Lucas 12
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs NTLH
1 Akabalɨlo ako baabʉngeene abandʉ baelʉfu na baelʉfu, baakanyanaga. Jesu alɨnkwanda ʉkʉbabʉʉla taasi abafundigwa baake alɨnkʉtɨ, “Mujege maaso nʉ bʉsyobi ʉbwa Bafalisai, paapo bukʉbomba ɨmbombo ngatɨ nkese.
1 Milhares de pessoas se ajuntaram, de tal maneira que umas pisavam as outras. Então Jesus disse primeiro aos discípulos:
2 Syosa ɨsi sifisiigwe sikwisa kʉbɨɨkigwa pabwelu, na ɨsi silɨ mbʉtiitʉ sikwisa kʉmanyigwa.
2 Tudo o que está coberto vai ser descoberto, e o que está escondido será conhecido.
3 Po ɨsi mujobile mu ngiisi, sikʉpɨlɨkigwaga pabwelu. Kangɨ ɨsi mukʉsipɨlɨka mbʉtiitʉ, sikʉfumusigwaga nkyeni mmbandʉ boosa.”
3 Assim tudo o que vocês disserem na escuridão será ouvido na luz do dia. E tudo o que disserem em segredo, dentro de um quarto fechado, será anunciado abertamente.
4 “Mwe bamanyaani bangʉ, nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, mungabatiilaga aba bikʉgʉgoga ʉmbɨlɨ, bo bagʉgogile bakabagɨla ʉkʉbomba ɨsingi.
4 Jesus continuou:
5 Looli nikʉbanangɨsya ʉjʉ mukʉlondigwa ʉkʉntiila, muntiilege ʉjʉ bo agogile ʉmundʉ, alɨ na maka agaa kʉntaaga ndʉpanga lwa mooto. Nalooli nikʉbabʉʉla, ʉjo jo muntiilege!
5 Vou mostrar a vocês de quem devem ter medo: tenham medo de Deus, que, depois de matar o corpo, tem poder para jogar a pessoa no inferno. Sim, repito: tenham medo de Deus.
6 “Bʉle, baatʉndʉlʉ bahaano batikʉʉlɨsigwa kʉ senti ibɨlɨ? Poope Kyala atikʉmmwibwamo najʉmo.
6 — Por acaso não é verdade que cinco passarinhos são vendidos por algumas moedinhas? No entanto Deus não esquece nenhum deles.
7 Syope nɨ nywili syosa ɨsya mmitʉ gyɨnu asibalile. Bʉle, ʉmwe kwa Kyala, mukaja bapala ʉkʉbakɨnda baatʉndʉlʉ? Po mulɨngatiilaga!”
7 Até os fios dos cabelos de vocês estão todos contados. Não tenham medo, pois vocês valem mais do que muitos passarinhos!
8 “Nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉjoba nkyeni mmbandʉ ʉkʉtɨ aanyiitiike ʉne, ne Nnyamundʉ ngwisa kʉmmwitɨkɨla nkyeni mbandʉmi baa Kyala.
8 Jesus disse ainda:
9 Looli ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉngaana nkyeni mmbandʉ, ʉjo ngwisa kʉnkaana nkyeni mbandʉmi baa Kyala.
9 Mas aquele que disser publicamente que não é meu, o Filho do Homem também dirá diante dos anjos de Deus que essa pessoa não é dele.
10 Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉntʉka Nnyamundʉ abagiile ʉkʉhobokeligwa. Looli ʉjʉ ikʉntʉka Mbepo Mwikemo, atikwisa kʉhobokeligwa.
10 — Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, porém quem
11 “Bo bikʉbatwala mu sinagogi, kʉ bakʉlʉmba na kʉ balagɨli, mulɨngiipaakɨsyaga ɨsya kwamula pamo ɨsya kʉjoba,
11 — Quando levarem vocês para serem julgados nas
12 paapo Mbepo Mwikemo ikʉbamanyisyaga akabalɨlo kalakala ɨsya kʉjoba.”
12 Pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer.
13 Ʉmundʉ jʉmo ʉgwa nkɨlʉndɨlo kɨla, alɨnkʉmmbʉʉla Jesu alɨnkʉtɨ, “Gwe Mmanyisi, mmbʉʉle ʉgwamyɨtʉ ʉkʉtɨ aanjabɨle ɨfya pa kɨlɨngo kyɨtʉ.”
13 Um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, mande o meu irmão repartir comigo a herança que o nosso pai nos deixou.
14 Jesu alɨnkʉmmwamula alɨnkʉtɨ, “Jo jwani ʉjʉ aambɨɨkile ʉne ʉkʉja ndamuli pamo ʉkʉja njabi gwɨnu?”
14 Jesus disse:
15 Po alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Mujege maaso, mungajaga bapafu, paapo ʉbʉʉmi bwa mundʉ bʉtikʉfuma mbwingi bwa tʉndʉ twake.”
15 E continuou, dizendo a todos:
16 Po alɨnkʉbabʉʉla ɨkɨfwanikɨsyo ɨkɨ alɨnkʉtɨ, “Aalipo ʉnkabi jʉmo, ʉjʉ ʉngʉnda gwake gwalyelile.
16 Então Jesus contou a seguinte parábola :
17 Alɨnkwinogona mu ndumbula jaake alɨnkʉtɨ, ‘Kalɨ, mbombe ɨfiki? Apa ngaja nʉ bʉjo ʉbwa kʉbɨɨkamo ɨfi ngʉtondolaga.’
17 Então ele começou a pensar: “Eu não tenho lugar para guardar toda esta colheita. O que é que vou fazer?
18 Po alɨnkʉtɨ, ‘Ngʉbomba bo ʉlʉ, ngʉpangʉla ɨndamba syangʉ nʉ kʉjenga ɨndamba ɨsingi ɨnywamu ʉkʉkɨndapo. Ʉmo mo muno ngʉbɨɨka ʉntondolo gwangʉ goosa nʉ tʉndʉ twangʉ.
18 Ah! Já sei! — disse para si mesmo. — Vou derrubar os meus depósitos de cereais e construir outros maiores ainda. Neles guardarei todas as minhas colheitas junto com tudo o que tenho.
19 Po ngwibʉʉlaga jʉjʉʉne ngʉtɨgɨ, “Ʉlɨ nʉ tʉndʉ twingi ʉtʉnunu ʉtʉ gwibɨɨkiile, ʉtwa kʉkʉtʉʉla ɨfyɨnja fingi. Tengaanaga, ʉlyege nʉ kʉnwa, ʉsaalege.” ’
19 Então direi a mim mesmo: ‘Homem feliz! Você tem tudo de bom que precisa para muitos anos. Agora descanse, coma, beba e alegre-se.’ ”
20 Looli Kyala alɨnkʉmmbʉʉla alɨnkʉtɨ, ‘Gwe nkonyofu ʉgwe! Kʉfwa ɨkɨlo ɨkɨ! Po ʉtʉndʉ ʉtʉ gwibɨɨkiile, tukʉjaga twani?’
20 Mas Deus lhe disse: “Seu tolo! Esta noite você vai morrer; aí quem ficará com tudo o que você guardou?”
21 “Bo sikʉjaga bo ʉlo kʉ mundʉ gwesa ʉjʉ ikwilʉndɨkɨla ɨkyʉma, kɨsita kʉbomba ɨsi ikʉlonda Kyala.”
21 Jesus concluiu:
22 Po Jesu alɨnkʉbabʉʉla abafundigwa baake alɨnkʉtɨ, “Kʉnongwa ɨjo nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, mulɨngapaasyaga ɨsya bʉʉmi bwɨnu, ʉkʉtɨ mukʉlyaga ɨfiki, pamo ɨmibɨlɨ gyɨnu, ʉkʉtɨ mukʉfwalaga ɨfiki.
22 Então Jesus disse aos seus discípulos:
23 Paapo ʉbʉʉmi bʉkʉlʉmba ʉkʉkɨnda ɨfindʉ, nʉ mbɨlɨ nkʉlʉmba ʉkʉkɨnda ɨmyenda.
23 Pois a vida é mais importante do que a comida, e o corpo é mais importante do que as roupas.
24 Amwinogone amakʉngʉʉlʉ. Gatikʉbyala nʉ kʉtondola, gakaja nɨ ndamba pamo ʉbʉjo ʉbwa kʉbɨɨkamo, leelo Kyala ikʉgaswɨla. Bʉle, ʉmwe mukaja bapala ʉkʉsikɨnda ɨnjʉni ɨsyo?
24 Vejam os corvos: não semeiam, não colhem, não têm despensas nem depósitos, mas Deus dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os pássaros?
25 “Akajako najʉmo pakatɨ pamyɨnu ʉjʉ abagiile ʉkongelapo ʉbʉʉmi bwake nalɨnga isikʉ lɨmo, kʉ njɨla jaa kʉpaasya ɨsya bʉʉmi bwake.
25 Qual de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso?
26 Lɨnga mukabagɨla ʉkʉbomba akandʉ akanandɨ bo ako, fiki mukwipaakɨsya kʉ singi?
26 Portanto, se vocês não podem conseguir uma coisa assim tão pequena, por que se preocupam com as outras?
27 “Mukeete ʉbʉlenge muno bukʉkʉlɨla. Bʉtikʉbomba ɨmbombo pamo ʉkwisonela ɨmyenda. Looli nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, joope ʉmalafyale Solomoni mbʉsisya bwake boosa, akaafwelemo kanunu bo ʉbʉlenge ʉbo!
27 Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas. Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como uma dessas flores.
28 Po lɨnga Kyala ikʉbʉfwɨka kanunu bo ʉlʉ ʉbʉlenge bwa ndiisʉ, ʉbʉ bʉlipo ʉmwisyʉgʉ, looli kɨlaabo bukʉsopigwa mmooto, bʉle atikʉkɨndapo ʉkʉbafwɨka, mwe baa lwitɨko ʉlʉnandɨ ʉmwe?
28 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje está aqui e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
29 “Po mulɨngapaasyaga ʉkʉtɨ mukʉlyaga ɨfiki, pamo mukʉnwaga ɨfiki, kangɨ mulɨngajaga nʉ lʉtende kʉnongwa jaa ɨsyo.
29 Portanto, não fiquem aflitos, procurando sempre o que comer ou o que beber.
30 Paapo abandʉ aba bakammanya Kyala, bikwijʉʉla ʉkʉtʉlonda ʉtʉndʉ ʉto toosa, looli ʉGwiseemwe ʉgwa kʉmwanya ameenye ʉkʉtɨ ʉmwe mukʉlonda ʉto!
30 Pois os pagãos deste mundo é que estão sempre procurando todas essas coisas. O Pai de vocês sabe que vocês precisam de tudo isso.
31 Looli ʉmwe mubʉlondege ʉBʉnyafyale bwa Kyala, po nɨ singi syosa ikʉbongelapo.”
31 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
32 “Mulɨngatiilaga, mwe baa nkatiimo akanandɨ, paapo ʉGwiseemwe iikyeliile ʉkʉbapa ʉBʉnyafyale bwake.
32 Jesus continuou:
33 Mʉʉlɨsye ɨfi mulɨ nafyo, mubapepo abalondo. Ʉko ko kʉbɨɨka ɨndalama mfinyambɨ ɨfi fitikʉkʉʉlʉpa, ko kwibɨɨkɨla ɨkyʉma kʉmwanya ɨkɨ kɨtikʉmalɨka, kʉno ʉnhɨɨji atikʉsegelelako, na majenje gatikoonanga.
33 Vendam tudo o que vocês têm e deem o dinheiro aos pobres. Arranjem bolsas que não se estragam e guardem as suas riquezas no céu, onde elas nunca se acabarão; porque lá os ladrões não podem roubá-las, e as traças não podem destruí-las.
34 Kʉno mukʉbɨɨka ɨkyʉma kyɨnu, ko kʉno nɨ ndumbula syɨnu sikʉjaga.”
34 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
35 “Mwitendekesye ngaani akabalɨlo koosa kʉlɨ syosa ɨsi sikʉboneka, nɨ nyaale syɨnu syakege.
35 E Jesus disse ainda:
36 Mujege bo ababombeli aba bikʉnnguulɨla ʉntwa gwabo ʉkʉgomoka ʉkʉfuma kʉ lʉsekelo. Bo afikile nʉ kʉkungʼunda kʉ lwigi, biise bammwigʉlɨle nakalɨnga.
36 Sejam como os empregados que esperam pelo patrão, que vai voltar da festa de casamento. Logo que ele bate na porta, os empregados vão abrir.
37 Aasikʉja kanunu kʉ babombeli aba ʉntwa gwabo bo iisile, ikʉbaaga balɨ maaso. Nalooli nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, ʉmwene ikwitendekesya nʉ kʉbakoolela ʉkʉtɨ batʉʉgale, ikʉbategelekesya ɨfindʉ, nʉ kʉbabombela bo bikʉlya.
37 Felizes aqueles empregados que o patrão encontra acordados e preparados! Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o próprio patrão se preparará para servi-los, mandará que se sentem à mesa e ele mesmo os servirá.
38 Po aasikʉja kanunu kʉ babombeli abo, ʉntwa gwabo lɨnga ikʉbaaga balɨ maaso, nalɨnga ikwisa pakɨlo pakatɨ, pamo kʉbʉkye.
38 Eles serão felizes se o patrão os encontrar alertas, mesmo que chegue à meia-noite ou até mais tarde.
39 “Musyaganie ɨsi ʉkʉtɨ, lɨnga ʉmwene nyumba aamanyaga akabalɨlo aka ʉnhɨɨji ikwisa, ngalɨ ikʉja maaso, akaabagiile ʉkʉjɨleka ɨnyumba jaake ʉkʉpangʉligwa.
39 Lembrem disto: se o dono da casa soubesse a que hora o ladrão viria, não o deixaria arrombar a sua casa.
40 Na nuumwe mwitendekesyege, paapo Nnyamundʉ ikwisa pakabalɨlo aka mutikʉsʉʉbɨla.”
40 Vocês, também, fiquem alertas, porque o
41 Po Peeteli alɨnkʉnndaalʉʉsya alɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, ɨkɨfwanikɨsyo ɨkɨ, kʉtʉbʉʉla twibeene pamo abandʉ boosa?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, essa
42 ɄNtwa alɨnkʉtɨ, “Po jo jwani mwɨmɨlɨli ʉnsʉʉbɨligwa, ʉgwa mahala? Jo ʉjʉ ʉntwa gwake ikʉmmbɨɨka ʉkwɨmɨlɨla ababombeli banine, ʉkʉbapa ɨfindʉ pakabalɨlo kaake.
42 O Senhor respondeu:
43 Aasikʉja kanunu kʉ mbombeli ʉjʉ bo ʉntwa gwake ikwisa, ikʉmmwaga ikʉbomba bo ʉlo.
43 Feliz aquele empregado que estiver fazendo isso quando o patrão chegar!
44 Nalooli nikʉbabʉʉla, ikʉmmbɨɨka ʉmbombeli ʉjo ʉkʉja mwɨmɨlɨli gwa tʉndʉ twake toosa.
44 Eu afirmo a vocês que, de fato, o patrão vai colocá-lo como encarregado de toda a sua propriedade.
45 Looli ʉmbombeli jʉla lɨnga ikwijobeesya mu ndumbula ikʉtɨ, ‘Ʉntwa gwangʉ akaabiile ʉkwisa,’ kangɨ lɨnga ikwanda ʉkʉbakoma ababombeli banine, ikʉlya nʉ kʉnwa nʉ kʉgaala,
45 Mas imaginem o que acontecerá se aquele empregado pensar que o seu patrão está demorando muito para voltar. E imaginem que esse empregado comece a bater nos outros empregados e empregadas e a comer e a beber até ficar bêbado.
46 ʉntwa gwa mbombeli ʉjo ikwisa pi isikʉ ɨlɨ akaasʉʉbɨlaga na pakabalɨlo aka akakamanya. Ikwisa kʉmmbuutania nʉ kʉmmbɨɨka pabʉjo bʉmo na bandʉ aba bakaja bagolofu.
46 Então o patrão voltará no dia em que o empregado menos espera e na hora que ele não sabe. Aí o patrão mandará cortar o empregado em pedaços e o condenará a ir para o lugar aonde os desobedientes vão.
47 “Ʉmbombeli ʉjʉ abʉmeenye ʉbwigane bwa ntwa gwake, looli akiitendekesya pamo akabomba bo muno ikʉlondela ʉntwa gwake, ʉjo ikwisa kʉkomigwa fiijo.
47 — O empregado que sabe qual é a vontade do patrão, mas não se prepara e não faz o que ele quer, será castigado com muitas chicotadas.
48 Looli ʉmbombeli ʉjʉ akabʉmanya ʉbwigane bwa ntwa gwake, lɨnga abombile kabiibi, ʉjo ikwisa kʉkomigwa panandɨ. Kʉ mundʉ ʉjʉ apeeliigwe twingi, ʉjo ikwisa kʉmeleligwaga twingi. Kʉlɨ ʉjʉ apeeliigwe ʉkʉlɨndɨlɨla fingi, fikwisa kʉlondigwaga ɨfingi ʉkʉkɨndapo.”
48 Mas o empregado que não sabe o que o patrão quer e faz alguma coisa que merece castigo, esse empregado será castigado com poucas chicotadas. Assim será pedido muito de quem recebe muito; e, daquele a quem muito é dado, muito mais será pedido.
49 “Niisile pakiisʉ apa ʉkwasya ʉmooto, naalondaga fiijo ngalɨ gwakile!
49 Jesus continuou:
50 Ndɨ nɨ ngʉbɨlo ɨsya kʉkʉbɨlwa, ngʉtaamigwa mu ndumbula jangʉ mpaka simalɨke!
50 Tenho de receber um batismo e como estou aflito até que isso aconteça!
51 Baatɨ, mukʉtɨ niisile nkiisʉ ʉkʉtwala ʉlʉtengaano? Hɨmma! Nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, niisile ʉkʉtwala ʉkʉtapʉkana.
51 Vocês pensam que eu vim trazer paz ao mundo? Pois eu afirmo a vocês que não vim trazer paz, mas divisão.
52 Ʉkʉfuma ʉlʉ, nnyumba jɨmo bikʉjangamo abandʉ bahaano aba batapʉkeene. Abandʉ batatʉ bikʉtapʉkanaga na bandʉ babɨlɨ, kangɨ abandʉ babɨlɨ bikʉtapʉkanaga na bandʉ batatʉ.
52 Porque daqui em diante uma família de cinco pessoas ficará dividida: três contra duas e duas contra três.
53 Ʉgwise ikʉtapʉkanaga nʉ mwanaake, joope ʉmwana nʉ gwise. Ʉnna ikʉtapʉkanaga nʉ mwanaake ʉndɨndwana, joope ʉndɨndwana nʉ nna. Ʉnkamwana ʉnkiikʉlʉ ikʉtapʉkanaga nʉ nkasi gwa mwanaake, joope ʉnkasi gwa mwanaake nʉ nkamwana ʉnkiikʉlʉ.”
53 Os pais vão ficar contra os filhos, e os filhos, contra os pais. As mães vão ficar contra as filhas, e as filhas, contra as mães. As sogras vão ficar contra as noras, e as noras, contra as sogras.
54 Jesu alɨnkʉbabʉʉla kangɨ abandʉ abaa nkɨlʉndɨlo kɨla, alɨnkʉtɨ, “Lɨnga mukʉlɨbona iibɨngo likʉfyʉka ʉkʉfuma kʉbʉjongelo iisʉba, nakalɨnga mukʉtɨ, ‘Ɨfula jikʉja pakʉtima,’ nalooli jikʉtima.
54 Jesus disse também ao povo:
55 Kangɨ lɨnga mukʉgʉbona ʉmbelo gukʉkula ʉkʉfuma ɨkɨbafu kya kwitongo, mukʉtɨ, ‘Gikʉja pakwanda amafuku,’ nalooli sikʉja bo ʉlo.
55 E, quando sentem o vento sul soprando, dizem: “Vai fazer calor.” E faz mesmo.
56 Mwe basyobi ʉmwe! Mumeenye ʉkʉfyagania ɨfimanyilo ɨfya pakiisʉ na mu mpaalanga. Po fiki mutoliigwe ʉkʉlɨngaania ɨsya nkabalɨlo aka?”
56 Hipócritas! Vocês sabem explicar os sinais da terra e do céu. Então por que não sabem explicar o que querem dizer os sinais desta época?
57 “Po fiki mukʉtoligwa ʉkʉsyagania ɨsya bʉgolofu?
57 E Jesus terminou, dizendo:
58 Lɨnga kʉbʉʉka nʉ ndʉgʉ gwako kʉ ndongi, bo mulɨ mu njɨla gwijʉʉlege ʉkʉtɨ mupɨlɨkɨsanie, ʉkʉtɨ alɨngakʉtwala kʉ ndongi, paapo ʉndongi ikʉkʉtwala kʉ nsikali, ʉnsikali ikʉkʉsopa mu nnyololo.
58 Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, faça o possível para resolver a questão enquanto ainda está no caminho com essa pessoa. Isso para que ela não o leve ao juiz, o juiz o entregue ao guarda, e o guarda ponha você na cadeia.
59 Nikʉkʉbʉʉla nikʉtɨ, ʉtikwisa kʉsooka nkatɨ mula mpaka ʉhombe fyosa, ɨfi kʉmeleligwa!”
59 Eu lhe afirmo que você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.