨ batʉʉgale, ikʉbategelekesya ɨfindʉ, nʉ kʉbabombela bo bikʉlya.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Po aasikʉja kanunu kʉ babombeli abo, ʉntwa gwabo lɨnga ikʉbaaga balɨ maaso, nalɨnga ikwisa pakɨlo pakatɨ, pamo kʉbʉkye.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 “Musyaganie ɨsi ʉkʉtɨ, lɨnga ʉmwene nyumba aamanyaga akabalɨlo aka ʉnhɨɨji ikwisa, ngalɨ ikʉja maaso, akaabagiile ʉkʉjɨleka ɨnyumba jaake ʉkʉpangʉligwa.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Na nuumwe mwitendekesyege, paapo Nnyamundʉ ikwisa pakabalɨlo aka mutikʉsʉʉbɨla.”
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Po Peeteli alɨnkʉnndaalʉʉsya alɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, ɨkɨfwanikɨsyo ɨkɨ, kʉtʉbʉʉla twibeene pamo abandʉ boosa?”
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 ɄNtwa alɨnkʉtɨ, “Po jo jwani mwɨmɨlɨli ʉnsʉʉbɨligwa, ʉgwa mahala? Jo ʉjʉ ʉntwa gwake ikʉmmbɨɨka ʉkwɨmɨlɨla ababombeli banine, ʉkʉbapa ɨfindʉ pakabalɨlo kaake.
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Aasikʉja kanunu kʉ mbombeli ʉjʉ bo ʉntwa gwake ikwisa, ikʉmmwaga ikʉbomba bo ʉlo.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Nalooli nikʉbabʉʉla, ikʉmmbɨɨka ʉmbombeli ʉjo ʉkʉja mwɨmɨlɨli gwa tʉndʉ twake toosa.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Looli ʉmbombeli jʉla lɨnga ikwijobeesya mu ndumbula ikʉtɨ, ‘Ʉntwa gwangʉ akaabiile ʉkwisa,’ kangɨ lɨnga ikwanda ʉkʉbakoma ababombeli banine, ikʉlya nʉ kʉnwa nʉ kʉgaala,
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 ʉntwa gwa mbombeli ʉjo ikwisa pi isikʉ ɨlɨ akaasʉʉbɨlaga na pakabalɨlo aka akakamanya. Ikwisa kʉmmbuutania nʉ kʉmmbɨɨka pabʉjo bʉmo na bandʉ aba bakaja bagolofu.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 “Ʉmbombeli ʉjʉ abʉmeenye ʉbwigane bwa ntwa gwake, looli akiitendekesya pamo akabomba bo muno ikʉlondela ʉntwa gwake, ʉjo ikwisa kʉkomigwa fiijo.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Looli ʉmbombeli ʉjʉ akabʉmanya ʉbwigane bwa ntwa gwake, lɨnga abombile kabiibi, ʉjo ikwisa kʉkomigwa panandɨ. Kʉ mundʉ ʉjʉ apeeliigwe twingi, ʉjo ikwisa kʉmeleligwaga twingi. Kʉlɨ ʉjʉ apeeliigwe ʉkʉlɨndɨlɨla fingi, fikwisa kʉlondigwaga ɨfingi ʉkʉkɨndapo.”
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 “Niisile pakiisʉ apa ʉkwasya ʉmooto, naalondaga fiijo ngalɨ gwakile!
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Ndɨ nɨ ngʉbɨlo ɨsya kʉkʉbɨlwa, ngʉtaamigwa mu ndumbula jangʉ mpaka simalɨke!
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Baatɨ, mukʉtɨ niisile nkiisʉ ʉkʉtwala ʉlʉtengaano? Hɨmma! Nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, niisile ʉkʉtwala ʉkʉtapʉkana.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Ʉkʉfuma ʉlʉ, nnyumba jɨmo bikʉjangamo abandʉ bahaano aba batapʉkeene. Abandʉ batatʉ bikʉtapʉkanaga na bandʉ babɨlɨ, kangɨ abandʉ babɨlɨ bikʉtapʉkanaga na bandʉ batatʉ.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Ʉgwise ikʉtapʉkanaga nʉ mwanaake, joope ʉmwana nʉ gwise. Ʉnna ikʉtapʉkanaga nʉ mwanaake ʉndɨndwana, joope ʉndɨndwana nʉ nna. Ʉnkamwana ʉnkiikʉlʉ ikʉtapʉkanaga nʉ nkasi gwa mwanaake, joope ʉnkasi gwa mwanaake nʉ nkamwana ʉnkiikʉlʉ.”
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Jesu alɨnkʉbabʉʉla kangɨ abandʉ abaa nkɨlʉndɨlo kɨla, alɨnkʉtɨ, “Lɨnga mukʉlɨbona iibɨngo likʉfyʉka ʉkʉfuma kʉbʉjongelo iisʉba, nakalɨnga mukʉtɨ, ‘Ɨfula jikʉja pakʉtima,’ nalooli jikʉtima.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Kangɨ lɨnga mukʉgʉbona ʉmbelo gukʉkula ʉkʉfuma ɨkɨbafu kya kwitongo, mukʉtɨ, ‘Gikʉja pakwanda amafuku,’ nalooli sikʉja bo ʉlo.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Mwe basyobi ʉmwe! Mumeenye ʉkʉfyagania ɨfimanyilo ɨfya pakiisʉ na mu mpaalanga. Po fiki mutoliigwe ʉkʉlɨngaania ɨsya nkabalɨlo aka?”
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 “Po fiki mukʉtoligwa ʉkʉsyagania ɨsya bʉgolofu?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Lɨnga kʉbʉʉka nʉ ndʉgʉ gwako kʉ ndongi, bo mulɨ mu njɨla gwijʉʉlege ʉkʉtɨ mupɨlɨkɨsanie, ʉkʉtɨ alɨngakʉtwala kʉ ndongi, paapo ʉndongi ikʉkʉtwala kʉ nsikali, ʉnsikali ikʉkʉsopa mu nnyololo.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Nikʉkʉbʉʉla nikʉtɨ, ʉtikwisa kʉsooka nkatɨ mula mpaka ʉhombe fyosa, ɨfi kʉmeleligwa!”
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.